II SA/Po 542/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 czerwca 2014 r. w sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ochrony zwierząt postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odrzucić zażalenie skarżącej na zarządzenie z dnia 19 maja 2014 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego. /-/ Wiesława Batorowicz Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 13 maja 2013 r. został doręczony stronie w dniu 21 maja 2013 r. na podany w skardze adres poczty elektronicznej – k. 2, 3, 7), wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 14-16). Ponadto skarżąca została w dniu 21 maja 2013 r. wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych; wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 21 maja 2013 r. na podany w skardze adres poczty elektronicznej; do pisma przewodniego z dnia 21 maja 2013 r., zostało dołączony dokument elektroniczny w formacie pdf (k. 7, 8). Wymaganych odpisów skargi strona nie nadesłała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 318/14 oddalił zażalenie C. K. na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Następnie skarżąca została w dniu 26 maja 2014 r. (data doręczenia wezwania – k. 102) – w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Sądu (Sędziego sprawozdawcy) wezwana do wykonania zarządzenia z dnia 13 maja 2013 r. w przedmiocie wpisu sądowego od skargi, tj. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi; z pouczeniem, że na niniejsze zarządzenie [z dnia 19 maja 2014 r.] zażalenie nie przysługuje (k. 99-101). W terminie do wniesienia wymaganej opłaty skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z dnia 19 maja 2014 r. wzywające do wykonania zarządzenia z dnia 13 maja 2013 r. w przedmiocie wpisu od skargi, domagając się uchylenia zaskarżonego zarządzenia, a ponadto ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 138-142), natomiast wymaganego wpisu od skargi nie uiściła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej, stosownie do art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), doręcza się stronie, która w terminie siedmiu dni obowiązana jest uiścić stosowną opłatę. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego m.in. od skargi jest jej odrzucenie. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu (w tym wypadku w wezwaniu z dnia 19 maja 2014 r.), nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ze skutku prawnego, jakim jest prawomocność postanowienia tutejszego Sądu z dnia 30 stycznia 2014 r. (zażalenie skarżącej na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 2 kwietnia 2014 r.) odmawiającego stronie prawa pomocy, w tym zwolnienia od kosztów sądowych, wynika obowiązek zapłaty przez stronę wymaganego wpisu od skargi oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005 r., II FZ 58/05, ONSAiWSA). Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy został w całości rozpoznany prawomocnym postanowieniem, a termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg w czasie określonym w wezwaniu z dnia 19 maja 2014 r., kolejny wniosek w sprawie zwolnienia od kosztów nie ma wpływu na bieg terminu określonego w zarządzeniu Sądu wzywającego do wykonania pierwotnego zarządzenia w przedmiocie wpisu. Wobec tego na stronie ciążył – wynikający z prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy – obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości określonej w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2013 r. Po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od skargi podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu nie niweczą następcze czynności skarżącego w postaci kolejnego lub dalszych wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003/11/29 i postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 1047/11 - dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe skarga jako nieopłacona podlegała odrzuceniu stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. W odniesieniu do zawartego w piśmie z dnia 1 czerwca 2014 r. zażalenia skarżącej na zarządzenie z dnia 19 maja 2014 r., którym skarżąca została wezwana do wykonania zarządzenia z dnia 13 maja 2013 r. w przedmiocie wpisu sądowego od skargi, należy wyjaśnić, że jest ono niezaskarżalne. Na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, a będące wykonaniem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego wydziału o ustaleniu wysokości wpisu i wezwaniu do jego uiszczenia, zażalenie nie przysługuje. Zarządzenie ponownie wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych, w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a., a w istocie jest zarządzeniem wzywającym do wykonania prawomocnego zarządzenia (tak NSA w postanowieniu z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt II OZ 783/09 - dostępne jw.; por. także postanowienia NSA z dnia: 8 maja 2007 r. sygn. akt II OZ 375/07; 18 sierpnia 2009 r. sygn.. akt II OZ 675/09; 29 września 2009 r. sygn.. akt IIOZ 797/09; 1 kwietnia 2010 r. sygn.. akt i OZ 210/10). Zarządzenie z dnia 19 maja 2014 r. miało charakter techniczny, wzywający do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2013 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni do dnia doręczania wezwania. Samo zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2013 r. również nie zostało wcześniej zaskarżone w trybie art. 227 p.p.s.a., bowiem strona nie kwestionowała jego prawidłowości, lecz wystąpiła o przyznanie prawa pomocy, w tym o zwolnienie od koszów sądowych, a zatem zarządzenie z dnia 13 maja 2013 r. w przedmiocie wpisu sądowego w pełni korzysta z przymiotu wykonalności. W konsekwencji żądana w nim opłata, w sytuacji prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 318/14), jest wymagalna, wobec czego skarżąca powinna uiścić należą opłatę od skargi. W tym stanie rzeczy zażalenie na zarządzenie z dnia 19 maja 2014 r. jest niedopuszczalne ze względu na treść przepisów art. 194 § 1 i art. 227 p.p.s.a. W konsekwencji zażalenie skarżącej z dnia 1 czerwca 2014 r. należało na podstawie art.178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. odrzucić. Nadto trzeba wspomnieć, że zaskarżenie pierwotnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2013 r. w aktualnej fazie postępowania również byłoby niedopuszczalne z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do zaskarżenia tego zarządzania (termin 7 dni od dnia doręczenia, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a.). Co się tyczy ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wyjaśnić, że zostanie on rozpoznany – po uzupełnieniu ewentualnych braków podania lub wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego i sytuacji materialnej oraz osobistej wnioskodawcy – pod kątem zasadności zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 160 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji, a na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. Sąd rozstrzygnął, jak w punkcie 2 sentencji. /-/ Wiesława Batorowicz