II SA/Po 179/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2017 r. wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z 5 października 2016 r. nr [...] oraz o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi E. L. i M. L. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego postanawia 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] 2016 r., nr [...]; 2. odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Zaskarżoną decyzją Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia z [...] 2016 r. nr [...] nakazującą skarżącym doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażami przy ul Ś. w P. (dz. nr [...], rak [...], obręb D.) do stanu poprzedniego, tj. sprzed przebudowy, która doprowadziła do zmiany sposobu użytkowania na budynek mieszkalny wielorodzinny o siedmiu lokalach mieszkalnych wraz z budową wewnętrznej instalacji gazowej. W skardze pełnomocnik skarżących wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] podnosząc, iż ich wykonanie może narazić skarżących na szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Wskazano, iż decyzja nie precyzuje jakie konkretnie roboty mają być wykonane, a tym sami skarżący nie wiedzą jak prawidłowo ją wykonać. Ponadto skarżący wystąpili o zmianę przepisów planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym ich nieruchomości w sposób umożliwiający zalegalizowanie wykonanych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., - dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonego aktu, jak i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy stanowi w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Z treści powołanego przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika nadto, iż przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obie te przesłanki (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06 oraz w Krakowie z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 975/08 - orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, niezbędnym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W opinii Sądu przedmiotowy wniosek powyższe wymogi spełnia. Należy podkreślić, iż przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia (por. postanowienie NSA z dnia 24.10.2014 r. sygn. akt II OZ 1114/14 – dostępne w CBOSA). Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż wykonanie robót budowlanych w celu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, których zakres z uwagi na wykazywane w zaskarżonej decyzji odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowalnego, ze swej istoty może wiązać się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08; z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II OZ 1352/06, czy z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05). Powyższe odnosi się również do robót, których wykonanie wynika z nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowalnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Na podstawie art. 131 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, tj. odmówił zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren nieruchomości skarżących i stan ten jest nadal aktualny. Sąd podkreśla, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest niezaskarżalne (argument a contrario z art. 131 zdanie drugie P.p.s.a.). /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak