II SA/Po 159/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-07-27
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Burmistrza odmawiającą wymeldowania P. G. i orzekł o jego wymeldowaniu, uznając, że P. G. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Burmistrza odmawiającą wymeldowania P. G. i orzekł o jego wymeldowaniu. Opuszczenie lokalu przez P. G. od kwietnia 2015 r. miało charakter trwały, co potwierdzają okoliczności faktyczne, a nie tylko deklaracje woli. Wola powrotu do lokalu pojawiła się dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego o wymeldowanie, co wskazuje, że nie było to dobrowolne opuszczenie w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
I. G. wniosła o wymeldowanie swojego męża P. G. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że dobrowolnie opuścił on mieszkanie ponad 6 miesięcy temu. Burmistrz G. odmówił wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego. Wojewoda Wielkopolski uchylił decyzję Burmistrza i orzekł o wymeldowaniu P. G., uznając, że spełnione zostały przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. P. G. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 roku sprawy ze skargi P. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2016 roku Nr ... w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi C. L. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę ... zł (...), w tym ... (...) tytułem podatku od towarów i usług.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania I. G. od decyzji Burmistrza G. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w sprawie odmowy wymeldowania z pobytu stałego P. G. z lokalu położonego w G. przy ul. [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego P. G. z lokalu położonego w G. przy ul. [...].
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] października 2015 r. I. G. wniosła do Burmistrza G. o wymeldowanie P. G. z lokalu przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu podała, że minęło 6 miesięcy od dobrowolnego wyprowadzenia się jej męża P. G. z mieszkania. Wnioskodawczyni dołączyła umowę najmu przedmiotowego lokalu zawartą pomiędzy P. G. a Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G..
W wyniku przeprowadzonego postępowania Burmistrz G. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił wymeldowania z pobytu stałego P. G. z przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w świetle przesłanek określonych w art. 35 ustawy z dnia [...] września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm., dalej: u.e.l.) opuszczenie lokalu przez P. G. nie miało cechy dobrowolności i trwałości. Organ ustalił bowiem, że P. G. opuścił przedmiotowy lokal w dniu [...] kwietnia 2015 r. Z zeznań świadków i wyjaśnień stron wynika, że małżonkowie I. i P. G. są skonfliktowani, a opuszczenie lokalu przez P. G. nastąpiło po domowej awanturze, która miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2015 r. Organ I instancji ustalił nadto, że P. G. chciał po kilku dniach powrócić do mieszkania, ale drzwi były zamknięte na górny zamek, do którego nie posiadał klucza. Burmistrz G. przywołał na tą okoliczność zeznania dzielnicowego K. J., który zeznał na podstawie rozmowy z I. G., że górny zamek w mieszkaniu używany jest tylko, gdy w środku znajdują się domownicy oraz, że P. G. miał utrudniony dostęp do mieszkania i występował do dzielnicowego z prośbą w tej sprawie. O pomoc w tej sprawie prosiła też L. G.-P. – siostra P. G.. W dniu [...] sierpnia 2015 r. P. G. na skutek awantury w przedmiotowym lokalu został z niego wyprowadzony przez P.. Przez okres ok. 3 miesięcy P. G. mieszkał i pracował poza G.. Zmuszony był zabrać z mieszkania większość swoich ubrań (był tam trzykrotnie), zawsze w towarzystwie swojej siostry. Organ ustalił, że w mieszkaniu są sprzęty, które są dorobkiem małżeńskim Państwa G.. P. G. partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu, a adres lokalu jest jego adresem do korespondencji. Zdaniem organu I instancji okoliczności te wskazują, że mieszkanie przy ul. [...] nie przestało być całkowicie miejscem koncentracji interesów życiowych P. G.. W dniu [...] października 2015 r. P. G. zamierzał powrócić do mieszkania i w dniu tym I. G. złożyła wniosek o wymeldowanie go. Następnego dnia P. G. złożył do Sądu Rejonowego w G. pozew o przywrócenie stanu posiada przedmiotowego lokalu.
Reasumując Burmistrz G. uznał, że P. G. nie miał zamiaru trwale i dobrowolnie opuścić lokalu, o czym świadczyć złożenie powyższego pozwu, a także wcześniejsze próby odzyskania dostępu do mieszkania. Organ zaznaczył, że w dniu [...] maja 2015 r. I. G. złożyła pozew o rozwód z orzeczeniem o winie pozwanego, a następnie w dniu [...] maja 2015 r. wniosła do Sądu rozszerzenie powództwa o nakazanie mężowi opuszczenie wspólnego mieszkania. Zdaniem organu I instancji to do oceny Sądu należeć będzie ocena, czy P. G. ma opuścić sporny lokal i ewentualne orzeczenie o jego eksmisji.
W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza G. I. G. podniosła, że jej mąż od [...] kwietnia 2015 r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Wskazała, że P. G. opuścił mieszkanie dobrowolnie po awanturze rodzinnej, kiedy to został zatrzymany przez Policję. Od tego czasu przychodził do domu, kolejno zabierał swoje rzeczy i wychodził, co wskazywało, że nie zamierza tam mieszkać. Odwołująca dodała, że czasem przychodził pod wpływem alkoholu, wykrzykiwał na klatce schodowej różne obraźliwe słowa pod adresem rodziny i odchodził. W dniu [...] sierpnia 2015 r. P. G. wtargnął pijany do mieszkania, urządzając kolejną awanturę. W wyniku tego został zatrzymany przez Policję i założono mu "Niebieską Kartę". I. G. podniosła, iż jej mąż dowiadując się o o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania go nagle zaczął wpłacać połowę czynszu (za październik i listopad 2015 r.), zaś wcześniej wpłacał drobne kwoty. Obecnie, w grudniu 2015 r. nie uiścił żadnej opłaty za czynsz. Zdaniem odwołującej jej mąż od kwietnia 2015 r. nie miał woli powrotu do spornego lokalu na stałe, a jedynie przychodził by zastraszać rodzinę. Jedynie raz przenocował w dniu [...] października 2015 r, po przeprowadzonych oględzinach przez komisję z Urzędu Miejskiego w G.. Następnego dnia wyszedł z mieszkania bez słowa i nie powrócił. Zdaniem I. G. nie jest prawdą, że utrudnia mu ona wejście do lokalu, ponieważ po interwencji siostry męża L. G.-P. u dzielnicowego P. G. także nie pozostał w mieszkaniu i nie zamieszkał w nim na nowo. Odwołująca wskazała, że wyprowadzenie się jej męża z mieszkania miało charakter dobrowolny i trwały, o czym świadczy też fakt, że po wydaniu zaskarżonej decyzji P. G. nadal nie powrócił do mieszkania. Dodała, że jej mąż mieszka u swej matki, gdzie go widuje przy dostarczaniu korespondencji. Wskazała też, że do dnia wniesienia odwołania nie otrzymała pozwu o przywrócenie stanu posiadania spornego lokalu, który jej mąż rzekomo złożył w Sądzie Rejonowym w G..
Uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając o wymeldowaniu P. G. z lokalu przy ul. [...] w G. Wojewoda przypomniał treść art. 35 u.e.l. i wskazał, że przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że bezsprzecznie P. G. nie przebywa w przedmiotowym lokalu od dnia [...] kwietnia 2015 r., co potwierdził sam P. G. oraz świadkowie: G. K., A. M. G., M. G., L. G.-P., a także Komenda Powiatowa Policji w G. oraz Prokuratura Rejonowa w G.. Wojewoda stwierdził, iż należało odrzucić zeznania świadka T. S., gdyż są one zbyt lakoniczne i nie wniosły żadnych istotnych dla sprawy informacji. Stwierdził, że o dobrowolności opuszczenia spornego lokalu świadczą wyjaśnienia P. G. oraz okoliczność złożenia dopiero w dniu [...] października 2015 r. w Sądzie Rejonowym w G. pozwu o przywrócenie stanu posiadania lokalu. Organ II instancji wyjaśnił, że opuszczenie lokalu ma miejsce wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy zaś uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Wojewoda podkreślił, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczeniu lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo zaś wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. W sytuacji, gdy osoba faktycznie nie mieszka w miejscu zameldowania już od dłuższego czasu i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, odmowa wymeldowania stałoby się utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Wojewoda podkreślił, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalnie kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność odwołującego nie świadczy o tym, że nie opuścił on tego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nawet więc pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy dał podstawę do zastosowania wobec P. G. art. 35 u.e.l.
P. G. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Wojewody zarzucił organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy oraz niewzięcia pod uwagę dowodów dających podstawę do zawieszenia postępowania lub jego wznowienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach skargi podniósł, iż to on jest najemcą przedmiotowego lokalu. Wskazał, iż w dniu [...] maja 2015 r. podjął pracę na okres 3 miesięcy (okres próbny) w Leroy Merlin w S., co wiązało się z koniecznością wynajęcia pokoju. W tym czasie 1-2 razy na miesiąc na 2-3 dni przyjeżdżał do G., jednakże ze względu na brak kluczy do drzwi wejściowych nie mógł wejść do mieszkania. Wyjaśnił, że pozostaje w konflikcie z żoną i córkami. Zaznaczył, że [...] maja 2015 r. przesłał wynajmującemu lokal – Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. oświadczenie o ilości osób zamieszkujących w mieszkaniu podając, że córka A. M. G. ze względu na naukę, a skarżący ze względu na pracę czasowo opuścili lokal. Okoliczność ta – zdaniem skarżącego – świadczy o braku zamiaru stałego opuszczenia lokalu. Skarżący podał też, że w okresie tym wpłacał czynsz – 70,9 zł/os., a w miarę posiadanych możliwości także koszty mediów. Ponadto w dniu [...] października 2015 r. skierował do żony po raz kolejny prośbę pisemną, aby umożliwiła mu bezproblemowe korzystanie z mieszkania, informując, że w przypadku odmowy skorzysta z pomocy dzielnicowego i ślusarza, by wymienić zamki. P. G. zaznaczył, że żona w dniu [...] października 2015 r. złożył wniosek o wymeldowanie go, a w dniu następnym skarżący złożył pozew o przywrócenie stanu posiadania lokalu. Wskazał też, że jego aktualny adres do korespondencji jest zgodny z dotychczasowym adresem zameldowania. Zdaniem skarżącego jego konflikt z żoną córka nie ma nic wspólnego ze sprawą meldunkową. Poza tym skarżący stwierdził, że wyraźna jego wola powrotu do lokalu świadczy o tym, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Dodał, że pomimo jego wniosku, w trakcie oględzin lokalu nie przeprowadzono wizji w pomieszczeniu piwnicznym, co świadczy o naruszeniu art. 75 § 1 k.p.a. Ponadto zdaniem skarżącego nie powinno się wobec niego, który nie posiada wykształcenia prawniczego, stosować podwyższonego standardu staranności i wymagać, aby był świadomy istnienia specjalnego trybu przywrócenia zakłóconego posiadania. Niewiadomym jest też dla skarżącego, dlaczego organy pomimo złożenia przez niego pozwu o przywrócenie stanu posiadania nie zawiesiły postępowania.
W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Sądem P. G. podał, że sprawa o przywrócenie posiadania lokalu nie została zakończona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 722 ze zm., dalej: u.e.l.), w myśl którego organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Wyjaśnić należy, iż obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01 podkreślił rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie – "uprawnienie" do lokalu, a ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tę definicję, należy przyjąć, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 35 u.e.l. opuszczenie miejsca pobytu stałego, nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego, ale konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych – na gruncie analogicznych przepisów ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. D. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) wskazywano przy tym, iż brak cechy dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie zawsze stanowi jednak przeszkodę do wymeldowania. Typowym przykładem tego jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze najczęściej trwałym, skutkującego powstaniem obowiązku wymeldowania (por. wyroki NSA, z dnia 6 października 2005r., sygn. akt II OSK 65/05, z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II OSK 519/07, z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 788/08 oraz z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2390/13 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można zatem w przypadku wykonania eksmisji na drodze postępowania egzekucyjnego twierdzić, że opuszczenie w tej sytuacji miejsca pobytu jako nie mające charakteru dobrowolnego, nie jest opuszczeniem lokalu w znaczeniu wynikającym z art. 35 u.e.l. (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 579/09 – dostępny jak wyżej). Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu, a opuszczenie miało charakter dobrowolny lub wynikało z czynności właściwego organu mającego swe oparcie w prawie, to okoliczność ta stanowi podstawę faktyczną do orzeczenia o wymeldowaniu tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 195/09 – dostępny jak wyżej).
Powyższe rozważania należy odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zważyć należy, iż proces opuszczenia przedmiotowego lokalu przez P. G. rozpoczął się w dniu [...] kwietnia 2015 r., kiedy to po awanturze rodzinnej, doszło do interwencji Policji i zatrzymania skarżącego. Fakt ten jest bezsporny. W tym miejscu należy wskazać, że okoliczności tego zdarzenia świadczą o tym, że opuszczenie lokalu przez skarżącego nie było dobrowolne, ale wynikało z legalnych działań organów ścigania, a wydarzenia następnych miesięcy – co zostało wykazane wszechstronnie i rzetelnie przez organ odwoławczy – wskazują, że opuszczenie przez P. G. mieszkania przy ul. [...] miało cechę trwałości.
Zważyć należy, iż już następnego dnia po wyżej przedstawionej interwencji skarżący przyszedł do mieszkania, zabrał swoje rzeczy i opuścił lokal. W kwietniu tego roku – co wynika z jego wyjaśnień, zeznań jego żony i dzielnicowego K. J. P. G. próbował dostać się do mieszkania, celem odbioru rzeczy osobistych, możliwości opieki nad psem. Nie oznacza to jednak jeszcze, że zamierzał powrócić do lokalu. W dniu [...] maja 2015 r. – jak zeznał sam skarżący w dniu [...] października 2015 r. – został wpuszczony do mieszkania, aby zabrać niezbędne rzeczy i dokumenty. Z kolei w okresie 28 maja do [...] sierpnia 2015 r. P. G. przebywał poza G., podjął bowiem pracę w S. pod P., gdzie czasowo zamieszkał. W okresie tym pojawiał się w G. przy ul. [...] sporadycznie (2-3 razy w miesiącu – jak sam wskazał w pozwie o przywrócenie posiadania lokalu). W tym czasie – jak wynika z zeznań I. G., a także oświadczeń skarżącego, wymeldowany zamieszkiwał u swojej matki przy ul. [...] (informacja z pozwu o przywrócenie posiadania lokalu). Jak zeznała świadek G. K., sąsiadka zamieszkując w bloku przy ul. [...], od kwietnia 2015 r. nie widziała P. G. (od interwencji Policji, o której dowiedziała się od sąsiadów). Zeznania te świadek złożyła w dniu [...] października 2015 r. Ponadto – jak zeznał K. J. – w lipcu siostra P. G. i jego szwagier przybyli do Komendy Powiatowej Policji w G. wraz z P. G. i zwrócili się do niego o pomoc w umożliwieniu skarżącemu wejścia do spornego mieszkania w celu wykąpania się, przebrania się i zabrania rzeczy. K. J. zeznał następnie, że od I. G. dowiedział się, że jej mąż wszedł do mieszkania i zabrał jakieś rzeczy. W trakcie jednej z prób wizyty w mieszkaniu, w dniu [...] sierpnia 2015 r., P. G. będąc pod wpływem alkoholu został zatrzymany przez Policję. Takie zachowania P. G. trwały do [...] października 2015 r. Również świadek A. M. G. – córka skarżącego zeznała, że od kwietnia 2015 r. jej ojciec nie mieszka w spornym lokalu, a jedynie pojawiał się w nim sporadycznie, będąc pod wpływem alkoholu. Jedna z takich wizyt w sierpniu 2015 r. skończyła się interwencją Policji. Jednocześnie podała, że jej zdaniem ojciec zabrał z mieszkania większość swoich rzeczy, a pozostały tylko rzeczy niepotrzebne, stare. Mieszkająca zaś w spornym lokalu córka stron M. G. również zeznała, że jej ojciec nie mieszka w lokalu przy ul. [...], bywał tam od kwietnia 2015 r. sporadycznie i raz w dniu [...] października 2015 r. nocował (po oględzinach organu). Z kolei świadek L. G.-P. – siostra skarżącego zeznała, że choć od kwietnia 2015 r. jej brat nie mieszka pod spornym adresem, to wyrażał wolę powrotu, lecz uniemożliwia mu to jego żona. Wskazała też, że wspólnie z bratem była kilkukrotnie w tym mieszkaniu celem zabrania niezbędnych ubrań dla skarżącego. P. G. złożył też w dniu [...] maja 2015 r. oświadczenie – kierowane do właściciela lokalu (ZGKiM w G.), iż w przedmiotowym lokalu zamieszkują 2 osoby: I. G. i M. G., wskazując, że A. M. G. ze względu na studia wynajmuje czasowo lokal w P., a on ze względu na pracę czasowo wynajmuje inny lokal w innej miejscowości. Oświadczenie to zostało złożone na potrzeby obniżenia opłat czynszowych i eksploatacyjnych.
Mając na względzie powyższe okoliczności należy wskazać, że o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Stan przebywania na stałe w danym lokalu nie wyklucza przy tym możliwości przejściowej nieobecności czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania (por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05; z dnia 18 grudnia 2002 r. wydane na podstawie tożsamo brzmiących przepisów ustawy z 1974 r.).
W ocenie Sądu organ odwoławczy – na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego – prawidłowo przyjął, że skarżący na trwałe opuścił sporny lokal, a wolę powrotu do niego zaczął wyrażać dopiero po złożeniu przez jego żonę w dniu [...] października 2015 r. wniosku o wymeldowanie. Wówczas to skarżący zasięgnął porady prawnika i w dniu [...] października 2015 r. wniósł do Sądu Rejonowego w G. pozew o przywrócenie stanu posiadania lokalu, zarzucając, że został przez żonę bezprawnie pozbawiony możliwości pobytu w przedmiotowym mieszkaniu, do którego ma tytuł prawny (umowa najmu). Przed tą datą skarżący pojawiał się w domu sporadycznie, celem wizyt było przede wszystkim zabranie swoich rzeczy osobistych, zabranie psa na spacer i – jak wynika z zeznań świadków i wyjaśnień żony skarżącego – skarżący nie przejawiał woli pozostania na stałe w tym lokalu. Jego pobyt w tym czasie w mieszkaniu przy ul. [...] w G. miały charakter jedynie wizyt, podczas których skarżący niejednokrotnie był pod wpływem alkoholu i które kilkukrotnie – z uwagi na zakłócanie porządku - wymagały interwencji Policji. Również przeprowadzone w dniu [...] października 2015 r. oględziny potwierdziły brak po stronie P. G. woli stałego pobytu w tym lokalu. Ustalono, że w mieszkaniu P. G. pozostawił drobne przedmioty, kasety magnetofonowe, krawaty, kurtkę, kilka par butów, czapkę i szale, pędzel do golenia, a ponadto w mieszkaniu pozostał dobytek małżeński Pawła i I. G.. Większa część ubioru skarżącego została zabrana. Ponadto ustalono, że opłaty za prąd i gaz w mieszkaniu uiszcza I. G., jej mąż zaś częściowo partycypuje w opłatach za czynsz. Odnośnie kluczy do lokalu ustalono, że P. G. nie posiada klucza do jednego z zamków, lecz zamek ten istniał w czasie, gdy skarżący ów lokal opuścił.
Wywiedzenie przez skarżącego pozwu o przywrócenie posiadania lokalu miało zatem wyłącznie charakter reakcji na zainicjowanie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania go z urzędu z lokalu przy ul. [...] w G. i co za tym idzie nie może być uznane za skorzystanie we właściwym czasie z środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu osobie, która opuściła go niedobrowolnie.
Odnosząc się do okoliczności podniesionej w skardze jakoby wadą postępowania wyjaśniającego był brak oględzin w pomieszczeniu piwnicznym przynależnym do spornego lokalu, Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy (protokół z oględzin, w których strony uczestniczyły, zeznania świadków i wyjaśnienia stron) był na tyle wyczerpujący by wydać zaskarżoną decyzję. W świetle tego Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 75 § 1 k.p.a.
Reasumując, zdaniem Sądu organ odwoławczy wydając w oparciu o przeprowadzone w postępowaniu przed organem I instancji dowody zaskarżoną decyzję, którą uchylił decyzję Burmistrza G. o odmowie wymeldowania P. G. i orzekł o jego wymeldowaniu nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego – ustawy o ewidencji ludności. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...]zł, w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło