II SA/Po 1023/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ... 2015 r. Nr ... w przedmiocie scalenia gruntów; postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie dwieście złotych). /-/ B. Drzazga Pismem z dnia 22 października 2015 r. M. O. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... 2015 r. nr ... w sprawie scalenia gruntów w obrębach ewid. S. i C. gm. L. Sąd pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skarżąca odebrała w dniu 22 stycznia 2016 r. i w zakreślonym terminie nie uzupełniła wspomnianych wyżej braków formalnych skargi. Jedynie K. O., podając, że działa z upoważnienia skarżącej, przesłał z wykorzystaniem systemu doręczeń ePUAP w dniu 30 stycznia 2016 r. żądane przez Sąd odpisy skargi, wskazując równocześnie, że całość uwierzytelniona jest profilem zaufanym równoważnym z własnoręcznym podpisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) do skargi należy dołączyć właściwą liczbę jej odpisów celem doręczenia uczestnikom postępowania. Brak odpisów skargi dla pozostałych stron – uczestników postępowania stanowi brak formalny skargi, o którym mowa w art. 47 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 57 p.p.s.a. i powoduje, że pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. II OSK 2269/10 oraz z dnia 29 lipca 2011 r. o sygn. I OSK 1291/11 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 49 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Mimo prawidłowo doręczonych skarżącym wezwań, w wyznaczonym terminie nie został uzupełniony brak formalny skargi poprzez nadesłanie wymaganych jej odpisów celem doręczenia uczestnikom postępowania, których w sprawie jest czterdziestu ośmiu. Podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) uznał, iż niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów pisma i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a, uniemożliwiającym nadanie prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd. Oznacza to, iż Sąd nie może samodzielnie sporządzać odpisów skargi. W związku z powyższym skoro skarżąca w wymaganym 7-dniowym terminie (do 29.01.2016 r.) nie usunęła braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 5 egzemplarzy jej odpisów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do bezskutecznego, po terminie, dokonania przez K. O. czynności przesłania z wykorzystaniem systemu ePUAP odpisów skargi M. O. Sąd pragnie wskazać, iż w uchwale z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13, (ONSAiWSA z 2014/5/70) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powołana uchwała ma tzw. ogólną moc wiążącą wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Obecnie – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a., brak w ustawie regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi przepisów szczególnych dopuszczających wniesienie pisma procesowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym. W tym zakresie zmiany w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzone zostały ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 183) i wejdą w życie dopiero od dnia 11 lutego 2017 r. Jednocześnie sądownictwo administracyjne, uwzględniając konstytucyjne prawo do sądu, wypracowało linię orzeczniczą, zgodnie z którą możliwe jest wniesienie, na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pism procesowych drogą elektroniczną, jakkolwiek będą one obarczone brakiem formalnym w postaci braku podpisu strony wnoszącej (por. postanowienie: WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2008 r., VI SAB/Wa 12/08; NSA: z dnia 12 lutego 2010 r., I OPP 4/10, z dnia 18 maja 2010 r., I OZ 316/10, z dnia 11 stycznia 2011 r., II GZ 286/10). Przyjęto, że strona postępowania przed sądem administracyjnym nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z nie wprowadzeniem do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odpowiednich przepisów dotyczących wnoszenia pism drogą elektroniczną, podczas gdy takie regulacje zawierają m.in. przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Stanowisko to jest tym bardziej uprawnione, że od dnia 17 czerwca 2010 r. na podstawie ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 40, poz. 230) do sądów administracyjnych zastosowanie ma ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.). Dalej należy wskazać, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią o wnoszeniu pism do sądu, lecz żaden z nich nie określa zachowania, jakim strona realizuje czynność wniesienia pisma. Jedynie z art. 83 § 3 ustawy wynika, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W postanowieniu z dnia 21.12.2011 r. sygn. akt II FZ 447/11 (dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż chwilą wniesienia pisma procesowego drogą elektroniczną będzie moment rzeczywistego przesłania poczty elektronicznej, który zostanie odzwierciedlony u odbiorcy wiadomości w odpowiednim programie pocztowym. Informacja o potwierdzeniu transmisji danych, której częścią jest data doręczenia, znajduje się w nagłówku każdego listu elektronicznego i to ona powinna decydować o terminowości wniesienia pisma procesowego. Zatem za skuteczne złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej nie może być uznane jedynie jego wysłanie/nadanie, a jest nim doręczenie/złożenie we właściwym organie. Stanowisko to Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela. Podkreślić należy, iż regulując kwestie daty dostarczenia wniosku drogą elektroniczną, ustawodawca przyjął w art. 61 ust. 3a k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną, jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej. W orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, zgodnie z którym za najwcześniejszą datę wpływu do Sądu pisma wniesionego drogą elektroniczną, należy uznać dzień jego wydrukowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1035/15), kiedy to pismo to uzyska zmaterializowaną postać, umożliwiająca jego podpisanie, zgodnie z art. 46 p.p.s.a. Z nadesłanych do Sądu dokumentów z systemu ePUAP wynika, że K. O. w dniu 30 stycznia 2016 r. o godz. 11:14 przesłał pismo w odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi. Zważywszy więc, że termin na usunięcie braków formalnych skargi upływał M. O. w dniu 29 stycznia 2016 r. czynności K. O. należało uznać za bezskuteczne. Dlatego też Sąd zaniechał ustalenia, czy K. O. w świetle art. 35 § 1 p.p.s.a. posiadał uprawnienia do reprezentowania strony skarżącej. Reasumując, z uwagi na nieusunięcie w terminie braków formalnych skargi Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 skargę odrzucił o czym orzeczono w pkt I postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi odrzuconej. /-/ B. Drzazga