II SA/Po 33/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. sp.k. w K. na decyzję Inspektor Pracy z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu inspekcji pracy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ I. Paluszyńska Sygn. akt II SA/Po [...] UZASADNIENIE M. sp. z o.o. sp. k. w K. (dalej jako skarżąca lub spółka), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Inspektor Pracy z dnia [...] listopada 2018 r. nr rej. [...] utrzymującą w mocy decyzję tj. nakaz nr rej. [...] z dnia [...] września 2018 r. w punktach 5 i 6 oraz uchylającą zaskarżoną decyzję w punkcie nr [...] w części dotyczącej terminu wykonania i w tym zakresie orzekającą nowy termin jej wykonania na dzień 30.11.2018 r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca motywując wniosek podała, że wykonanie decyzji w terminie nie jest obiektywnie możliwe albowiem ten już upłynął. Co więcej wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi spowoduje trudne do odwrócenia skutki, albowiem w razie wykonania zaskarżonej decyzji postępowanie w przedmiocie niniejszej skargi stałoby się bezprzedmiotowe. Natomiast w sytuacji, gdyby skarżąca nie wykonała decyzji organ potencjalnie mógłby podjąć wobec niej dalsze kroki prawne przymuszające do wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego przepisu wynika, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu tymczasowe ukształtowanie stosunków. W szczególności, ta tymczasowa ochrona następuje do czasu rozpoznania skargi przez sąd, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 61 § 6 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci bowiem moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) bądź z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Wskazane wyżej ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, zwłaszcza że art. 61 § 3 P.p.s.a. zawiera ich kompletne wyliczenie. Powtórzyć przyjdzie, że przesłankami tymi jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnienia wymaga, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne - podobnie jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia - na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zatem, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II GZ 336/15 oraz z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 599/15, wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Przedmiotem wstrzymania mogą być zatem jedynie takie akty lub czynności, które wywołują skutki materialnoprawne i nadają się do wykonania (wymagają wykonania), przy czym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 696/16 i z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 363/16). Dodatkowo, z przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bowiem jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 14 lipca 2010 r. (sygn. akt II GSK 779/10, publ. LEX nr 673837) obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. W innym orzeczeniu NSA stwierdził, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy poprzedzić analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku. Powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 720/10, publ. Gazeta Prawna 2011/44/16). Brak uzasadnienia wniosku, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. uniemożliwia sądowi dokonanie oceny merytorycznej takiego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1843/10, publ. LEX nr 707841). Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania wydanej dla niej decyzji. Z uzasadnienia wniosku nie wynika jednak w sposób konkretny jaki wpływ na sytuację skarżącej będzie miało wykonanie zaskarżonej decyzji. Ogranicza się ono bowiem tylko do twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Przy tym skarżąca nie przedstawiła żadnych twierdzeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, ani nie wykazała na czym te trudne do odwrócenia skutki miałyby polegać. Strona skarżąca nie podjęła działań zmierzających do dowiedzenia zaistnienia przesłanek ustawowych warunkujących ochronę tymczasową, szczególnie w kontekście kosztów wykonania nałożonych obowiązków (wyznaczenia drogi transportowej w hali magazynowej, zabezpieczenie przed uszkodzeniem 6 słupów, opracowanie zasad ruchu na drogach wewnątrzzakładowych) i ich wpływu na sytuację skarżącej. Nie wskazała nawet jakie koszty musiałaby ponieść w związku z wykonaniem tych obowiązków. Podniesione przez stronę skarżącą argumenty, należy natomiast zestawić z faktem, że kwestionowane postanowienie zostało wydane w związku z domniemanym naruszeniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie skarżącej. Obowiązki wobec pracowników dotyczące ich zdrowia oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy są obowiązkami istotnymi i wyłącznie wyczerpująco uprawdopodobniony interes pracodawcy (skarżącej Spółki) mógłby przyczynić się do wstrzymania wykonania kwestionowanych decyzji nakładających na tegoż pracodawcę obowiązki mające polepszyć warunki pracy. Tego uprawdopodobnienia w sprawie niniejszej, w sposób wystarczający dla uwzględnienia wniosku, zabrakło. Drugi aspekt wykonalności zaskarżonego postanowienia odnosi się do terminu wykonania nałożonych na skarżącą obowiązków. Mając na uwadze, iż termin do wykonania wspominanych obowiązków, zakreślony w zaskarżonej decyzji już upłynął, stwierdzić należy, iż w tym zakresie rozstrzygnięcie nie posiada już przymiotu wykonalności i nie jest związane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, ani też nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków. Reasumując Sąd zauważa, że niniejsze postępowanie wpadkowe z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest postępowaniem, w którym od skarżącej zależą losy wniosku, gdyż to na niej ciąży obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tak m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1357/16). Sąd rozpoznając wniosek związany był zatem tym, co w nim zostało wykazane, podniesione oraz jakimi dokumentami zostało to potwierdzone. Przepisy P.p.s.a. w tym przedmiocie nie przewidują po stronie sądu, obowiązku wzywania o jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zasadność żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W oparciu o przedstawione przez skarżącą argumenty, a także akta sprawy Sąd stwierdza, że nie był w stanie ustalić czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację ekonomiczno-gospodarczą strony, a zatem, czy sytuacja ta w związku z koniecznością przedłożenia stosownych dokumentów uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. /-/ I. Paluszyńska