I SA/Po 28/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 23 maja 2023 r. o skierowaniu B. I. (dalej: skarżąca, strona) na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w motywach swojej decyzji z 23 maja 2023 r. organ I instancji stwierdził, że działał na podstawie informacji i ustaleń w ramach wykonywanych przez organ zadań własnych. Organ I instancji podał, że w dniu 22 lutego 2023r. Komendant Komisariatu Policji w C. (dalej: Komendant) przekazał do organu wniosek o skierowaniu strony na badania lekarskie celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku Komendant wskazał, że B. I. kierując samochodem po drodze publicznej dwujezdniowej zajmowała dwa pasy ruchu jadąc niemal środkiem jezdni przez ok. 500 m, czym uniemożliwiała innym kierowcom wyprzedzanie. Podczas kontroli B. I. oświadczyła, że (...) "być może lekko najechałam na linię bo źle widzę w nocy". Odwołanie od decyzji złożył w terminie pełnomocnik strony, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, 2. art. 75 ust. 2 pkt. 5 w związku z art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez skierowanie na badania w sytuacji gdy nie występowała ustawowa przesłanka, a zgromadzony materiał dowodowy nie dawał ku temu podstaw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty odwołania za niezasadne. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024r., poz. 1210) stanowi, że: "Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na: badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1: z urzędu - na podstawie: informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 (art. 99 ust. 2 pkt. 1 lit a). Art. 75 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy stanowi natomiast, że: "Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4: osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieję uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia". Organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności faktyczne, przedstawione we wniosku Komendanta Policji w C. nie budzą wątpliwości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie powinno budzić wątpliwości, że stwierdzenie strony, że ma problemy z widzeniem w nocy, połączone z jazdą samochodem środkiem jezdni, stwarza obiektywnie niebezpieczeństwa na drodze, a co za tym idzie może mieć wpływ ten aspekt zdrowotny może mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Stąd też, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ I instancji, słusznie uznał i dokonał prawidłowej oceny dowodów, idąc za stanowiskiem wyrażonym w judykaturze wskazującym, że: "Skierowanie kierowcy na badania lekarskie w związku z zawiadomieniem właściwego organu o stanie zdrowia kierowcy, nie może być automatycznie skutkiem tego zawiadomienia. Konieczne jest ustalenie, że wynikają z niego uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które winny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2021 r., II GSK 1520/21). Z tych samach powodów Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nietrafny jest zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 2 pkt. 5 ustawy. Organ ten wskazał, że skierowanie na badania nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Służy ono tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Badania mają bowiem na celu jedynie weryfikację przez lekarzy specjalistów poważnych wątpliwości powziętych przez organ" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2021 r., II SA/Gl 1211/20, LEX 3178558). Podobnie wypowiedział się WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 kwietnia 2025r., III SA/Po 513/24, wskazując, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż celem badania jest wyjaśnienie wątpliwości dotyczących wpływu ujawnionych okoliczności dotyczących stanu zdrowia kierowcy na zdolność do bezpiecznego kierowania pojazdami. Badania mają potwierdzić albo wykluczyć istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Wykładnia przywołanych wcześniej przepisów u.k.p. musi w szczególności uwzględniać ich cel, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dlatego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy winny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza, że winny opierać się na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest natomiast bez wątpienia ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też - pomimo tego, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy - dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy. Skoro warunkiem uzyskania prawa jazdy jest badanie lekarskie, w trakcie którego lekarz zobowiązany jest stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest także czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają. Z tych względów, w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wątpliwości co do stanu zdrowia strony mogące mieć wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdu były uzasadnione. W skardze do WSA w Poznaniu zarzucono organowi II instancji : - błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że skarżąca stanowi zagrożenie na drodze w sytuacji gdy jest ona wieloletnim i doświadczonym kierowcą, a wcześniejsze badania lekarskie wykazały jej zdolność do prowadzenia pojazdów; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, iż stan zdrowia skarżącej nie pozwala jej na bezpieczne prowadzenie pojazdów. Mając powyższe na względzie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2025 roku, utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 23 maja 2023 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem strony skarżącej stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony wyłącznie na podstawie okoliczności przedstawionych przez policjantów dokonujących kontroli, którzy zwrócili się do Starosty [...] o wydanie decyzji o skierowaniu B. I. na badania lekarskie w związku z jej stanem zdrowia. Strona skarżąca wskazała, iż organ wydający decyzję nie zwrócił się do właściwej jednostki organu celem ustalenia czy skarżąca otrzymywała mandaty za wykroczenia drogowe bądź była sprawcą wypadku drogowego. Po uzyskaniu ww. informacji, organ wydający decyzję miałby szersze spojrzenie na sytuację skarżącej i jej zdolności do prowadzenia pojazdów. Jednak organ I instancji nie podjął w tym celu żadnych czynności. Wobec czego nie sposób zdaniem strony uznać, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie był kompletny i wystarczający do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję, jak również decyzję organu I instancji z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzje te nie naruszają prawa. W przedmiotowej sprawie organ I instancji stwierdził, że działał na podstawie informacji i ustaleń w ramach wykonywanych przez organ zadań własnych. Organ I instancji podał, że w dniu 22 lutego 2023r. Komendant Komisariatu Policji w C. przekazał do organu wniosek o skierowaniu strony na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku Komendant wskazał, że B. I. kierując samochodem po drodze publicznej dwujezdniowej w miejscowości K., ul. [...] zajmowała dwa pasy ruchu jadąc niemal środkiem jezdni przez ok. 500 m, czym uniemożliwiała innym kierowcom wyprzedzanie. Podczas kontroli B. I. oświadczyła, że (...) "być może lekko najechałam na linię bo źle widzę w nocy". W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2024r., poz. 1210, dalej: ustawa) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Art. 75 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy stanowi natomiast, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Organ kierując się regulacją art. 99 ust. 2 pkt. 2 ustawy brał pod uwagę materiał dowodowy otrzymany od Komendanta Komisariatu Policji w C.. Podkreślić należy, że Komendant Komisariatu Policji jest organem władnym do oceny i uprawnionym do zgłoszenia staroście potrzeby wszczęcia postępowania w sprawie skierowania kierowcy na badania lekarskie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2025 r., II GSK 2838/24, LEX nr 3902468; wyrok WSA w Gdańsku z 13 czerwca 2024 r., III SA/Gd 85/24, LEX nr 3732885). Komendant Komisariatu Policji w C. wskazał, że B. I. kierując samochodem po drodze publicznej dwujezdniowej zajmowała dwa pasy ruchu jadąc niemal środkiem jezdni na odcinku około 500 m, czym uniemożliwiała innym kierowcom wyprzedzanie. Podczas kontroli drogowej B. I. oświadczyła, że (...) "być może lekko najechałam na linię bo źle widzę w nocy" (k. [...] akt administracyjnych). Podkreślić należy, że skarżąca odebrała dnia 8 marca 2023r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Strona została pouczona także o możliwości wypowiedzenia się osobiście lub na piśmie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zapoznania się z aktami sprawy (k. [...] akt administracyjnych). Jednakże z uprawnienia tego nie skorzystała. Zdaniem Sądu ustalenia dokonane zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy w tym zakresie są wyczerpujące. Podkreślić należy, że skierowanie na badania lekarskie może mieć miejsce, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Wskazać należy, że przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Zadaniem organów administracji jest zatem czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób, który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że "mają być uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się okoliczności faktycznych mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga zatem, aby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby uprawnienia te otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także by kontrolował, czy kierujący w późniejszym czasie nie utracił zdolności zdrowotnych do kierowania pojazdami. Temu celowi miała i ma służyć instytucja wprowadzona poprzednio do ustawy Prawo o ruchu drogowym, a obecnie w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1699/16). "Regulacja zawarta w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie wskazuje precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest tylko, aby były one uzasadnione i poważne. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza zatem przede wszystkim, że powinny być oparte na wiarygodnych podstawach. Wydanie decyzji nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarczy wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2025 r., II GSK 1744/24, LEX nr 3862714). W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że z przebiegu kontroli drogowej wynika bezspornie, iż skarżąca kierując samochodem po drodze publicznej dwujezdniowej czteropasmowej zajmowała dwa pasy ruchu jadąc niemal środkiem jezdni przez około 500 m, czym uniemożliwiała innym kierowcom wyprzedzanie. Podczas kontroli B. I. oświadczyła, że (...) "być może lekko najechałam na linię bo źle widzę w nocy". Okoliczność powyższa może wykazywać, że skarżąca ma problemy zdrowotne związane ze wzrokiem, które potencjalnie skutkować mogą stworzeniem niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo wskazały, że zaistniała normatywna przesłanka "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" skarżącej, która powinna być oceniana zgodnie z podstawowym celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Organy w sposób prawidłowy oceniły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo stwierdziły, że skarżąca powinna zostać poddana specjalistycznemu badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dokonując kontroli legalności decyzji Sąd stwierdził, że organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego m.in. z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a. i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie są zgodne z wzorcami normatywnymi zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić też należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 1928/20). Jeżeli z dokumentu (w niniejszej sprawie - z wniosku Komendanta Komisariatu Policji w C. z dnia 6 lutego 2023r., wydanego w trybie art. 99 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 2 pkt 5 ustawy, wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony skarżącej pod kątem możliwości kierowania przez tę stronę pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać organowi, że wziął te okoliczności pod uwagę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2025 r., II GSK 2838/24, LEX nr 3902468). Sąd stwierdza, że także podstawy materialnoprawne decyzji zostały prawidłowo zastosowane przez organy administracji publicznej obu instancji. Biorąc powyższe pod uwagę rozważania Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.