II SA/Po 225/23

WyrokWSA w Poznaniu2023-06-01

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, której rodzic (matka) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo że z powodu stanu zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą wymagającą takiej opieki?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż rodzic lub opiekun faktyczny, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, tylko w sytuacji, gdy rodzice osoby wymagającej opieki legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Brak takiego orzeczenia u matki osoby wymagającej opieki, nawet jeśli z powodu stanu zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki, wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd administracyjny jest związany uchwałą NSA z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, która jednoznacznie przesądza o konieczności legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez rodziców.
Stan faktyczny
Strona wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki powstania niepełnosprawności przed 18 rokiem życia oraz na fakt, że rodzice osoby wymagającej opieki żyją, a tylko ojciec legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że matka osoby wymagającej opieki nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie dalszej w kolejności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że matka z powodu stanu zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z 22 lutego 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. D. (dalej: "strona") od decyzji Burmistrza Miasta [...] (dalej: "Burmistrz") z 7 grudnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Strona wnioskiem z 10 listopada 2022 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Burmistrz, z upoważnienia którego działał Kierownik Wydziału Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego [...], na podstawie art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 17, art. 24 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a."), decyzją z 7 grudnia 2022 r., nr [...], odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem M. P., urodzonym [...] 1977 r. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b u.ś.r., organ I instancji wskazał, że osoba wymagająca opieki legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności od 11 kwietnia 2013 r., zaś niepełnosprawność powstała od 17 lutego 2013 r., przez co nie została spełniona przesłanka polegająca na powstaniu niepełnosprawności przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ponadto, jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, rodzice tej osoby żyją i tylko ojciec legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności w związku z czym nie została spełniona kolejna przesłanka, o której mowa w art 17 ust. 1a u.ś.r. Kolegium, utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji, wskazało, że w sprawie bezzasadnie pominięto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Zdaniem organu II instancji brak jest podstaw dla takiej wykładni przepisów ustawy prowadzącej do sytuacji, w której pomimo uznania niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. przepis ten nadal w niezmienionym kształcie stanowi materialnoprawną podstawę wydawanych rozstrzygnięć. Wydanie w sprawie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdy Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym zakresie nie znajduje uzasadnienia. W dalszej kolejności SKO podało, że do wniosku dołączono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ojca osoby wymagającej opieki, z którego wynika, że od [...] marca 2022 r. na stałe legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku dołączono także zaświadczenie lekarski dotyczące matki tej osoby wystawione przez lekarza chorób wewnętrznych, z którego wynika, że ze względu na schorzenia pacjentka nie jest w stanie sprawować opieki nad synem. W ocenie organu II instancji analizując całą sytuację rodzinną uznać trzeba, że do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym M. P. w pierwszej kolejności jest jego matka. W rodzinie jest zatem osoba zobowiązana w bliższej niż strona kolejności w rozumieniu art. 132 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "K.r.o.") do spełnienia obowiązku alimentacyjnego. Pomimo okoliczności dotyczących stanu zdrowia matki brak przedstawienia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jest przeszkodą do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Faktyczne sprawowanie opieki nie jest w tym wypadku wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia. Na marginesie Kolegium wskazało, że strona może wystąpić z wnioskiem do organu orzekającego o niepełnosprawności o nadanie stopnia niepełnosprawności dla matki. W przypadku uzyskania przez matkę orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności strona może wystąpić z ponownym wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne. W skierowanej do tut. Sądu skardze strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której stanowi on podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, jako osobie należącej do kręgu osób obciążonych powinnością alimentacyjną wobec brata, b) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. polegającej na jego jedynie literalnym odczytaniu oraz zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji przyjęciu, że przepis ten uniemożliwia ustalenie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki ma matkę nie legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak z obiektywnych i niekwestionowanych względów nie sprawuje nad nią opieki; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, że sam fakt zwrócenia się z wnioskiem przez opiekuna osoby wymagającej opieki skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Ponadto, organ w sposób dowolny bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności uznał, że skoro wymagający opieki ma matkę, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Tym samym odgórnie przesądził o braku spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pomijając okoliczności niemożności faktycznej sprawowania opieki przez tę osobę. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do takiego rozpoznania, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako że skarżąca zwróciła się w petitum skargi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś Kolegium nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, ziściły się przesłanki do zastosowania ostatnio przywołanego przepisu. Jak wynika z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw, jaka przewidziana została w art. 10 P.p.s.a. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 lutego 2023 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które to naruszenie zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. mogłoby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi i wyeliminowania rzeczonej decyzji z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy art. 17 u.ś.r. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak przewiduje ust. 1a cytowanego artykułu osobom, o których mowa w jego ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W realiach kontrolowanej sprawy istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy w przypadku skarżącej spełniona została przesłanka przewidziana w art. 17 ust. 1a u.ś.r., a konkretniej rzecz ujmując w pkt 1 tego przepisu. Z bezspornych okoliczności faktycznych wynika bowiem, że brat skarżącej, w związku z opieką nad którym ubiega się ona o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, posiada rodziców, z których wyłącznie ojciec legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka brata skarżącej nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem skarżącej okoliczność ta nie może jednak przesądzać o niespełnieniu rzeczonej przesłanki, bowiem istotne jest to, iż matka z uwagi na stan zdrowia – co potwierdza zaświadczenie lekarskie – nie ma faktycznej możliwości sprawowania opieki nad synem. Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane były różne poglądy odnośnie sposobu wykładni art. 17 ust. 1a u.ś.r. Według pierwszego stanowiska prawo do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego w dalszej kolejności, powstaje nie tylko w sytuacji, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu oraz współmałżonek osoby wymagającej wsparcia legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także wówczas, gdy osoby te z przyczyn obiektywnych nie są w stanie realnie sprawować opieki (zob. wyroki NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 829/16, z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1939/18, z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1115/19, z 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2831/19, z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2161/20, czy powołany w skardze wyrok WSA w Poznaniu z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1140/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach drugiego stanowiska przyjęto, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego tych osób powstaje tylko wtedy, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w bliższym stopniu oraz współmałżonek osoby wymagającej wsparcia legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (zob. wyroki NSA z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2392/20, z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 371/21, CBOSA). Wynikające z orzecznictwa rozbieżności rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22 (CBOSA), stwierdzając m.in., że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). NSA w uchwale wskazał, że z punktu widzenia języka kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a u.ś.r., nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Pod względem językowym przepis ten nie budzi wątpliwości, ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. NSA dostrzegł, że skoro pod względem językowym przepis ten nie może być uznany za rodzący wątpliwości, to decyzja o odstąpieniu od tego rozumienia pod wpływem argumentów systemowych, funkcjonalnych czy celowościowych może być podjęta na dostatecznie silnie umotywowanej podstawie, spójnie i konsekwentnie przemawiającej za takim odstąpieniem. Zdaniem NSA nie zachodzą jednak okoliczności wskazujące na błąd legislacyjny czy poddające w wątpliwość racjonalność albo celowość przyjętego rozwiązania, na co wskazuje historia zmian legislacyjnych. NSA nie uznał także, aby za odstąpieniem od wykładni językowej art. 17 ust. 1a u.ś.r. przemawiały względy związane z wymogami zachowania spójności systemowej – również w wymiarze konstytucyjnym. W ujęciu systemowym wewnętrznym, obejmującym ustawę o świadczeniach rodzinnych, związanie kwestii dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego z kryterium orzeczonego stopnia znacznej niepełnosprawności nie prowadzi do dezintegracji regulacji i nie narusza jej spójności. W aspekcie zewnętrznym – w kontekście przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w uchwale zwrócono zaś uwagę na ograniczony charakter występującego w tym względzie związku normatywnego. NSA stwierdził, że w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co bynajmniej nie świadczy o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna – brak jest odesłania do stosowania przepisów tego kodeksu w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 K.r.o. i wskazanych w nim przesłanek odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym. Odnosząc się natomiast do kontekstu systemowego jaki tworzą dla przepisów ustawy normy Konstytucji RP – w tym przypadku jej art. 2, art. 18, art. 32, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 – w cytowanej uchwale uznano, że w rozważanym przypadku nie ma miejsca rażące naruszenie przepisów ustawy zasadniczej, prowadzące do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami. Podkreślono między innymi, że limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji na uznaniu organu. Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 zd. 1 P.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z treści tej ostatniej regulacji wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14,CBOSA). Tut. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela przy tym stanowisko wyrażone w uchwale NSA z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22. Powyższe czyni niezasadnymi zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jakie podniesione zostały w skardze. Skoro matka osoby wymagającej opieki bezspornie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to w świetle art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. brak było podstaw do przyznania na rzecz skarżącej, będącej siostrą tej osoby, świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium słusznie wskazało, że dopiero w przypadku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności matki otworzy się dla skarżącej możliwość skutecznego ubiegania się o rzeczone świadczenie. Bez znaczenia pozostaje w konsekwencji faktyczny stan zdrowia matki, jak i podnoszony przez skarżącą faktyczny brak możliwości sprawowania przez nią opieki nad osobą, która opieki tej wymaga. W kontrolowanej sprawie nie doszło zatem ani do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 1 u.ś.r. (skarżąca wskazuje w treści skargi na naruszenie pkt 2, co w okolicznościach sprawy uznać trzeba za chybione), ani art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. Tut. Sąd doszukał się wprawdzie naruszenia przez Kolegium art. 107 § 3 K.p.a., jednak naruszenie to pozostało bez wpływu na wynik sprawy i w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie mogło stanowić o uwzględnieniu skargi. Zauważyć trzeba, że we fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji (s. [...]) organ odwoławczy powołuje się na osoby (M. W., J. S., które określa mianem córek, a także I. K., którą określa mianem siostry), które jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego nie są ze sprawą powiązane. Nie wpływa to jednak na prawidłowość wywodu tego organu w jego całokształcie, a zwłaszcza na poprawną konkluzję sprowadzającą się do stwierdzenia braku możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie warunku z art. 17 ust. 1a u.ś.r. Już tylko na marginesie wskazać trzeba, że Kolegium prawidłowo stwierdziło, iż przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie mogło być nie spełnienie warunku z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Przepis ten przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (DZ. U. z 2014 r., poz. 1443), uznał jednak, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji PR. Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło