I SA/Po 907/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2005 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. /-/ Maria Skwierzyńska Postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2005 r. W dniu 9 marca 2011 r. referendarz sądowy tutejszy Sąd orzekł o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz o ustanowieniu dla niego radcy prawnego z urzędu, którego następnie wyznaczyła Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu. Pismem nadanym na Poczcie dnia 28 marca 2011 r. pełnomocnik K. P. skierował do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując, że w dniu 21 marca 2011 r. otrzymał informację Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. W związku z tym dnia 22 marca 2011 r. zapoznał się on niezwłocznie z aktami postępowania, stąd - w jego ocenie - nie ulega wątpliwości, że wniosek został złożony w przepisanym terminie, tj. w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W konsekwencji pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż strona skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej, bowiem w tym czasie rozpoznawany był przez tutejszy Sąd wniosek o wyznaczenie dla strony pełnomocnika z urzędu. Skarżący nie miał wpływu na termin rozpoznania jego wniosku przez Sąd oraz termin wyznaczenia pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Jednocześnie wraz z niniejszym wnioskiem strona skarżąca dokonała czynności, dla której termin został uchybiony, tj. została złożona skarga kasacyjna od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., w skrócie: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek – złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1) - postanowi przywrócenie terminu. Treść tego przepisu stanowi o konieczności złożenia przez stronę, która uchybiła terminowi, wniosku uprawdopodabniającego okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Ponadto równocześnie z wnioskiem powinna ona dopełnić czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 2 i § 4 P.p.s.a.). W niniejszej przypadku pełnomocnik skarżącego dochował rygorów przewidzianych przez wskazane normy prawa procesowego. Niezależnie od tego, w ocenie Sądu, uprawdopodobnił on zaistnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego słusznie wskazał, iż strona nie dokonała wniesienia skargi kasacyjnej w terminie, gdyż w terminie przewidzianym przez ustawę dla tej czynności tutejszy Sąd rozpoznawał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tzn. m. in. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W świetle zaś art. 175 § 1 P.p.s.a. K. P. nie posiadał uprawnienia do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto godzi się zauważyć, że pełnomocnik skarżącego dokonał zapoznania się z aktami sprawy w dniu 22 marca 2011 r. – czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który kończył swój bieg dnia 17 marca 2011 r. Zatem od dnia 22 marca 2011 r. należało liczyć siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 in fine), który został przez stronę zachowany, bowiem pismo zawierające wskazany wniosek - wraz z załączoną doń skargą kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego - zostało nadane na Poczcie dnia 28 marca 2011 r. (k. 77). Co więcej, należy mieć również na uwadze, że zgodnie z dominującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, przyjęcie stanowiska, iżby termin do dokonania czynności, której uchybiono, przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu - prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą - co z kolei mogłoby w praktyce uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują trzydziestoma dniami (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego, należy przyjąć, że w wypadku ustanowienia radcy prawnego (adwokata, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 P.p.s.a. - dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 §1 u.p.p.s.a.), jest dzień, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienie NSA z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06; postanowienie NSA z 5 sierpnia 2009 r., II FZ 273/09; postanowienia NSA z 14 maja 2009 r., II FZ 125 i 126/09; postanowienie NSA z 7 stycznia 2010 r., II GZ 319/09). W tym stanie rzeczy, ze względu na to, iż wniosek strony zasługiwał na uwzględnienie, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Maria Skwierzyńska