II SA/Po 1151/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2012 r. w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] 2011 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. /-/ J. Zieliński Pismem z dnia 9 listopada 2011 r. D. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z [...] 2011r. [...]o odmowie przyznania D. B. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ uznał, że skoro skarżący na dzień złożenia wniosku o pomoc finansową był już właścicielem lokalu mieszkalnego, którego norma mieszkalna przypadająca na członka rodziny jest zgodna z wymogami przysługującej powierzchni mieszkalnej i tym samym nie może być uznany za osobę mającą niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Odpowiadając na skargę Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niedopuszczalna gdyż decyzja będąca przedmiotem skargi nie jest objęta zakresem przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których na mocy przepisów szczególnych stosuje się przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 1-3 P.p.s.a., z którego wynika, że zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W art. 177 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. ustrojodawca wprowadził domniemanie właściwości sądów powszechnych. Inne sądy (w tym sądy administracyjne) sprawują wymiar sprawiedliwości w sprawach ustawowo zastrzeżonych do ich właściwości. Z powyższego wynika, że badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy ocenić czy dana kategoria spraw poddana została właściwości tych sądów (uwzględniając przepisy szczególne, które wprost wyłączają kognicję sądów administracyjnych). Przykładem takiego unormowania wyłączającego kognicję sądów administracyjnych jest art. 220 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. nr 79, poz. 523). Zgodnie z art. 217 ust. 2 tej ustawy, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i 5 ustawy, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której po wyczerpaniu trybu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w P.p.s.a. Stosownie do art. 219 ust. 1 i 3 ustawy, sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje Z art. 220 ustawy wynika natomiast, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W doktrynie wskazuje się, że art. 220 ustawy należy do grupy przepisów, które odsyłają do stosowania we wskazanych sprawach funkcjonariuszy materialnoprawnych regulacji prawa pracy, ustanawiając przy tym wprost sąd pracy jako właściwy dla rozpoznawania powstałych roszczeń (T. Kuczyński "Wybrane problemy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sprawach z zakresu stosunków służbowych" ZNSA z 2010, z. 5-6, s. 257). Nie ulega wątpliwości, że sprawa o przyznanie świadczeń pieniężnych w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jest sprawą ze stosunku służbowego, o której mowa w art. 217 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, dotyczy bowiem realizacji uprawnień funkcjonariusza wynikających ze stosunku służbowego (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 874/11 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Mając więc na uwadze fakt, że przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie zostało wymienione ani w art. 218 ustawy, w którym zostały wskazane sprawy podlegające kognicji sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niepodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych, na podstawie art. 220 stwierdzić należy, że tego rodzaju sprawa została objęta kognicją sądu powszechnego. Zgodnie z art. 268 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy są prowadzone na podstawie przepisów nowej ustawy. Mając więc na uwadze fakt, że decyzje organów pierwszej i drugiej instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wydane były na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zasadnym jest przyjęcie, że podlegają one kognicji sądów powszechnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 146/11 oraz z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 609/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 128/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2019/10, postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1299/11 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 874/11 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym orzekł w części rozstrzygającej. Zgodnie z tym przepisem Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. /-/ J. Zieliński