I SAB/Po 3/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp.k. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za sierpień 2017 roku oddala skargę "A" Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w P., reprezentowana przez adwokata, pismem z 29 stycznia 2021 r. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie niewykonania czynności materialno-technicznej zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami za zwłokę. Skarżąca wniosła o: - zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do dokonania zwrotu skarżącej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, w terminie 3 dni roboczych od wydania orzeczenia w niniejszej sprawie; - stwierdzenie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dopuścił się bezczynności; - orzeczenie, na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, - orzeczenie, że bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i to także w razie wystąpienia ewentualnych podstaw do umorzenia postępowania sądowego, jeżeli takie podstawy wystąpią po wniesieniu skargi do Sądu; - wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] grzywny w maksymalnej wysokości; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania w niniejszej sprawie wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W skardze zarzucono: 1. naruszenie art. 87 ust. 2 i 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) w związku z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 6 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez uporczywe niewykonanie czynności materialno-technicznej zwrotu skarżącej na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego należnym wraz z należnym za sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, pomimo dwukrotnego wezwania z [...] listopada 2020 r. i [...] listopada 2020 r.; 2. naruszenie art. 170 i 171 P.p.s.a. poprzez uporczywe nierespektowanie prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. wydanego w sprawie I SA/Po [...]. Skarga została poprzedzona ponagleniem złożonym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P.. Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Odpowiadając na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana przez Sąd, zgodnie z wnioskiem stron, w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnienia wymaga, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Ocena co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. Wskazać należy, że po wyroku uwzględniającym skargę albo uchylającym bądź stwierdzającym nieważność aktu lub czynności stronie zarzucającej organowi bezczynność przysługuje wybór środka, to jest skargi na bezczynność na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 149 P.p.s.a.) lub skargi o wymierzenie grzywny, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. Takie stanowisko nie budzi wątpliwości w literaturze przedmiotu, prezentowane też jest jednolicie w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2011 r., II OSK 1975/11, LEX nr 1152120; z 3 listopada 2010 r., I OSK 134/10, Lex 744993; postanowienia NSA: z 2 sierpnia 2012 r., I OSK 862/12, LEX nr 1333117, z 5 listopada 2010 r., I GSK 382/09, Lex 741064 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 406; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2013, str. 472). W badanej sprawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła organowi bezczynność w przedmiocie niewykonania czynności materialno-technicznej zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami za zwłokę, pomimo uprawomocnienia się wyroku WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/Po [...]. Istotę sprawy stanowi kwestia, czy organ podjął wymagane prawem działanie, czy też pozostaje w bezczynności. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu znamion bezczynności. Analizując sekwencje zdarzeń wyjaśnić należy, że na dzień 29 listopada 2020 r. tj. na dzień wniesienia przez skarżąca Spółkę ponaglenia jak i na dzień wniesienia skargi, wyrok WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. nie był w posiadaniu organów podatkowych. Powyższym wyrokiem WSA w Poznaniu, w sprawie ze skargi skarżącej Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] stycznia 2018 r. W związku ze skargą kasacyjną, złożoną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 listopada 2020 r. o sygn. I FSK [...] oddalił skargę kasacyjną. Wobec powyższego wyrok WSA w Poznaniu uzyskał walor prawomocności z dniem z 3 listopada 2020 r. W tym miejscu należy przywołać przepis działu VIII ustawy P.p.s.a. zatytułowanego "Wykonywanie orzeczeń sądowych". Stosownie do art. 286 § 1 P.p.s.a., po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Z kolei zgodnie § 2 art. 286 P.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. Zatem z przepisu art. 286 § 2 P.p.s.a. odczytywanego łącznie z art. 286 § 1 P.p.s.a. wynika, w jaki sposób liczy się termin, który ma organ do załatwienia sprawy po jej rozstrzygnięciu przez sądy administracyjne, wyznaczając jako graniczny moment otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami sprawy. Jak wskazał NSA w wyroku z 3 grudnia 2019 r. w sprawie sygn. akt I FSK 1818/19, "w świetle powołanych przepisów nie można wymagać od organu podjęcia działań bez zwrotu akt znajdujących się w sądzie administracyjnym w związku z prowadzonym postępowaniem. Nie ma też podstaw, by przepisów tych nie stosować do postępowań sądowych, których przedmiotem była bezczynność organu" (wyrok dostępny na stronie internetowej orzecenia.nsa.gov.pl). Zatem obowiązek organu do wykonania wyroku powstaje w momencie zwrotu przez sąd akt temu organowi po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie do dnia przekazania niniejszej skargi nie zostały zwrócone akta sprawy oraz nie doręczono wyroku w sprawie sygn. akt I FSK [...]. W tej sytuacji uznać należy, że skarga złożona 31 stycznia 2021 r. przez skarżącą jest co najmniej przedwczesna i bezzasadna. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że zarządzenie o zwrocie akt administracyjnych z NSA do WSA nastąpiło 23 marca 2021 r., natomiast zarządzenie o zwrocie akt przez WSA w Poznaniu do organu drugiej instancji nastąpiło 1 kwietnia 2021 r. W świetle powyższego skoro wyrok, na który powołuje się strona, nie znajdował się w posiadaniu organów podatkowych, to trudno mówić o jakiejkolwiek bezczynności we wskazanym przez skarżącą zakresie. W ocenie Sądu dopiero od momentu otrzymania odpisu prawomocnego wyroku w sprawie ze skargi Spółki na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT za sierpień 2017 r. wraz z uzasadnieniem i aktami sprawy, Naczelnik będzie mógł podejmować czynności procesowe, uwzględniając stanowisko Sądu zawarte w tym orzeczeniu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.