II SA/Po 168/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-07-26

Skład orzekający: Jakub Zieliński, Jolanta Szaniecka, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego może zostać wydana, gdy nie ustalono jednoznacznie, czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny oraz czy strona podjęła dostępne środki prawne umożliwiające powrót do lokalu?
Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu wymaga ustalenia, że osoba w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ musi przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, w tym rozważyć, czy podjęte zostały przez stronę środki prawne zmierzające do umożliwienia powrotu do lokalu. W niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, w szczególności nie uwzględnił pozwu o odwołanie darowizny nieruchomości, co stanowiło naruszenie prawa procesowego i uzasadniało uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
M. M-Cz. została wymeldowana z miejsca pobytu stałego w P. na podstawie decyzji Burmistrza Miasta P. i utrzymanej przez Wojewodę Wielkopolskiego. Organ stwierdził, że skarżąca opuściła lokal na stałe i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Skarżąca twierdziła, że została usunięta z lokalu wbrew swojej woli, uniemożliwiono jej powrót, a toczy się postępowanie sądowe o odwołanie darowizny nieruchomości. Organ nie uwzględnił tych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie wymeldowania M. M-Cz., zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta P. orzekł o wymeldowaniu M. M-Cz. z pobytu stałego w P. na ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie wymeldowania wszczęto z urzędu w związku z zawiadomieniem J. Cz., który poinformował organ, iż M. M-Cz. nie mieszka pod wyżej wskazanym adresem od ponad dziewięciu miesięcy. Dalej organ wskazał, iż M. M-Cz. w dniu [...] lipca 2012 r. oświadczyła, iż wyprowadziła się ze swojego domu z uwagi na remont, który przeprowadza jej syn z synową i zamierza się z powrotem do niego wprowadzić po remoncie. Zaznaczyła, że nie wyprowadziła się z domu na stałe jednakże po powrocie z sanatorium nie zastała już w domu swoich mebli, łóżka, natomiast czekała na nią informacja, że jej rzeczy znajdują się w nowym mieszkaniu w B. Tam leź się udała. Niestety mieszkanie nie spełnia zupełnie jej oczekiwań oraz podstawowych potrzeb osoby niepełnosprawnej poruszającej się o kulach, nie ma tam bowiem windy. W dniu 9 lipca 2012 r. J. Cz. oświadczył z kolei, iż jego mama M. M-Cz. sama wyraziła zgodę na zamieszkanie w B., oraz sama to mieszkanie wybrała z pośród kilku, które wspólnie brali pod uwagę przy zakupie. J. Cz. oświadczył, również, że remont jego domu został już zakończony, natomiast wszystkie rzeczy jego mamy znajdują się w B., gdzie jest jej obecne centrum życiowe i gdzie przebywa. Dalej organ wskazał, iż E. B. potwierdziła, iż M. M.-Cz. po powrocie z sanatorium w W. nie miała już dostępu do swojego pokoju w P., ponieważ zastały informację, że jej rzeczy znajdują się w B. w nowym mieszkaniu, jednakże po przyjeździe do B. w mieszkaniu panował nieład. E. B. zeznała, że M. M.-Cz. jest osobą schorowaną wymagającą opieki ze strony bliskich z uwagi na swój stan psychiczny i fizyczny. Uciążliwość sprawia jej chociażby codzienne robienie zakupów. Nie korzysta z Opieki Społecznej, zabrała ze swojego domu z P. tylko najpotrzebniejsze rzeczy i zamierza się wprowadzić z powrotem do P. Ponadto w dnia 5 lipca 2012 r. do organu wpłynęło zeznanie B. Sz. z B. sąsiadki M. M.-Cz., która twierdzi, że wyżej wymienione mieszka w mieszkaniu bez prądu od 19 marca 2012 r., bez opieki ze strony najbliższej rodziny. Dnia 26 lipca 2012 r. A. M. zeznał, że syn zabrał M. M.-Cz. klucze od domu w P. Nie wyprowadziła się w żadnej mierze dobrowolnie i obecnie zamieszkuje w pustym mieszkaniu bez prądu. Po pobycie w szpitalu nie miała gdzie wrócić. Nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Nie zabrała większości swoich rzeczy z domu ponieważ nie wyprowadziła się z niego na stałe. Dalej organ zauważył, iż w dnia 25 lipca 2012r. wpłynęło do Urzędu Miejskiego w P. pismo z Komisariatu Policji w P. z informacją, że M. M-Cz. nie przebywa na ul. [...] w P. od listopada 2011 r. W dniu 21 sierpnia 2012 r. przesłuchano D. Cz. jako świadka w sprawie wymeldowania. Świadek zeznała, iż jej teściowa oddała klucze do domu dobrowolnie i dobrowolnie przeprowadziła się do B. Jej obecne mieszkanie znajduje się w sąsiedztwie kościoła oraz opieki społecznej. Według świadka M. M-Cz. nie radziła sobie finansowo z utrzymaniem domu w P. Zakwestionowała również fakt, że teściowa nie wiedziała, że nie ma powrotu do domu P. Wszystko było wcześniej ustalone mieszkanie zostało zgodnie z życzeniem teściowej wcześniej przygotowane - przeprowadzono stosowny remont. D. Cz. wyjaśniła nadto, iż wkrótce po wprowadzeniu się teściowej do B. wraz z mężem przewieźli resztę jej rzeczy: odzież, książki, resztę sprzętów kuchennych. Ponadto J. Cz. wielokrotnie woził swoją mamę samochodem robił jej zakupy, proponował codzienną pomoc z Opieki Społecznej, ale aby ją otrzymać musi się zameldować czego kategorycznie odmawia. D. Cz. zeznała również, że nie prawdą jest, iż klucze do domu w P. zostały zabrane M. M.-Cz. podstępem, ponieważ jeszcze dwa miesiące temu weszła podczas nieobecności właścicieli do domu w P. Przesłuchany w dniu 23 sierpnia 2012 r. D. S. - właściciel Biura Obrotu Nieruchomościami, który zajmował się sprzedażą mieszkania w B. J. Cz. - zeznał, iż M. M-Cz. widziała mieszkanie, które jej się podobało. Powiedziała, że szkoda, iż znajduje się na piętrze, ale nie będzie to jej przeszkadzało, gdyż dużo nie wychodzi z domu. Zgodziła się na kupno mieszkania nie mając żadnych zastrzeżeń. Według świadka mieszkanie to było tylko do odświeżenia i nadawało się do zamieszkania. Dodatkowo organ przesłuchał M. K. zamieszkałą na ul. [...] w P., która zeznała, że nie widziała M. M.-Cz. na ul. [...] w P. od jesieni 2011 r. Zeznania M. K. potwierdził K. K. Powołując się na brzmienie art. 15 ust 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ wskazał, iż osoba która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Na organie spoczywa natomiast obowiązek wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Burmistrz wyjaśnił, iż mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe. Organ wskazał nadto, iż obowiązek meldunkowy rozumiany jest jako czynność wyłącznie techniczna, związana z rejestracją ruchu ludności. Decyzja o wymeldowaniu ma na celu doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji. W ocenie organu przeprowadzone postępowanie dowiodło, że lokal nr [...] przy ul. [...] w P. nie jest dla strony miejscem pobytu stałego, a przesłanki zawarte w art 15.ust. 2 powołanej na wstępie ustawy, tj. opuszczenie lokalu, oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego zostały wyczerpane, co uzasadnia podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. M-Cz zarzucając, iż Burmistrz Miasta P. w swojej decyzji pominął bezprawnie działania uniemożliwiające jej dostęp i możliwość zamieszkania w domu przy ul. [...], który to dom w 2006 r. przekazała w darowiźnie synowi. Podniosła, iż mimo zakończenia remontu uniemożliwia się jej powrót do niego o czym kilkukrotnie informował Urząd Miasta, Straż Miejską i Policję. Podniosła, iż zabrano jej klucz do domu w P., usunięto wszystkiej jej rzeczy (meble, rzeczy codziennego użytku), a dom ten został tak wyremontowano by uniemożliwić jej - osobie niepełnosprawnej - powrót do niego. Podniosła, iż złożyła pozew do Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda o zwrot darowizny z uwag na rażącą niewdzięczność obdarowanego (sygn. akt I C [...]). Zdaniem strony organ nie wziął powyższych okoliczności pod uwagę, a swoje rozstrzygnięcie oparł na zeznaniach osób zainteresowanych jej wymeldowaniem z domu przy ul. [...] w P. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, iż zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają stan faktyczny niniejszej sprawy - zainteresowana opuściła przedmiotowy lokal i nie mieszka w nim w sposób stały. Bezsporne jest, że M. M-Cz. nie przebywa w spornym lokalu, co sama potwierdziła w niniejszym postępowaniu. Dalej Wojewoda podniósł, iż w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nie było dobrowolne oraz korzystanie z mieszkania jest niemożliwe bądź utrudnione (jak podaje strona syn i synowa uniemożliwiają jej pobyt), to brak podjęcia ze strony zainteresowanej skutecznych środków prawnych (art. 344 § 1 i § 2 Kodeksu Cywilnego - przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania przez sąd) umożliwiających powrót jej do lokalu świadczy, że godziła się na zaistniałą sytuację. Organ wskazał, iż przesłankę konieczną do wymeldowania danej osoby z pobytu stałego lub czasowego stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca tego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co zachodzi w przypadkach dobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, bądź też jego opuszczenia wbrew własnej woli, nie połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznać należy nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie jest do niego nie dopuszczana, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu nie decyduje tylko werbalna treść oświadczenia woli, ale głównie okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Mając na względzie powyższe uwagi Wojewoda Wielkopolski uznał, iż odwołująca nie podjęła skutecznych środków dla ochrony swoich uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem. Dlatego w sytuacji, gdy zainteresowana nie mieszka obecnie w tym lokalu, to winna być wymeldowana. Wojewoda podkreślił ponadto, iż nie jest uprawniony do rozstrzygania spraw rodzinnych, mieszkaniowych, majątkowych (sporów miedzy zwaśnionymi stronami) czy też naruszonego posiadania. Są to bowiem spory o charakterze cywilno-prawnym, a właściwe dla ich rozstrzygnięcia są sądy powszechne. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M-Cz. powtarzając zarzuty i argumentację wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca podkreśliła, iż podjęła we właściwym czasie wszystkie możliwe dla niej środki w celu przywrócenia naruszonego prawa posiadania mieszkania i odzyskania mienia stanowiącego dorobek jej życia. Zaznaczyła, iż przed Sądem Okręgowym w Poznaniu toczy się postępowanie w sprawie cofnięcia darowizny. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie w dniu 26 lipca 2013 r. pełnomocnik uczestnika postępowania podniósł, iż opuszczenie mieszkania przez skarżącą było dobrowolne, a nadto ma ona zapewnione mieszkanie w B., zakupione przez jej syna. Podkreślono, iż skarżąca wyraziła zgodę na zakup dla niej tego mieszkania. Skarżąca podniosła z kolei, iż jedynie stwierdziła, że mieszkanie w B. jej się podoba i akceptuje jego cenę jednak nigdy nie zrobiłaby takiego błędu, aby przenieść się do zadłużonego mieszkania w B. gdzie nikt by jej nie odwiedzał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej: "u.e.l.d.o") Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji zapadłych w niniejszej sprawie – organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Jak słusznie zauważyły organy obu instancji wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Przez "miejsce stałego pobytu" rozumieć należy takie miejsce (np. lokal), w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe takie jak nocleg, spożywanie posiłków, wypoczynek. Jest to miejsce w którym osoba przechowuje przedmioty niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych. Opuszczenie takiego miejsca rodzi obowiązek wmeldowania się. Niedopełnienie tego obowiązku, rodzi przesłankę do wydania decyzji o wymeldowaniu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa już w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby. Organ gminy orzekający o wymeldowaniu musi ustalić, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania i nie wymeldowała się. Przy ocenie zaistnienia przesłanki wymeldowania, organ winien ustalić zamiar osoby mającej być wymeldowaną. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Zamiar opuszczenia miejsca pobytu stałego to nie tylko wyrażona werbalnie chęć koncentrowania w dalszym ciągu spraw życiowych w danym lokalu, ale przede wszystkim postrzegalne na zewnątrz przejawy więzi z miejscem pobytu stałego. Dla takiego ustalenia konieczne jest przeprowadzenie pełnego i rzetelnego postępowania dowodowego, zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach k.p.a, przede wszystkim zgodnie z art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a., co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. Zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę, dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z własnej woli (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 771/11 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić bowiem w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. należy uznać taką sytuację, gdy osoba usunięta z lokalu wbrew swojej woli i do niego nie dopuszczona nie korzysta w odpowiednim czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 771/11 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż organy w niedostateczny sposób rozważył, czy opuszczenie przez skarżącą lokalu położonego w P. przy ul.[...] miało charakter trwały i nastąpiło za jej wolą. Wojewoda Wielkopolski wprost stwierdził, iż M. M-Cz. nie podjęła skutecznych środków ochrony swoich uprawnień do przebywania przedmiotowym lokalu, jednak w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonej przez stronę okoliczności złożenia przez nią do sądu powszechnego pozwu o odwołanie darowizny nieruchomości położonej przy [...] w P. Uchybienie to jest tym bardziej znamienne, iż strona przedłożyła do akt sprawy administracyjnej kserokopię tego pozwu i wskazała sygnaturę akt sprawy sądowej. Gwoli ścisłości wskazać trzeba, iż z treści skargi wynika, że pozew skarżącej o odwołanie darowizny przekazany został wg właściwości do Sądu Okręgowego w Poznaniu, gdzie sprawa otrzymała sygn. I C [...]. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie rozważył, czy wywiedzione przez skarżącą powództwo o odwołanie darowizny nie świadczy o podejmowaniu przez nią dostępnych środków prawych zamierzających do umożliwienia jej zamieszkania w przedmiotowym lokalu, tym bardziej, ze skarżąca utrzymuje, iż uniemożliwiono jej powrót do tego lokalu przez wywiezienie z niego bez jej wiedzy wszystkich należących do niej rzeczy osobistych i zabranie jej kluczy. Z akt sprawy nie zaś wynika, aby Burmistrz Miasta P. czy też Wojewoda Wielkopolski zwrócili się do sądu powszechnego celem wyjaśnienia czy ww. pozew został wniesiony skutecznie i czy wydane zostało w sprawie rozstrzygniecie. W ocenie Sądu powyższe świadczy o niepełnym przeprowadzeniu przez organy dowodowego i niewyjaśnieniu wszelkich okoliczności w sprawie. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7, 77 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem uznać na tym etapie, iż skarżąca usunięta, jak twierdzi, z przedmiotowego lokalu wbrew swej woli i niedopuszczona do niego, nie skorzystała w odpowiednim czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W ocenie Sądu nie sposób bowiem zgodzić się z poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakoby zobiektywizowanym wyrażeniem woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu było wyłącznie wystąpienie z powództwem z art. 344 § 1 i § 2 k.c. o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania. Wola takowa może być bowiem wyrażona także podejmowaniem przez stronę innych prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu Tym samym jako przedwczesne należy uznać twierdzenie organów, iż M. M-Cz. opuściła przedmiotowy lokalu przy ul. [...] w P. w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Z uwagi na konieczność wyjaśnienie sprawy z wskazanym wyżej zakresie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda Wielkopolski powinien ocenić, czy złożenie przez skarżącą pozwu o odwołanie darowizny nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal oraz jej postawa w toku tego procesu świadczy o podjęciu przez nią czynności prawnych zmierzających do powrotu do lokalu, w którym aktualnie nie przebywa wbrew swojej woli. Ustaleń powyższych nie mógł samodzielnie poczynić Sąd, albowiem w sytuacji gdy organ administracji jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie nie dokonał, prowadziłoby to do zastąpienia organu przez sąd w wydaniu orzeczenia w sprawie administracyjnej. Pamiętać bowiem trzeba, iż sądy administracyjne nie dokonują własnych ustaleń, a ich rolą jest jedynie kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09, z dnia 13 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 259/06 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest zaś prawidłowe przeprowadzenie postępowania oraz wyczerpujące i odnoszące się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy uzasadnienie decyzji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego musi być bowiem każdorazowo poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym, którym to wymogom jak wykazano powyżej Wojewoda Wielkopolski nie sprostał. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a z kolei w pkt III sentencji Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło