II SA/Po 406/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2016 r. w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2016 r., znak ... w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia odrzucić skargę; /-/ T. Świstak Pismem z dna 14 maja 2016 r. adw. C. R. wniósł w imieniu P. C. skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2016 r., znak ... w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego – adw. C. R. - został wezwany do uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz usunięcia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez: - złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, - wskazanie adresu zamieszkania skarżącego, złożenia 8 odpisów skargi wraz załącznikami poświadczonych za zgodność lub własnoręcznie podpisanych Wezwania te zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 22 czerwca 2016 r. (k. 20 akt sądowych) wraz z odpisem odpowiedzi na skargę. Wezwania doręczone zostały na wskazany w skardze adres kancelarii profesjonalnego pełnomocnika i odebrane przez K. W. W zakreślonym terminie należny wpis nie został jednakże opłacony (k. 22 akt sądowych), a braki formalne nie zostały uzupełnione. Wezwanie Sądu pozostało zaś bez jakiejkolwiek reakcji ze strony pełnomocnika skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Co do zasady, przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostawiają stronom i ich organom lub przedstawicielom ustawowym prawo wyboru w zakresie sposobu reprezentacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. do skargi wnoszonej przez pełnomocnika należy dołączyć dokument z którego wynika jego umocowanie (pełnomocnictwo) do dokonania tej czynności. Nieprzedłużenie pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi. Dalej zgodnie z art. 46 § 2 p.p.s.a, gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie winno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku adresu dla doręczeń lub siedziby stron. Zgodnie zaś z art. 47 § 1 p,p,s,a, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom. Stosowne do treści art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewodniczący wzywa do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W przedmiotowej sprawie powyższe braki formalne, w postaci braku pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącego przez adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, braku wskazania miejsca zamieszkania lub adresu dla doręczeń skarżącego oraz braku koniecznej liczby odpisów skargi nie został przez stronę we wskazanym terminie usunięte. Nie uiszczono również wpisu od skargi. Zauważyć w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ujawniły się rozbieżne poglądy co do skutków nieuzupełnienia przez pełnomocnika braku formalnego skargi polegającego na złożeniu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z linią orzeczniczą zaprezentowaną między innymi w postanowieniu z dnia 25 września 2014 r., sygn. II OSK 2509/14 podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która pełnomocnictwa takiego nie przedstawiła, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., co oznacza, iż uznanie, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony zobowiązuje Sąd I instancji do bezpośredniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braków skargi poprzez jej podpisanie. W innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany był natomiast pogląd, że odrzucenie skargi złożonej przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, który w wyznaczonym terminie nie wykazał swoich uprawnień do reprezentowania strony, bez uprzedniego wezwania osobiście strony do podpisania pisma, jest zatem niedopuszczalne (tak na przykład w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 1024/13 oraz postanowieniu z dnia 10 września 2015 r., sygn. II OZ 830/15). wreszcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie zaprezentowane zostało także stanowisko, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd zatem nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi, jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę adwokata, może stać się innego rodzaju brakiem formalnym – to jest brakiem podpisu strony pod skargą, który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu (tak na przykład w postanowieniu z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II GSK 2009/14 - wszystkie przywołane wyżej orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela ostatni z przedstawionych wyżej poglądów, albowiem w myśl jednoznacznej regulacji zawartej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając w tym zakresie żadnego wyboru, a stanowisko, że Sąd I instancji powinien zignorować obowiązek odrzucenia skargi, mimo spełnienia przesłanek z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Wskazać nadto należy, iż dwukrotne wzywanie do uzupełnienia braków formalnych skargi: najpierw pełnomocnika do złożenia stosownego pełnomocnictwa do działania w imieniu strony, a następnie stronę do osobistego podpisania złożonej skargi, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości z różnych przyczyn nie korzystają. Rozwiązanie takie prowadzi do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa – nie ulega bowiem wątpliwości, iż w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów, którym to przywilejem byłoby nieodrzucenie skargi mimo zajścia ustawowych przesłanek i wzywanie strony do uzupełnienia braków, mimo tego iż zdecydowała się ona na działanie za pomocą pełnomocnika. W realiach niniejszej sprawy istotnym jest także, że w skardze nie wskazano adresu zamieszkania skarżącego, ani jego adresu dla doręczeń, który to brak także nie został uzupełniony pomimo wezwania, a adresu takowego nie zawiera także znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej (k. 73 akt) pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adw. C. R. i adw. F. N. dla reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym, co uniemożliwia sądowi ewentualne wezwanie go do podpisania skargi, nawet w przypadku przyjęcia, iż podpisanie skargi przez osobę, która mimo wezwania nie przedstawiła pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministarcyjnym, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi. Podsumowując wskazać należy, iż stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Równocześnie, zgodnie z art. 220 § 1 powołanej powyżej ustawy, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, przy czym w myśl przepisu art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 powyższej ustawy orzekł jak w sentencji. /-/ T. Świstak