II SA/Po 50/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-06
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy było zasadne, biorąc pod uwagę istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgłoszenie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy było uzasadnione. Stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym zmianę szerokości budynku, powierzchni zabudowy i kubatury, a także wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w odległościach mniejszych niż dopuszczalne przez przepisy techniczno-budowlane, co naruszało uzasadnione interesy osób trzecich. Sąd uznał również, że sprzeciw został zgłoszony w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zakończenie budowy budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) zgłosił sprzeciw, uznając, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym wykonania budynku w innej szerokości i odległości od granicy działki niż projektowano, a także wykonania otworów okiennych i drzwiowych w sposób naruszający przepisy techniczno-budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał decyzję PINB w mocy. Inwestor zaskarżył decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając m.in. przekroczenie terminu do zgłoszenia sprzeciwu oraz wadliwą ocenę stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako PINB), decyzją z dnia (...) sierpnia 2015 r., Nr (...) znak (...), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 j.t., dalej k.p.a.) i art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 t.j.), zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwu lokalowego w zabudowie wolno stojącej, na nieruchomości przy ul. (...) w P. (działka nr (...), arkusz (...), obręb K.), a zrealizowanego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia (...).10.2014r., nr (...), nr (...), wydanej przez Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż po analizie dokumentacji złożonej w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy przez inwestora – Ł. J. (wpływ do organu dnia (...).07.2015r.) stwierdzono, że dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest uzupełnienia dokumentacji powykonawczej. W dniu (...).07.2015 r. wezwano inwestora o przedłożenie:
- szkicu wykonanego przez geodetę w ramach pomiarów inwentaryzacji budynku, który uwzględnia odległości budynku od granic działki,
- oryginalnego i poprawnego oświadczenia kierownika budowy:
a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, uwzględniające wprowadzone odstępstwa wraz z ich kwalifikacją i potwierdzeniem przez projektanta.
Odbiór wezwania nastąpił w dniu (...).07.2015r. Inwestor złożył uzupełnienie w dniu (...).07.2015 r. Organ wyjaśnił, iż w dniu (...).07.2015 r. dokonano oględzin przed budynkiem celem ustalenia, czy inwestor wykonał dodatkowe odstępstwa w zakresie montażu otworów okiennych w sposób niezgodny z przepisami. Z oględzin spisano notatkę służbową wraz z wykonaniem dokumentacji fotograficznej. Stwierdzono, że inwestor dodatkowo wykonał otwór okienny, który nie został uwzględniony w pierwotnie złożonej dokumentacji rysunkowej powykonawczej - rysunki zamienne. Ujawniono to dopiero po uzupełnieniu akt sprawy o nowe rysunki zamienne wraz z poprawionym oświadczeniem kierownika budowy, podpisanym przez projektanta. Z oświadczenia tego wynika, że podczas robót budowlanych dokonano nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegają na:
- montażu okna stałego w ścianie pełnej, o cechach p.poż., wym. 90/140 o odporności EI-60 w parterze,
- zlikwidowaniu ozdobnych paneli bocznych,
- wycofaniu odcinka ściany z oknami w głąb budynku na odległość 4,0 m od granicy z działką sąsiednią wraz z wykonaniem tarasu z balustradami przed tymi oknami,
- zmianie lokalizacji ścianek działowych.
PINB wyjaśnił, iż analiza zgromadzonego materiału, a przede wszystkim zatwierdzonego projektu budowlanego oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i szkicu geodezyjnego, ujawniła dodatkowe odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji. Z pomiarów wykonanych na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynika, że ściana zachodnia budynku wykonana została w odległości około 2,5m od granicy działki. Projektowana odległość od tej granicy wg projektu budowlanego wynosi 3,0 m. Zdaniem PINB taka zmiana jest istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego, w myśl art. 36a ust. 1, ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i zarazem narusza zapisy § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r.). PINB podniósł, że inwestor nie tylko wykonał ścianę zachodnią w odległości mniejszej niż 3m od granicy, to dodatkowo w ścianie tej w parterze wykonał okno, które dopuszczone jest w ścianach znajdujących się w minimalnej odległości 4m od granicy działki.
W ocenie PINB kolejnym istotnym odstępstwem jest wykonanie w kondygnacji piętra loggii poprzez wycofanie fragmentu ściany zewnętrznej zachodniej w głąb budynku. Narusza to powyżej przytoczone przepisy, gdyż zagłębiony fragment ściany posiada otwory okienne, a z analizy inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynika, że ściana zachodnia budynku mieszkalnego, wykonana została w odległości około 2,5 m od granicy działki. Taki stan w ocenie organu rażąco narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem PINB również dalsza analiza dokumentacji pozwala sądzić, że cały budynek został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego. Wynika to z analizy dokumentacji geodezyjnej - szkic geodety, który jest sprzeczny z oświadczeniem geodety mgr inż. J. J. - "Informacja" z dnia (...).07.2015r. W Informacji załączonej do zawiadomienia o zakończeniu budowy geodeta oświadcza, że inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza budynku jest zgodna z projektem zagospodarowania działki, co jest oświadczeniem niezgodnym z prawdą. Następnie dostarczony został dokument w postaci szkicu tego samego geodety, który zaprzecza ww. stwierdzeniu. Ze szkicu, a także pomiarów inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynika odstępstwo (istotne) od zatwierdzonego projektu, a mianowicie szerokość projektowana budynku wynosi 12,19 m, natomiast szerokość faktyczna wynikająca z pomiarów wynosi w przybliżeniu 13,50 m. Poprzez poszerzenie budynku zmieniła się również odległość zewnętrznej ściany wschodniej (wysuniętej), od wschodniej granicy działki. Odległość ta wynosi poniżej 3,5 m, przy projektowanej odległości wynoszącej 4,11 m. Ściana ta zgodnie z projektem posiada otwór drzwiowy w kondygnacji parteru oraz stolarkę okienną klatki schodowej przyległej do tej ściany.
Zgodnie z art. 36a ust. 1 i 5 (pkt 1,2, 7) ustawy Prawo budowlane dokonane przez inwestora zmiany, w tym zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, kubatury i szerokości budynku, ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, są istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i wymagały uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, wbrew zapisom projektanta i kierownika budowy, czego inwestor nie uzyskał. Powyższe stanowi przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Ponadto inwestor dokonał istotnych odstępstw w sposób naruszający ww. rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002r., poprzez wykonanie ściany z otworami okiennymi (parter) i drzwiowymi (piętro poprzez wycofanie fragmentu ściany) zbyt blisko granicy działki od strony zachodniej, a także wykonanie ściany wschodniej z otworem drzwiowym w odległości poniżej 3,50 m, przy odległości projektowanej równej 4,11 m. W tym przypadku zachodzi również wyraźna sprzeczność między zaistniałymi faktami, tzn. oświadczeniem kierownika o zgodności jego wykonania z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a faktycznymi rozwiązaniami w zakresie budowy budynku.
Kończąc PINB wyjaśnił, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wpłynęło do PINB (...) lipca 2015 r. W dniu (...) lipca 2015 r. wysłano do inwestora wezwanie o uzupełnienie dokumentacji, czym przerwano 14-dniowy termin przewidziany art. 54 ustawy Prawo budowlane.
Ł. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji żądając jej uchylenia w całości i orzeczenia, iż przedmiotowy budynek został wykonany zgodnie z projektem i wydaną decyzją. Odwołujący zarzucił zgłoszenie sprzeciwu po terminie, wadliwą ocenę stanu faktycznego sprawy, w wyniku czego doszło do stwierdzenia niezgodności inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, zakwestionowanie zmian w ścianie zachodniej budynku (wycofane loggie) w sytuacji, gdy podczas realizacji inwestycji inspektorzy PINB przeprowadzili kontrole i tego nie zakwestionowali. Nie wstrzymano budowy i nie nałożono obowiązku naprawienia nieprawidłowo wykonanych elementów. Odwołujący podkreślił, że okna zamontowane w loggiach są w odległości 4 m od granicy działki, a ponadto, że budowa została zrealizowana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę polegającą na dokończeniu budowy w istniejącym obrysie budynku, na podstawie otrzymanych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które zostały sprostowane decyzją z dnia (...) września 2013 r. Zdaniem odwołującego analiza dokumentacji w postaci inwentaryzacji powykonawczej i szkicu geodezyjnego nie ujawnia dodatkowych odstępstw, jak organ przyjął. Skarżący nie zmienił bryły obiektu, zatem organ wydający pozwolenie na budowę był świadomy możliwości niespełnienia przez skarżącego odległości. Obiekt został zakupiony w wyniku licytacji komorniczej wraz z wykończonym parterem oraz rozpoczętą budową pietra. Inwestor nie wykonał okna w ścianie parteru. Zgodnie z dołączonym do zawiadomienia zaświadczeniem jest to ściana ogniowa o odporności E160.
Decyzją z dnia (...) listopada 2015 r., Nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB.
Odnosząc się do zarzutu uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu organ wyjaśnił, iż PINB po przeprowadzeniu analizy dokumentacji dołączonej do zawiadomienia w dniu (...).07.2015r. wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Odbiór wezwania nastąpił w dniu (...).07.2015r. W dniu (...).07.2015r. zobowiązany uzupełnił materiał dowodowy.
WINB następnie wyjaśnił, iż odwołanie wniesiono w terminie, organ uwzględnił bowiem wyjaśnienia Ł. J. co do terminu doręczenia mu sprzeciwu w dniu (...).08.2015r. oraz wynik postępowanie reklamacyjnego prowadzonego przez operatora przesyłek pocztowych.
Przytaczając przepis art. 36a ust. 5 Prawo budowlane organ wyjaśnił, iż nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy (m.in.) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczegółowymi. WINB podzielił stanowisko organu powiatowego, iż inwestycja wykonana jest niezgodnie z zatwierdzonym projektem, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i bez wymaganej zmiany decyzji pozwolenia na budowę.
Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr (...) miała wynosić 3,0 m, szerokość budynku od strony ulicy 12,19 m a wielkość tarasu miała wynosić 3,10 m x 9,82. Natomiast z inwentaryzacji geodezyjnych przedłożonych przez inwestora (na żądanie PINB jak i do odwołania) wynika, iż odległość od granicy z działką nr (...) wynosi od 2,84 m do 2,78m, szerokość budynku od strony ulicy wynosi ok. 13,22 m, a wielkość tarasu wynosi 4,2m x 10,09 m. Także inne wymiary poszczególnych części budynku uległy zmianie, jak na przykład: wąska ściana od strony ogrodu miała wynosić 6,79m wynosi 6,95 m, ściany wokół tarasu miały wynosić 9,82m i 5,40m a wynoszą 10,09m i 6,40 m. Zatem dokonano zmiany powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu, jego kubatury, jak również zmieniono zakres objęty projektem zagospodarowania działki lub terenu.
Podzielono ocenę PINB, że wykonanie okna w ścianie od strony dz. nr (...) przy ul. (...)oraz wycofanie odcinka ściany tworząc 2 loggie i wykonanie w tej ścianie okien narusza rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych. Jak wynika z przedłożonej przez odwołującego inwentaryzacji geodezyjnej, okno na parterze umieszczono w ścianie, która znajduje się w odległości mniejszej niż 3m (od 2,84 m do 2,78 m). Dla przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia, iż jest to okno, które potencjalnie spełnia wymogi przeciwpożarowe. W konsekwencji również okna wykonane w loggiach na piętrze tego budynku (także od strony dz. nr (...)) naruszają ww. przepis. Jak wynika ze szkiców przedłożonych przez inwestora, ściana z otworami okiennymi w loggiach została wykonana w odległości 1,1m od krawędzi ściany zewnętrznej, a to po dodaniu odległości tej ściany od granicy działki daje wymiar 3,94 m do 3,88 m, zatem mniejszy niż 4,0 m.
W ocenie WINB skoro wykryto istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu oraz niezgodność z przepisami zrealizowanej inwestycji, to organ powiatowy był zobligowany do wydania decyzji o zgłoszeniu sprzeciwu.
W ocenie WINB okoliczność, że przedmiotowa inwestycja była kontynuacją wcześniej rozpoczętej budowy, nie zwalniała inwestora, projektantów czy kierownika budowy od sprawdzenia, czy wykonane wcześniej roboty (obiekt) były zrealizowane zgodnie z przepisami i w razie konieczności dostosowania nowego projektu do zastanego stanu, tj. w przypadku gdy wykonany wcześniej obiekt naruszał np. przepisy o lokalizacji, to projekt winien był przewidywać działania naprawcze. Projektant przed przystąpieniem do realizacji projektu winien był sporządzić dokładną inwentaryzację wykonanych robót, a nie przyjmować bezkrytycznie zapisów wcześniejszego projektu, wpisów w dzienniku budowy czy zapewnień inwestora (poprzedniego lub obecnego), jeśli chodzi np. o odległość od granic działki czy wielkość budynku (wymiary - szerokość, długość czy wysokość). Zdaniem WINB to nie organ wydający decyzję pozwolenia na budowę odpowiada za to, iż wcześniej realizowany obiekt został nieprawidłowo wytyczony, czy został źle zaprojektowany. Decyzja pozwolenia na budowę w niniejszym przypadku zatwierdzała projekt, w którym określono, że budynek będzie znajdować się w odległości 3m od granicy z działką nr (...) i w takiej odległości przedmiotowy obiekt winien był zostać wykonany. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym zarówno w orzecznictwie, a także doktrynie, termin na zgłoszenie sprzeciwu winien być liczony, w przypadku uzupełnienia zgłoszenia, od daty tegoż uzupełnienia.
Ł. J. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach podnosząc dotychczasowe zarzuty co do naruszenia art. 54 ustawy Prawo budowlane poprzez przekroczenie określonego w tym przepisie terminu, w którym organ administracyjny uprawniony jest do wyrażenia swojego stanowiska w formie zgłoszenia sprzeciwu. W zakresie naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazał przepisy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a., których naruszenie upatruje w milczącym akceptowaniu poczynań inwestycyjnych Skarżącego oraz jego poprzedników prawnych, co umożliwiło wybudowanie budynku, co do którego wniesiono następnie sprzeciw. Zarzucono organom brak staranności ze strony organów w należytym i wyczerpującym informowaniu strony o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 50 k.p.a. podniesiono w odniesieniu do wyznaczania terminów dostarczenia dokumentów niemożliwych do zrealizowania przez stronę, z negatywnym skutkiem dla strony, naruszenie art. 14 § 1 k.p.a. przez przyjęcie za podstawę wydania decyzji przez organ II instancji notatki służbowej w miejsce prawidłowego doręczenia pisma, naruszenie art. 7 i 10 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie Skarżącego o przeprowadzanych dowodach oraz uniemożliwienie mu wzięcia udziału w wizji lokalnej mającej wpływ na zaskarżoną decyzję, w której organ oparł się w całości na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu organu I instancji i poza dokumentami znajdującymi się w tych aktach nie przeprowadził żadnego dowodu w niniejszej sprawie, niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego co doprowadziło do przyjęcia, że Skarżący dokonał istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i bez wymaganej zmiany decyzji pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż budowa została zrealizowana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, a polegała na dokończeniu budowy w istniejącym obrysie budynku, na podstawie otrzymanych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które zostały sprostowane (...).09.2013r.
Błędne jest również ustalenie, że PINB pismem z dnia (...).07.2015r. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku i tym samym dotrzymał 14-dniowego terminu. Skarżący podkreślił, że pracownik PINB (...).07.2015r. w trakcie zapoznania się z aktami przedstawił i poinformował go o wezwaniu. Tym samym w ocenie skarżącego przyjął on do wiadomości przedmiotowe wezwanie, a organ I instancji winien był maksymalnie do (...).07.2015r. wydać decyzję o sprzeciwie, a uczynił to dopiero (...).08.2015r.
Niekompletne zawiadomienie o zakończeniu budowy stanowi wystarczającą przesłankę do zgłoszenia przez organ sprzeciwu, który nie ma obowiązku wzywać do uzupełnienia zgłoszenia. Organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia zawiadomienia, choć posiadał wymagane dokumenty, a przedmiotowe wezwanie wynikało jedynie z niedokładności organu w analizie zebranego materiału dowodowego i dążeniu do przedłużenia całego postępowania. Skarżący odwołał się do tych orzeczeń sądów administracyjnych, w których wyrażono stanowisko, że termin na wniesienie sprzeciwu jest zachowany, jeżeli przed jego upływem decyzja została stronie doręczona.
Skarżący podniósł, iż kontynuował budowę rozpoczętą przez poprzedniego właściciela. Jak wynika z zapisów w Dzienniku budowy, (...).09.1999 r. geodeta uprawniony wytyczył budynek zgodnie z projektem, a następnie kierownik budowy sprawdził wytyczenie budynku w planie działki wyrażając zgodę na wykonanie wykopu fundamentów, szalunku ław fundamentowych oraz ich zabetonowanie. Budowa ta była kontynuowana do zamknięcia stanu surowego parteru oraz przystąpienia do układania bloczków na piętrze. Skarżący zakupił przedmiotowy obiekt w ramach licytacji komorniczej wraz z wykończonym parterem, oraz rozpoczętą budową piętra. Skarżący wystąpił o wydanie nowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę. Skarżący wyjaśnił, iż nie zmieniał bryły obiektu, a więc organ wydając pozwolenie na budowę był świadomy możliwości niespełnienia przez Skarżącego odległości. Tym samym nie można mówić o istotnym odstąpieniu od projektu budowlanego, w sytuacji, gdy decyzja dotyczyła kontynuowania budowy.
Skarżący nie wykonał okna w ścianie parteru przedmiotowego obiektu, lecz zgodnie z dołączonym do zawiadomienia zaświadczeniem, jest to ściana ogniowa o odporności E160, tzw. pustaki szklane. Skarżący dołączył rzut parteru, piętra oraz mapy, gdzie wskazane zostało, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany zgodnie z warunkami technicznymi oraz pozwoleniem na budowę.
Skarżący ponownie podniósł, że zakwestionowane loggie były przedmiotem kontroli organu, który w momencie budowy nie stwierdził odstępstwa od projektu budowlanego uznając, że okna te znajdują się w odległości 4 m od granicy, tym samym wymiar ten został przez skarżącego w pełni zachowany, z uwagi na §12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Nieruchomość skarżącego była wielokrotnie kontrolowana przez różne instytucje, w tym również PINB, który nie stwierdził żadnych odstępstw i nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wstrzymania robót budowlanych.
Organy nie wykazały również w jaki sposób i na jakiej podstawie stwierdzono, iż doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przeciwnie, błędnie ustalono chociażby długość ściany wokół tarasu, które nie wynoszą 10,09, a 9,92 m. Ponadto loggia została wykonana w odległości 1,19 m i 1,22 m. Tym samym również w tym zakresie organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny. Organ II instancji ustalił odległość od granicy działki w punktach skrajnych obiektu, a nie w miejscu wykonania loggii, które znacząco różnią się od tej przyjętej w niniejszej sprawie.
Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2013 r. o sygn. VII SA/Wa 2072/12, skarżący podniósł, iż o tym, czy dane odstępstwo ma charakter istotny, winien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie dodatkowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanego przypadku charakter istotny. Cecha ta winna znajdować uzasadnienie w dodatkowych jeszcze okolicznościach, rzutujących na charakter stwierdzonej zmiany. Organ w tym zakresie nie zajął żadnego stanowiska, nie rozważył celu dokończenia budowy, oraz możliwość ewentualnego zastosowania odstępstw. Pominięty został całkowicie fakt przejęcia budowy z wadliwą zabudową. Skarżący podniósł, że nie musi dobrze znać przepisów i przy kupnie niedokończonej nieruchomości, miał prawo nie wiedzieć, że obiekt posiada wady, tym bardziej, że z wykonanej inwentaryzacji biegłego sądowego ten fakt nie został w żadnym zakresie wskazany. Organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego i zaniechały uzyskania dowodów mogących mieć wpływ na wynik postępowania. Jak wynika z przedłożonych do skargi materiałów, różnica w odległości do granicy nie wynosi 50 cm, a jedynie ok. 12 cm, czyli de facto ocieplenie budynku. Kończąc skarżący podniósł, iż dom jest ukończony i gotowy do zamieszkania, a warunki lokalowego uniemożliwiają mu dalsze przebywanie w miejscu obecnego zamieszkania.
WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko. Organ podkreślił, iż w swoim rozstrzygnięciu nie stosował przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., zatem zarzut skarżącego w tym zakresie jest niezrozumiały. Rozstrzygnięcie zostało oparte na dokumentach przedłożonych przez skarżącego (przedłożonych przy wniosku, jak i przy odwołaniu), między innymi na inwentaryzacjach geodezyjnych: z dnia (...).04.2015r. i z dnia (...).08.2015r. oraz szkicach powykonawczych przedłożonych przez inwestora a podpisanych przez R. J. i mgr inż. arch. A. K. (w których wynika np. że ściany z otworami okiennymi w 2 loggiach zostały wykonane w odległości 1,1m od krawędzi ściany zewnętrznej - a nie jak przedstawia to skarżący w szkicach załączonych do skargi.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 16 marca 2016 r. skarżący podtrzymał skargę i jej zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Analiza przedmiotowej sprawy przeprowadzona na podstawie wyżej przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Zgodnie z wymienionym przepisem, w brzmieniu obowiązującym tak na dzień zgłoszenia PINB zakończenia budowy, jak i na dzień wydania decyzji w obu instancjach, do użytkowania obiektu budowlanego na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się odpowiednio. Zgodnie z brzmieniem art. 30 ust. 6a za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830) albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 Kodeksu postępowania administracyjnego, dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego. Ta ostatnia regulacja wprowadzona została do ustawy Prawo budowlane na mocy art. 1 pkt 8 lit. h ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.443), poprzez dodanie art. 30 ust. 6a. Zmiana obowiązuje od dnia 28 czerwca 2015 r. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż w orzecznictwie wykształciły się trzy poglądy dotyczące dochowania przez organ powyższego terminu. Zgodnie z jednym z nich, termin ten jest zachowany, jeżeli decyzja zawierająca sprzeciw zostanie doręczona stronie w terminie 21 dni od dnia doręczenia organowi zgłoszenia (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1588/07 - LEX nr 515983; wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 965/02 - ONSA 2003/4/147). W myśl innego poglądu zgłoszenie sprzeciwu następuje przez samo złożenie przez ten organ oświadczenia woli, tj. wydanie decyzji spełniającej wszystkie wymogi określone w art. 107 k.p.a. Dla zachowania terminu nie jest zatem wymagane uzewnętrznienie oświadczenia woli organu, za wystarczające uznano wydanie decyzji zawierającej sprzeciw (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., II OSK 1447/10, LEX nr 1151879). Prezentowany jest także pogląd, iż termin zgłoszenia sprzeciwu to termin do wydania decyzji zawierającej sprzeciw i nadania jej w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06 - LEX nr 341353; wyrok NSA z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1514/08 - LEX nr 1217975). Powołana powyżej nowelizacja ustawy Prawo budowlane sprawiła, że wątpliwości w jaki sposób rozumieć pojęcie "wniesienie sprzeciwu" zostały przez ustawodawcę przesądzone.
W tym miejscu wskazać nadto należy, ż termin określony w art. 54 ustawy Prawo budowlane jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że tylko w tym terminie organ administracji uprawniony jest do zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy, zaś jego upływ pozbawia organ możliwości skorzystania z prawa zgłoszenia sprzeciwu. Co istotne, zważywszy na wykazywanie przez skarżącego, że konieczne jest dokonanie zmian w dokumentacji geodezyjnej co do parametrów działki na której przedmiotowy budynek został zrealizowany, również zawieszenie postępowania nie przerywa bieg tego terminu (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 197/05).
Mając powyższe na uwadze kontrola Sądu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do zbadania dwóch kwestii: czy przedmiotowy sprzeciw został wniesiony przez uprawniony organ w wyznaczonym ustawą terminie, oraz czy sprzeciw ten był uzasadniony.
Odnosząc się do problemu zachowania wymienionego powyżej 14 – dniowego terminu na skuteczne wniesienie sprzeciwu, dla zbadania, czy termin ten został zachowany, w pierwszej kolejności należy określić początek biegu tego terminu. Uwzględniając zawarte w art. 54 i art. 57 ust. 4 ustawy Prawo budowalne uregulowania, a także mając na uwadze treść art. 57 § 1 k.p.a., jako początkowy dzień biegu 21 – dniowego należy przyjąć dzień następny po dniu, w którym nastąpiło dokonanie zawiadomienia. W przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zawiadomienia, co miało miejsce w realiach badanej obecnie sprawy – dzień następny po dniu, w którym to uzupełnienie nastąpiło (o ile nastąpiło to w terminie określonym przez organ), lub też dzień następny po dniu, w którym upłynął wyznaczony przez organ termin nakładający obowiązek uzupełnienia zawiadomienia. Wskazać również należy, iż wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia zawsze musi spełniać wymogi formalne, zatem wiążący charakter miało w rozpatrywanym przypadku doręczenie pisemnego wezwania do uzupełnienia wezwania. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż skoro o konieczności uzupełnienia zgłoszenia dowiedział się podczas wizyty w siedzibie PINB, to okres od tej daty należy liczyć okres, w jakim nie biegł termin do zgłoszenia sprzeciwu. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, iż już na tym etapie skarżący został zobowiązany do uzupełnienia dokumentacji w określonym terminie oraz jakie skutki wiążą się z niezastosowaniem się do wezwania.
Wracając do oceny, czy zgłoszenie sprzeciwu nastąpiło w terminie określonym w art. 54 Prawa budowlanego wyjaśnić należy, iż z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wpłynęło do PINB (...) lipca 2015r. W dniu (...) lipca 2015 r. wysłano do inwestora wezwanie o uzupełnienie dokumentacji, czym przerwano 14-dniowy termin przewidziany art. 54 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż żądając uzupełnienia zgłoszenia PINB działał na zwłokę wskazać należy, iż dopiero złożenie oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, można uznać za wykonanie obowiązku o zawiadomieniu o zakończeniu budowy, nałożonego przez art. 54 ust. 1, co w tym przypadku nastąpiło na wezwanie PINB.
Odbiór wezwania do uzupełnienia zawiadomienia, po dwukrotnym awizowaniu przesyłki listowej, nastąpił w dniu (...) lipca 2015r. Inwestor złożył uzupełnienie w dniu (...) lipca 2015 r. Decyzja PINB wydana została w dniu (...) sierpnia 2015 r. i w tym samym dniu nadana w palcówce operatora pocztowego – Poczty Polskiej, co można zweryfikować na podstawie akt sprawy oraz na stronach internetowych operatora pocztowego w: "Śledzenie przesyłek" dla przesyłki nr (...). Zatem sprzeciw zgłoszony został z zachowaniem ww. terminu 14-dniowego.
Przechodząc z kolei do rozważań kwestii merytorycznych, należy wskazać, iż skarżący zgłosił zakończenie budowy prowadzonej na podstawie decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę z dnia (...) października 2014 r., nr (...), nr (...). Pozwolenie wydane zostało z uwzględnieniem decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) września 2013 r., nr (...) znak (...), zmienionej decyzją z dnia z dnia (...) września 2013 r. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy stanowiła o budowie w dotychczasowym obrysie budynku, nie zwalniała inwestora oraz osoby opracowujące projekt budowlany, z obowiązku projektowania i realizacji inwestycji zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych). W decyzji o warunkach zabudowy organ orzekający ustala warunki inwestowania, ich konkretyzacja następuje natomiast dopiero w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. To w tym postępowaniu rozstrzygane są szczegółowe kwestie dotyczące wpływu planowanej inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej oraz jej zgodności z warunkami wynikającymi z odpowiednich przepisów prawa budowlanego i przepisów szczególnych. W konsekwencji czynności zmierzające do odstępstwa od warunków technicznych, w tym regulujących kwestie odległości wznoszonych obiektów od granicy działki i istniejących już obiektów budowlanych oraz uzyskania zgody na ewentualne odstępstwa, przeprowadzane są dopiero na etapie pozwolenia na budowę. Z przepisu art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który ma odpowiednie zastosowanie do decyzji o zabudowie, wynika, że taka decyzja określa wyłącznie linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, a nie określa szczegółowo usytuowania planowanego obiektu w terenie. Usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych stanowią, jako projekt zagospodarowania działki lub terenu, część projektu budowlanego. W postępowaniu o pozwolenie na budowę organ architektoniczno-budowlany, który zatwierdza jednocześnie przedłożony projekt budowlany, sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego). Kontrola ta obejmuje więc również prawidłowość usytuowania budynku na działce. Z tych względów nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, iż decyzją Prezydenta Miasta z dnia (...) września 2013 r., zmienioną decyzją z dnia (...) września 2013 r., rozstrzygnięto o lokalizacji spornej zabudowy w zbliżeniu do granicy z działkami nr (...) i (...).
Przechodząc dalej wyjaśnić należy, iż w art. 54 ustawy Prawo budowlane nie zostały określone przesłanki do zgłoszenia sprzeciwu. Nie oznacza to jednak, iż organ właściwy do wydania decyzji został przez ustawodawcę upoważniony do swobodnego uznania, czy stwierdzone okoliczności są wystarczające do orzeczenia na podstawie tego przepisu o sprzeciwie. Nie sposób przyjąć, że racjonalny ustawodawca celowo tak sformułował przepis art. 54 ustawy Prawo budowlane, aby na etapie końcowym realizacji inwestycji dać organowi nadzoru budowlanego prawo do tego, aby w istocie w sposób dowolny blokował możliwość przystąpienia do użytkowania. Jeżeli przyjmiemy, że wykładnia prawa materialnego ma umożliwić racjonalne stosowanie tego prawa, a więc dając pierwszeństwo wykładni funkcjonalnej i systemowej, należałoby poszukiwać przesłanek do wniesienia sprzeciwu w innych uregulowaniach zawartych w ustawie Prawo budowlane, skoro nie wymienia ich art. 54 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2043/06). Określenie właściwego zakresu zastosowania instytucji sprzeciwu, o której mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane, wymaga zatem wykładni systemowej z uwzględnieniem funkcji jakie ustawodawca powierzył organom nadzoru budowlanego i przyznanych jej na mocy tej ustawy kompetencji.
Przepis art. 84 ust. 1 Prawa budowalnego definiuje podstawowe zadanie organów nadzoru budowlanego jakim jest m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Stosownie zaś do art. 84a ust. 1 kontrola ta obejmuje: 1) kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, 2) sprawdzanie posiadania przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie właściwych uprawnień do pełnienia tych funkcji; 3) sprawdzanie dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych. Analiza wskazanych przepisów wskazuje, że podstawową funkcją organów nadzoru budowlanego jest kontrola poprawności prowadzenia procesu inwestycyjno-budowlanego w celu zapewnienia wykonania planowanej inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego (por. Z. Kostka, A. Gliniecki, Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2012, s. 507 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo).
Podstawową przyczyną zgłoszenia sprzeciwu jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. W art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane zawarto katalog odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, który został sformułowany w formie negatywnej, ale równocześnie wyczerpującej. I tak, istotne odstąpienie może dotyczyć zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1), charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji (pkt 2). Ponadto, jak stanowi art. 36a ust. 1 pr. bud., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym jak i doktrynie prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, iż stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego wymienionych wyżej parametrów nie musi zostać uznane automatycznie za "istotne odstąpienie" w rozumieniu tego przepisu. Innymi słowy podkreśla się, że to czy w danym wypadku odstępstwo, mimo że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 pkt 1-7 art. 36a, ma charakter istotny zależy od okoliczności danej sprawy (tak m.in. komentarz do art. 36a ustawy Prawo budowlane, red. Z Niewiadomski, Wyd. C. H. Beck, Wydanie 3, Warszawa 2009 r.). Za taką wykładnią tego przepisu przemawia także treść art. 36a ust. 6. Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia, o którym mowa w ust. 5. Powyższe wskazuje, że skoro ustawodawca nałożył na projektanta dodatkowo obowiązek kwalifikacji zamierzonego odstąpienia, to dopuszcza możliwość uznania odstąpienia za nieistotne, nawet jeśli dotyczy ono podstawowych parametrów inwestycji (por. wyroki NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1375/11, z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2527/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji Sąd nie podzielił stanowiska PINB, że każda zmiana któregokolwiek z podstawowych parametrów budynku wymienionych w art. 36a ust. 5 pkt 2 dokonana z naruszeniem obowiązku wymienionego w art. 36a ust. 1, w każdym przypadku pociąga za sobą skutki wymienione w art. 50 i 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, to jest konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego. Innymi słowy nie każde odstępstwo dotyczące ww. parametrów, stanowić będzie odstępstwo istotne. O tym, czy dane odstępstwo ma charakter istotny winien bowiem decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku, na co skarżący słusznie wskazuje odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
W przedmiotowej sprawie w oparciu o decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zrealizowano budowę budynku mieszkalnego o innej szerokości, aniżeli projekt budowlany stanowił. Szerokość projektowana budynku wynosi 12,19 m, natomiast szerokość faktyczna wynikająca z pomiarów wynosi w przybliżeniu, jak podaje PINB, 13,50 m. Jest to zatem różnica ok. 1,30 m.
Zmiana ta jednocześnie spowodowała, że doszło do zmiany powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu, jego kubatury, jak również zmieniono zakres objęty projektem zagospodarowania działki. Wprowadzono zmiany – wybito okno w parterze od strony zachodniej budynku oraz dwie loggie z oknami na piętrze, co wobec wynikających z dokumentacji geodezyjnej odległości ścian budynku od granicy z działka nr (...) spowodowało, że nie zostają zachowane wymogi określone przepisem § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr (...) miała wynosić 3,0 m, szerokość budynku od strony ulicy 12,19 m a wielkość tarasu miała wynosić 3,10 m x 9,82.
Natomiast z inwentaryzacji geodezyjnych przedłożonych przez inwestora (na żądanie PINB jak i do odwołania) wynika, iż odległość od granicy z działką nr (...) wynosi od 2,84m do 2,78m, szerokość budynku od strony ulicy wynosi ok. 13,22m, a wielkość tarasu wynosi 4,2m x 10,09m.
W tym miejscu Sąd zauważa, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych stanowią, że dla zabudowy jednorodzinnej odległość 4 m od granicy działki sąsiedniej należy zachować dla całej długości ściany z otworami okiennym, bez względu na sposób w jaki przebiega granica pomiędzy działkami.
Zarazem, od strony wschodniej w budynku wykonane zostały, zgodnie z zatwierdzonym projektem, drzwi oraz oszklona klatka schodowa, co wobec stwierdzonych różnic również narusza przepis § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, bowiem nie został zachowany wymóg 3 m odległości ściany z otworem drzwiowym oraz 4 m odległości ściany z oknem od granicy z działką (...).
Także inne wymiary poszczególnych części budynku uległy zmianie, jak na przykład: wąska ściana od strony ogrodu miała wynosić 6,79m wynosi 6,95m, ściany wokół tarasu miały wynosić 9,82m i 5,40m a wynoszą 10,09m i 6,40m. Dokonano zatem zmiany powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu, jego kubatury, jak również zmieniono zakres objęty projektem zagospodarowania działki lub terenu. Suma wszystkich tych zmian powoduje, że mamy do czynienia ze znacząco zmienioną inwestycją.
Ponieważ otwory okienne (okno w parterze od strony zachodniej, klatka schodowa od strony wschodniej) i drzwi (od strony wschodniej) wykonano w odległościach mniejszych niż stanowi rozporządzenie, to w sprawie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich – a to nakazuje uznać, że odstąpienie to ma charakter istotny. Dokonując bowiem kwalifikacji takiego odstępstwa uwzględnić należy zasadę poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Taka zmiana oddziałuje bowiem przede wszystkim na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich nieruchomości lokalu osoby trzeciej, co stanowi o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dla oceny zachowania tego wymogu nie bez znaczenia jest, czy otwory okienne wypełnione są luksferami, pustakami szklanymi, czy nie otwieranymi oknami przeciwpożarowymi o odporności ogniowej, co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku jedynie w odniesieniu do otworu okiennego na parterze w ścianie zachodniej budynku. Powyższe argumenty odnoszą się również do oszklonej klatki schodowej od strony wschodniej oraz znajdującego się w tej ścianie otworu drzwiowego.
W konsekwencji Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, iż ponieważ mamy do czynienia z odstępstwami od projektu budowlanego, które w części mogą naruszać uzasadnione interesy osób trzecich, wniesienie sprzeciwu również z tej przyczyny było prawidłowe.
Należy przy tym pamiętać, iż skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2370/11, dostępny w Lex oraz w bazie CBOSA).
Skarżący inwestor podnosi, iż o wprowadzonych zmianach PINB miał wiedzę, lecz mimo to nie wstrzymał budowy i nie nakazał doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Ponadto podnosi, że organ nie zbadał o jaką różnicę w powierzchni chodzi w tym przypadku, bowiem pomiary geodezyjne są rożne, co podnosił wnosząc odwołanie od decyzji PINB.
Zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega zatem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy zobligowany jest przy tym do rozpatrzenia żądań strony i podniesionych zarzutów i rozpoznania sprawy w jej całokształcie w sposób określony przepisami procedury administracyjnej. W rozpatrywanym przypadku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. WINB odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego i ocenił, czy kwestionowane działania i zaniechania PINB na etapie realizacji budowy miały znaczenie dla sposobu rozpatrzenia sprawy. Wskazano, iż w przypadku, gdy wykonany wcześniej obiekt naruszał przepisy o lokalizacji, to projekt winien był przewidywać działania naprawcze. Projektant przed przystąpieniem do realizacji projektu winien był sporządzić dokładną inwentaryzację wykonanych robót. Zdaniem WINB to nie organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę odpowiada za to, iż wcześniej realizowany obiekt został nieprawidłowo wytyczony, czy został źle zaprojektowany. Stanowisko to Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela. Ponadto, jak słusznie organ II instancji wskazuje, do projektu oraz dokumentacji złożonej wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy załączono dokumentację geodezyjną, w tym powykonawczą, która mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Wykazywanie obecnie przez inwestora, na etapie skargi, iż dokumentacja geodezyjna wymaga uaktualnienia nie ma, w opinii Sądu, znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy. Marginalnie Sąd w tym miejscu wyjaśnia, iż rozważając konieczność wszczęcia postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego przeprowadzi ocenę, czy inwestor musi przedłożyć zamienny projekt budowlany, na co niewątpliwie wpływ będzie miało ustalenie, czy i w jakim zakresie dokumentacja geodezyjna jest nieścisła i wymaga korekty. W opinii Sądu zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące realizacji budynku jako kontynuacji inwestycji w jej dotychczasowym obrysie, będą musiały zostać ponownie rozważone przez PINB, a skarżący inwestor będzie mógł je podnosić na etapie postępowania naprawczego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż zgłoszenie sprzeciwu było w tym przypadku uzasadnione. Sąd nie stwierdził, iż rozpatrujące sprawę organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności zauważyć należy, iż postępowanie w ramach którego dochodzi do zgłoszenia przez organ sprzeciwu na podstawie art. 54 Prawa budowlanego, zważywszy na przyjęty w tym przepisie przez ustawodawcę termin, nie wymaga zachowania wszystkich reguł postępowania dotyczących prowadzenia czynności dowodowych, w tym dowodu z oględzin. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma weryfikacja dokumentacji projektowej w odniesieniu do stanu faktycznego - zrealizowanego już obiektu budowlanego.
Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło