II SA/Po 182/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-10-23

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Izabela Paluszyńska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma w trybie art. 43 KPA jest skuteczne, jeśli na dowodzie doręczenia brak jest adnotacji, że osoba odbierająca pismo podjęła się oddać je adresatowi?
Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze w trybie art. 43 KPA jest skuteczne, jeśli pismo zostało odebrane przez dorosłego domownika adresata. Domniemanie skuteczności doręczenia może być wzruszone przez adresata, jednak samo brakowanie adnotacji o podjęciu się oddania pisma adresatowi na dowodzie doręczenia nie jest wystarczające do obalenia tego domniemania. Okoliczność, czy dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi, może być wykazywana innymi środkami dowodowymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozgraniczenia nieruchomości, w której organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji, uznając, że doręczenie zastępcze decyzji rozgraniczeniowej nie było skuteczne z powodu braku adnotacji na dowodzie doręczenia o podjęciu się przez siostrzeńca adresatki oddania pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, odrzucając jednocześnie skargę Gminy S. M. jako organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Gminy S. M. Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. M. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi Gminy S. M. i H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia z dnia [...] stycznia 2015r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. odrzuca skargę Gminy S. M. II. uchyla zaskarżone postanowienie. III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz na rzecz skarżącej H. M. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Wójt Gminy S. M. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w [...] stanowiącej własność H. M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...], w części dotyczącej granic z działką oznaczoną nr ewid. 67/1 stanowiącą własność A. K., działką oznaczoną nr ewid. 74 stanowiącą własność Gminy S. M., oraz działką oznaczoną nr ewid 66 położoną w obrębie [...], również stanowiącą własność Gminy. Wójt wskazał, że rozgraniczenie nastąpiło zgodnie z protokołem granicznym sporządzonym przez geodetę uprawnionego. Z wnioskiem o rozgraniczenie wystąpiła H. M. Decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. A. K. (dalej jako Wnioskodawczyni) wniosła o przekazanie sprawy do sądu gdyż nie zgadzała się z rozgraniczeniem dokonanym w/w decyzją. Jednocześnie pismem z dnia [...] sierpnia 2014r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Uzasadniając napisała, że żądania nie złożyła bez swojej winy. Od 1988 r. na stałe mieszka w Niemczech i do Polski przyjeżdża dwa razy w roku. Decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości odebrała mama Wnioskodawczyni i przekazała decyzję Wnioskodawczyni w dniu [...] sierpnia 2014 r., po przyjeździe Wnioskodawczyni do domu. Oświadczenie mamy potwierdzające tą okoliczność Wnioskodawczyni złożyła w Urzędzie Gminy w dniu [...] sierpnia 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Wójt Gminy S. M., wskazując na art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) odmówił przywrócenia terminu w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonej w [...] zakończonej ww. decyzją Wójta z dnia [...] kwietnia 2014 r. Uzasadniając postanowienie Wójt napisał, że w związku ze wskazaniem Wnioskodawczyni o zamieszkiwaniu na stałe w Niemczech, ustalił że miejscem stałego zameldowania Wnioskodawczyni jest [...] i powyższy adres ujawniony jest również w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 41 § 1 i 2 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. Z kolei w myśl art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi. Decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, adresowaną do Wnioskodawczyni, doręczono w dniu 04 kwietnia 2014 r. D. M. (zgodnie z adnotacją na zwrotce: siostrzeńcowi), który podjął się oddać pismo adresatce. Wójt nadmienił, że wcześniejsza korespondencja w przedmiotowej sprawie była doręczana na ten sam adres i Wójt nie został zawiadomiony o zmianie adresu strony postępowania. Tym samym brak podstaw do przywrócenia terminu w sprawie o rozgraniczenie. Na opisane postanowienie zażalenie wniosła Wnioskodawczyni, zastępowana przez pełnomocnika. Pełnomocnik napisała, że D. M. nie jest domownikiem Wnioskodawczyni, zameldowanej w [...] pod numerem [...], gdyż mieszka (i jest zameldowany) w osobnym budynku (położnym na osobnej posesji) w [...] nr 3a i nie pozostaje z Wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym. Nikt (w szczególności listonosz) nie pytał się D. M. czy podejmuje się doręczenia ani też sam D. M. nie oświadczył jemu, że podejmuje się oddać to pismo adresatce. D. M. nie oddał tego pisma Wnioskodawczyni, lecz przekazał je swojej babci M. K. która oddała pismo adresatce dopiero po kilku miesiącach, gdy Wnioskodawczyni po dłuższym pobycie w Niemczech po raz pierwszy przyjechała do Polski, co też M. K. potwierdziła w swoim oświadczeniu złożonym do akt sprawy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 2 w związku z art. 43 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając Kolegium napisało, że decyzja rozgraniczeniowa została wydana w oparciu o przepisy art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm., dalej jako p.g.i.k.). Zgodnie z art. 33 ust. 3 p.g.i.k. strona niezadowolona z ustalenia granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi. Termin określony w tym przepisie na charakter terminu prekluzyjnego. Jego przekroczenie uniemożliwia rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowym. Dopuszczalne jest natomiast przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a. Postanowienie w tym przedmiocie jest zaskarżalne w toku instancji oraz przed sądem administracyjnym. Upływ 14-dniowego terminu pociąga za sobą taki skutek, że decyzja administracyjna zatwierdzająca ustalenie granicy staje się ostateczna, a droga sądowa - niedopuszczalna (por. uzasadnienie postanowienia SN z 9 czerwca 1997 r., III CKN 74/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 161, LexisNexis nr 324328). Decyzja administracyjna wydawana na mocy art. 33 ust. 1 i 2 p.g.i.k. jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., a przyznanie stronie uprawnienia do żądania przekazania sprawy o rozgraniczenie nieruchomości sądowi wyłącza możliwość wniesienia odwołania w trybie postępowania administracyjnego. Żądanie przekazania sprawy sądowi powszechnemu kończy postępowanie administracyjne i rozpoczyna postępowanie sądowe. Oceniając zażalenie Kolegium wskazało, że w art. 43 kpa przewidziano doręczenie zastępcze, które dokonane prawidłowo jest równoznaczne w skutkach z doręczeniem do rąk adresata. Zastępczy tryb doręczenia z art. 43 kpa ma zastosowanie tylko w sytuacjach w których dorosły domownik adresata odebrał korespondencję kierowaną do adresata. Wprost zgodnie z brzmieniem art. 43 kpa doręczenie zastępcze będzie skuteczne tylko, kiedy korespondencję odbierze dorosły domownik adresata i tylko taki dorosły domownik adresata, który podejmie się oddać przesyłkę adresatowi. Skutku doręczenia z art. 43 k.p.a. nie powoduje samo doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi adresata. Brzmienie art. 43 k.p.a. wskazuje, że nie jest skuteczne doręczenie zastępcze do rąk dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę i wprost nie podjął się oddać jej adresatowi bądź odebrał przesyłkę przy czym z dowodu doręczenia nie wynika czy podjął się oddać przesyłkę adresatowi. Dalej SKO napisało, że brzmienie art. 43 kpa wskazuje, że ustawodawca nie założył, że dorosły domownik podejmuje się oddać przesyłkę adresatowi przez sam fakt jej odbioru. Przyjęcie założenia, że dorosły domownik podejmuje się oddać przesyłkę adresatowi przez sam fakt jej odbioru, nie ma podstaw w brzmieniu art. 43 kpa. Przy takim założeniu art. 43 kpa nie wskazywałby tylko takiego dorosłego domownika adresata, który podjął się oddać przesyłkę adresatowi. Przy takim założeniu art. 43 k.p.a. formułowałby zasadę, że samo doręczenie korespondencji do rąk dorosłego domownika adresata jest równoznaczne ze zobowiązaniem się do oddania jej adresatowi i wyłączałby skuteczność doręczenia korespondencji dorosłemu domownikowi adresata tylko w sytuacjach, w których nie podjął się oddania przesyłki adresatowi. Wprost zgodnie z brzmieniem art. 43 kpa zobowiązanie dorosłego domownika, który odbiera korespondencję kierowaną do adresata, do oddania korespondencji adresatowi, ma wynikać z dowodu doręczenia (czy to w postaci adnotacji doręczyciela, czy samego dorosłego domownika odbierającego przesyłkę, czy z treści formularza dowodu doręczenia). Dopiero wówczas zstępcze doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi adresata spełnia wymogi z art. 43 kpa i pozwala przyjąć domniemanie prawidłowego otrzymania korespondencji przez samego adresata z rąk dorosłego domownika. Kolegium wskazało, że dowód doręczenia decyzji rozgraniczeniowej zawiera wskazanie doręczonej decyzji z numerem Wnioskodawczyni jako adresata, Jej adres, datę doręczenia, podpis odbiorcy – siostrzeńca. Nie zawiera natomiast żadnej adnotacji pozwalającej przyjąć, że siostrzeniec podjął się oddać pismo adresatce. Kolegium uznało, że dowód doręczenia decyzji nie dowodzi doręczenia w sposób przewidziany w art. 43 kpa. Na opisane postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła gmina S. M., zarzucając naruszenie przepisów kpa, zwłaszcza art. 43 tej ustawy poprzez jego wadliwą wykładnię powodującą zakwestionowanie przez SKO wniosków wyprowadzonych przez Wójta ze zgromadzonego materiału, że nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze decyzji rozgraniczeniowej. Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 182/15. Na opisane postanowienie skargę wniosła również H. M., wskazując, że Wnioskodawczyni przedstawiła nieprawdziwe fakty dotyczące odbioru decyzji rozgraniczeniowej. Wskazała, że Wnioskodawczyni w dniu [...] kwietnia 2014 r. przebywała w Polsce i uczestniczyła w 18 urodzinach wnuczki Skarżącej, I. P. Miała zatem sposobność odebrania decyzji rozgraniczeniowej, co z pewnością nastąpiło. Skarżąca zastrzegła, że jest gotowa dostarczyć listę świadków którzy potwierdzą, że Wnioskodawczyni przebywała w tym czasie w Gminie. Dalej napisała, że całkowicie niezrozumiały jest dla Niej fakt uchylenia postanowienia oraz bezzasadne przywrócenie terminu. W oparciu o prawomocną decyzję, podjęła kroki prawne w celu przekazania gruntów swoim dzieciom; w dniu [...] grudnia 2014 r. został sporządzony akt notarialny. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 183/15. W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o odrzucenie skargi Gminy, z uwagi na występowanie tego samego organu, w jednym postępowaniu, zarazem jako strony postępowania i jako organu współdecydującego oraz o oddalenie skargi H. M., powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 183/15 WSA w Poznaniu połączył do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Po 182/15 i II SA/Po 183/15 i orzekł o prowadzeniu dalej pod sygn. akt II SA/Po 182/15. Pismem z dnia 4 maja 2015r. pełnomocnik uczestniczki A. K. wniósł o oddalenie skargi jako wniesionej przez osobę pozbawioną interesu prawnego, a nadto jajko bezpodstawnej i o zasądzenie od Skarżącej na rzecz A. K. kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że H. M. w dniu wnoszenia skargi nie była właścicielem spornej nieruchomości. Nadto z okoliczności związanej z pobytem A. K. w dniu [...] kwietnia 2014r. w Polsce nie można wyprowadzać wniosku o tym, że wówczas miała sposobność odbioru decyzji. Pełnomocnik podał, że D. M. przekazał przesyłkę z decyzją z [...] kwietnia 2014r. swojej babci M. K., która ją przekazała swojej córce A. K. dopiero [...] sierpnia 2014r. (k. 23 – 24 akt II SA/po 183/15) Na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. Sąd stwierdził, że wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika Skarżącej. Na pytanie Sądu pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że nie doręczył tego pisma profesjonalnemu pełnomocnikowi uczestniczki postępowania – Wnioskodawczyni. Zarządzono zwrot pisma procesowego Skarżącej. Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że Skarżąca wprawdzie rozporządziła swoimi nieruchomościami, ale zachowała jedną z działek, które powstały w wyniku podziału działki nr [...]. Na dowód powyższego złożył do akt kserokopię wypisu z rejestru gruntów oraz aktu notarialnego – umowy darowizny, zawiadomienia o założeniu ksiąg wieczystych dla wydzielonych działek w wyniku podziału oraz wyrys z mapek ewidencyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii związanej z dopuszczalnością obu skarg. Jednym ze skarżących jest gmina S. M., reprezentowana przez Wójta, który występował w sprawie o rozgraniczenie jako organ uprawniony do wydania decyzji o rozgraniczeniu, a następnie rozstrzygnął wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu. Zarazem Gmina jest również właścicielem dwóch działek gruntu, których granice z działką Skarżącej zostały ustalone właśnie w postępowaniu zakończonym ww. decyzją rozgraniczeniową. W takiej sytuacji pojawił się problem ustalenia, czy Wójt będący jednocześnie organem administracji wydającym decyzję i posiadając interes prawny wywodzony z prawa własności Gminy do działek - posiada legitymację skargową. Z utrwalonego już orzecznictwa wynika, że organ I instancji nie może skarżyć rozstrzygnięcia organu II instancji do sądu administracyjnego. W sytuacji, gdy ustawa powierza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (zob.: uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 17; wyrok NSA z dnia 19 października 2006 r., I OSK 1356/05; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2007 r., I OSK 1211/06, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej przywoływanej jako CBOSA). Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego kompetencji władczej do orzekania w sprawie wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego (zob. uchwała NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115, z glosami krytycznymi: T. Wosia, "Samorząd Terytorialny" 2004, nr 12, s. 70-79, i J. Antkowiaka, OSP 2004, nr 4, poz. 48; wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., II OSK 617/11; wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2014 r., I OSK 820/13; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04; wyrok TK z dnia 29 października 2009 r., K 32/08, OTK ZU, seria A, 2009, nr 9, poz. 139). Sąd zaznacza, że Wójt wydał postanowienie występując jako organ I instancji, więc nie mógł skutecznie zaskarżyć postanowienia, wydanego przez organ wyższego stopnia; w konsekwencji Sąd orzekł o odrzuceniu skargi Gminy pkt I wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Nie budzi natomiast wątpliwości dopuszczalność skargi H. M. (dalej jako Skarżąca), właścicielki jednej z działek powstałych po podziale działki rozgraniczonej w postępowaniu prowadzonym przez Wójta, która to okoliczność została wykazana przez pełnomocnika Skarżącej na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. Podlegająca rozgraniczeniu działka 67/2 została podzielona na działki 67/4 – 67/6); Skarżąca przekazała w drodze darowizny jedynie dwie działki z trzech powstałych (przekazała działki nr 67/4 i 67/5) pozostając właścicielem działki nr 67/6. Zachowuje tym samym przymiot strony. Na wstępie Sąd zaznacza, że zachowanie terminu przewidzianego w art. 33 ust. 3 p.g.i.k. stanowi jeden z warunków dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o rozgraniczenie. Stwierdzenie przez sąd rozpoznający sprawę, że 14-dniowy termin do wystąpienia z żądaniem przekazania sprawy na drogę sądową został przekroczony, pociąga za sobą odrzucenie wniosku z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej (art. 199 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) - zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 9 czerwca 1997 r., III CKN 74/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 161. Sąd ten wyjaśnił, że termin określony w powołanym przepisie ma charakter terminu prekluzyjnego i jego przekroczenie uniemożliwia rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowym. Dopuszczalne jest natomiast przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a., przy czym postanowienie organu administracji w tym przedmiocie jest zaskarżalne w toku instancji oraz do sądu administracyjnego. Upływ 14-dniowego terminu pociąga za sobą skutek taki, że decyzja administracyjna zatwierdzająca ustalenie granicy staje się ostateczna (E. Stefańska, Komentarz do art. 33 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Lex, nb. 13) Oceniając zaskarżone postanowienie Sąd stwierdza, że nie może ono się ostać w obrocie prawnym. Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego przez SKO, że do uznania skutecznego doręczenia z art. 43 kpa, z dowodu doręczenia przesyłki musi wynikać zobowiązanie dorosłego domownika, który odbiera korespondencję do adresata, do oddania przesyłki adresatowi. Organ uznał, że brak jakiejkolwiek wzmianki na dowodzie doręczenia, że dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi stanowi podstawę oceny, że taki dowód doręczenia nie dowodzi doręczenia zastępczego pisma w sposób wymagany przez art. 43 kpa. Wbrew twierdzeniom organu w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, ze doręczenie dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 kpa oparte jest na domniemaniu doręczenia pisma adresatowi, co oznacza ono przyjęcie, ze wywołało ono skutek prawny. Miarodajną będzie więc data przyjęcia pisma przez dorosłego domownika bez konieczności badania, czy domownik ten zobowiązał się z obowiązku przekazania przesyłki adresatowi. Domniemanie doręczenia pisma w sposób zastępczy określony w art. 43 kpa może być wzruszone przez adresata pisma, ale nie jest wystarczające tylko to, że na pokwitowaniu doręczenia nie ma adnotacji, że osoba której pismo doręczono zobowiązała się oddać pismo adresatowi (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2408/11; CBOSA). Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że domniemanie doręczenia pisma Wnioskodawczyni w sposób zastępczy, na ręce siostrzeńca, może być wzruszone przez adresatkę pisma, ale nie jest wystarczające tylko to, że na pokwitowaniu doręczenia, nie podkreślono nadrukowanego fragmentu tekstu "który podjął się oddać pismo adresatowi". Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa i to, że argumenty SKO zostały powielone z uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 55/11 (CBOSA). Przywołany wyrok WSA we Wrocławiu został jednak uchylony wyrokiem NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1558/11 (CBOSA). NSA wskazał w uzasadnieniu, że art. 43 kpa określa przesłanki skutecznego doręczenia pisma, a nie wymagania, które powinien spełniać pisemny dowód doręczenia pisma (pokwitowanie). O ile podjęcie się oddania pisma adresatowi jest warunkiem koniecznym skutecznego doręczenia pisma w sposób określony w art. 43 kpa, to adnotacja o tym na pokwitowaniu jest jedynie dowodem na okoliczność, iż osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Brak takiej adnotacji nie może sam przez się przesądzać, że określona osoba, której doręczono pismo nie podjęła się oddania pisma adresatowi. W takiej sytuacji okoliczność, czy osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi może być wykazywana w inny sposób, przy pomocy innych środków dowodowych. Również adresat pisma może wykazywać, że osoba, której doręczono pismo nie przyjęła obowiązku oddania pisma. To, że stosowane w toku doręczenia pism formularze (potwierdzenia odbioru, pokwitowania) zwierają stwierdzenie (adnotacje), komu doręczono pismo oraz o tym, że osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi, ma służyć eliminowaniu sporów co do okoliczności doręczenia, co nie wyklucza dowodzenia, że spełnione zostały ustawowe przesłanki skutecznego doręczenia, jeżeli na pokwitowaniu doręczenia pisma nie ma adnotacji, że osoba, której doręczono pismo podjęła się oddania pisma adresatowi. Przytoczone stanowisko NSA skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Ponownie rozpoznając zażalenie SKO uwzględni pogląd Sądu o braku podstaw do obalenia domniemania doręczenie w trybie art. 43 kpa tylko z uwagi na brak adnotacji na dowodzie doręczenia, że siostrzeniec Wnioskodawczyni zobowiązuje się do oddania pisma. Nadto SKO rozważy zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokona jego oceny, wyjaśniając wszystkie okoliczności, w tym okoliczności podnoszone w toku postępowania zarówno przez organ I instancji jak i przez Wnioskodawczynię oraz Skarżącą (również w kontekście art. 136 kpa) dotyczące skuteczności doręczenia decyzji rozgraniczeniowej w trybie art. 43 kpa lub bezskuteczności doręczenia. W szczególności rozważyć należy kwestie, czy D. M. jest domownikiem Wnioskodawczyni, czy i na jakim etapie Wnioskodawczyni była pouczona w trybie art. 41 kpa o zmianie adresu (osobiście odebrała wezwanie od biegłego z dnia [...] sierpnia 2013 r. do stawienia się na gruncie w celu ustalenia granic, zwrotka przy k. 46), czy Wnioskodawczyni udzielała komukolwiek pełnomocnictwa do odbierania korespondencji a jeżeli takie pełnomocnictwo zostało udzielone, to jaki był zakres pełnomocnictwa, z jakich przyczyn D. M. pismo oddał swojej babci a matce Wnioskodawczyni, czy w datach wskazanych przez Skarżącą w Jej skardze Wnioskodawczyni przebywała w Polsce, np. uczestnicząc w 18 urodzinach wnuczki Skarżącej. Sumując Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a i orzekł jak w pkt II wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach orzeczono jak w punkcie III wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wpisu od odrzuconej skargi Gminy, to Sąd zaznacza, w związku z aktualnym brzmieniem art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., że zwrot uiszczonego wpisu następuje w razie odrzucenia lub cofnięcia pisma do dnia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło