I SA/Po 326/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-06-18
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Izabela Kucznerowicz, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług jest uzasadnione, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji w ramach kontroli podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest uzasadnione, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, co zostało wykazane przez organy podatkowe w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. W toku kontroli podatkowej organ ma prawo do przeprowadzenia czynności weryfikacyjnych, w tym badania transakcji u kontrahentów, przesłuchań świadków i zwrócenia się o pomoc prawną, co może wymagać przedłużenia terminu zwrotu. Przedłużenie to musi być konkretne i wskazywać datę, do której jest dokonane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. do grudnia 2019 r. Podatnik zarzucił brak podstaw do przedłużenia terminu, naruszenie prawa do załatwienia sprawy w terminie oraz rażące naruszenie przepisów. Organy podatkowe uzasadniały przedłużenie koniecznością przeprowadzenia kontroli podatkowej i weryfikacji transakcji u kontrahentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika, wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2018 r. oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. przedłużył [...] termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2018 r. w kwocie [...]zł do dnia [...] grudnia 2019 r. Jako podstawę prawną postanowienia organ przywołał art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm. – dalej: "u.p.t.u.") oraz art. 216 § 1 i art. 274b § 1 i § 2 w związku z art. 277 i art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p.").
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podatnik złożył w dniu [...] czerwca 2018 r. deklarację podatkową VAT-7 za kwiecień 2018 r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł. Termin zwrotu nadwyżki upływał w dniu [...] sierpnia 2018 r.
W dniu [...] lipca 2018 r. organ wszczął kontrolę podatkową w celu weryfikacji rozliczenia wykazanego przez podatnika w deklaracji VAT-7 w zakresie zasadności zwrotu nadwyżki podatku od towarów usług za okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. Czynności kontrolne nie mogły zakończyć się do dnia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2018 r., tj. do [...] sierpnia 2018 r. W związku z tym organ wydał postanowienie z [...] sierpnia 2018 r. przedłużające do dnia [...] stycznia 2019 r. termin dokonania zwrotu podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]zł, wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r.
Powołanym na wstępie postanowieniem organ dokonał kolejnego przedłużenia do dnia [...] grudnia 2019 r. terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2018 r. na czas niezbędny na dodatkową weryfikację zasadności zwrotu
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. przytoczył argumenty przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji wnioskowanego przez podatnika zwrotu podatku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał, że weryfikacja rzetelności rozliczeń podatku za okres objęty kontrolą podatkową uzależniona jest nie tylko od poprawności dokumentacji strony, ale wymaga również zweryfikowania transakcji u jej kontrahentów krajowych, jak i zagranicznych, przeprowadzania dowodów z przesłuchań świadków oraz zwrócenie się do organów podatkowych o pomoc prawną oraz czas niezbędny do rozpatrzenia tych wniosków i wykonanie przez te organu niezbędnych czynności. Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, że postępowanie dowodowe bez wątpienia podporządkowane było dążeniu do wyjaśnienia wątpliwości, a zatem prawidłowemu, wyczerpującemu i rzetelnemu ustaleniu stanu faktycznego.
W skardze z dnia [...] marca 2019 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów sądowych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie ma podstaw do przesunięcia terminu zwrotu do [...] grudnia 2019 r. Akta sprawy zawierają jedynie trzy przesłuchania w tej sprawie, z których nie można wnioskować o jakichkolwiek błędach podatnika. Poza tym są jedynie dwie informacje o podmiotach jako podatnikach VAT czynnych, którzy nie byli kontrahentami kontrolowanej firmy. Skarżący podniósł również, że załatwianie sprawy bez zbędnej zwłoki jest niezbędnym elementem budowy zaufania obywateli do organów państwa. Długi czas prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie zwrotu VAT w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżącego do załatwienia sprawy podatkowej w terminach określonych w przepisach art. 139 i 140 O.p.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania w sprawie zaskarżonego postanowienia, oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji stanowi art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zgodnie z którym zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Na tle art. 87 ust. 2 zdanie 2 u.p.t.u. w orzecznictwie wskazuje się, że zastosowanie tego przepisu opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością w postaci stwierdzenia, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki (por. wyrok NSA z 5 października 2016 r., I FSK 87/15 – dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie organy wywiązały się z obowiązku wykazania za pomocą obiektywnych przesłanek wątpliwości co do zasadności zadeklarowanego zwrotu, a tym samym wykazały, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] października 2018 r. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej przez skarżącego w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za kwiecień 2018 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ opisał jakie poszczególne kroki podejmował w celu zbadania prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. Podkreślić należy, że idea procedury przedłużenia terminu zwrotu w celu jego weryfikacji, polega na tym, żeby chronić interes Skarbu Państwa, który mógłby ucierpieć na skutek prób wyłudzenia zwrotów VAT. W toku prowadzonych czynności obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie prawdy materialnej. To na organie spoczywa ciężar dowodzenia i to on decyduje o trybie, w jakim jest prowadzona weryfikacja oraz o rodzaju podejmowanych czynności dowodowych. Istotne znaczenie ma nie tylko formalna poprawność faktur i prawidłowość ich zaewidencjonowania, ale przede wszystkim strona materialna transakcji, odpowiadająca rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Organ pierwszej instancji był zobligowany do wszczęcia postępowania w celu zweryfikowania wysokości oraz zasadności ewentualnego zwrotu podatku naliczonego nad należnym. Podejmując decyzję, czy zasadność zwrotu podatku wymaga dodatkowego zweryfikowania musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Przesłanki te muszą być co najmniej uprawdopodobnione. Organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Chodzi zatem o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Użyte w treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. sformułowanie: "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Warunek ten zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Tym samym w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu organ powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych w przepisie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Podatnik w danym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 1539/15 i powołane w nim orzecznictwo). Zgodnie natomiast z art. 274b § 1 O.p., jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających.
Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd zauważa, że w uzasadnieniu postanowień organy przytoczyły argumenty przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji wnioskowanego przez podatnika zwrotu podatku. Organ pierwszej instancji wskazał, że w związku ze złożoną deklaracją VAT-7 za kwiecień 2018 r., w której strona zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, w wysokości [...] zł w terminie 60 dni, zaistniała konieczność przeprowadzenia weryfikacji wykazanej do zwrotu nadwyżki, W związku z tym w dniu [...] lipca 2018 r. organ wszczął wobec skarżącego kontrolę podatkową w zakresie zasadności nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r. Ponadto organ wskazał, że na obecnym etapie kontroli w ramach przeprowadzanych czynności zachodzi konieczność weryfikacji transakcji zawartych przez kontrolowanego w okresie objętym kontrolą. Ponadto organ podniósł konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, w tym: zgromadzenia materiału dowodowego, w szczególności w postaci przesłuchania świadków oraz zebrania dodatkowych dowodów. Organ zwrócił także uwagę na złożoność sprawy, konieczność pozyskania kompletnego materiału dowodowego, przeprowadzenie czynności dowodowych z równoczesnym dochowaniem przesłanek z art. 289 § 1 O.p., zgodnie z którym kontrolowanego zawiadamia się o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków lub opinii biegłych przynajmniej na 3 dni przed terminem ich przeprowadzenia, a dowodu z oględzin nie później niż bezpośrednio przed podjęciem tych czynności, rozpatrzenie przez właściwe do tego organy podatkowe wniosków o pomoc prawną w kwestii przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Wyjaśnić należy, że kontrola rozliczenia podatnika może obejmować sprawdzenie okoliczności wynikających z dokumentacji prowadzonej przez podatnika i w konsekwencji tego weryfikacji dokumentacji kontrahentów występujących w łańcuchu transakcji oraz innych podmiotów np.: przewoźników, dostawców i ich dostawców oraz wzajemnych powiązań, a także ich twierdzeń dotyczących prawidłowości dokonanych rozliczeń. W toku kontroli podatkowej niejednokrotnie bada się również łańcuchy dostaw. Ponadto podejmowane czynności ukierunkowane są na weryfikację okoliczności faktycznych dotyczących transakcji z okresu objętego kontrolą, jak i również zweryfikowanie transakcji u jej kontrahentów zagranicznych. Często dopiero na poszczególnych etapach postępowania pojawiają się nowe okoliczności, które mogą być badane wówczas, gdy organ się o nich dowie, upewni się, co do nich, bądź poweźmie wątpliwości, co do ich wystąpienia. Należy podkreślić, że właśnie dopiero ujawnienie wszystkich podmiotów uczestniczących w łańcuchach dostaw i ustalenie ich roli w tym systemie, pozwoli na dokonanie oceny rzeczywistego charakteru całego obrotu i poszczególnych transakcji. Całokształt czynności sprowadza się nie do zamiaru badania rynku funkcjonującego poza stroną, lecz ze względu na przedmiot i wielkość dostaw wewnątrzwspólnotowych mają na celu zbadanie autentyczności transakcji, także tych występujących na wcześniejszych i późniejszych etapach obrotu, ustalenia źródła pochodzenia towaru oraz wykluczenia istnienia ewentualnych nadużyć podatkowych. Zatem dopiero przeprowadzenie powyższych czynności dowodowych pozwala na kompletne zebranie i analizę materiału dowodowego, na podstawie którego można właściwie dokonać oceny zasadności zwrotu podatku. Powstanie wątpliwości co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku obliguje organ do podjęcia czynności, które mają na celu rozwianie tych wątpliwości i ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, przy jednoczesnym obowiązku informowania podmiotu wnioskującego o zwrot, o fakcie przedłużenia terminu jego dokonania. Przepis art. 87 u.p.t.u. regulujący kwestię dokonania zwrotu nadwyżki podatku nie wyraża obowiązku wypłaty zwrotu w terminie, lecz gwarantuje organom podatkowym możliwość jego dokonania w terminie późniejszym, jeśli wystąpią do tego odpowiednie przesłanki, co jak wskazano powyżej miało miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie wystarczająco jasno informuje stronę o zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy jego wydawaniu, zaś weryfikacja zasadności zwrotu jest bezspornym uprawnieniem organu.
Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami organ podatkowy może przedłużyć termin dokonania zwrotu jedynie w sytuacji, gdy istnieją przesłanki do zweryfikowania jego zasadności.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że weryfikacja rzetelności rozliczeń podatku od towarów i usług za okres objęty kontrolą podatkową uzależniona jest nie tylko od poprawności dokumentacji strony, ale wymaga również zweryfikowania transakcji u jej kontrahentów krajowych, jak i zagranicznych, przeprowadzania dowodów z przesłuchań świadków oraz zwrócenie się do organów podatkowych o pomoc prawną oraz czas niezbędny do rozpatrzenia tych wniosków i wykonanie przez te organu niezbędnych czynności. Ponadto organ podatkowy dokonując przedłużenia terminu zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku musi również wziąć pod uwagę czas niezbędny na wykonanie prowadzonych czynności z zachowaniem warunków wynikających z brzmienia ww. art. 289 § 1 O.p., rozpatrzenie przez właściwe do tego organy podatkowe wniosków o pomoc prawną w kwestii przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka.
W związku z powyższym należy uwzględnić także czasookres niezbędny na dostarczenie korespondencji pocztowej. Ponadto czynności podejmowane są przez organ w sposób systematyczny, w miarę uzyskiwania nowych dokumentów, celem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. W takich jak analizowana sprawach, często zachodzi sytuacja, w której z jednego dowodu wynika konieczność przeprowadzenia kolejnego, co rzeczywiście miało miejsce. A zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadzący kontrolę nie miał możliwości, aby w najbliższym czasie uzyskać wszystkie niezbędne odpowiedzi oraz dowody. Nie była zatem możliwa oczekiwana przez podatnika koncentracja postępowania dowodowego polegająca na ustaleniu z góry, jakie dowody należy przeprowadzić dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Brak jest również przesłanek do stwierdzenia, że czynności były podejmowane w sposób opieszały lub miały charakter czynności oczywiście zbędnych. Postępowanie dowodowe organu podatkowego bez wątpienia podporządkowane było dążeniu do wyjaśnienia wątpliwości, a zatem prawidłowemu, wyczerpującemu i rzetelnemu ustaleniu stanu faktycznego. Należy także zauważyć, że w przedmiotowym postanowieniu organ podatkowy wskazuje, iż przy określaniu terminu przedłużenia zadeklarowanego zwrotu uwzględniono również ewentualną potrzebę wszczęcia postępowania podatkowego i jego przeprowadzenie przy zachowaniu terminów ustawowych wynikających z przepisów prawa podatkowego. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że organ podatkowy dokonał szczegółowej analizy konieczności podjęcia wszelkich czynności w sprawie celem weryfikacji zasadności wykazanego zwrotu w podatku, biorąc przede wszystkim pod uwagę niezbędny czasookres dla ich realizacji. W wyroku z 24 stycznia 2018 r., o sygn. akt I FSK 1649/16 NSA wyraził pogląd, że art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zawiera otwarty termin weryfikacji zasadności zwrotu podatku, nie ograniczając czasu, w jakim organ podatkowy powinien zakończyć weryfikację. W ramach przyznanych organowi uprawnień mieści się zatem możliwość przedłużenia terminu zwrotu o czas, jaki jest konieczny do weryfikacji rozliczenia podatku według procedur przewidzianych w tym przepisie. Zatem zarzut przesunięcia terminu zwrotu na nazbyt, w ocenie pełnomocnika strony, odległy termin tj.: do dnia [...] grudnia 2019 r. jest bezzasadny. Podkreślić należy, że organ w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi więc o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Chodzi o uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania, na czas weryfikacji, zwrotu podatku, na co wskazuje wprost brzmienie art. 87 ust. 2 zdanie 2 u.p.t.u. (por. wyrok NSA z 30 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 890/16).
Zakres niniejszego postępowania ograniczony jest do kontroli instancyjnej postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, badaniu podlega zatem przede wszystkim istnienie bądź brak przesłanek, które potencjalnie mogły wzbudzić wątpliwości organu co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a jednocześnie wymagają dalszego zweryfikowania w drodze kontroli podatkowej.
Sąd zaznacza, że będące przedmiotem sporu postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy. Jego celem jest wyznaczenie nowego terminu dokonania zwrotu podatku tak, aby organ podatkowy mógł wyjaśnić powstałe wątpliwości, czyli wnikliwie zbadać sprawę. Termin taki został podany w przedmiotowym postanowieniu. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że nie świadczy to jednoznacznie o tym, że zwrot nie zostanie dokonany. Dopiero w następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego zostaną dokonane ustalenia, czy wykazany w deklaracji zwrot jest zasadny. Możliwe jest to jedynie w ramach przedłużonego terminu zwrotu.
Nie znajdują uzasadnienia zarzuty rażącego naruszenia prawa skarżącego do załatwienia sprawy podatkowej w terminach określonych w przepisach art. 139 i 140 O.p. Sąd podkreśla, że rolą postępowania zażaleniowego w przedmiotowej sprawie nie było prowadzenie postępowania mającego przesądzić o zasadności zwrotu, a jedynie ocena, czy organ pierwszej instancji zasadnie przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2018 r. Odczucie strony, że być może, weryfikacja zasadności zwrotu powinna mieć inny, szybszy przebieg, nie jest przesłanką wymienioną w art. 87 u.p.t.u. Interpretacja przepisów w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości. Sam fakt wszczęcia kontroli już świadczy o wystąpieniu takich wątpliwości. Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy i stwierdził, że organ pierwszej instancji wykazał, że zaistniały okoliczności, które uzasadniały przedłużenie terminu zwrotu podatku. Przedłużenie terminu zwrotu podatku, zostało dokonane m.in. w ścisłym związku z prowadzoną wobec podatnika kontrolą, w toku której gromadzony jest materiał dowodowy niezbędny do stwierdzenia prawidłowości sporządzonego przez stronę rozliczenia i zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku za kwiecień 2018 r. Zatem w dacie wydania postanowienia organu pierwszej instancji brak było możliwości stwierdzenia o prawidłowości zadeklarowanej kwoty zwrotu w wysokości [...] zł. Ponadto istotne znaczenie dla oceny prawidłowości wydanego postanowienia ma treść uchwały NSA z 24 października 2016 r., o sygn. akt I FPS 2/16 (publik.: ONSAiWSA 2017/1/4). W uchwale tej NSA stwierdził, że krytycznie należy ocenić pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego (i "samouaktualniającego się") postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie. Według NSA tylko przedłużenia według dat dają możliwość zachowania i respektowania reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagąjący doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ podatkowy miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), sąd uznał, że jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli powinno wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).
Przedmiotowe postanowienie organu pierwszej instancji spełnia zatem wymóg zaprezentowany w/w uchwale NSA poprzez wskazanie konkretnej daty. Z przepisów art. 274b § 1 O.p. i art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u nie wynika, że do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, iż zwrot podatku jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem zdanie trzecie cytowanego przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u, które gwarantuje podatnikowi wypłatę odsetek (we wskazanej wysokości). Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku (por. prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z 7 lutego 2018 r., o sygn. akt I SA/Sz 1013/17).
W rezultacie, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie istnieją przesłanki pozwalające na przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2018 r. Podsumowując rozważania Sąd stwierdza, że kwestionowane postanowienia odpowiadają prawu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło