II SA/Po 789/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-31
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, może wprowadzić bezwzględny nakaz prowadzenia psa na uwięzi, wykraczając poza ustawowe upoważnienie zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz naruszając przepisy ustawy o ochronie zwierząt?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej prowadzenia psów na uwięzi. Uznał, że wprowadzony nakaz jest zbyt rygorystyczny, nie przewiduje wyjątków i wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ponadto, narusza on przepisy ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności art. 10a ust. 3, który zakazuje puszczania psów bez możliwości kontroli i oznakowania, a nie generalnego prowadzenia na smyczy.Stan faktyczny
G. K. zaskarżył uchwałę Rady Gminy dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, kwestionując § 22 ust. 1 pkt 1, który nakazywał prowadzenie psa na uwięzi, a psa ras agresywnych lub mogącego stworzyć zagrożenie – w kagańcu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy o ochronie zwierząt oraz Konstytucji, wskazując na przekroczenie kompetencji ustawowych przez radę gminy. Organ wniósł o umorzenie postępowania, informując o podjęciu uchwały zmieniającej regulamin, która uwzględniła stanowisko skarżącego. Sąd uznał jednak, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe i przystąpił do merytorycznej oceny.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej jego § 22 ust. 1 pkt 1 oraz zasądził od Rady Gminy na rzecz G. K. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej jego § 22 ust. 1 pkt 1, 2. zasądza od Rady Gminy na rzecz G. K. kwotę [...]([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] listopada 2017 r. Rady Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ł..
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. skargę na powyższą uchwałę zaskarżając ją w części, tj. w zakresie § 22 ust. 1 pkt 1 Uchwały i zarzucając jej:
- naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250, dalej "u.c.p.g.") w § 22 Uchwały (prowadzenie psa na uwięzi lub w kagańcu), a co za tym idzie przekroczenie zakresu regulacji regulaminu, o którym mowa w art. 4 ust. 2 u.c.p.g.,
- naruszenie art. 10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (dalej: "u.o.z.") poprzez jego niezastosowanie i wprowadzenie § 22 Uchwały (prowadzenie psa na uwięzi lub w kagańcu), a co za tym idzie wprowadzenie w Uchwale nakazów ograniczających ustawowe prawa i obowiązki obywatela,
- naruszenie art. 94 Konstytucji poprzez jego nie zastosowanie i podjęcie Uchwały z naruszeniem upoważnień ustawowych,
- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "kpa"), poprzez przekroczenie przyznanych Radzie Gminy kompetencji ustawowych, skutkującego działaniem organu bez podstawy prawnej.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem § 22 ust. 1 pkt 1 Uchwały oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokata w niniejszym postępowaniu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż w § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Rada Gminy wprowadziła bezwzględny nakaz prowadzenia psa na uwięzi, a dodatkowo psa rasy uznawanej za agresywną lub innego psa mogącego stworzyć zagrożenie dla ludzi - w kagańcu. Powyższe, zdaniem Skarżącego stanowi istotne naruszenie normy kompetencyjnej, wyrażonej w art. 4 ust 2 u.c.p.g.. Przedmiotowa kwestia uregulowana bowiem została w art. 10a ust. 3 u.o.z., zgodnie którym: "Zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna." Wobec powyższego, ustawodawca zezwala na puszczanie psów w sytuacji posiadania kontroli nad nimi oraz przy jednoczesnym ich oznakowaniu umożliwiającym identyfikację ich właściciela lub opiekuna. Zatem, treść Regulaminu pozostaje sprzeczna z ww. ustawą. Powyższe powoduje, iż organ naruszył postanowienia aktu powszechnie obowiązującego rangi ustawowej, co nie powinno mieć miejsca.
Skarżący podniósł, iż przedmiotowy nakaz § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu nie przewiduje żadnego wyjątku. Brak zróżnicowania obowiązków właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe, w szczególności psa, w zakresie ochrony przed zagrożeniem dla innych ze względu na ich cechy osobnicze, prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoadministracyjnej za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia.
Uzasadniając swój interes prawny Skarżący wskazał, iż nie ulega wątpliwości, iż doszło do naruszenia jego interesu prawnego, bowiem uchwalony i obowiązujący Regulamin w zakresie § 22 ust. 1 pkt 1 ogranicza przyznane mu, ustawą o ochronie zwierząt, prawa. Ustawodawca bowiem zezwala na puszczanie psów w sytuacji posiadania kontroli nad nimi oraz przy jednoczesnym ich oznakowaniu umożliwiającym identyfikację ich właściciela lub opiekuna, podczas gdy uchwalony Regulamin takiego postępowania zabrania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując, iż [...] grudnia 2020 r. Rada Gminy podjęła Uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ł. przyjętego uchwałą Rady Gminy z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Organ wskazał, iż podjął ww. uchwałę z własnej inicjatywy, niezależnie od złożonej skargi, gdyż z uwagi na nieumyślne jej zagubienie nie był on wówczas zaznajomiony z treścią przedmiotowego pisma.
Organ podkreślił, iż przedmiotowa uchwała w całości uwzględniła stanowisko Skarżącego. W następstwie zmiany Regulaminu sporny § 22 uzyskał nowe brzmienie, a bezwarunkowy nakaz prowadzenia psa na uwięzi został uchylony.
Z uwagi na powyższe organ wskazał, iż dalsze postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe.
Ponadto Rada wniosła o zastosowanie, w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach, art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).
Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ł..
Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonej uchwały wskazać należy, iż w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016r., poz. 446, dalej "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do wniesienia skargi jest oparta o kryterium "interesu prawnego", co wymaga istnienia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem. Interes prawny powinien być indywidualny, osobisty, własny i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej skarżącego, a więc musi istnieć przepis prawa, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skoro niezbędną przesłanką korzystania z prawa do sądu w trybie art. 101 u.s.g. jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego, to przepis ten nie może być podstawą prawną do wniesienia skargi w interesie publicznym.
W niniejszej sprawie Skarżący jako mieszkaniec gminy Ł. miał prawo zaskarżyć przedmiotową uchwałę, gdyż zasadnie wskazał, iż § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu ogranicza (obecnie z uwagi na zmianę ograniczał) przyznane mu, ustawą o ochronie zwierząt, prawa. Ustawodawca bowiem zezwala na puszczanie psów w sytuacji posiadania kontroli nad nimi oraz przy jednoczesnym ich oznakowaniu umożliwiającym identyfikację ich właściciela lub opiekuna, podczas gdy uchwalony Regulamin takiego postępowania zabrania.
Ponadto przed przystąpieniem do oceny zaskarżonego Regulaminu odnieść należy się również do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o umorzenie postępowania.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż uchylenie czy też zmiana zaskarżonej uchwały w zaskarżonym zakresie nie czyni niniejszego postępowania bezprzedmiotowym.
Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych – który nawiązuje w swej istocie do wykładni zaprezentowanej pierwotnie w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r., sygn. W 5/94 (OTK 1994, cz. II, poz. 44; por. też orzeczenie TK z 11 kwietnia 1994 r., sygn. K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7) – zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie (zob. np. wyroki NSA: z 04 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1290/04; z 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06; z 01 września 2010 r., sygn. akt I OSK 368/10 – dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA; podobne stanowisko zajmuje też doktryna – por. np. W. Kisiel [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2013, uw. 3.11. do art. 101-101a, s. 990–991; R. Lewicka, Kontrola prawotwórstwa administracji o charakterze powszechnie obowiązującym, Warszawa 2008, s. 220).
Pamiętać bowiem należy, iż od momentu bowiem, gdy zaskarżona uchwała weszła w życie, do chwili kiedy przestała obowiązywać, funkcjonowała w obrocie prawnym, powodując określone skutki prawne. Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Oznacza to, że uchwałę, której nieważność w całości lub w części stwierdził sąd administracyjny należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, natomiast uchylenie, zmiana uchwały czy też utrata jej mocy obowiązującej w związku z podjęciem późniejszej uchwały, wywołuje skutki dopiero od wejścia w życie "nowej" uchwały lub zmiany (ex nunc).
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego, lecz należy zaskarżoną Uchwałę poddać merytorycznej ocenie.
Przystępując do kontroli zaskarżonego Regulaminu pod względem jego legalności ("zgodności z prawem") wskazać należy, że wprowadzając sankcję nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a), jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny.
Do naruszeń tych zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). Za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, LEX nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym.
Podstawę prawną podjęcia uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250, dalej "u.c.p.g.") w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały.
Art. 4 ust. 1 u.c.p.g. upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 u.p.c.g. Regulamin utrzymania porządku i czystości w gminie stanowi prawo miejscowe a jego postanowienia mają jedynie uszczegóławiać regulacje ustawowe, w szczególności zawartych w ustawie upoważniającej.
Zgodnie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony);
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
Należy podkreślić, że wyliczenie wskazane w art. 4 ust. 2 u.p.c.g. ma charakter wyczerpujący (zamknięty) i, jako że stanowi element normy kompetencyjnej, powinno być interpretowane ściśle. Przepis art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani do podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż w każdym przypadku oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej (por. np. wyroki WSA w Krakowie z 22 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 756/08 oraz we Wrocławiu z 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 470/09, CBOSA). Rada Gminy w niniejszej sprawie mogła, więc dokonać regulacji przedmiotowego zagadnienia tylko w takim zakresie, w jakim została do tego wyraźnie upoważniona (por. np. wyroki WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 756/08; we Wrocławiu z 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 470/09, dostępne CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że postanowienia zaskarżonego Regulaminu, jako aktu prawa miejscowego (co wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 u.c.p.g.) nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., czy też być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa
W tym miejscu wskazać należy, iż przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. powinien być wykładany z uwzględnieniem treści art. 3 ust. 1 i 2 pkt 13 u.c.p.g. Zgodnie z nimi utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, które zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, w tym określają wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych. Wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że upoważnienie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. obejmuje kompetencję do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w miejscach publicznych, w tym terenach do wspólnego użytku. A contrario więc, norma tak rozumiana nie obejmuje miejsc i terenów prywatnych (por. komentarz do art. 4, P. Chmielnicki, K. Bandarzewski, B. Dziadkiewicz [w:] P. Chmielnicki, K. Bandarzewski, B. Dziadkiewicz, Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Komentarz, LexisNexis 2007).
Zakwestionowany w skardze § 22 ust.1 pkt 1 Regulaminu ma następujące brzmienie: "Do obowiązków właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe należy prowadzenie psa na uwięzi, a dodatkowo psa rasy uznawanej za agresywną lub innego psa mogącego stworzyć zagrożenie dla ludzi – w kagańcu".
Podkreślenia wymaga, że w myśl przepisu art.10a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. 2020 r. poz. 638) zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Zakaz, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście (ust.4).
Z powyższego wynika zatem, że cytowany przepis ustawowy nie wprowadza generalnego nakazu prowadzenia psów na smyczy, a jedynie zakazuje puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna.
Tymczasem zawarty w przepisie § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu nakaz ma charakter kategoryczny i niedopuszczający wyjątków oraz nie uwzględnia specyficznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia, fizjologii danego zwierzęcia i jest bardziej rygorystyczny niż zawarty w art. 10a ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Ponadto wskazać należy, iż ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt przez humanitarne traktowanie zwierząt rozumie traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Generalny nakaz prowadzenia psów na uwięzi, a psów ras uznawanych za agresywne, ich mieszańców oraz innych zagrażających otoczeniu dodatkowo w kagańcu nie uwzględnia indywidualnych potrzeb zwierzęcia, a w konsekwencji prowadzić może do naruszenia zasady humanitaryzmu. Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w zakresie ochrony przed zagrożeniem dla innych ze względu na cechy osobnicze psów prowadzić może do przypisywania właścicielowi odpowiedzialności za zachowania obiektywnie niemogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1492/12, LEX nr 1971175).
Podsumowując, uznać zatem należy, że wprowadzenie w § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu generalnego nakazu wyprowadzania psów na smyczy (czy z nałożonym kagańcem - psy ras agresywnych), nieprzewidującego żadnych wyjątków uzasadniających odstąpienie od tego obowiązku, narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak również uchwalony został z przekroczeniem delegacji ustawowej.
Z powyżej wskazanych powodów, uznając skargę za całkowicie uzasadnioną, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części, jak orzeczono pkt 1 w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyły się: wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi (k. 2 akt sądowych) oraz opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa (w wymaganej kwocie [...]zł, k. 12 akt sądowych).
W tym miejscu wskazać należy, iż z uwagi na zasadność skargi i podniesionych w niej zarzutów Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło