I SA/Po 332/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-10-13

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Karol Pawlicki, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r. (sygn. akt C-189/18) stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, jeśli organ podatkowy zapewnił stronie dostęp do akt sprawy i możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, nawet jeśli część dowodów pochodziła z innych postępowań?
Ratio decidendi
Instytucja wznowienia postępowania podatkowego ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie w ściśle określonych przypadkach, zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r. (sygn. akt C-189/18) nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli organ podatkowy zapewnił stronie prawo do obrony, w tym dostęp do akt i możliwość wypowiedzenia się co do dowodów, nawet jeśli część z nich pochodziła z innych postępowań. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej merytorycznej kontroli sprawy, a jedynie ocenie zaistnienia przesłanek wznowienia.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z 2016 r. określającą zobowiązanie w podatku VAT. Jako podstawę wznowienia wskazała wyrok TSUE z 2019 r. (C-189/18), twierdząc, że narusza on zasady postępowania dowodowego i prawo do obrony. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił uchylenia decyzji, uznając, że prawo do obrony zostało zachowane, a strona miała dostęp do akt. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad prowadzenia postępowania dowodowego i prawa do obrony, a także błędne zastosowanie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez nieuwzględnienie wpływu wyroku TSUE.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca 2013 r. do marca 2014 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 26 stycznia 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: "O.p.") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 09 września 2020 r. Ww. decyzją Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. odmówił uchylenia, po wznowieniu postepowania, decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nr [...] z dnia 10 czerwca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lipca 2013 r. do marca 2014 r. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Decyzją z 10 czerwca 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił M. Sp. z o.o. (dalej: "skarżąca" "strona", "spółka", "wnioskodawca") zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca 2013 r. do marca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na nieprawidłowości polegające na: - nie wykazaniu i nie rozliczeniu w deklaracjach VAT-7 za kontrolowany okres 2013 i 2014 r. obrotu i podatku należnego od sprzedaży paliw w kraju, - nie wykazaniu w rejestrach zakupu i sprzedaży oraz deklaracjach VAT-7 za kontrolowany okres 2013 i 2014 r. podatku naliczonego i podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw, - nie wykazaniu w rejestrach zakupu i sprzedaży oraz deklaracjach VAT-7 za lipiec i sierpień 2013 r. podatku naliczonego i podatku należnego z tytułu importu usług transportu paliw, - wykazaniu w rejestrach zakupu za kontrolowany okres podatku naliczonego z faktur wystawionych przez I. sp. z o.o., ul. [...], P. za wynajem samochodu osobowego, - zaewidencjonowaniu w rejestrze zakupu za marzec 2014 r. faktur zakupu towarów i usług, których nie przedłożono w trakcie postępowania kontrolnego. Wskazano, że za okres od lipca do września 2013 r. oraz za marzec 2014 r. spółka złożyła "zerowe" deklaracje VAT-7, natomiast za okres od października do grudnia 2013 r. oraz styczeń – luty 2014 r. spółka nie złożyła deklaracji VAT-7. W przeprowadzonym wobec skarżącej postępowaniu ustalono, że Spółka nie złożyła na ww. decyzję odwołania. W dniu 22 stycznia 2020 r. do Izby Administracji Skarbowej w P. wpłynął wniosek pełnomocnika reprezentującego skarżącą z dnia 15 stycznia 2020 r., z żądaniem wznowienia postępowania kontrolnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 10 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przekazał ww. wniosek według właściwości Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P.. Jako podstawę prawną wznowienia, strona powołała przepis art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – dalej: "O.p."), wskazując jednocześnie, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r. oznaczony sygnaturą akt C-189/18 ws. Glencore Agriculture Hungary Kit. ma wpływ na treść ww. decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P.. Według wnioskodawcy kwestionowana decyzja ostateczna jest wadliwa, w świetle rozstrzygnięcia objętego ww. wyrokiem TSUE, z uwagi na działanie organów podatkowych sprzeczne z przepisami i zasadami postępowania dowodowego, wyrażające się m.in. w prowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem zasad tj. zasady poszanowania prawa do obrony, prawa do bycia wysłuchanym i dostępu do akt postępowania, zasady równości broni, zasady kontradyktoryjności, skutecznej kontroli sądowej wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto pełnomocnik podniósł, że decyzja została wydana w oparciu o dowody, do których strona nie miała dostępu, a w konsekwencji nie miała możliwości wypowiedzenia się co do ich treści. Wspomniane dowody to m. in. dokumenty i inne dowody zgromadzone w ramach postępowań, częściowo włączone do niniejszego postępowania na podstawie: a) postanowienia z dnia 10 lipca 2015 r. nr [...], b) postanowienia z dnia 15 kwietnia 2016 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. decyzją z dnia 09 września 2020 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że rozstrzygnięcie zawarte w ostatecznej decyzji z dnia 10 czerwca 2016 r. oparte zostało o dowody przeprowadzone w sposób bezpośredni w ramach wszczętego wobec spółki postępowania kontrolnego, jak również w oparciu o materiały zgromadzone w innych postępowaniach. Do grupy dowodów pochodzących z innych postepowań należą: - protokół kontroli podatkowej z dnia 12 maja 2015 r. przeprowadzonej w M. na podstawie upoważnienia do kontroli podatkowej nr [...] z dnia 03 listopada 2014 r. wydanego przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. – faktury nr [...] z dnia 06 czerwca 2013 r. i nr [...] z dnia 30 czerwca 2013 r. wystawione przez U. [...] oraz rejestry zakupu za okres styczeń-czerwiec 2013 r. z postępowania kontrolnego przeprowadzonego w M. na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nr [...] Materiały te zostały jednak włączone do akt prowadzonej sprawy stosownymi postanowieniami z dnia 10 lipca 2015 r. i 15 kwietnia 2016 r, a stronie zapewniono możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, o czym świadczy zawiadomienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 11 maja 2016 r. (doręczone stronie w trybie art. 150 § 1 O.p. w dniu 31 maja 2016 r.), przy czym strona z przysługującego prawa nie skorzystała. Organ wyjaśnił, że część dokonanych w treści decyzji z 10 czerwca 2016 r. ustaleń faktycznych oparta została o dokumenty zgormadzone w ramach innych postepowań, jednakże wszystkie te dokumenty włączono do akt sprawy postanowieniami, a wgląd w akta sprawy był możliwy w każdym stadium postępowania, jak i po jego zakończeniu, z której to możliwości spółka w przeprowadzonym postępowaniu nie skorzystała. Organ wskazał również, że spółka poza odwołaniem się do treści wyroku TSUE nie przedstawiła żadnych dowodów czy okoliczności uzasadniających twierdzenie, że w postepowaniu kontrolnym strona miała ograniczone prawo do obrony przejawiające się odmową wglądu w akta sprawy, czy też odmową realizacji składanych wniosków strony. W ocenie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P., przedstawione powyżej okoliczności sprawy stanowią potwierdzenie tego, że w toku postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną nie doszło do naruszenia przepisów Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zasady poszanowania prawa do obrony oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, tj. regulacji, co do których wypowiedział się TSUE w wyroku z dnia 16 października 2019 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt C-189/18. Zrealizowano bowiem wszystkie z postulowanych przez TSUE obowiązków organów podatkowych, w tym między innymi obowiązek zapoznania podatnika z dowodami, również pochodzącymi z postępowań powiązanych. Nie pozbawiono również spółki prawa do skutecznego zakwestionowania poczynionych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych. Spełnione zostały zatem standardy ochrony praw strony postępowania omówione w ww. wyroku TSUE z dnia 16 października 2019 r. W odniesieniu do przedłożonych wniosków dowodowych, organ podatkowy I instancji odrzucił je wyjaśniając, że wznowienie postępowania nie służy prowadzeniu na nowo postępowania dowodowego, bowiem takie było już przeprowadzone, a materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji ostatecznej. Pismem z 05 października 2020 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z 09 września 2020 r. Zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 240 § 1 pkt 11, art. 245 § 1 pkt 1 O.p. W ocenie strony wydane wobec kontrahentów spółki decyzje ostateczne jak i decyzje wydane wobec innych podmiotów występujących w łańcuchu dostaw, stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jednakże charakter decyzji jako dokumentu urzędowego nie oznacza bezwzględnego związania organu podatkowego w danej sprawie ustaleniami jakie zostały przyjęte za podstawę wydania decyzji w innej sprawie. Pełnomocnik zauważył, że zwiększona moc dowodowa płynąca z treści art. 194 § 1 O.p. obejmuje w tym przypadku sentencję decyzji, a nie motywy rozstrzygnięcia lub też ocenę materiału dowodowego dokonaną przez inne organy, w toku innego postępowania. Organy podatkowe w postępowaniu odnoszącym się do zobowiązań podatkowych strony, powinny zgromadzić pełny materiał dowodowy, w tym dowody źródłowe zgromadzone w innych postępowaniach, a następnie ocenić wszechstronnie zebrane w rozpoznanej sprawie materiały dowodowe nie będąc związanymi oceną i ustaleniami przyjętymi przez organy w innych postępowaniach. W sprawie objętej wnioskiem o wznowienie postępowania brak jest, zdaniem pełnomocnika, własnej analizy i oceny dowodów dokonanej przez organ wydający decyzję, który nie dokonuje własnych ustaleń w oparciu o zgromadzone dowody. Według strony, w aktach sprawy brak jest dowodów stanowiących podstawę ustaleń innych organów w innych postępowaniach czy kontrolach podatkowych. Strona winna mieć bowiem możliwość zapoznania się z dowodami będącymi podstawą ustaleń organów podatkowych. Według pełnomocnika, powyższe stanowisko potwierdza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18, który wskazano jako podstawę wznowienia postępowania. Wytyczne zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, nie są, jak wskazuje pełnomocnik, jedynie abstrakcyjną interpretacją przepisów dyrektyw UE, ale w sposób bezpośredni odnoszą się do konkretnych przepisów i instytucji ustanowionych w polskich przepisach regulujących postępowanie podatkowe. W konsekwencji, postępowanie organu podatkowego wbrew zasadom wyszczególnionym we wspomnianym wyroku TSUE stanowi naruszenie konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a tym samym przesądza o wadliwości decyzji ostatecznych. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji ostatecznej. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zgłoszonych w piśmie z dnia 21 lipca 2020 r. na okoliczności tam wskazane. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego P. z dnia 09 września 2020 r., działającego jako organ I instancji, jest prawidłowa. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie uchybień, na które powołuje się strona. W jego ocenie zrealizowano bowiem wszystkie z postulowanych przez TSUE obowiązków organów podatkowych, w tym między innymi obowiązek zapoznania podatnika z dowodami. Uznając prowadzone postępowanie kontrolne zakończone decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2016 r. za spełniające wymogi wskazanego wyroku TSUE, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie niezaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W konsekwencji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji. Odnosząc się do wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zgłoszonych w piśmie z dnia 21 lipca 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej analizie sprawy w pełnym zakresie, w szczególności co do poszczególnych etapów gromadzenia materiału dowodowego, bowiem postępowanie to nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, nie służy też pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Jakkolwiek, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 O.p., w następstwie wznowienia postępowania może dojść do uchylenia decyzji ostatecznej, to musi być to efektem stwierdzenia istnienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 1-12 ww. ustawy, a nie prowadzenia postępowania polegającego na dokonywaniu ustaleń faktycznych i gromadzeniu materiału dowodowego, o co bezpodstawnie wnosi pełnomocnik w złożonych wnioskach dowodowych. Pismem z dnia 10 marca 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę od powyższej decyzji. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia: 1) art. 121 §1 O.p., poprzez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych; 2) art. 122 w zw. z art. 187 §1 O.p., poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej i niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności; 3) art. 124 O.p., poprzez uchybienie obowiązkowi wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ podatkowy; 4) art. 187 §1 O.p., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 5) art. 191 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów; 6) art. 240 §1 pkt 11 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r., sygn.: C-189/18 w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft. nie miał wpływu na treść decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 24 maja 2016 r., 9) [zgodnie z numeracją wskazaną w skardze - uwaga Sądu] art. 245 §1 pkt 1 w zw. z art. 233 §1 O.p., poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej, mimo istnienia podstaw do takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie zostały naruszone zasady dotyczące sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W sprawie organy podatkowe stwierdziły, że wskazani w ostatecznej decyzji kontrahenci nie dokonali na rzecz skarżącej dostaw towarów wyszczególnionych na zakwestionowanych fakturach, a także faktury wystawione przez skarżącą na rzecz dalszych odbiorców tych towarów, nie dokumentują rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych pomiędzy tymi podmiotami. Doprowadziło to zdaniem skarżącej do zakwestionowania faktur zakupowych wystawionych przez G. oraz sprzedażowych wystawionych dla spółki U. . W tym zakresie w szczególności nieprawidłowo zostały ocenione zeznania Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. L. O.. Zdaniem pełnomocnika skarżącej nieprawidłowa ocena materiału dowodowego spowodowała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego wskazanych na wstępie skargi. Pełnomocnik podniósł, że ustalenia w powyższym zakresie zostały poczynione na podstawie decyzji wydanych wobec kontrahentów skarżącej oraz na podstawie decyzji wydanych wobec innych podmiotów występujących na wcześniejszych etapach ustalonych łańcuchów dostaw. Skarżąca wskazała, że wydane wobec kontrahentów spółki decyzje ostateczne jak i decyzje wydane wobec innych podmiotów występujących w łańcuchu dostaw, stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jednakże charakter decyzji jako dokumentu urzędowego nie oznacza bezwzględnego związania organu podatkowego w danej sprawie ustaleniami jakie zostały przyjęte za podstawę wydania decyzji w innej sprawie. Ponadto wskazał, że zwiększona moc dowodowa płynąca z treści art. 194 § 1 O.p. obejmuje w tym przypadku sentencję decyzji, a nie motywy rozstrzygnięcia lub też ocenę materiału dowodowego dokonaną przez inne organy, w toku innego postępowania. Organy podatkowe w postępowaniu odnoszącym się do zobowiązań podatkowych strony powinny zgromadzić pełny materiał dowodowy, w tym dowody źródłowe zgromadzone w innych postępowaniach, a następnie ocenić wszechstronnie zebrane w rozpoznanej sprawie materiały dowodowe nie będąc związanymi oceną i ustaleniami przyjętymi przez organy w innych postępowaniach. W sprawie objętej wnioskiem o wznowienie postępowania brak jest zdaniem strony własnej analizy i oceny dowodów dokonanej przez organ wydający decyzję, który nie dokonuje własnych ustaleń w oparciu o zgormadzone dowody. Skarżąca zarzuciła również, że w aktach sprawy brak jest dowodów stanowiących podstawę ustaleń innych organów w innych postępowaniach czy kontrolach podatkowych. Skarżąca podniosła, że powinna mieć możliwość zapoznania się z dowodami będącymi podstawą ustaleń organów podatkowych. Zarzucono również, że skarżąca została pozbawiona możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie dowodów stanowiących podstawę ustaleń, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i stanowiło naruszenie art. 121 § 1, art. 123 i art. 192 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestią sporną jest ustalenie, czy w świetle art. 240 § 1 pkt 11 O.p., wyrok TSUE z 16 października 2019 r., w sprawie Glencore, C-189/18 ma wpływ na treść ostatecznej decyzji wymiarowej wydanej wobec skarżącej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2016 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja wznowienia postępowania i uchylenia w tym trybie decyzji ostatecznej ma charakter wyjątkowy. Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Omawiana zasada ogólna jest niezwykle istotna z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Gwarantuje ona bowiem pewność obrotu prawnego oraz stabilność skutków prawnych aktów organów administracji publicznej. Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania, która jako swoisty wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznych, musi opierać się na ustawowo określonych przesłankach, które zostały wymienione w art. 240 § 1 O.p. (por. wyroki NSA z 29 kwietnia 2016 r. I FSK 137/15 oraz z 29 kwietnia 2016 r. I FSK 2030/14, wszystkie wyroki powołane w orzeczeniu opublikowane zostały [...] "W związku z tym, że instytucja wznowienia postępowania stanowi szczególny tryb postępowania, przesłanki jej zastosowania należy interpretować ściśle (wąsko). Nie można w takiej sytuacji przypisywać przesłankom wznowieniowym szerszego znaczenia, niż wyrażone wprost w przepisie prawa. Zasada, zgodnie z którą przesłanki wznowienia postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane rozszerzająco, pełni również istotną funkcję gwarancyjną z punktu widzenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p). Pozwala bowiem ograniczyć sytuacje, w których jedna sprawa będzie rozpoznawana kilkukrotnie, wyłącznie do przypadków kwalifikowanych wadliwości, wskazanych m.in. w art. 240 § 1 O.p." (por. wyrok NSA z 14 marca 2017 r. I FSK 1397/15). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, natomiast nie może ono służyć, jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego. Ewentualnie konieczne staje się także ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji ostatecznej (dotychczasowej), doprowadzenie do jej uchylenia i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że dotychczasowa decyzja ostateczna została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 245 O.p.). Decyzja wydana po wznowieniu postępowania dotyczy zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania zmierza do usunięcia ciężkich wad postępowania podatkowego, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej (por. wyrok WSA w Warszawie w sprawie III SA/Wa 182/18). Podkreślić należy, że celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. (por. wyroki NSA z 17 października 2014 r. II FSK 2448/12 i 19 grudnia 2013 r. II FSK 300/12). Za niedopuszczalne uznać należy wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego (por. S. Presnarowicz, Komentarz do art. 240 ustawy – Ordynacja podatkowa, J. B., R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013). Powyższe rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca 2013 r. do marca 2014 r., od postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 26 stycznia 2021 r., o odmowie uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania – objętej wnioskiem skarżącej decyzji ostatecznej, ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może bowiem być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej. Podkreślić należy, że pewne kategorie ewentualnych wad postępowania zwykłego zakończonego decyzją mogą być zwalczane przez podatnika wyłącznie w ramach przysługujących mu w tej kategorii postępowań środkami zaskarżenia, poprzez złożenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W tym też postępowaniu strona nie doznaje żadnych ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja strony w postępowaniach nadzwyczajnych, gdyż są one z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych przesłanek ustawowych bądź ich braku. Dlatego też nie wszystkie wady postępowania zakończonego decyzją objętą następnie postępowaniem wznowieniowym, mogą stanowić podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania podatkowego uregulowane w art. 240-246 O.p. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, dającym możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Z powyżej podanych powodów sądowa kontrola legalności decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania podatkowego ma istotnie węższe granice niż w przypadku takiej kontroli dotyczącej decyzji wydanej w trybie zwykłego postępowania podatkowego. Charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, w tym wypadku po wznowieniu postępowania podatkowego, jest więc to, że istotnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny pierwszej instancji w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego analizowanego w toku kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wymiarowej wydanej w trybie zwykłym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dokonana przez organ podatkowy ocena braku zaistnienia w sprawie wskazanej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej była prawidłowa. Przepis art. 240 § 1 pkt 11 O.p., który został wskazany jako podstawa wznowienia przez skarżącą, przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji, gdy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. Zgodnie z art. 241 § 1 pkt 2 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Żądanie wniosku dotyczy wyroku TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18 (Glencore Agriculture Hungary Kft), opublikowanego w dniu 16 grudnia 2019 r. (Dz.U.UE.C.2019/423/8). W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształciły się określone kryteria i wskazania prawne co do oceny wpływu orzeczenia TSUE na treść decyzji ostatecznej. Zasadniczym kryterium jest, by uwzględnienie wykładni prawa unijnego przedstawionej w danym wyroku wymuszało wydanie odmiennego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2017 r. sygn. akt I FSK 513/17). Z drugiej zaś strony akcentuje się, że dane orzeczenie TSUE, które stanowi podstawę wznowienia postępowania, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. winno mieć walor orzeczenia precedensowego. Przykładowo, w wyroku z 7 czerwca 2019 r. sygn. akt I FSK 477/17 Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując oceny innego orzeczenia TSUE jako przesłanki wznowienia wskazał, że orzeczenie to stanowi jedynie kontynuację wytyczonej wcześniej linii orzeczniczej, w związku z czym nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Podobną argumentację można odnaleźć w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I FSK 612/16 oraz z 11 stycznia 2019 r. sygn. akt I FSK 238/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 770/18). W postępowaniu wznowieniowym należało zatem poddać ocenie działania organu prowadzące do wydania decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2016 r. w świetle wykładni zaprezentowanej we wskazanym wyroku TSUE, przy równoczesnym wykazaniu precedensowego charakteru tego orzeczenia, co w konsekwencji miałoby podważać treść rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie podatkowej. W wyroku w sprawie C-189/18 TSUE wyjaśnił, że Dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L2006.347.1 z późn. zm.), zasadę poszanowania prawa do obrony oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C2007.303.1) należy interpretować w ten sposób, że co do zasady nie sprzeciwiają się one uregulowaniu lub praktyce danego państwa członkowskiego, zgodnie z którymi w trakcie weryfikacji wykonanego przez podatnika prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) organ podatkowy jest związany ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi dokonanymi już przez siebie w ramach powiązanych postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom tego podatnika, na których zostały oparte decyzje, które stały się ostateczne, stwierdzające istnienie oszustwa związanego z VAT popełnionego przez dostawców z zastrzeżeniem, po pierwsze, że nie zwalniają one organu podatkowego z obowiązku zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z owych powiązanych postępowań administracyjnych, na podstawie których zamierza on wydać decyzję, oraz że podatnik ten nie zostaje w ten sposób pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych, po drugie, że wspomniany podatnik może w trakcie tego postępowania uzyskać dostęp do wszystkich dowodów zebranych w trakcie owych powiązanych postępowań administracyjnych lub w jakimkolwiek innym postępowaniu, na których to dowodach wspomniany organ zamierza oprzeć swą decyzję lub które to dowody mogą zostać wykorzystane przy wykonywaniu prawa do obrony, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu, oraz po trzecie, że sąd rozpoznający skargę na tę decyzję może skontrolować zgodność z prawem uzyskania i wykorzystania owych dowodów oraz ustaleń, które mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi, dokonanych w decyzjach administracyjnych wydanych względem wspomnianych dostawców. Uwzględniając prawne uwarunkowania wynikające z regulacji prawa [...] (sprawa [...] dotyczyła bowiem spółki [...]), TSUE stwierdził w uzasadnieniu wskazanego wyroku, że wśród praw gwarantowanych przez prawo Unii znajduje się poszanowanie prawa do obrony, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stanowi podstawową zasadę prawa Unii, która powinna być stosowana wówczas, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby decyzję wiążącą się z niekorzystnymi dla niej skutkami. Na podstawie tej zasady adresaci decyzji, która w sposób odczuwalny oddziałuje na ich interesy, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko odnośnie do dowodów, na których organ zamierza się oprzeć. Obowiązek realizacji tej zasady ciąży na organach administracyjnych państw członkowskich, gdy podejmują one decyzję należącą do zakresu zastosowania prawa Unii, nawet wówczas, gdy właściwe prawo Unii nie przewiduje wyraźnie takiej formalności (pkt 39 wyroku). Trybunał wskazał też, że zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom pod warunkiem, że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw (pkt 43 wyroku). W przypadku, gdy organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję na dowodach uzyskanych w ramach powiązanych postępowań karnych i postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom podatnika, zasada poszanowania prawa do obrony wymaga, aby podatnik ten miał możliwość dostępu w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania do wszystkich tych dowodów oraz dowodów, które mogą być wykorzystane w jego obronie, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu (pkt 57 wyroku). Jednocześnie TSUE wyjaśnił, że zasada poszanowania prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym, takim jak toczące się postępowanie główne, nie nakłada na organ podatkowy ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt będących w jego dyspozycji, lecz wymaga, aby podatnik miał możliwość uzyskania na swój wniosek informacji i dokumentów zawartych w aktach administracyjnych i uwzględnionych przez ten organ w celu wydania jego decyzji, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu do wspomnianych informacji i dokumentów. W tym ostatnim przypadku do organu podatkowego należy zbadanie, czy możliwy jest dostęp częściowy (pkt 56 wyroku). Podobne stanowisko zajął TSUE w wyroku z 9 listopada 2017 r. sygn. C-298/16, pkt 32-39, w którym stwierdził, że krajowe organy podatkowe nie mają ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do posiadanych przez nie akt, ani okazania z urzędu dokumentów i informacji stanowiących podstawę planowanej decyzji, niemniej w krajowym postępowaniu administracyjnym dotyczącym kontroli i określenia podstawy opodatkowania VAT jednostka powinna mieć umożliwiony, na swój wniosek, dostęp do informacji i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej i uwzględnionych przez organ publiczny w celu wydania decyzji, chyba że względy interesu ogólnego uzasadniają ograniczenie dostępu do tych informacji i dokumentów. W wyroku z 17 grudnia 2015 r. w sprawie C-419/14 TSUE wyjaśnił natomiast, że dopuszczalne jest wykorzystanie materiałów zebranych w innych postępowaniach pod warunkiem, że podatnik miał w ramach postępowania administracyjnego możliwość uzyskania dostępu do tych dowodów i wyrażenia swego stanowiska w ich przedmiocie. W tym sensie wyrok TSUE w sprawie C-189/18 nie ma więc charakteru precedensowego, bowiem TSUE wprost odwołuje się w nim do swojej dotychczasowej praktyki i orzeczeń, dotyczących kwestii prawa do obrony oraz prawa organu do wykorzystania w postępowaniu podatkowym dowodów zewnętrznych (pochodzących z innych postępowań). W orzecznictwie krajowym zasady, o których mowa w wyroku C-189/18 były zatem (a co najmniej być powinny, co jednak podlega z zasady kontroli w postępowaniu zwykłym) respektowane już przed jego wydaniem. O tym, że miały one znaczenie dla organów podatkowych w sprawie wymiarowej świadczą uzasadnienia decyzji. Należy nadto podkreślić, że u podstaw wydania przedmiotowego wyroku TSUE legło specyficznie ukształtowane ustawodawstwo [...], przewidujące związanie ustaleniami i oceną organów podatkowych w innych związanych ze sprawą główną sprawach. W tym względzie organ zasadnie wyjaśnił, że działanie organów w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną było zgodne z przedmiotowym wyrokiem TSUE, bowiem przepisy polskiej ustawy – Ordynacja podatkowa nie przewidują, wzorem prawa [...], związania organów decyzjami wydanymi wobec kontrahentów podatnika (co oczywiście nie oznacza, że wyrok w sprawie [...] nie dotyczy zagadnień uniwersalnych, o których mowa powyżej), a zatem wykluczone z zasady jest jego odniesienie do rozstrzygnięć organów w Polsce. Na gruncie polskiej ustawy dowody tego rodzaju, tj. decyzje i protokoły (w tym protokoły z zeznań świadków) jako dowody z dokumentów pochodzących z innych postępowań, mają moc dowodową równą innym środkom dowodowym oraz podlegają regułom swobodnej oceny, co wynika wprost z art. 187 § 1 O.p. W tej regulacji ustawodawca wyraża bezpośrednio obowiązek działania organu podatkowego, a więc obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. tego materiału, który powstał jako skutek podejmowania niezbędnych działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ramach realizowania obowiązku zebrania materiału dowodowego organ podatkowy korzysta w pełni ze swego narzędzia, przy czym może tu chodzić zarówno o materiał ustalony w toku własnych czynności, jak i materiał przekazany przez podatnika bądź pozyskany od innych organów (art. 180 § 1 i art. 181 O.p.). Poszanowanie prawa do obrony gwarantują zaś stronie w postępowaniu podatkowym takie normy, jak art. 123 O.p., kształtujący zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu oraz art. 178 O.p., dający stronie prawo wglądu do akt sprawy podatkowej. Ograniczenie tej zasady wyraża się m.in. w treści art. 179 O.p., który uniemożliwia stronie zapoznanie się z aktami w zakresie dokumentów zawierających informacje niejawne oraz wyłączonych z akt przez organ ze względu na interes publiczny. Te normy winny być odczytywane oczywiście także z uwzględnieniem wytycznych wynikających z orzeczenia TSUE, stanowiącego podstawę wznowienia niniejszego postępowania. W ocenie Sądu, postępowanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 10 czerwca 2016 r. nie naruszało standardów, do których odwołał się TSUE w orzeczeniu C-189/18. Zauważyć bowiem należy, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o dowody przeprowadzone w sposób bezpośredni w ramach wszczętego wobec skarżącej postępowania kontrolnego, jak również o materiały zgromadzone w innych postępowaniach. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. włączył postanowieniami z dnia 10 lipca 2015 i z 15 kwietnia 2016 r. do akt materiały (dowody) zgromadzone w innych postępowaniach, w zakresie w jakim to było niezbędne do dokonania ustaleń dotyczących bezpośrednio skarżącej i jej sytuacji prawnopodatkowej. Do dowodów pochodzących z innych postępowań należą: protokół kontroli podatkowej z dnia 12 maja 2015 r. przeprowadzonej w M. na podstawie upoważnienia do kontroli podatkowej z dnia 03 listopada 2014 r. wydanego przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P., faktury VAT nr [...] z 06 czerwca 2013 r. i nr [...] z 30 czerwca 2013 r. wystawione przez U. pr. [...] oraz rejestry zakupu za okres styczeń-czerwiec 2013 r. z postępowania kontrolnego przeprowadzonego w M. na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. kierował się zasadami prowadzenia postępowania, w tym art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p., samodzielnie zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a następnie na jego podstawie zrekonstruował przebieg zdarzeń. Przeprowadził więc wobec skarżącej, inaczej niż w sprawie poddanej ocenie TSUE w powołanym wyroku z 16 października 2019 r., odrębne i samodzielne postępowanie dowodowe. Organ dokonał zatem własnych ustaleń faktów i samodzielnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Materiały włączone nie stanowiły jedynej podstawy działania organu. Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew zarzutom skargi, przed wydaniem decyzji przez Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej w P. spółce zapewniono przysługujące jej uprawnienie procesowe wynikające z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, t.j. możliwość wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego (por. zawiadomienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z 11 maja 2016 r., doręczone w dniu 31 maja 2016 r.). Wobec powyższego za bezzasadny należy również uznać zarzut skarżącej, że ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowe w P. została oparta na dowodach w stosunku do których spółka nie miała dostępu, a w konsekwencji nie miała możliwości wypowiedzenia się co do ich treści. Za bezzasadne uznać również należy zarzuty, że ustaleń stanu faktycznego sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. dokonał przede wszystkim na podstawie decyzji wydanych wobec innych podmiotów występujących na wcześniejszych etapach ustalonych łańcuchów dostaw. Wskazać bowiem należy, że do akt postępowania kontrolnego nie zostały włączone jakiekolwiek decyzje wydane na rzecz kontrahentów firmy M., a jedynie faktury oraz protokół kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec M. w innej sprawie. Z analizy akt sprawy wynika, że wszystkie dowody włączone postanowieniami z 10.07.2015 r. oraz z 15.04.2016 r. dotyczyły postępowań, w których skarżąca była stroną i miała możliwość dostępu do wszystkich dowodów, w tym również do wszystkich dowodów w ww. odrębnych postępowaniach. Podkreślić należy, że żaden z włączonych dowodów nie był decyzją wydaną wobec kontrahenta skarżącej. W ocenie Sądu za bezzasadny uznać należy podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut bezpodstawnego zakwestionowania faktur zakupowych wystawionych przez G. oraz faktur sprzedażowych wystawionych dla spółki U. , gdyż faktury dotyczące tych spółek nie należą do akt przedmiotowej sprawy i w ogóle nie były oceniane w postępowaniu przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., które zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji z 10 czerwca 2016 r. Rozstrzygnięcie zakończone ww. decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. było wynikiem oceny i analizy całego materiału dowodowego, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 191 O.p. Ponadto należy wskazać, że stronie przed wydaniem decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zapewnił przysługujące jej uprawnienia procesowe, wynikające z treści art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej możliwość wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, o czym świadczy zawiadomienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 11 maja 2016 r., doręczone w dniu 31 maja 2016 r. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej, że organ w toku postępowania wznowieniowego nie uzupełnił materiału dowodowego. Słusznie organy stwierdziły, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej analizie sprawy w pełnym zakresie. Należy podkreślić, że wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wznowienie nie służy przeprowadzeniu ponownej oceny postępowania podatkowego (kontrolnego), czy też uzupełnieniu zgromadzonego uprzednio materiału dowodowego, ale ustaleniu czy wskazywany przez skarżącą wyrok TSUE miał na tyle istotny wpływ na treść wydanej wobec skarżącej decyzji ostatecznej, że rzutowałby na nią w sposób wymuszający jej uchylenie, W ocenie Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia czy ziściły się przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 10 czerwca 2016 r., zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Organy wyjaśniły dostatecznie wszystkie kwestie, które były potrzebne do ustalenia istotnej faktografii. Przeprowadzona kontrola akt administracyjnych wskazuje w szczególności, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 193 § 4, 240 § 1 pkt 11 i 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 233 § 1 O.p.). Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą i przedstawił wszechstronne stanowisko w kwestii odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od towarów i usług, czym uczynił zadość wymogom wyrażonym w art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Wbrew zarzutom skargi, organy zasadnie odmówiły przeprowadzenia żądanych dowodów. Słuszna jest zatem konstatacja, zgodnie z którą w postępowaniu wznowieniowym w trybie wznowienia organ może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia i dokonywać oceny innego materiału dowodowego niż stanowiące podstawę do wydania decyzji ostatecznej, która jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, a w istocie do tego zmierzały wnioski strony skarżącej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wpływ analizowanego wyroku TSUE na przebieg postępowań podatkowych w Polsce został już dostrzeżony w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, wskazując na wyrok WSA w Warszawie 30 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/ Wa 433/19 oraz wyrok WSA w Warszawie 30 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 434/19. Odnosząc się do tej kwestii Sąd podnosi, że we wskazanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powołując się na wyrok TSUE przypomniano, że organ podatkowy ma obowiązek zapoznania podatnika z dowodami pochodzącymi z innych powiązanych postępowań podatkowych, na podstawie których zamierza wydać decyzje, a podatnik ma prawo uzyskać dostęp do tych dowodów. Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że w wyżej wymienionych sprawach rozpatrywanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzone zostało powoływanie się przez organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na dowody, których nie ma w aktach sprawy. W uzasadnieniu wyroku o sygn. akt III SA/ Wa 433/19 Sąd wytknął organowi podatkowemu, że powoływał się w uzasadnieniu decyzji na dowody, których nie było w aktach sprawy. Uzasadnienie wyroku nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego, że organ podatkowy powołał się na wskazane przez Sąd, a nie znajdujące się w aktach sprawy dowody. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł, ja w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło