II SA/Po 763/24

WyrokWSA w Poznaniu2025-02-12

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Marek Sachajko, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działki prywatne pod drogi publiczne, narusza prawo własności i zasady proporcjonalności, zwłaszcza w kontekście istniejącej infrastruktury drogowej i zmian stanu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część działek prywatnych pod drogi publiczne, nie narusza prawa własności ani zasady proporcjonalności. Sąd stwierdził, że planowanie drogi publicznej miało na celu uregulowanie stanu faktycznego istniejącej drogi dojazdowej, uwzględniając jednocześnie przepisy techniczne dotyczące szerokości dróg oraz wyważając interes publiczny z prywatnym. Zmiany stanu prawnego po uchwaleniu planu nie mogły być uwzględnione przy ocenie jego zgodności z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele nieruchomości, zakwestionowali uchwałę Rady Miasta Puszczykowa z 2012 r. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczała część ich działek pod drogę publiczną klasy dojazdowej (3KD-D). Zarzucili naruszenie prawa własności, zasady proporcjonalności i równości, a także niezgodność planu ze studium uwarunkowań przestrzennych. Argumentowali, że istniejąca infrastruktura drogowa i zmiany stanu prawnego (nabycie przez miasto dodatkowego pasa drogowego) czynią plan zbędnym i nadmiernie ingerującym w ich prawa. Miasto Puszczykowo wniosło o oddalenie skargi, podnosząc m.in. brak interesu prawnego niektórych skarżących oraz konieczność uregulowania stanu faktycznego istniejącej drogi zgodnie z przepisami technicznymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. M., A. Z., E. K., H. R., J. B., K. C., Ł. C., M. F., M. S., M. F., R. Z. i U. S. na uchwałę Rady Miasta Puszczykowa z dnia 23 października 2012 r., nr 170/12/VI w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Rada Miasta Puszczykowa, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647, dalej: "u.p.z.p."), podjęła uchwałę z dnia 23 października 2012 r., nr 170/12/VI, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Puszczykowie dla terenu położonego w północnej części miasta w rejonie ulic: Wysokiej, Poznańskiej, Źródlanej, Jasnej – część A 1. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 10 stycznia 2013 r., poz. 372, dalej: "uchwała 170/12/VI"). W skierowanej do tut. Sądu skardze, ujętej w piśmie z 4 października 2024 r., M. M., J. B., M. F., M. F., E. K., Ł. C., K. C., H. R., A. Z., R. Z., U. S., M. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej ustaleń w odniesieniu do działek nr ewid. [...], [...]/, [...], [...], części działek nr ewid. [...], [...] i [...], zarzucając podjęcie zapisów zawartych w § 3 ust. 2 pkt 6, § 13 pkt 2 lit. c, § 18 pkt 1 lit. c tiret trzecie części pisemnej i części graficznej w postaci załącznika nr 1 do uchwały z istotnym naruszeniem: 1. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez nadmierną ingerencję w istotę prawa własności, które może być ograniczone jedynie ustawowo, polegającą na ustaleniu przeznaczenia całości działek nr ewid. [...] o pow. ok. 204 m2, [...] o pow. ok. 7 m2, [...] o pow. ok. 176 m2 oraz części działek nr ewid. [...] o pow. ok. 90 m2, [...] o pow. ok. 39 m2, i [...] o pow. ok. 79 m2 na teren dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonej w części graficznej planu symbolem 3KD-D i wyznaczenie drogi dojazdowej w sposób nadmiernie ingerujący w istotę prawa własności w sytuacji, gdy droga dojazdowa usytuowana przy ww. działkach faktycznie istnieje i spełnia swoje funkcje od lat, a ponadto w roku 2022 zmianie uległ stan prawny i faktyczny terenu wykorzystywanego przez mieszkańców ul. Podleśnej w Puszczykowie jako faktyczna droga dojazdowa, tj. Miasto Puszczykowo nabyło od Wielkopolskiego Parku Narodowego (dalej: "WPN") udziały w istniejącym pasie drogowym oraz dodatkowy pas graniczący z WPN i stało się tym samym m.in. posiadaczem działki nr ewid. [...] oznaczonej na mapie ewidencyjnej jako droga (symbol "dr"), co stanowi podstawę do zmiany ustalonego wyjściowo w planie przebiegu drogi 3KD-D i usytuowania jej w granicach istniejącej i wykorzystywanej faktycznie drogi dojazdowej, z możliwością jej poszerzenia poprzez zagospodarowanie na potrzeby jej rozbudowy części działki nr ewid. [...] nabytej od WPN; 2. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez nadmierną ingerencję w istotę prawa własności, które może być ograniczone jedynie ustawowo, polegającą na usytuowaniu terenu drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 3KD-D w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr ewid.[...], [...], [...] i [...] oraz posadowionych na nich domów, w sposób nadmiernie ingerujący w istotę prawa własności polegający na ryzyku wytwarzania immisji pośrednich w postaci hałasu spowodowanego wzmożonym ruchem pojazdów, zapachu spalin i ryzyka wytwarzania światła powodującego problemy w codziennym funkcjonowaniu w sytuacji, gdy droga dojazdowa w bezpośrednim sąsiedztwie ww. działek faktycznie istnieje i spełnia swoje funkcje od lat, a ponadto zmianie uległ stan prawny i faktyczny terenu wykorzystywanego dotychczas przez mieszkańców ul. Podleśnej w Puszczykowie jako droga dojazdowa, tj. Miasto Puszczykowo weszło w posiadanie działki o nr ewid. [...] nabytej w roku 2022 od WPN, co stanowi podstawę do zmiany ustalonego wyjściowo w planie przebiegu drogi 3KD-D i usytuowania jej w granicach istniejącej i wykorzystywanej faktycznie drogi dojazdowej z możliwością jej poszerzenia przez zagospodarowanie na potrzeby jej rozbudowy działki nr ewid. [...]; 3. art. 1 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w postaci przekroczenia granic przysługującego Miastu Puszczykowo władztwa planistycznego, niewyważenia interesu publicznego i prywatnego wobec braku istnienia przesłanki ważnego interesu publicznego dla wywłaszczenia całości działek nr ewid. [...], [...], [...] oraz części działek nr ewid. [...], [...] i [...] pod budowę drogi publicznej klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 3KD-D, w szczególności w sytuacji faktycznego istnienia drogi spełniającej funkcję drogi dojazdowej do posesji przy ul. Podleśnej w Puszczykowie o wymaganych parametrach na dzień uchwalenia i wejścia w życie miejscowego planu oraz następczej zmiany stosunków własnościowych w wykorzystywanym dojazdowym pasie drogowym i tym samym pozorności istnienia celu publicznego; 4. art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. w zw. z art. 140 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: "K.c.") oraz art. 21, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP przez przekroczenie granic władztwa planistycznego polegające na nieuzasadnionym pozbawieniu właścicieli nieruchomości nr ewid. [...], [...], [...] oraz części działek nr ewid. [...], [...] i [...] ich prawa własności i dokonanie zmiany dotychczasowego przeznaczenia ww. nieruchomości lub ich części z terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na teren dróg publicznych klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 3KD-D, co pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności, równości i ochrony prawa własności, a także bez koniecznego uzasadnienia dla takiego ograniczenia, w szczególności wobec braku istnienia przesłanki ważnego interesu publicznego dla wywłaszczenia; 5. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. polegające na przekroczeniu granic władztwa planistycznego Miasta Puszczykowa, bowiem w wyniku ustanowienia drogi dojazdowej na nieruchomościach skarżących nr ewid. [...], [...], [...] oraz części działek nr ewid. [...], [...] i [...] objętych planem miejscowym, organ rażąco naruszył prawo własności przysługujące skarżącym, podczas gdy ww. ograniczenie nie ma swojego uzasadnienia ani w przepisach odrębnych, ani w interesie społecznym; 6. art. 1 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego w postaci przekroczenia granic przysługującego Miastu Puszczykowo władztwa planistycznego, niewyważenia interesu publicznego i prywatnego oraz istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego spowodowanych występowaniem niezgodności pomiędzy częścią tekstową i graficzną planu w zakresie, w jakim w części pisemnej zawarta powinna być wyraźna regulacja o możliwości wydzielenia części działek skarżących pod budowę drogi dojazdowej 3KD-D i w zakresie, w jakim w obydwu częściach planu wyznane powinno być dokładne usytuowanie dla terenu dróg dojazdowych oznaczonych na rysunku planu symbolem 3KD-D; 7. art. 20 ust. 1 u.p.z.p. przez wprowadzenie w planie miejscowym postanowień niezgodnych z obowiązującym dla tego terenu studium uwarunkowań przestrzennych Miasta Puszczykowa, polegających na pominięciu regulacji studium, zgodnie z którymi: a. nieruchomości będące własnością skarżących są położone na terenie układu przestrzennego po obu stronach ul. Poznańskiej pomiędzy ul. Wysoką a ul. Podleśną od ul. Lipowej do ul. ks. I. Posadzego i ul. Słonecznej, który nie jest wpisany do rejestru zabytków, lecz z uwagi na walory urbanistyczne proponowany jest do zachowania i ochrony, wobec czego dla tego obszaru studium zaleca ochronę istniejącego podziału gruntów przez utrzymanie w miarę możliwości historycznych podziałów gruntów lub chociażby jak największych powierzchni działek i odpowiednie kształtowanie zabudowy (s. 64-65 studium), b. w celu ochrony dziedzictwa kulturowego dla obiektów i zespołów wpisanych do rejestru zabytków wprowadza się m.in. zakaz lokalizacji wszelkich inwestycji mogących przyczynić się do pogorszenia wyglądu obiektów i zespołów budowlanych, a także osi widokowych na te obiekty i zespoły, które również mogą silnie ingerować w krajobraz kulturowy i których funkcja nie jest dostosowana do charakteru otoczenia zabytkowego (s. 64-65), c. dla obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków zaleca się m.in. utrzymanie w miarę możliwości istniejących podziałów nieruchomości, a w przypadku konieczności wprowadzenia podziałów wtórnych należy dążyć do utrzymania możliwie jak największych powierzchni działek powstających w wyniku podziału i obowiązek zachowania historycznego układu przestrzennego w zakresie rozplanowania dróg, ulic, placów, linii zabudowy, kompozycji wnętrz urbanistycznych i kompozycji zieleni (s. 64-65), d. przyjęciu dla drogi dojazdowej 3KD-D parametrów odbiegających od niezbędnych i wymaganych przepisami prawa parametrów dla dróg gminnych i zastosowaniu w sposób nieuprawniony wykładni rozszerzającej przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") dla drogi klasy dojazdowej (D), w sposób ingerujący w prawo własności skarżących oraz bez zależności od faktycznych potrzeb lokalnych (s. 68-69); 8. art. 6 w zw. z art. 112 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: "u.g.n.") przez pominięcie warunku koniecznego do wywłaszczenia nieruchomości skarżących, do którego stosownie do art. 112 ust. 3 u.g.n. dochodzić może wyłącznie w przypadku, jeżeli cel publiczny nie może być zrealizowany w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy, podczas gdy zmiana sytuacji prawnej i faktycznej, jaka w roku 2022 wystąpiła w istniejącym obecnie pasie drogowym i która została spowodowana nabyciem przez Miasto Puszczykowo udziałów w faktycznie istniejącej drodze dojazdowej i dodatkowego pasa drogowego od WPN, wymaga na dzień dzisiejszy realizacji celu publicznego polegającego na budowie drogi publicznej o charakterze dojazdowym w granicach faktycznie istniejącego i wykorzystywanego pasa drogowego z wykorzystaniem dostępnego mienia komunalnego połączonego z koncyliacyjnym uregulowaniem wyłącznie niezbędnych stosunków własnościowych w tymże istniejącym pasie drogowym i ograniczeniem procedur wywłaszczeniowych do absolutnego minimum; 9. art. 32 Konstytucji RP przez zróżnicowanie sytuacji prawnej mieszkańców Miasta Puszczykowa w przedmiocie gospodarowania nieruchomościami graniczącymi z terenem drogi publicznej dojazdowej oznaczonej w miejscowych planach symbolem 3KD-D, przez ingerencję w prawo własności skarżących przy jednoczesnym uprzywilejowaniu części mieszkańców Miasta Puszczykowa zamieszkałych na innych, dwustronnie zabudowanych odcinkach dróg dojazdowych tworzących spójny ciąg komunikacyjny z drogą dojazdową 3KD-D, tj. drogi dojazdowej na ul. Jasnej (1KD-D), na ul. Różanej (6KD-D) i na ul. Klonowej (4KD-D), nieobjętych procedurą wywłaszczeniową oraz mogących realizować prawo własności bez ograniczeń. Skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi celem wykazania podanych tam faktów. W uzasadnieniu skargi wskazali, że pismem z 7 sierpnia 2024 r. skierowanym do Rady Miasta Puszczykowa wezwali do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Zdaniem skarżących spełniona została przesłanka naruszenia ich interesu prawnego. Skarżący są właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości położonych na obszarze objętym ustaleniami planu miejscowego przyjętego uchwałą 170/12/VI, które to nieruchomości w całości lub w części są przeznaczone w tym planie pod teren dróg publicznych oznaczony symbolem 3KD-D. M. M. i J. B. są współwłaścicielami działek nr ewid.[...], [...] i [...]. M. F. i M. F. są współwłaścicielami działki nr ewid.[...] E. K. jest właścicielem działki nr ewid.[...] Ł. C., K. C. i H. R. są współwłaścicielami działek nr ewid.[...] i [...]. A. Z. i R. Z. są współwłaścicielami działki nr ewid. [...]. Zaś U. S. i M. S. są współwłaścicielami działek nr ewid. [...] i [...]. Ustalenia planu naruszają także prawo skarżących do swobodnego korzystania z nieruchomości zgodnie z ich dotychczasowym przeznaczeniem – zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Uchwałą 170/12/VI Rada Miasta Puszczykowa ustaliła przeznaczenie pod drogę publiczną klasy dojazdowej nieruchomości położonych na spornym odcinku ul. Podleśnej, pomiędzy ul. Klonową (od Urzędu Miasta Puszczykowa) i ul. Jasną, przewidując pod budowę drogi dojazdowej 3KD-D całość lub część działek oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr ewid.[...], [...], [...], [...] i [...]. Zdaniem skarżących uchwała narusza ich interes prawny wskutek różnicowania ich sytuacji prawnej na tle pozostałych mieszkańców Puszczykowa i nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności, gdyż określa zasady dopuszczalnego prawnie zagospodarowania wskazanych działek w sposób, który od momentu wejścia jej w życie ingerował nadmiernie w ich prawo własności, a z uwagi na zmianę stanu faktycznego i prawnego ul. Podleśnej, do którego doszło w 2022 roku, uległ dezaktualizacji. Przedmiotowy plan miejscowy uchwalony został ok. 11 lat temu w czasie, kiedy stosunki własnościowe w faktycznie funkcjonującej drodze dojazdowej do spornych działek skarżących były odmienne od panujących obecnie. Pierwotnie teren wykorzystywany w charakterze drogi dojazdowej, funkcjonujący przed istniejącą do dziś linią płotów na spornych działkach, graniczył bezpośrednio z WPN, stanowiąc częściowo własność właścicieli poszczególnych działek i WPN. W międzyczasie część skarżących sprzedała swoje udziały w istniejącej drodze dojazdowej Miastu Puszczykowo, a wobec niektórych wszczęto procedury wywłaszczeniowe. Z kolei ok. 2 lata temu Miasto Puszczykowo nabyło od WPN prawo wieczystego użytkowania dodatkowego pasa drogowego oznaczonego na mapie ewidencyjnej nr [...] oraz symbolem "dr" (droga), który graniczy bezpośrednio z WPN. W ten sposób do dyspozycji Miasta Puszczykowa na ul. Podleśnej pozostaje aktualnie dodatkowy pas drogowy, którego granica zewnętrzna przebiega poza linią słupów oświetlenia faktycznie istniejącej drogi dojazdowej, w głębi przydrożnych zarośli i krzewów, co sprawia, że dokupiony pas drogowy pozostaje niezagospodarowany. Skarżący stoją na stanowisku, że w obecnym stanie projektowanie drogi 3KD-D w kształcie określonym w miejscowym planie jest zbędne. Plany Miasta Puszczykowa dotyczące lokalizacji tej drogi powinny zostać zrewidowane w ten sposób, że pod jej budowę wyłącznie dopuszczalne powinno być wykorzystanie mienia komunalnego w postaci nabytej działki o nr ewid. [...], przy jednoczesnym uregulowaniu niezbędnych stosunków własnościowych w faktycznie istniejącym i użytkowanym przez mieszkańców ul. Podleśnej pasie drogowym. Kontynuowanie procedur podziałowych i wywłaszczeniowych wobec skarżących stanowi nadmierną i niedopuszczalną ingerencję w istotę prawa własności. Parametry i przebieg drogi dojazdowej na spornym odcinku zostały zaprojektowane nieracjonalnie, ponieważ można było uwzględnić obecne granice nieruchomości, co minimalizowałoby skutki utraty własności części nieruchomości. Prowadzenie drogi 3KD-D zgodnie z miejscowym planem nie tylko pozbawi skarżących prawa własności działek, lecz również znacznie ograniczy warunki użytkowania działek o nr ewid.[...], [...], [...] oraz [...] oraz warunki bezpieczeństwa i zdrowia skarżących. Sporne działki zostały w całości lub w części objęte obszarem oznaczonym symbolem 3KD-D jako droga publiczna o charakterze dojazdowym. Kwestionowane ustalenia obejmują fragmenty na działkach skarżących, które znajdują się poza funkcjonującym od lat i faktycznie użytkowanym pasem drogowym ul. Podleśnej. Ulica ta powinna tworzyć spójny ciąg komunikacyjny z ul. Jasną, Różaną i Klonową. Ulice te mają od 5 do 7 m szerokości. Dwie pierwsze, przy ich dwustronnej zabudowie, tworzą przekrój pieszo-jezdny. Utworzenie drogi 3KD-D na odcinku ul. Podleśnej objętym planem powinno zatem, przy założeniu woli utworzenia spójnej koncepcji planistycznej, podobnie jak w przypadku budowy dróg dojazdowych na ul. Jasnej, Różanej i Klonowej, odbywać się w ramach realnie istniejących możliwości infrastrukturalnych i z poszanowaniem prawa własności. Analiza porównawcza kwestionowanego planu wraz z planem obowiązującym dla sąsiedniego odcinka ul. Podleśnej, objętego uchwałą 171/12/VI Rady Miasta Puszczykowa z 23 października 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Puszczykowie w rejonie ulic: Wysoka, Jasna, Podleśna, Wiosenna, Poznańska, Podgórna, obręb Puszczykowo, ark. 4, 5, 6, 19 – strefa A, pozwala dojść do wniosku, że ten plan nie zakłada kontynuacji budowy drogi 3KD-D na dalszych odcinkach ul. Podleśnej. W zapisach wskazanego planu dla ul. Podleśnej nie sposób doszukać się koncepcyjnie spójnego i logicznego założenia planistycznego dotyczącego budowy drogi dojazdowej o spójnych parametrach dla wszystkich właścicieli posesji przy ul. Podleśnej, które to założenie mogłoby uzasadniać zmianę przeznaczenia działek skarżących, a w dalszej perspektywie podziały i ewentualne wywłaszczenia pod budowę drogi dojazdowej. Istniejąca droga dojazdowa na odcinku 3KD-D jest w swym zamyśle kontynuacją odcinka drogi dojazdowej 1KD-D na ul. Jasnej, utworzonej na podstawie uchwały nr 171/12/VI. Droga 1KD-D na całym odcinku tworzy ciąg pieszo-jezdny i ma ok. 5 m szerokości, przy dwustronnej zabudowie. Z kolei istniejąca droga dojazdowa przy ul. Podleśnej, gdzie mamy do czynienia z zabudową jednostronną o niskim zagęszczeniu i która graniczy bezpośrednio z WPN, ma w aktualnie istniejących granicach od ok. 8 do ok. 11 m szerokości. Dodatkowa jej rozbudowa na spornych działkach skarżących spowoduje poszerzenie istniejącego pasa drogowego w przybliżeniu o dodatkowe 4-5 m szerokości i doprowadzi finalnie do utworzenia pasa drogowego o szerokości kilkunastu metrów. Infrastruktura drogowa uwzględniająca wykorzystanie spornych działek jest w tej części Miasta Puszczykowa całkowicie zbędna, a jej uchwalenie stanowi nadużycie władztwa planistycznego. W ocenie skarżących doszło przy tym także do naruszenia zasady równości wobec prawa, gdy tylko część mieszkańców jest uprzywilejowana i może realizować uprawnienia właścicielskie na swych działkach bez ograniczeń, podczas gdy skarżący są ograniczeni w zakresie swobodnej realizacji prawa własności. Wprowadzenie przeznaczenia części nieruchomości skarżących na cele związane z organizacją ruchu na drodze publicznej jest z istoty dopuszczalne, jednak wymagało starannego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierowała się Rada Miasta oraz wskazania okoliczności, które przemawiały za potrzebą uwzględnienia interesu publicznego, powodującego ograniczenie uprawnień właścicielskich skarżących, czego organ nie uczynił. Nie zostało również w planie wyjaśnione, czy zachowana jest zasada proporcjonalności, rozumiana jako nakaz korzystania ze środków najmniej uciążliwych dla skarżących. Rada Miasta nie rozważyła innej lokalizacji drogi dojazdowej 3KD-D niż przez działki skarżących w sytuacji, gdy faktycznie funkcjonująca droga dojazdowa istniała przed datą wejścia w życie miejscowego planu i nadal funkcjonuje w niezmienionym kształcie, bez zarzutów spełniając przypisywane jej funkcje. Dodatkowo na sytuację prawną skarżących wpływ ma zmiana polegająca na nabyciu przez Miasto Puszczykowo od WPN prawa użytkowania wieczystego pasa drogowego usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie faktycznie użytkowanej drogi dojazdowej. Koncepcja utworzenia drogi o charakterze dojazdowym przez zmianę przeznaczenia działek skarżących i ich wydzielenie pod jej budowę doprowadzi do utworzenia pod lasem, przy zewnętrznych granicach miasta i WPN, drogi na miarę głównego ciągu komunikacyjnego jakim jest w Puszczykowie ul. Poznańska. Budowa takiej drogi nie jest działaniem niezbędnym do realizacji celu publicznego, który był założeniem planu w 2012 roku. Skarżący zwrócili również uwagę na niezgodność pomiędzy częścią tekstową planu a jego częścią graficzną, jak i na niezgodność ze studium. W tym ostatnim kontekście wskazali, że na obszarze 8 MN zamieszkałym przez skarżących znajdują się 2 zabytkowe wille z okresu międzywojennego – willa "[...]" przy ul. [...] (na działce nr ewid.[...]) i willa "[...]" przy ul. [...] (na działce nr ewid. [...]), wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Puszczykowa, otoczone starymi, klimatycznymi ogrodami posiadającymi w swej strukturze starodrzew w postaci buków, lip, dębów, akacji itp. Dodatkowo pismem z 27 sierpnia 2024 r. Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczął postępowanie o wpis do rejestru zabytków zewnętrznej bryły willi "[...]" i ogrodu składającego się z działek o nr ewid. [...] i [...]. W odpowiedzi na skargę Miasto Puszczykowo wniosło o: 1) odrzucenie skargi w części złożonej przez M. F., M. F. i E. K. dotyczącej przeznaczenia działki [...] i ograniczenia sposobu korzystania z działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek będących we władaniu tych skarżących, w związku z brakiem wykazania naruszenia osobistego interesu prawnego, 2) oddalenie skargi w pozostałym zakresie. W przypadku gdyby Sąd uznał, że nie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi stosownie do pkt 1 organ wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu organ podniósł, że M. F., M. F., E. K. nie są uprawnieni do złożenia skargi. Prawo własności działek sąsiadujących z drogą dojazdową 3KD-D nie świadczy o interesie prawnym w zaskarżeniu planu miejscowego. Organ wskazał, że nie sposób uznać wspólnego zarzutu wszystkich skarżących dotyczącego ryzyka powstania ewentualnych immisji i utraty walorów przyrodniczych terenu ul. Podleśnej. Skarżący wskazują jedynie na ewentualne, niepotwierdzone, przyszłe ryzyko rzekomo mogących się pojawić niedogodności. W dalszej kolejności Miasto stwierdziło, że podejmując zaskarżoną uchwałę nie dysponowało dodatkowym pasem drogowym oznaczonym na mapie ewidencyjnej nr [...]. Rada Miasta nie mogła w konsekwencji uwzględnić terenu tej działki przy planowaniu przebiegu drogi ul. Podleśnej w roku 2012. Nie można uznać, że nieuwzględnienie przebiegu drogi publicznej działki, nie będącej wówczas w dyspozycji Miasta skutkowało naruszeniem interesu prawnego skarżących. Organ zaznaczył, że ciąg ul. Podleśnej od wielu lat, niezmiennie przebiega przez działki oznaczone obecnie jako [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Taki stan rzeczy miał miejsce już przed podjęciem zaskarżonej uchwały. Na uwagę zasługuje w szczególności przebieg ul. Podleśnej przewidziany w treści planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Puszczykowa zatwierdzonego uchwałą V/32/89 Miejskiej Rady Narodowej w Puszczykowie z 4 marca 1989 r. Przez lata przebieg ul. Podleśnej nie ulegał zmianom. Nie sposób zatem stwierdzić jaki cel miałoby stwierdzenie częściowej nieważności zaskarżonej uchwały ani też jaki inny przebieg ul. Podleśnej w świetle przepisów prawa i zaistniałych okoliczności mógł przewidzieć organ. Miejscowy plan zakład w głównej mierze przebieg drogi (ul. Podleśnej) w odpowiedniej, zbliżonej szerokości na całej długości. Droga jest stosunkowo często uczęszczana nie tylko przez pieszych, ale i kierowców. Bliskość stacji kolejowej i lokalizacja Urzędu Miasta Puszczykowo (przy ul. Podleśnej 4), częstokroć skutkuje wzmożonym ruchem ulicznym w tym rejonie. Uchwalając plan miejscowy organ zważył przede wszystkim na dotychczasowy, nie tylko rzeczywisty, ale i historyczny przebieg drogi oraz istniejące, wydzielone już przed wielu laty działki tworzące ciąg komunikacyjny. Mając na uwadze konieczność zapewnienia mieszkańcom drogi dojazdowej postanowiono o przebiegu drogi zgodnie z wówczas, na dzień podejmowania uchwały, rzeczywiście wykorzystywanym w tym celu ciągiem komunikacyjnym. W przebiegu drogi uwzględniono zatem część nieruchomości nr ewid. [...], [...] i [...] w zakresie niezbędnym do poprowadzenia spójnego ciągu komunikacyjnego. Uwzględnienie tych działek w przebiegu drogi publicznej wynika w głównej mierze z treści przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Skarżący zdają się pomijać, że przebieg drogi publicznej dojazdowej przez działki [...], [...] i [...] przy braku uwzględnienia części [...], [...] i [...] nie pozwalał na zapewnienie szerokości drogi o parametrach zgodnych z przepisami rozporządzenia. Organ nadmienił, że szerokość jaką mają działki [...], [...] i [...] osiąga od ok. 4 m w najwęższym miejscu (działka [...]) do ok. 4,8 m w miejscu najszerszym (działka [...]). Nie jest to wartość wystarczająca dla lokalizacji drogi dojazdowej z chodnikiem. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia studium przyjętego uchwałą Rady Miasta Puszczykowa z 30 stycznia 2018 r., nr 279/18/VII, podkreślając, że nie sposób naruszyć aktu, który nie został jeszcze wprowadzony do porządku prawnego. W piśmie z 27 grudnia 2024 r. skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko i zakwestionowali stanowisko organu, przekazując dokumenty, których potrzeba dołączenia pojawiła się zdaniem skarżących na obecnym etapie. Skarżący nie zgodzili się z tym, by M. F., M. F. i E. K. nie byli uprawnieni do złożenia skargi. Ich działki w całości znajdują się na terenie 8MN i oznaczone są w ewidencji nr [...] i [...]. Skarżący domagają się stwierdzenia nieważności uchwały w części odnoszącej się do postanowień obejmujących teren drogi 3KD-D bezpośrednio sąsiadujący z ich działkami, nie zgadzają się bowiem z przeznaczeniem terenu oznaczonego w ewidencji nr [...] pod drogę dojazdową. We wprowadzeniu takiego przeznaczenia upatrują naruszenia swoich uprawnień właścicielskich wynikających z art. 140 i art. 144 K.c. oraz art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p., albowiem przewidują zwiększenie negatywnego oddziaływania obszarów przeznaczonych pod drogę na ich działki zabudowane budynkami jednorodzinnymi. Ponadto podniesiono, że zmniejszeniu uległą wartość wskazanych nieruchomości, co godzi w prawo własności, a więc interes prawny właściciela. Kontrola postanowień planu miejscowego w zakresie wyznaczonym przez art. 28 ust. 1 u.p.z.p. daje w ocenie skarżących podstawy do stwierdzenia, że postanawiając o przeznaczeniu terenu działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na cele drogi dojazdowej 3KD-D naruszono granice władztwa planistycznego. Sama idea zaprojektowania w planie miejscowym drogi publicznej dojazdowej na odcinku od działki [...] do działki [...], która na spornym odcinku docelowo umożliwić ma wyłącznie dojazd do posesji będących własnością skarżących, jawi się jako zabieg racjonalny i uwzględniający wymagania ładu przestrzennego. W sprawie nie został jednak spełniony warunek konieczności ograniczenia własności prywatnej. Usytuowanie wskazanych nieruchomości nie przemawiało za koniecznością wydzielenia odrębnej drogi publicznej dojazdowej na działkach skarżących. Planowana droga dojazdowa do posesji skarżących powinna być zaplanowana w taki sposób, by jak najszerzej chronić własność prywatną i w tym celu pod jej budowę należało wykorzystać w pierwszej kolejności dostępny grunt stanowiący mienie Skarbu Państwa, co na dzień uchwalenia planu miejscowego w roku 2012 było możliwe. Ul. Poleśna jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie WPN, charakteryzuje się jednostronną zabudową. Z informacji utrwalonych na mapach z systemu Google Maps wynika, iż Miasto Puszczykowo już w roku 2011 (tj. przed uchwaleniem planu miejscowego), jak również 2013 (tj. po jego wejściu w życie) faktycznie zajmowało grunt pozostający we władaniu WPN, włączając i użytkując w ramach linii rozgraniczających utworzonego pasa drogowego na ul. Podleśnej fragmenty działek [...] i [...] stanowiących własność Skarbu Państwa i pozostających w użytkowaniu wieczystym WPN Z treści pisma Zastępcy Dyrektora WPN ds. Ochrony Przyrody i Obszarów Natura 2000 z 22 sierpnia 2024 r. (pkt 7) wynika, że w roku 2013 na wniosek Miasta Puszczykowa wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości położonej w Puszczykowie przy ul. Podleśnej z zamiarem wydzielenia gruntu zajętego na tamten moment przez Miasto Puszczykowo pod drogę (dot. działki [...] i [...]). Powyższa informacja w sposób jednoznaczny potwierdza, że droga 3KD-D mogła i powinna być zaplanowana przy wykorzystaniu gruntów stanowiących mienie Skarbu Państwa. Było to zasadne tym bardziej, że po dokonaniu podziału Miasto Puszczykowo finalnie nabyło od WPN nieruchomość oznaczoną nr ewid. [...] i [...] (pkt 3 ww. pisma). Rada Miasta nie wskazała żadnych powodów, które wykluczałyby przyjęcie takiego rozwiązania. Nawet gdyby realizacja drogi dojazdowej do działek skarżących nie mogła zostać wytyczona wyłącznie na gruncie pozostającym na moment uchwalenia planu miejscowego we władaniu WPN, to skarżący jako właściciele wskazanych nieruchomości powinni doznać jedynie niezbędnych ograniczeń z tym związanych, tj. w takim przypadku wybudowanie drogi dojazdowej powinno odbyć się przez zajęcie działek drogowych [...] i [...] (współwłasność skarżącej M. M. i J. B.), [...] (własność Skarbu Państwa), [...], [...] i [...] (mienie komunalne) i gruntu WPN wykorzystywanego na moment uchwalenia planu miejscowego przez Miasto Puszczykowo jako droga. Skoro droga 3KD-D tworzy w założeniu planu spójny ciąg komunikacyjny z drogą 1KD-D na ul. Jasnej, która ma przekrój pieszo-jezdny, a jej faktyczna szerokość na wysokości narożnej działki [...] wynosi 4,26 m do 4,30 m (przy dwustronnej zabudowie), to przy zachowaniu zasady proporcjonalności i równego traktowania mieszkańców tego samego obszaru wybudowanie drogi 3KD-D na ul. Podleśnej (przy jednostronnej zabudowie) powinno odbywać się w oparciu o takie same zasady, tj. droga ta powinna tworzyć przekrój pieszo-jezdny spełniając jednocześnie parametry wynikające z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Porównywalne z ul. Jasną szerokości pasa drogowego w momencie uchwalenia planu miejscowego można było uzyskać planując przebieg drogi 3KD-D po działkach [...] i [...], [...], [...], [...], [...] i [...], które znajdują się przed linią płotów skarżących i na dzień uchwalenia planu miejscowego – obok gruntu należącego do WPN – wchodziły faktycznie w skład pasa drogowego zajętego przez Miasto Puszczykowo pod drogę i nadal takowym pozostają. W przypadku działek [...], [...] i [...] przy pomiarze szerokości faktycznie wykorzystywanego pasa drogowego należy uwzględnić dodatkowo bezumowne użytkowanie przez Miasto Puszczykowo dodatkowego pasa gruntu działek o nr ewid. [...], [...] i [...] o szerokości 0,4 m, który znajduje się przed linią płotów i na dzień uchwalenia planu znajdował się już w liniach rozgraniczających pasa drogowego zajętego przez Miasto Puszczykowo pod drogę i nadal takową częścią pozostaje. Również w tym zakresie Rada Miasta nie wskazała żadnych powodów, które wykluczałyby przyjęcie takiego rozwiązania. Dla oceny sprawy pod kątem zachowania racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, którym wprowadzenie terenu 3KD-D miało służyć, nie ma żadnego znaczenia zdaniem skarżących podnoszona przez organ okoliczność, że taka sama lokalizacja drogi dojazdowej przewidziana była nie tylko w planie miejscowym z 2012 r., lecz również przed jego uchwaleniem. Okoliczność tego rodzaju może jedynie pośrednio potwierdzać racjonalność przyjętej koncepcji (ciągłość zamierzeń planistycznych). Nie może jednak przesądzać, czy konkretne usytuowanie drogi dojazdowej spełnia obecnie warunek minimalizowania ograniczeń prawa własności. Okoliczności podniesione w odpowiedzi na skargę zdają się sugerować, że teren 3KD-D stanowił niegdyś własność komunalną, z czym skarżący się nie zgodzili. Zauważyli m.in. że historyczne mapy, planu sytuacyjne oraz plany podziału dotyczące ul. Podleśnej pozwalają wykazać, iż teren zajęty pod drogę dojazdową początkowo w ogóle nie istniał i kształtował się stopniowo, pozostając jednak zawsze poza granicami spornych działek skarżących. Ocena zachowania proporcjonalności jest również niezależna od wynikającej z art. 35 u.p.z.p. możliwości kontynuowania przez skarżących dotychczasowego sposobu użytkowania spornych nieruchomości. To że skarżący mogą kontynuować dotychczasowy sposób użytkowania przedmiotowych działek, użytkowanych obecnie jako teren zielony, nie oznacza, że funkcja drogi dojazdowej nie ogranicza w możliwości ich korzystania. W kontekście powyższego skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem organu, iż plan słusznie zakłada przebieg drogi w odpowiedniej, zbliżonej szerokości na całej jej długości. Dojazd do działek przy ul. Jasnej, gdzie usytuowana jest droga 1KD-D tworząca ciąg komunikacyjny z 3KD-D, w momencie uchwalenia planu zagwarantowany był trasą alternatywną od ul. Różanej (6KD-D), jak również bezpośrednio od ul. Poznańskiej (KD-Z). Już w roku 2011 na wysokości działki [...] był umiejscowiony znak drogowy zakazu wjazdu na ul. Podleśną wraz z adnotacją "Nie dotyczy mieszkańców ul. Podleśnej. Dojazd do Pałacu ślubów od ul. Słonecznej. Dojazd do gabinetów lekarskich od ul. Cienistej". Wskazany znak świadczył o faktycznym charakterze istniejącej drogi, która stanowiła de facto na spornym odcinku od Urzędu Miasta Puszczykowa do ul. Jasnej drogę dojazdową do 6 posesji i do dziś w niezmienionym kształcie reguluje organizację ruchu. Oznacza to również, że w zamierzeniu planistycznym Miasta dojazd do poszczególnych nieruchomości posadowionych na dalszym odcinku ul. Podleśnej, pomiędzy ul. Jasną a ul. Słoneczną, został wytyczony z ulic prostopadłych do ul. Podleśnej, do których wjazd odbywa się od ul. Poznańskiej (KD-Z). Podstawą do różnicowania sytuacji prawnej skarżących nie może być rzekomy wzmożonych ruch na ul. Podleśnej spowodowany bliskością Urzędu Miasta i dworca kolejowego, gdyż takowy nigdy nie występował. Na koniec skarżący odnieśli się do studium zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Puszczykowa z 15 czerwca 1998 r., nr 255/98/II. Zgodnie z jego pkt 2.1.6 (s. 28) należało ograniczyć zbyt daleko idącą parcelację działek budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem okolic zespołów zabudowy posiadających niewątpliwie walory zabytkowe, ponieważ szczególna troska konserwatorska powinna skupiać się na ratowaniu obiektów zabytkowych. Dom objęty własnością skarżących U. i M. S. na działce [...] przy ul. [...] i dom będący własnością skarżących M. M. i J. B. na działce [...] przy ul. [...] znajdowały się w wykazie obiektów objętych ochroną konserwatorską (s. [...] i [...]). Zaplanowanie przebiegu drogi dojazdowej 3KD-D po części działki [...] i w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...] jest sprzeczne z założeniami studium, doprowadzi do zniszczenia starych ogrodów, w których posadowione są wskazane zabytkowe domy, a w dalszej konsekwencji w wyniku usunięcia systemów korzennych drzew rosnących na terenie przeznaczonym w planie miejscowym pod budowę drogi 3KD-D może doprowadzić do wzmożenia wibracji, tąpnięć i pęknięć konstrukcyjnych domów i obniżenia wartości wskazanych nieruchomości. Z kolei analiza katalogu terenów wyróżnionych na s. 60 i nast. studium pozwala stwierdzić, że ul. Podleśna została zakwalifikowana jako "teren 2", tj. terem przyległy do ulic: Poznańskiej, Kościelnej i do lasu. Zagospodarowanie tego terenu powinno być poprzedzone całościowym opracowaniem planu miejscowego. Pismem z 27 stycznia 2025 r. Miasto Puszczykowo nie zgodziło się z argumentacją skarżących, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 12 lutego 2025 r., pełnomocnik skarżących wniósł i wywiódł jak w skardze. Podkreślił, że sprzeczność planu ze studium z 1998 r. wynika także z faktu, iż studium zawierało zapis postulujący ograniczenia parcelacji działek o walorach zabytkowych. Nadto, przedłożył do akt pismo procesowe z dołączonymi do niego mapkami stanowiącymi dowód na okoliczność tego, że Miasto w skarżonym planie odnośnie terenu 3KD-D naruszyło zasadę proporcjonalności ponieważ na położonej w sąsiedztwie ul. Jasnej zrealizowało ciąg pieszo-jezdny, a w oparciu o skarżony plan chce zrealizować drogę o szerokości 8 m. Pełnomocnik organu wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę. Odnosząc się do argumentacji skarżących podkreślił, że w roku 2012 Miasto uchwalając plan nie mogło brać pod uwagę tego, że w późniejszych okresach określone nieruchomości zostaną wpisane do rejestru zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem zaskarżenia uczyniono uchwałę Rady Miasta Puszczykowa z 23 października 2012 r., nr 170/12/VI, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Puszczykowie dla terenu położonego w północnej części miasta w rejonie ulic: Wysokiej, Poznańskiej, Źródlanej, Jasnej – część A 1. Skarżący wywodząc swój interes prawny z prawa własności przysługującego im do nieruchomości nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zwrócili się o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części dotyczącej ustaleń obejmujących działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], a także część działek nr ewid. [...], [...] i [...], precyzując w treści skargi iż chodzi o zapisy zawarte w § 3 ust. 2 pkt 6, § 13 pkt 2 lit. c, § 18 pkt 1 lit. c tiret trzecie, w których ostatnio przywołane działki w całości albo w części przeznaczone zostały pod tereny drogi publicznej oznaczonej symbolem 3KD-D. Już na wstępie wskazać trzeba, że w § 3 ust. 2 pkt 6 uchwały 170/12/VI przewidziano, iż na obszarze planu ustala się następujące przeznaczenie terenów: tereny dróg publicznych, oznaczone na rysunku planu symbolami KD-Z, 3KD-D, 4KD-D, 5KD-D, 6KD-D, 7KD-D, 8KD-D, 9KD-D, 10KD-D i 11KD-D. W § 13 wskazano z kolei, że na terenach wspomnianych dróg publicznych, w tym oznaczonych na rysunku planu symbolami 3KD-D,: 1) zakazuje się lokalizacji: a) budynków oraz tymczasowych obiektów budowlanych, b) tablic informacyjnych, z wyjątkiem znaków drogowych oraz elementów informacji miejskiej, c) ramp, schodów i pochylni obsługujących obiekty zlokalizowane poza terenem drogi, 2) dopuszcza się lokalizację: a) zjazdów zgodnie z przepisami odrębnymi, b) przystanków komunikacji zbiorowej na jezdni lub w formie zatok na terenie KD-Z, c) miejsc postojowych na terenach KD-Z i 3KD-D. Natomiast w § 18 skarżonej uchwały postanowiono, że w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji: 1) szerokość w liniach rozgraniczających zgodnie z rysunkiem planu, b) klasyfikację dróg: - dla terenu KD-Z klasę zbiorczą, - dla terenów KD-D klasę dojazdową, c) zagospodarowanie pasa drogowego: - (tiret trzecie) dla terenu 3KD-D przekrój jednojezdniowy i lokalizację co najmniej jednostronnych chodników z dopuszczeniem zamiany na przekrój pieszo-jezdny, d) parametry układu komunikacyjnego zgodnie z klasyfikacją i przepisami odrębnymi, e) zachowanie ciągłości powiązań elementów pasa drogowego, w szczególności jezdni oraz chodników w granicach obszaru planu oraz z zewnętrznym układem komunikacyjnym, zgodnie z przepisami odrębnymi. Skarga wywiedziona została na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r. (por. art. 17 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Przepis ten stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała, jako akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), mogła być na podstawie powyższego przepisu objęta skargą skierowaną do tut. Sądu ani też, że skarżący wypełnili warunek jej zaskarżenia polegający na bezskutecznym wezwaniu Rady Miasta Puszczykowa do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego. Dodatkowych uwag wymaga kwestia naruszenia interesu prawnego skarżących, zwłaszcza w zakresie w jakim stał się on przedmiotem sporu pomiędzy stronami, a więc odnośnie M. F. i M. F., a także E. K.. Jednym z warunków merytorycznego badania zgodności określonych postanowień uchwały z prawem jest nie tylko wykazanie, że postanowienia te mają związek z interesem prawnym strony skarżącej, lecz także, że interes ten naruszają. Wynika to ze sposobu, w jaki ustawodawca ukształtował na gruncie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymację procesową. Naruszenie interesu prawnego strony następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09, dostępny w CBOSA, na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, ów interes prawny musi być bezpośredni, realny i aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego powinno być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia bezpośredniego związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej, a zaskarżonym aktem (por. wyroki NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 208/12, z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2400/12, z 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, CBOSA). W przypadku planu miejscowego podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia są co do zasady właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Koresponduje to z art. 140 K.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Skarżący uprawniony do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego może w konsekwencji skutecznie podważać tylko te ustalenia planu, które naruszają jego prawo własności (por. wyrok NSA z 25 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1905/19, CBOSA). Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. także orzeka się w granicach interesu prawnego skarżącego, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia zasad bądź trybu sporządzania planu miejscowego (por. art. 28 ust. 1 u.p.z.p.), sąd może stwierdzić nieważność uchwały w części wyznaczonej interesem prawnym skarżącego. Jeżeli więc skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności aktu powinno zasadniczo nastąpić tylko w odniesieniu do części planu dotyczącej tej nieruchomości, a w szerszym zakresie tylko wówczas, gdy jest to niezbędne dla zachowania spójności ustaleń planistycznych (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 978/08, z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2992/14, z 25 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1905/19, z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 334/20, CBOSA). Na tle powyższych uwag nie budzi wątpliwości, że uchwała 170/12/VI – w zaskarżonej części – narusza interes prawny M. M. i J. B., współwłaścicieli działek nr ewid. [...] i [...], Ł. C., K. C. i H. R., współwłaścicieli działki nr [...], A. Z. i R. Z., współwłaścicieli działki nr ewid. [...], a także U. S. i M. S., współwłaścicieli działek nr ewid. [...] i [...]. Naruszenie interesu prawnego tych skarżących nie jest zresztą kwestionowane przez stronę przeciwną – Miasto Puszczykowo. Wspomniane działki zostały w całości albo w części przeznaczone w kwestionowanym planie przyjętym uchwałą 170/12/VI pod drogę publiczną, co bez wątpienia prowadzi do naruszenia prawa własności wspomnianych ostatnio skarżących. Wątpliwości pojawiły się natomiast w przypadku M. F. i M. F., współwłaścicieli działki nr ewid.[...], a także E. K., właścicielki działki nr ewid.[...] W skardze nie zakwestionowano bowiem przeznaczenia jakie w planie miejscowym przewidziano dla podanych działek [...] i [...], a naruszenie interesu prawnego tychże skarżących powiązano z tym, iż pod drogę publiczną przeznaczono działkę [...], która bezpośrednio sąsiaduje z rzeczonymi działkami, lecz do której prawo własności przysługuje Skarbowi Państwa. Odnosząc się do kwestii naruszenia interesu prawnego M. F. i M. F., a także E. K. Sąd działając urzędu przyjął, że posiadali oni interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego planu miejscowego skoro ich działki położone były na obszarze objętym planem, a lokalizacja w planie drogi publicznej na działce bezpośrednio sąsiadującej z ich nieruchomościami wpływa na możliwość zagospodarowania tychże nieruchomości w przyszłości, chociażby ze względu na wymagane prawem minimalne odległości zabudowy względem dróg publicznych wskazane w ustawie z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: "u.d.p."). Sąsiedztwo drogi publicznej współkształtuje bowiem zabudowę nieruchomości stosownie do postanowień art. 43 u.d.p. regulujących odległość sytuowania obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni, a także nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek ubiegania się o zezwolenie na lokalizację bądź przebudowę zjazdu stosownie do postanowień art. 29 u.d.p. Przeznaczenie w uchwale 170/12/VI działki nr ewid. [...] pod drogę publiczną współkształtuje tym samym realizację prawa własności działek nr ewid.[...] i [...], przesądzając o potrzebie uznania naruszeniu tego prawa dla potrzeb zastosowania art. 101 ust. 1 u.s.g. Odnośnie interesu prawnego tych skarżących zupełnie chybione okazały się natomiast argumenty podnoszone przez ich profesjonalnego pełnomocnika, który odwołał się do ryzyka wystąpienia w związku z bezpośrednim sąsiedztwem drogi publicznych immisji, a także spadku wartości nieruchomości. Stanowiło to próbę wywiedzenia interesu prawnego z hipotetycznych okoliczności faktycznych, które ogólnie rzecz ujmując charakteryzować mogą w przyszłości nieruchomości skarżących na skutek realizacji postanowień uchwały 170/12/VI. W tym zakresie przyznać trzeba rację Miastu Puszczykowo, iż podnoszone w skardze, jak i w dalszym piśmie procesowym okoliczności wskazują co najwyżej na naruszenie interesu faktycznego tych skarżących, lecz nie na naruszenie ich interesu prawnego. Przechodząc już do oceny zaskarżonej uchwały w części, jaka objęta została skargą, wskazać trzeba, że ocena, czy plan miejscowy obarczony jest wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") dokonuje się przez pryzmat przesłanek z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Ostatnio przywołany przepis przewiduje, że nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części powoduje naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie doszukał się ani istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, ani naruszenia właściwości organów, toteż wskazać trzeba, że pozostałe użyte w przywołanym art. 28 ust. 1 u.p.z.p. pojęcie: "zasad sporządzania planu miejscowego" – których uwzględnienie stanowi przesłankę materialnoprawną zgodności planu z przepisami prawa – wiązać należy z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08, z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, CBOSA). Odnosząc się do zaistniałego w niniejszej sprawie sporu, w kontekście zachowania zasad sporządzania planu miejscowego, przypomnieć trzeba, że skarżący starają się zakwestionować przeznaczenie całości działek nr ewid. [...] o pow. ok. 204 m2, [...] o pow. ok. 7 m2, [...] o pow. ok. 176 m2, a także części działek nr ewid. [...] o pow. ok. 90 m2, [...] o pow. ok. 39 m2 i [...] o pow. ok. 79 m2 w uchwale 170/12/VI pod drogę publiczną klasy dojazdowej oznaczonej symbolem 3KD-D, podnosząc w tym względzie zarzuty naruszenie art. 21, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 64 Konstytucji RP, art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 3, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1 u.p.z.p., art. 140 K.c., a także art. 6 i art. 112 ust. 1 i ust. 3 u.g.n., zwłaszcza z uwagi na zaistniałą w ich ocenie niezgodność kwestionowanych postanowień planu ze studium, niezgodność części tekstowej i graficznej planu, jak również przez nadmierną ingerencję w istotę prawa własności skarżących, zróżnicowanie sytuacji prawnej mieszkańców i przekroczenie przez Miasto Puszczykowo granic władztwa planistycznego. Natomiast wobec działek nr ewid.[...], [...], [...] oraz [...] skarżący zarzucają także naruszenie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez nadmierną ingerencję w istotę prawa własności. Żaden z tak sformułowanych zarzutów nie okazał się zasadny. Prawo własności jest w Rzeczypospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), jednak nie jest ono prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń, które dopuszcza Konstytucja RP przewidując w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, to jest zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągniecia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te powinny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. W rozpatrywanej sprawie takimi przepisami ustawowymi są przepisy u.p.z.p. upoważniające gminę do uchwalania miejscowym planów zagospodarowania przestrzennego, których ustalenia kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 tej ustawy), o których będzie jeszcze mowa poniżej. Z kolei, wywłaszczenie przewidziano w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że jest ono dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Instytucja ta uregulowana została przede wszystkim w przepisach u.g.n., z których wyczytać można, że dotyczą one nieruchomości położonych z zastrzeżeniami na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 112 ust. 1 u.g.n.). Wśród celów publicznych ustawa ta przewiduje wydzielenie gruntów pod drogi publiczne (art. 6 pkt 1 u.g.n.). Od razu zauważyć trzeba, że błędne są te twierdzenia skarżących, w których wskazują oni, że kwestionowane postanowienia uchwały 170/12/VI prowadzą do pozbawienia ich prawa własności całości działek nr ewid. [...], [...], czy [...], bądź części działek nr ewid. [...], [...] i [...], jak również błędne są te twierdzenia, w których skarżący wprost odwołują się do naruszenia art. 6 w zw. z art. 112 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. Postanowienia uchwały 170/12/VI, w których wspomniane działki przeznaczone zostały w całości bądź w części pod drogę publiczną oznaczoną symbolem 3KD-D, nie prowadzą bowiem do wywłaszczenia skarżących, ergo do pozbawienia ich prawa własności do całości lub części tych działek, a stanowią co najwyżej wstępną przesłankę dla takiego wywłaszczenia. Także w orzecznictwie zwraca się uwagę na potrzebę oddzielenia tych dwóch różnych instytucji prawnych, a więc wywłaszczenia nieruchomości i ingerencji w treść prawa własności mocą planu miejscowego, choć istotnie sprowadzających się do ograniczenia uprawnień przysługujących właścicielowi, których możliwość zastosowania musi korelować z wymogami konstytucyjnymi (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 506/11, CBOSA). W konsekwencji powyższego formułowane tak zarzuty uznać trzeba za chybione. Do dalszej oceny przyjąć trzeba zatem te zarzuty, w których skarżący zwracają uwagę na mające nastąpić nadużycie władztwa planistycznego przez Miasto Puszczykowo i nadmierne w ich ocenie ograniczenia przysługującego im prawa własności do działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy, co wynika już z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. Ostatnio przywołane przepisy wprowadzają tzw. "władztwo planistyczne", w ramach którego gmina samodzielnie rozstrzyga w planie miejscowym o przeznaczeniu danego terenu, czy określeniu sposobu jego zagospodarowania i warunków zabudowy. Władztwo planistyczne nie może być utożsamiane z dowolnością działania gminy. Kształtowanie ładu przestrzennego, w tym przez ustalenia planu miejscowego, powinno pozostawać w zgodzie z podstawowymi w tym zakresie zasadami konstytucyjnymi, uwarunkowaniami wynikającymi z ustaw odrębnych oraz z zasadami planowania i zagospodarowania przestrzennego określonymi w przepisach u.p.z.p., w tym zasadą uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wartości wysoko cenionych, wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 2852/19, CBOSA). Wśród tych wartości w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przewidziano akcentowane przez skarżących prawo własności. Zakres władztwa planistycznego gminy nie został precyzyjnie określony przez ustawodawcę, każdorazowo wymaga wobec tego oceny w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego danej sprawy, przy uwzględnieniu zasady ochrony praw podmiotowych jednostek z jednej strony i zasady samodzielności samorządu terytorialnego z drugiej. Pozbawienie właściciela nawet znacznej części atrybutów korzystania z rzeczy nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Przewidziany zaś w art. 6 ust. 1 u.p.z.p. aspekt współkształtowania prawa własności do nieruchomości przez postanowienia planu miejscowego oznacza konieczność wyważenia interesu prywatnego właściciela z interesem publicznym. O ważeniu tych interesów świadczyć powinno przeprowadzenie przez organ rozważań jakie są możliwości ich pogodzenia w okolicznościach istniejącego na terenie objętym planem stanu zagospodarowania (por. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2527/19, CBOSA). Kreowanie przez plan miejscowy polityki przestrzennej na szczeblu gminy niejednokrotnie wymaga rozstrzygania konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem publicznym. W trakcie rozwiązywania tych konfliktów uwzględnić należy ogólne zasady konstytucyjne, w tym wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności i wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego. Zezwalają one na ograniczanie prawa własności jedynie wówczas, gdy niezbędnie wymaga tego inne dobro chronione w postaci np. porządku publicznego. W razie kolizji przyznanie prymatu jednemu interesowi ponad drugim wymaga każdorazowo porównania wartości chronionych z tymi, które w efekcie wprowadzanej regulacji ulec mają ograniczeniu. W konsekwencji uczynienie jednego z interesów nadrzędnym wymaga rozwagi i umotywowania (por. wyrok NSA z 1 października 2015 r., sygn. akt II OSK 269/14, CBOSA). W ocenie Sądu nie sposób podzielić prezentowanej w sprawie argumentacji skarżących, jakoby miało dojść do nadużycia władztwa planistycznego z uwagi na wprowadzenie kwestionowanych w skardze postanowień uchwały 170/12/VI, w tym by nie doszło w tym względzie do wyważenia interesu prywatnego skarżących jako właścicieli wskazanych już wielokrotnie działek z interesem publicznym, a kontestowane postanowienia naruszały konstytucyjną zasadę proporcjonalności i równego traktowania. Przede wszystkim zauważyć należy, że podważane zapisy uchwały 170/12/VI znajdują ustawowe umocowanie – jak wymaga tego Konstytucja RP – zwłaszcza w art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., który przewiduje, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Miasto Puszczykowo w przekonujący sposób wykazało także dlaczego akurat działki skarżących w całości lub w części musiały być przeznaczone w zaskarżonej uchwale pod drogę publiczną oznaczoną symbolem 3KD-D. Ocena wprowadzonych w planie miejscowym ograniczeń prawa własności nieruchomości musi być każdorazowo poprzedzona rozważeniem trzech kwestii (1) czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków (tzw. kryterium przydatności); (2) czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana (tzw. kryterium niezbędności); (3) czy efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela (tzw. kryterium proporcjonalności sensu stricto) (zob. wyrok NSA z 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3314/14, wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2677/20, CBOSA). W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku wszystkie te kryteria zostały zachowane. Analiza części graficznej zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, iż przyjęty w niej układ komunikacyjny ma charakter czytelny i uporządkowany. Przewidziana tam droga publiczna ul. Przyleśna (oznaczona jako 3KD-D) służy zapewnieniu dostępu do drogi publicznej nieruchomościom do niej przyległym, a także ich skomunikowaniu z drogą publiczną stanowiącą główną ulicę Puszczykowa – ul. Poznańską (oznaczoną jako KD-Z) zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem dróg publicznych dojazdowych ul. Klonowej (oznaczonej jako 4KD-D) i ul. Jasnej (oznaczonej jako 7KD-D). Została ona przy tym poprowadzona wzdłuż Wielkopolskiego Parku Narodowego, wyznaczając jedną z granic opracowanego planu miejscowego. Przydatność takiego rozwiązania nie jest w żaden sposób przez skarżących kwestionowana. Wręcz przeciwnie skarżący dostrzegają jego zasadność i racjonalność, także w zakresie projektowania spornej drogi jako publicznej. Argumentacja skarżących wskazuje zaś, że nie zgadzają się oni z uznaniem przyjętego rozwiązania jako niezbędnego dla ochrony interesu publicznego i pozostającego w proporcji do nakładanych na nich ciężarów. Z argumentacją skarżących nie można jednak się zgodzić. Dość zauważyć, że skarżący sami przyznają, iż na dzień uchwalenia planu miejscowego co najmniej częściowo działki nr ewid. [...], [...], [...] – obok działki [...], a także działek [...], [...] i [...] – wchodziły w skład pasa drogowego faktycznie zajętego przez Miasto Puszczykowo pod drogę. Poza linią płotów i na dzień uchwalania planu faktycznie zajęty przez Miasto Puszczykowo pod drogę był także pas gruntu działek nr ewid. [...], [...] i [...]. Przyjęte rozwiązania planistyczne, jak wynika z twierdzeń skarżących, zmierzają zatem w istocie do prawnego uregulowania faktycznie istniejącej na dzień przyjęcia uchwały 170/12/VI drogi dojazdowej do nieruchomości skarżących z jednoczesnym jej poszerzeniem w stronę ich działek. Znajduje to potwierdzenie w stanowisku Miasta Puszczykowa, które wskazało, iż uchwalając plan miejscowy uwzględniono dotychczasowy przebieg drogi oraz istniejące, wydzielone już przed laty działki tworzące ciąg komunikacyjny. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że należące do skarżących działki [...], [...] i [...] znajdują się w jednym ciągu z należącą do Skarbu Państwa działką [...], zlokalizowaną nota bene pomiędzy działką [...] a działką [...]. Ten wspólny ciąg uwidacznia również znajdujący się w aktach planistycznych dokument wykazujący strukturę własnościową gruntów, na terenie objętym planem. Jednocześnie, jak dalej wskazało w swym stanowisku Miasto Puszczykowo, w przebiegu drogi uwzględniono część nieruchomości o nr ewid. [...], [...] i [...] w zakresie niezbędnym do poprowadzenia spójnego ciągu komunikacyjnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że na obowiązujące na moment podjęcia skarżonej uchwały rozporządzenie w sprawie warunków technicznych. Stosownie do § 7 ust. 1 tego rozporządzenia szerokość ulicy w liniach rozgraniczających, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, nie powinna być mniejsza niż określona w tabeli, gdzie dla klasy ulicy D (dojazdowa) o przekroju jednojezdniowym określono tę szerokość na 10 m. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się przyjęcie mniejszej szerokości ulic, niż podane w ust. 1, jednak pod warunkiem spełnienia wymagań, o których mowa w § 6, co wynika już z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Jak stanowi ów § 6 szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. Stosownie do § 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych usytuowanie drogi oznacza w tym rozporządzeniu umieszczenie jej elementów w pasie terenu wyznaczonym liniami rozgraniczającymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w trybie określonym w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjęte rozwiązania uwzględniają powyższe regulacje. Jak wyjaśniło Miasto Puszczykowo przebieg drogi publicznej dojazdowej przez działki o nr ewid. [...], [...] i [...], przy braku uwzględnienia części działek ewid. nr [...], [...] i [...], nie pozwalałby na zapewnienie szerokości drogi o parametrach zgodnych z powyższym rozporządzeniem. Miasto podało przy tym, że ze względu na istniejące uwarunkowania i brak możliwości uzyskania pasa drogowego o szerokości 10 m, w zaskarżonym akcie zaplanowano mniejszą szerokość, a zatem ok. 8 m. Nie budzi wątpliwości Sądu, że stanowisko to wskazuje na ważenie interesu prywatnego skarżących z interesem publicznym i przyjęcie takiej szerokości pasa drogowego, która z jednej strony zapewniać będzie najmniejszą ingerencję w prawo własności skarżących, a z drugiej umożliwi zachowanie ładu przestrzennego i bezpieczeństwa uczestników drogi. Nie można zatem uznać, by ingerencja w prawo własności skarżących była nadmierna i doszło przez to do naruszenia zasady proporcjonalności sensu stricto. Po pierwsze, pod drogę publiczną przeznaczono już wydzielone działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], znajdujące się w jednym ciągu z działką nr [...] będącą przedmiotem własności Skarbu Państwa. Po drugie, w przypadku pozostałych działek nr [...], [...] i [...] kwestionowanymi postanowieniami objęto jedynie taką ich część, by utworzyć spójny ciąg komunikacyjny. Skarżący starają się wykazać, iż droga oznaczona symbolem 3KD-D na ul. Podleśnej tworzy w założeniach planu spójny ciąg komunikacyjny z drogą 7KD-D na ul. Jasnej, która stanowi ciąg pieszo-jezdny. Z prezentowaną tak argumentacją nie można się zgodzić już z tego względu, że kontestowana ul. Podleśna nie stanowi jednego ciągu komunikacyjnego z ul. Jasną, lecz co najwyżej z tą ostatnią się krzyżuje. Nie można zatem w prosty sposób odnieść parametrów jednej drogi do drugiej, nie uwzględniając przy tym uwarunkowań związanych z usytuowaniem ul. Podleśnej, o których była mowa powyżej. Z analogicznych powodów za chybione uznać trzeba odniesienie się przez skarżących do innych dróg publicznych objętych zaskarżoną uchwałą. Podkreślić przy tym trzeba, że ewentualne nie spełnienie przez te inne drogi wymogów rozporządzenia w sprawie dróg publicznych nie jest objęte oceną tut. Sądu, jako wykraczające poza granice zaskarżenia. Tym bardziej oceną Sądu nie są objęte drogi publiczne ujęte w innych planach miejscowych obowiązujących na terenie Miasta Puszczykowa. Absolutnie chybiona jest natomiast ta część argumentacji skarżących, w której zwracają oni uwagę na mające miejsce w 2022 roku nabycie od WPN przez Miasto Puszczykowo użytkowania wieczystego działki nr ewid. [...]. Stanowczo podkreślić bowiem trzeba, iż ocena uchwały w przedmiocie planu miejscowego musi bowiem nastąpić według stanu istniejącego na dzień jej podejmowania. Na dzień podjęcia uchwały Miasto Puszczykowo bezspornie nie było zaś użytkownikiem wieczystym tejże działki, a grunt ten znajdował się na terenie WPN. Nabycie rzeczonej działki, co przyznają sami skarżący, było skutkiem wieloletniej, mającej swój początek w roku 2013 procedury i w żaden sposób nie może być uwzględnione przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Tym bardziej, że teren WPN wykracza poza granice planu miejscowego, a przyjęte rozwiązania – jak wynika z dokumentacji planistycznej – zakładały pozostawienie pasa drogowego ul. Podleśnej, pomiędzy ul. Poznańską a Jasną, w całości poza obszarem WPN. Bez znaczenia pozostaje przy tym to, jak wynika ze stanowiska skarżących, że część WPN była faktycznie wykorzystywana jako droga dojazdowa do ich nieruchomości, obok faktycznie zajętych na ten cel działek skarżących lub innych działek stanowiących mienie publiczne, bowiem nie jest dopuszczalne oczekiwanie od Miasta Puszczykowa by sankcjonowało postanowieniami planu istniejące w tamtym momencie bezprawie. W ocenie Sądu długotrwałość procesu przejmowania przez gminę od WPN prawa użytkowania wieczystego działki o nr ewid. [...] stanowi wręcz argument przemawiający za uznaniem postanowień planu przewidującego lokalizację drogi publicznej na częściach nieruchomości skarżących za racjonalne i nie naruszające zasady proporcjonalności. Na moment uchwalania spornego planu miejscowego jednostka samorządu terytorialnego nie mogła bowiem liczyć na zaistnienie zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim było uzyskanie tytułu prawnego do tejże działki gruntu i planować zlokalizowania na niej drogi gminnej. Nie mają racji skarżący próbując doszukać się naruszenia prawa w ujętej w art. 32 Konstytucji RP zasadzie równości. Zgodnie z tym ostatnim artykułem wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust. 1). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). Zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (por. wyrok TK z 18 lutego 2014 r., sygn. akt U 2/12, OTK-A 2014/2/12). Nie można natomiast zgodzić się z poglądami skarżących jakoby okoliczność usytuowania nieruchomości bezpośrednio przy drogach publicznych, nawet tej samej klasy, objętych postanowieniami jednego planu miejscowego, czy wręcz postanowieniami różnych planów miejscowych tej samej gminy, tworzyła jednakową sytuację dla wszystkich właścicieli tych nieruchomości. Skarżący całkowicie nie uwzględniają mogących wystąpić w tym względzie różnic w uwarunkowaniach prawnych lub faktycznych. Argumentacja ta jest tym bardziej bezzasadna, że skarżący pozostają w błędnym przekonaniu, jakoby ul. Podleśna oznaczona symbolem 3KD-D stanowiła spójny ciąg komunikacyjny z ul. Jasną oznaczoną symbolem 7KD-D, ul. Klonową oznaczoną symbolem 4KD-D, czy ul. Różaną oznaczoną symbolem 6KD-D. Nie można również zgodzić się ze skarżącymi by kwestionowane postanowienia uchwały 170/12/VI były sprzeczne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Puszczykowa, pomijając już nawet to, że pierwotnie skarżący odwołali się do postanowień studium, które nie obowiązywało na moment jej podjęcia. Studium jest aktem o charakterze ogólnym, jako że wyznacza podstawowe kierunki zagospodarowania gminy, zaś uszczegółowienie zasad zagospodarowania terenów następuje w planach miejscowych. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od brzmienia tych ustaleń. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest związanie planowania miejscowego przez ustalenia studium, którego stopień może być – w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy albo słabszy. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień planów miejscowych, ale nie mogą być między sobą sprzeczne. Studium jest formą realizacji obowiązku prowadzenia polityki przestrzennej przez samorządowe władze lokalne i jest nie tylko aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz zawiera ustalenia wiążące przy sporządzeniu planów. Studium z założenia ma być aktem elastycznym, który jednak zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, 2021 wyd. 12, Legalis). W myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Na gruncie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. należy przyjąć, że ustalenia studium są w tym znaczeniu wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, że plany te nie mogą naruszać ustaleń studium (zob. wyroki NSA z 16 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1599/18, z 12 czerwca 2014 r., sygn. II OSK 66/13, z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 1107/16, CBOSA). Zdaniem Sądu uchwała 170/12/VI w zaskarżonej części nie narusza ustaleń studium przyjętego uchwałą Rady Miasta Puszczykowa z 15 czerwca 1998 r., nr 255/98/II. Przywołane przez skarżących postanowienia tego studium nie wyłączają parcelacji działek, tym bardziej wydzielenia części działki pod drogę publiczną, a jedynie zakładają ograniczenie zbyt daleko idącej parcelacji działek budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem okolic zespołów budowlanych posiadających niewątpliwie walory zabytkowe, do których zaliczyć trzeba – z uwagi na objęcie ochroną konserwatorską – zabudowę na działce [...] i [...]. Nota bene w odniesieniu do tej ostatniej działki w ogóle nie można mówić by postanowienia zaskarżonej uchwały prowadzić mogły do jakiejkolwiek parcelacji, skoro ul. Podleśna przebiega przez wydzielone już działki nr [...] i [...]. W studium podkreślono jednocześnie, że szczególna troska konserwatorska skupiać się ma na ratowaniu obiektów zabytkowych. Ujęty w dalszych postanowieniach studium zapis odnoszący się do terenu w Puszczykowie przyległego do ul. Poznańskiej, Kościelnej i do lasu (teren 2) nie wskazywał na konieczność objęcia tego terenu postanowieniami jednego planu miejscowego, a zakładał jedynie, że jego zagospodarowanie powinno być poprzedzone całościowym opracowaniem – koncepcja lub plan miejscowy. Nie mają wreszcie racji skarżący, by w skarżonej uchwale 170/12/VI, uwzględniając kwestionowaną jej część, miały miejsce wewnętrzne niezgodności. Postanowienia zaskarżonej uchwały odnoszące się do drogi publicznej oznaczonej jako 3KD-D są spójne zarówno w części tekstowej jak i graficznej tego planu. Skarżący pozostają w błędnym przekonaniu, co do tego, że część tekstowa powinna odnosić się wprost do możliwości wydzielenia ich działek pod budowę drogi publicznej 3KD-D. Plan miejscowy nie reguluje bowiem w żadnym stopniu kwestii własnościowych objętych jego postanowieniami gruntów. Jak zauważają skarżący jego ustalenia powinny być przy tym odczytywane łącznie – z uwzględnieniem zarówno części tekstowej, jak i części graficznej. Takie ich odczytanie pozwala natomiast na wskazanie przeznaczenia działek skarżących w całości lub w części pod drogę publiczną oznaczoną symbolem 3KD-D. Zresztą Sąd nie daje wiary sugestiom skarżących, jakoby mieli być oni tym przeznaczeniem zaskoczeni, skoro z ich stanowiska wprost wynika, że na dzień podjęcia skarżonej uchwały istniała droga dojazdowa do ich nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym – wykorzystywana faktycznie przez Miasto Puszczykowo na działkach będących we własności skarżących i na terenie gruntów pozostających we walaniu WNP. Podkreślić przy tym trzeba, iż granica terenu objętego planem na spornym odcinku pokrywa się, z granicą terenów zajmowanych ówcześnie przez WPN, co jednoznacznie wskazuje, że planowana droga 3KD-D wyznaczona na obszarze objętym planem musiała przebiegać po działkach skarżących bezpośrednio sąsiadujących z Wielkopolskim Parkiem Narodowym. Wobec powyższego niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 64 Konstytucji RP, art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Chybiony był z kolei zarzut naruszenia art. 1 ust. 3 u.p.z.p., bowiem przepis ten nie obowiązywał na moment wydania skarżonej uchwały. Skarżący bezzasadnie naruszenia art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. doszukują się, w usytuowaniu drogi publicznej oznaczonej symbolem 3KD-D w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr ewid.[...], [...], [...] oraz [...]. Podane przez skarżących uciążliwości nie tylko mają charakter czysto hipotetyczny, jak sami skarżący dostrzegają aktualnie można mówić co najwyżej o ryzyku immisji, lecz nadto nie sposób przyjąć na obecnym etapie, by mogły one wykraczać poza normalne następstwa związane z realizacją drogi publicznej. Zresztą jak była już o tym mowa powyżej na dzień podjęcia uchwały na działkach skarżących lub na działce Skarbu Państwa, bezpośrednio sąsiadujących z powyższymi działkami, była już faktycznie zlokalizowana droga dojazdowa. Sąd nie znalazł podstaw do skorzystania z art. 106 § 3 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje możliwość przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanej sprawie brak jest natomiast istotnych wątpliwości, którym miałoby służyć ewentualne uzupełniające postępowanie dowodowe. Całości istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń możliwa była do poczynienia w oparciu o akta planistyczne przekazane przez Miasto Puszczykowo, uzupełnione wyjaśnieniami skarżących i Miasta poczynionymi na etapie postępowania przed tut. Sądem. Nie były przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy dokumenty przedkładane przez stronę skarżącą, które nie tylko pochodzą z okresu po sporządzeniu planu miejscowego, lecz co więcej dotyczą okoliczności zaistniałych po tej dacie. W szczególności bez znaczenia pozostają dokumenty, które obrazować mają spór jaki rozgorzał pomiędzy skarżącymi, czy nawet szerszą społecznością lokalną, a władzami Miasta Puszczykowa. Nie mają waloru dowodowego wydruki czy to z systemu informacji przestrzennej, czy zdjęć z powszechnie dostępnych systemów mapowych, na których naniesione zostały odręcznie przez nie określone osoby oznaczenia granic działek ewidencyjnych lub poszczególnych odległości. Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło