I SA/Po 937/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2012 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia: oddalić wniosek. [...] sp. z o.o. w [...] złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że zostało jej wymierzone zobowiązania podatkowe wielokrotnie przewyższające wartość posiadanego majątku. W wyniku egzekucji administracyjnej straciła niemal cały majątek i utraciła zdolność do kontynuowania działalności. Dwukrotnie zarząd spółki wnioskował o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej i w obu przypadkach sąd oddalił wniosek ze względu na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów takiego postępowania. Na dzień [...] maja 2012 r. zaległości podatkowe spółki wynosiły [...] zł, a odsetki za zwłokę od tych zaległości [...] zł. Spółka nie prowadzi działalności. Kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosiła [...] zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości [...] zł. Spółka załączyła historię rachunku bankowego prowadzonego w [...] za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] lipca 2012 r. oraz wyciągi z tego rachunku za okres od [...] lipca 2012 r. do [...] listopada 2012 r., z których wynika, że saldo końcowe na tym rachunku na dzień [...] listopada 2012 r. wynosi [...] zł. Natomiast z oświadczenia spółki wynika, że aktualny stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółki jest następujący: rachunek w [...] (PLN) [...] zł; rachunek w [...] (EUR) [...] (co wynika z omyłkowej wpłaty nienależnej spółce kwoty [...] od firmy "[...]", stan rachunku winien wynosić [...]); rachunek w [...] (EUR) [...]. W 2012 r. spółka poza przychodami uzyskiwanymi ze sprzedaży egzekucyjnej składników majątku prowadzonej przez organy egzekucyjne i zatrzymywanych przez te organy na pokrycie wymierzonych spółce zobowiązań podatkowych, nie osiągnęła żadnych przychodów . W 2012 r. poniosła koszty w wysokości [...] zł, w tym usługi prawnicze [...] zł, usługi bankowe [...] zł i czynsze [...] zł. Od dnia [...] lipca 2010 r. nie zatrudnia żadnych pracowników. Obecnie spółka nie posiada środków trwałych, gdyż wszystkie zostały zajęte i sprzedane przez komornika skarbowego. Stan kasy spółki w okresie ostatnich sześciu miesięcy, w tym na dzień sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz za okres od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. wynosił [...] zł. Spółka wynajmuje lokal na siedzibę od [...] S.A.; od dłuższego czasu nie reguluje jednak żadnych należności z tytułu wynajmu lokalu. Koszt czynszu i opłat w 2012 r. wyniósł [...] zł. Zwróciła się do jedynego wspólnika [...] S.A. o pomoc finansową. Wspólnik ten udziela spółce stałej pomocy udostępniając lokale w swojej siedzibie i finansując także pomoc prawną. Sąd zarządzeniem z dnia [...] lutego 2013 r. wezwał spółkę do wyjaśnienia, dlaczego w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. podała, że aktualny stan środków pieniężnych na rachunku bankowym spółki w [...] wynosi [...] zł, a z pisma z [...] lutego 2010 r. wynika, że rachunki bankowe spółki w tym banku zostały zamknięte. W przypadku zaś, gdyby okazało się, że rachunki w tym banku zostały ponownie otwarte, zobowiązał spółkę do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych w [...] w okresie między [...] lutego 2010 r. a [...] grudnia 2012 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik spółki wyjaśnił, że przedstawiony w piśmie spółki stan rachunku w [...] dotyczył salda końcowego w księgach spółki na dzień zamknięcia rachunków w tym banku w lutym 2010 r. – zgodnie z pismem banku z dnia [...] lutego 2010 r. Ta kwota środków pieniężnych została zaksięgowana na zobowiązania. Spółka nie otwierała na nowo żadnych rachunków w [...] S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z powołanego wyżej art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Osoba prawna , którą jest spółka obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem ( tak: postanowienia NSA: z 1 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08; z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istnieje możliwość pozyskania przez spółkę przez zobowiązanie wspólników do dopłat (art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Taka opłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, która może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., II FZ 796/11; postanowienie z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 12/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W opinii sądu spółka nie wykazała, by podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.