II SA/Po 670/25
WyrokWSA w Poznaniu2026-03-12
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Robert Talaga, Jacek Rejman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę, odmawiając przymiotu strony sąsiadowi, którego nieruchomość rzekomo znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Wojewoda błędnie zinterpretował przepisy dotyczące usytuowania budynku od granicy działki budowlanej (§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie). Niewłaściwa wykładnia tych przepisów doprowadziła do błędnego ustalenia, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, co skutkowało naruszeniem jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że inwestycja narusza jej prawa jako sąsiada. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (warunki techniczne, Prawo budowlane) oraz przepisów postępowania (czynny udział strony).Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Robert Talaga (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia 26 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. B. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. nr [...] (znak: [...]) Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr 3- etap III) na dz. o nr. ewid.[...], obr. [...], jedn. ewid. [...] - dalej: decyzja o pozwoleniu na budowę.
Pismem z dnia 18 listopada 2024 r., (doprecyzowanym pismami z 2 i 12 grudnia 2024 r.) M. B., złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, powołując się na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W motywach wniosku wskazano, że prace przy budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego realizowanego na dz. o nr. ewid. [...], która graniczy z działkami [...] i [...], zostały zauważone 21 października 2024 r., a informacje o danych decyzji powzięte zostały 12 grudnia 2024 r. z rejestru RWDZ.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2024 r. (znak: [...]) Starosta [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę.
Pismem z dnia 19 stycznia 2025 r. A. B. występujący w imieniu wnioskodawczyni na podstawie pełnomocnictwa z 3 stycznia 2025 r. podkreślił, że inwestycja narusza stosunki wodne kierując wodę opadową na sąsiednie nieruchomości, a ponadto jest niedostosowana pod względem wysokości do sąsiednich budynków, co powoduje zmniejszenie walorów krajobrazowych, pogarsza widok z okna i wpływa na komfort oraz standard zamieszkania. Z uwagi na powyższe pełnomocnik wnioskodawczyni podkreślił, że inwestycja zakłóca korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę i doprowadza do obiektywnego obniżenia wartości nieruchomości, co jest tożsame z wyrządzeniem wymiernej szkody majątkowej.
Decyzją z dnia 22 stycznia 2025 r. (znak: [...]) Starosta [...] odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zabudowie dz. o nr. ewid. [...] i [...], w związku z czym wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę.
Pismem z 6 lutego 2025 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wniosła odwołanie od decyzji o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia 4 marca 2025 r. (znak: [...]) Wojewoda uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, który mogły mieć wpływ na bezstronność organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania, tj. nie przeprowadzono wyłączenia pracowników zaangażowanych przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym zidentyfikowane naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesądziło o konieczności ponowienia czynności przez organ I instancji.
Postanowieniem z 11 marca 2025 r. (znak: [...]) Starosta [...] wyłączył J. D. i A. F. od udziału w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym.
Pismem z 19 marca 2025 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył podanie o wstrzymanie budowy i przedstawienie badań gruntu, do czasu pełnego wyjaśnienia sprawy.
Zawiadomieniem z 26 marca 2025 r. Starosta [...] na podstawie art. 10 §1 k.p.a. poinformował o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, umożliwiając wgląd w akta sprawy.
Inwestor skorzystał z powyższego prawa, który załączył do pisma z 31 marca 2025 r. opinię geotechniczną oraz pełnomocnictwo z 18 lutego 2025 r. do reprezentowania inwestora przez D. H. przed organami państwowymi w celu uzyskania decyzji, pozwoleń, uzgodnień i opinii.
Zawiadomieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r. Starosta [...] poinformował wnioskodawczynię o możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz składania uwag do sprawy. Z powyższego prawa skarżąca nie skorzystała.
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) Starosta [...] odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że inwestycja nie spowoduje ograniczeń w zabudowie dz. o nr. ewid. [...] i [...], w związku z czym wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzję o pozwoleniu na budowę.
Pismem z 19 maja 2025 r. wnioskodawczyni wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia 26 czerwca 2025 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 30 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) odmawiającą uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z 28 grudnia 2021 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr 3- etap III) na dz. o nr. ewid.[...], obr. [...], jedn. ewid. [...].
W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że po analizie akt sprawy ustalił, iż Starosta [...] prawidłowo doszedł do wniosku, iż obszar oddziaływania inwestycji nie będzie powodować ograniczeń w zabudowie nieruchomości M. B., a przez to nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Wojewoda nie dostrzegł naruszenia przez Starostę [...] przepisów prawa materialnego, jak i procesowego mających wpływ na wynik sprawy. Starosta [...] w sposób prawidłowy wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu omawianej sprawy. Skoro wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot nie będący stroną postępowania, to organ zobligowany był do zastosowania w sprawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tych powodów uznaje się odwołanie za nieuzasadnione.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2025 roku M. B. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 26 czerwca 2025 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzji Starosty [...] z dnia 30 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) odmawiającą uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z 28 grudnia 2021 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr [...] - etap III) na dz. o nr. ewid.[...], obr. [...], jedn. ewid. [...]. Powyższą decyzję Wojewody zaskarżam w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
Prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że przepis dopuszczał usytuowanie budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy działki w odległości ńiniejszej niż 4 m od tej granicy, podczas gdy przepis wyraźnie wskazywał na konieczność zachowania w takiej sytuacji minimalnej odległości 4 m od granicy działki niezależnie usytuowania ściany budynku w sposób inny niż równoległy do granicy działki.
Prawa materialnego, tj. § 13 w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, poprzez ich niezastosowanie. Organ powinien zważyć, że realizacja spornej inwestycji ogranicza potencjalną rozbudowę istniejących budynków oraz powstanie potencjalnej nowej zabudowy na działce skarżącej, bowiem na skutek budowy przez Inwestora obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż wymagane 4 m od granicy działki, skarżąca będzie zmuszona zrealizować swą potencjalną inwestycję w odległości większej niż 4 m od granicy z działką Inwestora, z uwagi na konieczność zapewnienia naturalnego doświetlenia pomieszczeń, wynikającą z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.
Prawa materialnego, tj. § 11 ust. 2 pkt 5 i 6 w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie przez ich niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi, planowana inwestycja nie będzie powodować zalewania wodami opadowymi działek sąsiednich, jak również wprowadzać ograniczeń w zabudowie działek sąsiednich.
Prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu objętego sporną inwestycją i uznaniu, że skarżąca nie powinna być stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. o zatwierdzeniu pozwolenia na budowę obejmującego budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr [...] - etap III), na działce położonej w miejscowości [...], nr ewid. [...].
Przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zaniechanie umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w postępowaniu, podczas gdy nie zaszła żadna z przesłanek określonych w art. 10 § 2 k.p.a., ani w przepisach szczególnych, które przewidują wyłączne przypadki uzasadniające odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W wyniku naruszenia skarżąca została pozbawiona możliwości zapoznania się z materiałami postępowania, złożenia wniosków dowodowych oraz wypowiedzenia się w sprawie.
Przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, tj. dokumentacji zdjęciowej dostarczonej przez skarżącą i błędne pominięcie, że z materiału zdjęciowego wynika, iż na skutek realizacji inwestycji na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. o zatwierdzeniu projektu architektoniczno - budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki i udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującego budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr 3- Etap III), na działce położonej w miejscowości [...], nr ewid. [...]; obr. [...], jedn. ewid. [...] doszło do zmiany stosunków wodnych, która skutkuje zalewaniem działki skarżącej. Błędną ocena dowodów doprowadziła do nieprawidłowego braku uznania, iż nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a w konsekwencji do wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie i zaniechania uchylenia przez Organ II instancji decyzji Starosty [...] nr [...].
Reasumując, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji o uchyleniu decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. o zatwierdzeniu projektu architektoniczno - budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki i udzieleniu pozwolenia na budowę obejmującego budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr 3- Etap III), na działce położonej w miejscowości [...], nr ewid. [...]; obr. [...], jedn. ewid. [...]; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
W przedmiotowej sprawie M. B. wskazała na naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdyż Wojewoda pominął fakt, że nieruchomość skarżącej znajduje się według niej w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. o zatwierdzeniu pozwolenia na budowę obejmującego budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr 3- Etap III), na działce położonej w miejscowości [...], nr ewid. [...] i powinna być stroną postępowania zakończonego tą decyzją. W przypadku nieruchomości skarżącej ograniczenia wynikają jej zdaniem z przepisów: - § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; - § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie; - § 11 ust. 2 pkt 5 i 6 w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.
W postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę krąg stron tego postępowania wyznacza przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm. - dalej "p.b."), stanowiący regulację szczególną i o węższym zakresie w stosunku do art. 28 k.p.a. zawierającego "ogólną" definicję strony. W myśl art. 28 ust. 2 p.b. stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 p.b., zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu oznacza teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przepisy ustawy Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco. Ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) dokonano nowelizacji Prawa budowlanego, która wprowadziła m.in. zmianę wpływającą na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ustawodawca zawęził bowiem definicję obszaru oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu będzie się materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1085/23). W świetle art. 3 pkt 20 p.b., prawidłowe stosowanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej tego przepisu na potrzeby ustalenia kręgu stron postępowania zakłada każdorazowo ustalenie wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu w tym zabudowy i na ich podstawie wyznaczenie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Wyznaczenie takiego obszaru następuje z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Zamiarem ustawodawcy, który wprowadził definicję legalną obszaru oddziaływania obiektu, było oparcie interesu prawnego właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę na przepisach materialnego prawa administracyjnego, np. w zakresie ochrony środowiska, ochrony zabytków oraz na przepisach techniczno-budowlanych, z których wynikałyby ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości, nie zaś na regulacjach prawa cywilnego dotyczących ochrony własności (wyroki NSA: z: 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2146/17; 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1011/09; 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 276/08; 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1241/06; 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 891/06).
Przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 p.b. a więc powodujące ograniczenia w zabudowie wynikające z odrębnych przepisów. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym p.b., ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne. Oznacza to wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej inwestycji. Przy czym obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie. Obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczy każdego inwestora i nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.
W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 30 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) odmawiającą uchylenia w toku postępowania wznowieniowego decyzji Starosty [...] nr [...] z 28 grudnia 2021 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i" udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek nr [...] - etap III) na dz. o nr. ewid.[...], obr. [...], jedn. ewid. [...]. Organ II instancji stwierdził, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę [...] decyzji nr [...] w związku z czym jej odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ odwoławczy przeanalizował uprzednio kwestię oddziaływania planowanej inwestycji na działki skarżącej w kontekście przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewoda uwzględnił charakter inwestycji, jej usytuowanie, a także parametry wskazując, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi został zaplanowany do wzniesienia poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości (§ 11 rozporządzenia), zachowane zostały odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12 rozporządzenia) oraz zostało zachowane naturalne oświetlenie pomieszczeń (zgodnie § 13 rozporządzenia). Uwzględniono położenie inwestycji względem nieruchomości skarżących. Ponadto organ uznał, że planowany budynek powinien znajdować się poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości do których zalicza się w szczególności: 1) szkodliwe promieniowanie i oddziaływanie pól elektromagnetycznych; 2) hałas i drgania (wibracje); 3) zanieczyszczenie powietrza; 4) zanieczyszczenie gruntu i wód; 5) powodzie i zalewanie wodami opadowymi; 6) osuwiska gruntu, lawiny skalne i śnieżne ( §11 ust 1-2 rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca upatruje swojego interesu prawnego we współwłasności dz. o nr. ewid. [...], dla której księgę wieczystą o nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w [...] i własności dz. o nr. ewid. [...], dla której księgę wieczystą o nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w [...]. Na działce o nr. ewid. [...] znajduje się budynek dwukondygnacyjny mieszkalny jednorodzinny oznaczony jako "m2" i jednokondygnacyjny budynek magazynowy oznaczony jako "sl". Z kolei na działce o nr. ewid. [...] znajduje się budynek dwukondygnacyjny mieszkalny jednorodzinny oznaczony jako "m2" i jednokondygnacyjny budynek magazynowy oznaczony jako "sl". Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu działki wnioskodawcy sąsiaduje od północy bezpośrednio z nieruchomością inwestycyjną. Najbliżej nieruchomości wnioskodawcy znajduje się ściana elewacji zachodniej z oknami analizowanego budynku nr [...], która oddalona jest od ok. 6,0 m do ok. 9,5 m (pomiar prostopadły względem ściany projektowanego budynku a granicy nieruchomości) od granicy dz. o nr. ewid. [...] i 3,16 m (pomiar do narożnika projektowanego budynku, wymiar wskazany w projekcie zagospodarowania terenu) od granicy z dz. o nr. ewid/ [...].
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wskazał, że zatwierdzony projekt budowlany obejmował przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2023 r. poz. 2442 z późn. zm.) i to właśnie z tego powodu analiza przymiotu strony odbywała się na podstawie przepisów dotychczasowych. Takie stanowisko nie przełożyło się jednak wprost na treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, co zostało ujawnione przez skarżącą na przykładzie § 12 rozporządzenia technicznego. Stanowi to w istocie uchybienie, które wymaga usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji celem jej prawidłowego uzasadnienia, gdyż w obecnym kształcie decyzja uniemożliwia jej sądową kontrolę.
W ocenie składu orzekającego M. B. trafnie wywiodła w skardze, że Wojewoda zastosował błędną wykładnię § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji nr [...]. W realiach niniejszej sprawy postawienie na działce nr [...] budynku zlokalizowanego w odległości od 3,16 m do 8,0 m od granicy z działką o nr gr. [...] i [...] powinno być zgodne z przepisami § 12 ust. 1 rozporządzenia sprzed wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie bowiem do § 2 rozporządzenia zmieniającego, dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia:
1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego, wniosek o zmianę pozwolenia na budowę,
2) została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego,
3) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę,
4) została wydana decyzja o legalizacji, o której mowa w art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
- stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wojewoda przyjął, iż kwestia usytuowania pod różnym kątem ścian projektowanego budynku względem granicy nie była zakazana w przepisach dotychczasowych..., a rozporządzeniem zmieniającym, w istocie wprowadził ją do aktu, który miał na celu wyłącznie wprowadzenie rozwiązań służących rozstrzygnięciu wątpliwości interpretacyjnych, powstałych w dotychczasowej praktyce stosowania przepisów rozporządzenia. Na poparcie takiej interpretacji powołane zostało w uzasadnieniu decyzji uzasadnienie projektu rozporządzenia zmieniającego, przy czym organ nie wskazał, z której części uzasadnienia wywiódł prezentowane przez siebie, niesłuszne wnioski. Z uzasadnienia projektu rozporządzania zmieniającego wynika bowiem, że "w § 12 dodaje się nowy ust. la, zgodnie z którym dopuszcza się możliwość zbliżenia budynku ze ścianą usytuowaną w sposób inny niż równoległy w stronę granicy działki, na której sytuowany jest budynek, w taki sposób, by to lokalizacja zewnętrznej krawędzi okna lub drzwi determinowała konieczność zachowania odległości 4 m. W pomiarach należy przyjąć najdalej wysunięty element ramy lub innych elementów okna lub drzwi. Zgodnie z wprowadzanym przepisem w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami ze stronę granicy działki budowlanej, na której jest on sytuowany, będzie możliwość zmniejszenia wymaganej odległości 4 m (lecz nie mniej niż do 3 m), gdy zostaną spełnione łącznie dwa warunki: - ściana budynku usytuowana jest w sposób inny niż równoległy w stronę granicy działki, - odległość zewnętrznej krawędzi okna lub drzwi wynosi nie mniej niż 4mod granicy tej działki. Dzięki temu dopuszczeniu możliwe będzie optymalne usytuowanie ściany budynku na działkach o nietypowym kształcie oraz w sposób inny niż równoległy." Ustawodawca wprowadził nową zasadę, która przed 15 sierpnia 2024 r. nie obowiązywała. Przepis nie miał na celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych, tylko wprowadzenie nowych zasad wyliczenia minimalnej odległości budynku od granicy działki. Gdyby zasady wyliczania minimalnej odległości od granic wynikały z § 12 ust. 1 Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, racjonalny prawodawca nie wprowadzałby do porządku prawnego nowego przepisu. Wojewoda nie dostrzegł, że rozwiązaniu problemów interpretacyjnych na gruncie stosowania przepisów Rozporządzenia miało służyć wprowadzenie w drodze Rozporządzenia Zmieniającego przede wszystkim zmian polegających na dodaniu w treści § 12 ust. 1 części wspólnej odnoszącej się do wszystkich punktów zawartych w przepisie podstawowym, która doprecyzowuje, że każdą płaszczyznę powstałą w wyniku załamania uskoku ściany traktuje się jako oddzielną ścianę, a także dodanie do Rozporządzenia wyjaśnień, dopuszczeń oraz rysunków wyjaśniających (por. uzasadnienie projektu Rozporządzenia Zmieniającego). Dopiero Rozporządzenie Zmieniające wprowadziło regulację, która istotnie zmodyfikowała dotychczasowe zasady dotyczące minimalnych odległości, w jakich budynki mogą być usytuowane od granicy działki budowlanej, w obrębie której są wznoszone. Mowa o dodanym do § 12 ust. la, zgodnie z którym: Dopuszcza się usytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w odległości mniejszej niż 4 m, lecz nie mniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej, przy spełnieniu łącznie następujących warunków: 1) ściana budynku jest usytuowana w sposób inny niż równoległy do tej granicy działki; 2) odległość zewnętrznej krawędzi okna lub drzwi wynosi nie mniej niż 4 m od granicy tej działki. Rozporządzenie zmieniające zaczęło obowiązywać w dniu 15 sierpnia 2024 r., a przed tym dniem nie było możliwe zastosowanie wyjątku przewidzianego przez § 12 ust. la Rozporządzenia, zgodnie z którym ustawodawca zezwolił na odstąpienie przez inwestora, przy zachowaniu ściśle określonych warunków, od ogólnych reguł wynikających z § 12 ust. 1 Rozporządzenia.
Decyzja nr [...], której dotyczył złożony przez skarżącą wniosek o wznowienie postępowania, została wydana w czasie, gdy do § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie został jeszcze dodany cytowany wyżej przepis. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie aktualnymi na dzień wydania Decyzji nr [...], minimalną odległość budynku od granicy działki należało ustalić jako: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Sporna ściana budynku wznoszonego na podstawie decyzji nr [...], posiada okna, dlatego też kwestie te powinny zostać należycie przeanalizowane przez organy administracji budowlanej przez wydaniem ostatecznej decyzji w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do stanu prawnego adekwatnego dla wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wedle przepisów obowiązujących na dzień wydania decyzji nr [...], bez znaczenia dla oceny zachowania minimalnej odległości od granicy działki było usytuowanie okien na przygranicznej ścianie budynku ani to, że ściana nie była równoległa do granicy działki. Brak zachowania odległości określonych w § 12 warunków technicznych, może oznaczać, że decyzja wydana została z naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 i ust 3 Prawa budowlanego.
W ocenie skarżącej realizacja zamierzonej budowy przez Inwestora w odległości mniejszej niż dopuszczalna przepisami ograniczy potencjalną rozbudowę istniejącego na działce skarżącej budynku od strony granicy z działką Inwestora, jak również możliwość powstania nowej zabudowy na nieruchomości skarżącej. Skarżąca będzie bowiem musiała zlokalizować swoją potencjalną inwestycję w odległości większej niż wymagane 4 m od granicy z działką inwestycyjną (w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy) w celu zapewnienia dla swojego potencjalnego budynku, jak i dla budynku powstałego w wyniku spornej inwestycji wymogu z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.
Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie wynikają bowiem konkretne wytyczne, które muszą być spełnione, aby odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiała naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Potencjalność ewentualnej inwestycji nie może bowiem stanowić przesłanki wstrzymującej możliwość zabudowy nieruchomości przez inwestora, gdyż będą się do niej odnosić również powszechnie obowiązujące regulacji określające wymogi względem planowanych prac budowlanych. Mając na względzie wysokość projektowanego budynku mierzonego do attyki, tj. 19,95 m (wysokość budynku 19,78 m), jego usytuowanie względem nieruchomości wnioskodawcy oraz linijkę słońca, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że inwestycja nie będzie ograniczać naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach wnioskodawcy (nie będzie ograniczać nasłonecznienia pokoi mieszkalnych o jakich mowa w § 60 ust. 2 warunków technicznych), jak również nie będzie przesłaniać budynków mieszkalnych jednorodzinnych należących do skarżącej (z uwagi na okoliczność, iż wysokość przesłaniania jest mniejsza aniżeli odległość pomiędzy budynkami).
Skarżąca wskazała również na naruszenie § 11 ust. 2 pkt 5 i 6 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięta została kwestia negatywnych skutków realizacji spornej inwestycji w postaci zalewania działek sąsiednich, w tym działki należącej do skarżącej. Skarżąca stanowczo podkreśliła, że wskutek prac przeprowadzanych na sąsiedniej działce działki o nr ewid. gr. [...], [...] oraz [...] należące do M. B. są regularnie zalewane przez wody opadowe, które spływają na nie właśnie z działki o nr ewid. gr. [...], co stanowi jednocześnie ograniczenie w możliwości ich zabudowy.
W tym względzie Wojewoda wyjaśnił, że z uwagi na ukształtowanie terenu woda opadowa i roztopowa z dachu budynku, jak i terenów utwardzonych została zaplanowana do odprowadzenia do projektowanej instalacji kanalizacji deszczowej, ale nie będzie kierowana na teren nieruchomości M. B.. Stąd inwestycja nie miała zmienić warunków wodno-gruntowych, a więc była zgodna z § 29 warunków technicznych, który stanowi, że zmiana naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabroniona. W tym względzie zarzuty podnoszone przez skarżącą co do zmiany stosunków wodnych zostały uznane za niezasadne. Szczególnie, że skarżąca potwierdziła, iż wszczęte zostało postępowanie w trybie art. 234 Prawa wodnego, mające na celu ustalenie przyczyn zalewania działki skarżącej oraz ich usunięcie w ramach przywrócenia stanu poprzedniego nie związanego ze szkodami na działce skarżącej.
Skarżąca podniosła również w skardze, że inwestycja powodować będzie osuwanie gruntu i zalewanie wodami opadowymi działek sąsiednich. Za dowód zalewania wodami opadowymi nieruchomości wnioskodawcy przedstawiono dokumentację fotograficzną. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy nie przedstawiał jednoznacznie negatywnego wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Jak zaznaczył organ odwoławczy okoliczność spływu wód z ulicy na nieruchomość wnioskodawcy i zalanie części pomieszczeń gospodarczych, w tym kotłowni, nie musiały potwierdzać niekorzystnego oddziaływania inwestycji. Niemniej jednak obrazowały one zmieniające się stosunku wodne względem nieruchomości skarżącej, które wymagają zbadania i rozpoznania w trybie art. 234 Prawo wodne. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotna była dokumentacja geologiczna wykonywana przez L. S. zgodnie z opracowaniem geotechnicznym według którego woda gruntowa znajdowała się poniżej posadowienia płyty fundamentowej. Przyjęte przez organy administracji na takiej podstawie rozwiązanie projektowe z założenia wypełniało dyspozycję § 29 warunków technicznych, w którym zakazano zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Nie zmienia to jednak potrzeby zbadania zaistniałych zmian wodnych na działce należącej do skarżącej w trybie art. 234 Prawa wodnego.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. należy podkreślić, że Wojewoda odstąpił od przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 10 § 1 k.p.a. z uwagi na ekonomikę procesową. Organ wskazał, że działanie to miało być podyktowane zasadą szybkości i prostoty postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 12 k.p.a. Skarżąca stwierdziła, że na skutek naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. została pozbawiona możliwości zapoznania się z materiałami złożonymi przez inwestora w postępowaniu przed organem I instancji - opinią geotechniczną wraz z pełnomocnictwem upoważniającym D. H. do działania w imieniu inwestora oraz odniesienia się do nich. Skarżąca została również pozbawiona możliwości złożenia nowych twierdzeń i wniosków dowodowych w sprawie. W tym względzie należy zauważyć, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami postepowania przed organem I instancji, ale z tego prawa nie skorzystała. Natomiast na skutek podniesionego zarzutu skarżąca nie wskazała na konkretne okoliczności w sprawie jakie mogłyby stanowić na jej korzyść, ani nie wskazała, że brak zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym uniemożliwił jej skonstruowanie stosownych zarzutów.
W odniesieniu do zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. należy stwierdzić, że Wojewoda odniósł się niezbędnym zakresie do dokumentacji fotograficznej, przedłożonej przez skarżącą w toku postępowania i wyciągnął z niej stosowne wnioski, które nie pozostają zbieżne z oczekiwaniami strony skarżącej. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na tryb postępowania prowadzonego na podstawie art. 234 Prawa wodnego, jaki służy w tego rodzaju sprawach związanym z zalewaniem posesji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło