II SA/Po 456/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia oddalić wniosek. /-/ Jakub Zieliński W skardze na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) – bliżej opisane w rubrum niniejszego postanowienia – uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z dnia [...] 2014 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 91 913,64 zł został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Na uzasadnienie wniosku zostały przedstawione argumenty dotyczące prawidłowości postępowania legalizacyjnego dotyczącego budowy, której dotyczy nakaz rozbiórki, egzekwowany od skarżącego przez PINB, w drodze nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie została przedstawiona sytuacja materialna i ekonomiczna skarżącego, którą tutejszy Sąd uznał za uzasadniającą przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 1 października 2015 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. – po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy jednak podkreślić, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Zasadnicze znaczenie dla wstrzymania wykonania decyzji ma jej charakter prawny. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania w celu wywołania skutków prawnych zgodnych z ich rozstrzygnięciem. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny (przez zobowiązany podmiot lub organ) lub doprowadzenie w trybie egzekucji (przymusu państwowego) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracji dotyczy więc aktów zobowiązujących – tj. ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, LEX nr 420221; komentarz do art. 61; postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 470/14, LEX nr 1452663). Charakteru takiego ze swej istoty nie mają decyzje odmowne, nie nadające się do wykonania (por. także postanowienie NSA z dnia: 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II GZ 759/13; 27 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 306/13; 10 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 214/13; 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OZ 61/13 – dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto też zauważyć, że w orzecznictwie w zasadzie powszechnie za decyzję nienadającą się do wykonania uważa się decyzję kasacyjną organu odwoławczego (art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) i odpowiednio postanowienie o takim charakterze (art. 126 Kodeksu), bowiem w wyniku wydania tego rodzaju ostatecznego rozstrzygnięcia na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do wykonania dobrowolnego bądź w trybie egzekucji. Taki akt nie podlega wobec tego wstrzymaniu wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. (tak np. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt II OZ 972/05, niepubl.). W świetle przedstawionych poglądów uznać należy, że zaskarżony akt kasacyjny (uchylający wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia) nie spełnia podstawowego warunku, od którego zależy dopuszczalność wstrzymania jego wykonania w postępowaniu sądowym. Nie jest bowiem aktem, który dal wywołania skutków prawnych wymaga wykonania. Dodać należy, że ze swej istoty nie wywołuje on też skutków niekorzystnych dla skarżącego, skoro w chwili wydania co najmniej oddalał od niego niebezpieczeństwo zastosowania tego środka egzekucyjnego w postaci grzywny przymuszającej. Warto również zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że prowadząc ponownie postępowanie egzekucyjne, organ I instancji kolejny raz zastosował w stosunku do skarżącego grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie z dnia [...] 2015 r.), o czym wspomniał skarżony organ w odpowiedzi na skargę. W odniesieniu do ponownego zastosowania grzywny wypowiedział się WWINB w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] i akt ten został zaskarżony przez stronę do tutejszego Sądu. Sprawa ta jest prowadzona pod sygn. akt II SA/Po 656/15 i stanowi sprawę odrębną od tej, która dotyczy wcześniej wydanych aktów o zastosowaniu środka egzekucyjnego. To w tej odrębnej sprawie może ewentualnie być rozważone zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Sąd w niniejszej sprawie uznał, iż najbardziej adekwatne dla oddania jej niuansów i charakteru rozstrzygnięcia sądu jest użycie w sentencji sformułowania "oddalić wniosek", a nie sformułowania "odmówić przyznania prawa pomocy". Zastosowanie tego rodzaju konwencji językowej w sposób oczywisty zawiera bowiem w sobie odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zarazem wskazuje na to, że odmowa ta nastąpiła ze względu na sam charakter zaskarżonego aktu, nie zaś merytoryczną ocenę sytuacji strony. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia /-/ Jakub Zieliński