I SA/Po 511/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-10-09

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy, ale posiada znaczny kapitał zakładowy, środki trwałe i środki na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych, musi wykazać brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Posiadanie znacznego kapitału zakładowego, środków trwałych oraz środków na rachunkach bankowych, nawet przy wykazaniu straty za ostatni rok obrotowy, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli te aktywa wskazują na zdolność do pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka X sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała znaczny kapitał zakładowy, środki trwałe, środki na rachunkach bankowych oraz stratę za ostatni rok obrotowy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało zaskarżone sprzeciwem. Sąd rozpoznał ponownie wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 09 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X sp. z o.o. w[...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...]maja 2014 r. X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Jednocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] kwietnia 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym we wniosku oświadczeniu strona skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Wysokość kapitału zakładowego wynosi:[...],- zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi: [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to: [...] zł. Skarżąca podała, że stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi na rachunku prowadzonym w Banku [...] S.A.: [...] zł, a na rachunku bankowym w Banku[...] : [...] zł. Do wniosku załączyła bilans zysków i strat za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Wśród powodów postanowienia podał, że wysokość kapitału zakładowego spółki, wartość środków trwałych, stan rachunków bankowych wynikający ze złożonych wyciągów nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z powołanego przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z uzasadnienia wniosku oraz informacji przesłanych do sądu bezsprzecznie wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi[...],- zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi: [...] zł, natomiast stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi na rachunku prowadzonym w Banku [...][...] zł, na rachunku bankowym w Banku [...]:[...] zł. Skarżąca podała także, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to: [...] zł. W ocenie sądu powyższe fakty wskazują, że spółka posiada pokaźny majątek oraz prowadzi działalność w zakresie znacznie przekraczającym kwotę opłaty sądowej, która na obecnym etapie postępowania wynosi[...],- zł. W sytuacji, gdy spółka posiada majątek, nabywa towary i usługi o znacznej wartości, ponosi koszty zarządzania oraz na bieżąco reguluje swoje zobowiązania cywilnoprawne, nie znajduje uzasadnienia wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnienia wymaga również kwestia, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 463/04, z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 228/11, z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I FZ 215/11, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto spółka, jako osoba prawna obowiązana jest do wykazania również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (tak: postanowienia NSA: z 1 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08; z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czego nie wykazała. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło