II SA/Po 877/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-07-27
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, gdy doręczenie decyzji pierwszej instancji osobie zamieszkującej z adresatem, ale bez pisemnego pełnomocnictwa pocztowego, mogło nie być skuteczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie zweryfikował prawidłowo warunków doręczenia przesyłki osobie zamieszkującej z adresatem, co jest kluczowe dla ustalenia skuteczności doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. W przypadku braku dowodów na złożenie przez męża skarżącej oświadczenia o zamieszkiwaniu z nią i braku zastrzeżeń ze strony adresatki, nie można było przyjąć skutecznego doręczenia decyzji J. K. i tym samym odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za przedwczesne i naruszające przepisy prawa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący L. K. i J. K. wnieśli odwołanie od decyzji PINB nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych. Odwołanie zostało wniesione z jednodniowym opóźnieniem. Pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżących, wskazując na podeszły wiek L. K. i pomyłkę co do daty odbioru decyzji, a także na nieskuteczne doręczenie decyzji J. K. przez męża, który odebrał przesyłkę na poczcie bez jej pisemnego upoważnienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy skarżących i że doręczenie było skuteczne. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie organu, uznając zarzuty dotyczące nieskuteczności doręczenia J. K. za zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 roku sprawy ze skargi L. K. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 59 § 2 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Pana L. K. i Pani J. K. (dalej zwani stroną lub skarżącymi) reprezentowanych przez adwokata, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] [...] (dalej PINB) z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...]
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. ([...]), Wojewoda [...] przekazał do PINB pismo dotyczące legalności zabudowy w gminie S..
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. ([...]) zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie zabudowy nieruchomości; legalności posadowionych obiektów budowlanych, usytuowanych na działce gruntu oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...], numerem [...] oraz [...] w miejscowości M. , w gminie S., stanowiących własność skarżących.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], PINB nakazał inwestorom - skarżącym rozbiórkę obiektów budowalnych:
a) obiektu rekreacyjnego, posadowionego w roku 2009, o powierzchni zabudowy [...] m2, wraz z tarasem o powierzchni zabudowy: [...] m2,
b) obiektu gospodarczego, posadowionego w roku 2003, o powierzchni zabawowy: [...] m2,
c) wiaty posadowionej w roku 2010, o powierzchni zabudowy: [...] m2
usytuowanych na działce gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] oraz [...], w miejscowości M. , w gminie S..
Decyzja została doręczona L. i J. K. w dniu 14 lipca 2020 r. (por. dwa zwrotne potwierdzenia odbioru k. [...] akt I instancji).
Państwo L. i J. K. reprezentowani przez adwokata wnieśli odwołanie od ww. decyzji pismem z dnia 28 lipca 2020 r. (nadane w placówce pocztowej 29 lipca 2020 r.- por. koperta załączona do odwołania k. [...] akt II instancji).
Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r., znak: [...], WWINB wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 28 lipca 2020 r., poprzez złożenie na oryginale podania brakującego własnoręcznego podpisu oraz do przesłania oryginału pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania skarżących.
W dniu 20 sierpnia 2020 r. do WWINB za pośrednictwem organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących z wnioskiem o przywrócenie terminu, wraz z załączonym odwołaniem z dnia [...] lipca 2020 r.
W piśmie wskazano, ze o uchybieniu terminu pełnomocnik dowiedziała się z pisma PINB z dnia 10 sierpnia 2020 r. (doręczonego jej 13 sierpnia 2020 r.) o przekazaniu odwołania skarżących wraz z informacją o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Dalej pełnomocnik argumentowała, że nie doszło o skutecznego doręczenia przesyłki J. K. bowiem jej mąż L. K. nie miał pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłki w jej imieniu.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazano, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżących, a na skutek omyłki L. K. spowodowanego problemami wynikającymi z podeszłego wieku ([...]lat) co do daty odbioru decyzji. Był on bowiem przekonany, że odebrał przesyłkę w czwartek 16 lipca 2020 r. i taką informację przekazał małżonce, synowi i pełnomocnikowi.
Pełnomocnik wskazała, że tym bardziej winy w uchybieniu terminu nie ponosi J. K., która nie odebrała w ogóle przesyłki, a nie można mówić o jej skutecznym doręczeniu w sytuacji gdy mąż nie miał pełnomocnictwa pocztowego.
Do wniosku o przywrócenie terminu załączono oświadczenia pp. K. i syna państwa K. oraz dokumenty wewnętrzne kancelarii pełnomocnika skarżących odnoszące się do terminu wniesienia odwołania.
Natomiast w dniu 07 września 2020 r., do WWINB wpłynęło pismo pełnomocnika z dnia 01 września 2020 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie WWINB poprzez przedłożenie odwołania z brakującym własnoręcznym podpisem osoby wnoszącej oraz poświadczony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa udzielonego przez Pana L. K. i Panią J. K..
Opisanym we wstępie postanowieniem WWINB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WWINB wskazał, iż decyzja, znak: [...], została wydana w dniu [...] czerwca 2020 r., natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zwierająca decyzję dla Pani J. K. oraz Pana L. K. była awizowana w Urzędzie Pocztowym O.. Powyższa korespondencja dla Pani J. K. oraz Pana L. K. została odebrana w dniu 14 lipca 2020 r., przez Pana L. K. (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dla Pani J. K. pod podpisem Pana L. K. widnieje w nawiasie adnotacja "mąż"). Odwołanie zaś wniesione zostało po upływie terminu, bowiem nadano je w placówce pocztowej 29 lipca 2020 r.
Dalej WWINB podał, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a.: w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Odnosząc się do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu WWINB wskazał, że przytoczona przez pełnomocnika skarżących argumentacja nie spełnia przesłanki braku własnej winy. Niepodjęcie działań w sprawie w ustawowym terminie, czy też błąd co do daty odbioru decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2020 r. ([...]) stanowi o braku należytej staranności, jest zatem winą własną, która leży po stronie Wnioskodawców.
Ponadto w ocenie organu wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a. Odwołanie zostało sporządzone [...] lipca 2020 r., wniosek o przywrócenie terminu zaś w dniu 18 sierpnia 2020 r. - tj. 22 dni różnicy pomiędzy odwołaniem a wnioskiem o przywrócenie terminu.
Natomiast odnosząc się do zarzutu braku skutecznego doręczenia decyzji J. K., organ wskazał, iż w przypadku wydania przesyłki w Urzędzie Pocztowym, Pan L. K. mógł odmówić odebrania korespondencji adresowanej na jego małżonkę, jednakże tego nie uczynił, i to na Panu L. K. leżał obowiązek doręczenia odebranej korespondencji swojej małżonce Pani J. K.. Mając na uwadze treść wniosku oraz treść odwołania, należy wskazać, że korespondencja odebrana przez Pana L. K. została przekazana jego małżonce Pani J. K.. Zatem również i w tym przypadku nie można mówić, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy Pani J. K.. Również wiek wnioskodawców na który powołuje się pełnomocnik oraz związanymi z nimi dolegliwościami z wiekiem, nie zwalnia zachowania należytej staranności.
Reasumując WWINB nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Końcowo WWINB wskazał, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych, odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia (na podstawie art. 134 K.p.a.), skoro już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego z przyczyn podawanych w jego uzasadnieniu wskazuje, że strona wniosła środek odwoławczy z uchybieniem terminu (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 09.03.2011r. II SA/Gd 954/10, podobnie wyrok WSA w Opolu z dnia 08.02.2011r. II SA/Op 705/10, podobnie wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2016 r. IV SA/Wa 2364/15, CBOSA).
W skardze do WSA pp. K. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika zaskarżyli postanowienie WWINB w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W skardze podniesiono następujące zarzuty:
Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 37 ust. 2 pkt. 2 oraz 3 lit. b) ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - prawo pocztowe 9Dz.U. z 2020 poz. 1041 dalej prawo pocztowe), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do uznania przez organ, że doręczenie skarżącej J. K. decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...], nastąpiło skutecznie w trybie art. 43 k.p.a. pomimo, że osoba, która odebrała przesyłkę w placówce operatora tj. L. K.:
1) nie posiadał stosownego pełnomocnictwa pocztowego uprawniającego go do odbioru przesyłek pocztowych w imieniu J. K., od tego operatora poza miejscem zamieszkania adresata;
2) nie złożył oświadczenia na piśmie o zamieszkiwaniu z adresatem przesyłki tj. skarżącą J. K.
Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj:
1) art. 43. k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu przez organ, że w niniejszej sprawie miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze decyzji PINB i w konsekwencji uznanie, że decyzja PINB została skarżącej J. K. skutecznie doręczona, pomimo że doręczenie do rąk osoby wskazanej na potwierdzeniu odbioru nie spełniało wymogów art. 43 k.p.a. albowiem na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi;
2) art. 58 § 1 k.p.a. polegającym na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej decyzji pomimo uprawdopodobnienia braku winy skarżących w uchybieniu terminu;
3) art. 58 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że złożenie przez pełnomocnika skarżących pisma z dnia 28 lipca 2020 r. rozpoczyna bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które to uchybienie organu miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem prowadziło do uznania, że wniosek o przywrócenie terminu, złożony przez pełnomocnika skarżących dnia 18 sierpnia 2020 r. był złożony bez zachowania siedmiodniowego terminu, podczas gdy właściwie bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg z dniem 13 sierpnia 2020 r. tj. doręczenia pełnomocnikowi skarżących pisma PINB z dnia 1- sierpnia 2020 r. w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji PINB [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...], w którym to piśmie PINB zawarł informacje, że odwołanie zostało złożone przez Skarżących po upływie terminu na jego złożenie;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. stanowiące naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego załatwienia sprawy, czego konsekwencją było postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nieuwzględnienie, nieprzeprowadzenie żadnego z w dowodowych zawartych w treści wniosku o przywrócenie ter de facto oznacza brak rozpoznania materiału dowodowego w sprawie w sposób kompleksowy;
5) art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak odniesienia się do argumentów powołanych przez stronę, w szczególności w piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r.
6) art. 7a k.p.a. poprzez nałożenie na stronę obowiązku z zaniechaniem wydania rozstrzygnięcia na korzyść strony w przypadku, gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, mimo że nie sprzeciwiały się temu sporne interesy stron lub interesy osób trzecich, ani też ważny interes publiczny, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;
7) 80 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nieprawidłową ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została w sposób prawidłowy udowodniona, w szczególności:
1. nieustalenie czy osoba podpisana na potwierdzeniu odbioru podjęła się oddania pisma adresatowi,
2. nieustalenie czy i w jakiej dacie osoba podpisana na potwierdzeniu odbioru przekazała decyzję PINB skarżącej J. K.,
3. nieustalenie czy osoba podpisana na potwierdzeniu odbioru, złożyła oświadczenie na piśmie w trybie art. art. 37 ust. 2 pkt. 3 lit. b) ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - prawo pocztowe,
4. nieustalenie czy stan zdrowia skarżącego L. K. miał wpływ na uchybienie terminowi do złożenia odwołania;
8) art. 124 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i pominięcie w uzasadnieniu postanowienia organu, faktów i dowodów, na których organ ten oparł swoje rozstrzygnięcie, w szczególności w zakresie umocowania L. K. do odbioru zastępczego decyzji adresowej do skarżącej J. K.;
9) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak skutecznego doręczenia skarżącej J. K. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] nr [...] wydanej w dniu [...] czerwca 2020 r. w konsekwencji braku możliwości prawidłowego wzięcia udziału w postępowaniu, co skutkowało tym, że strona nie mogła skutecznie przedstawić swojego stanowiska w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie WWINB z dnia [...] października 2020 r., [...], w którym organ ten orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez L. i J. K. odwołania od decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2020 r., [...]
Orzekający w sprawie WWINB stwierdził, że decyzja PINB została skutecznie doręczona 14 lipca 2020 r. Odwołanie wniesione zostało 29 lipca 2020 r. a więc z jednodniowym opóźnieniem. Rozpatrując zaś prośbę o przywrócenie terminu organ uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Argumentacja we wniosku została przedstawiona dwutorowo- oddzielnie dla każdego z małżonków, co zostało powtórzone w skardze i determinowało sposób jej rozpoznania. Co do L. K. wywiedziono, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy, bowiem jest osobą w podeszłym wieku i pomylił się co do daty odbioru decyzji. Odnosząc się do J. K. argumentowano zaś, że w ogóle nie doszło do skutecznego doręczenia jej decyzji, gdyż awizowaną przesyłkę na poczcie odebrał jej mąż, któremu nie udzielono pełnomocnictwa pocztowego.
Rozpoznając skargę Sąd również odniesie się oddzielnie co do każdego ze skarżących.
L. K., jak wskazano powyżej, argumentował, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Wyjaśnić należy, iż przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, CBOSA). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08, CBOSA). Ani podeszły wiek, ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, CBOSA). Jak wskazuje się w orzecznictwie fakt choroby, czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1822/15, CBOSA).
W okolicznościach sprawy takiego braku winy w uchybieniu terminu dopatrzyć się nie można. Skarżący L. K. powołał się na przesłankę podeszłego wieku i pomyłkę co do daty odbioru przesyłki z poczty, jednak nie stanowią one okoliczności nadzwyczajnych, usprawiedliwiających dokonanie czynności procesowej z uchybieniem terminu. W orzecznictwie podkreśla się, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności nie zachodziły, wobec czego WWINB zasadnie odmówił L. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z perspektywy skarżącej J. K. zasadnicze znaczenie dla sprawy miała odpowiedź na pytanie, czy zasadnie WWINB uznał za skuteczne doręczenie przesyłki podjętej przez dorosłego domownika (męża) w siedzibie operatora pocztowego bez dodatkowego upoważnienia.
Zwrócić należy uwagę na wzajemny stosunek przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczeń oraz ustawy - Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 1 prawa pocztowego ustawa ta określa zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym, zwanej "działalnością pocztową". Natomiast jej art. 2 ust. 1 pkt 1 wskazuje, że usługę pocztową stanowi realizowane łącznie lub rozdzielnie przyjmowanie, sortowanie, doręczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych.
Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 k.p.a. stanowi, iż organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę. Według art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również - w razie jego nieobecności - innym osobom (sąsiadowi lub dozorcy domu), w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje: konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej i zawiadomienia o tym adresata (§1 pkt 1 i §2), konieczność powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki (§3), wreszcie, w razie nieskuteczności tych działań domniemanie doręczenia (§4). Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje jednak szczegółowo trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego.
Zdaniem Sądu art. 43 k.p.a. w jakim odnosi się do pełnoletniego domownika adresata, dotyczy sposobu doręczenia przesyłki wyłącznie w miejscu zamieszkania adresata, de facto w sytuacji, gdy niemożliwe okazało się bezpośrednie doręczenie adresatowi w jego mieszkaniu. Normy prawnej wyrażonej w tym przepisie nie należy jednak w sposób bezpośredni przekładać na unormowania art. 44 § 1-4 k.p.a. który reguluje sposób postępowania z przesyłką w razie niemożności jej doręczenia, kwestie awizowania jej przez operatora pocztowego i terminu w jakim przesyłkę należy odebrać. W szczególności z przepisu tego nie wynika, czy komuś innemu niż adresat przesyłki możliwe było jej wydanie w placówce operatora pocztowego. W tym zakresie należy zastosować unormowania zawarte w Prawie pocztowym. Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b) Prawa pocztowego przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Doręczenie pisma w tych warunkach skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika (osobie pełnoletniej stale zamieszkałej z adresatem), pod warunkiem złożenia przez odbiorcę oświadczenia i zamieszkiwaniu razem z adresatem i w sytuacji, gdy przesyłka nie została nadana na poste restante oraz adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia takiej przesyłki w placówce pocztowej.
Mąż skarżącej jest z dużą dozą prawdopodobieństwa jednocześnie jej dorosłym domownikiem. Co do zasady więc nie musiał legitymować się pełnomocnictwem pocztowym (o którym mowa w art. 38 prawa pocztowego) do odbioru przesyłki, o ile złożyłby oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej. Z akt sprawy nie wynika, aby powyższe warunki uregulowane w ustawie Prawo pocztowe zostały przez organ zweryfikowane. Organ wyszedł bowiem z założenia, że pracownik poczty był uprawniony do wydania przesyłki mężowi skarżącej i doręczenie należy traktować jako skuteczne. Z przywołanego art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b) wynika konieczność złożenia oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem, a z akt sprawy, ani zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby L. K. takie oświadczenie złożył. Nie można więc było przyjąć, że decyzja PINB została skutecznie doręczona J. K., brak jest bowiem dowodów na jej skuteczne doręczenie.
Zarzuty skargi w zakresie w jakim odnosiły się do skuteczności doręczenia skarżącej decyzji PINB Sąd uznał za zasadne. Skoro bowiem nie zweryfikowano tych kwestii przedwczesnym było stwierdzenie, ze doszło do uchybienia terminu przez J. K.. Brak skutecznego doręczenia skutkuje bowiem tym, że bieg terminu do wniesienia odwołania jeszcze się nie rozpoczął. Należało więc uwzględnić skargę w zakresie w jakim odnosiła się do podważenia skuteczności doręczenia przesyłki pani K. , bowiem organ dopuścił się naruszenia zarówno art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa Pocztowego, art. 43 k.p.a., art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Odmawiając przywrócenia terminu J. K. organ uczynił to przedwcześnie, dopuszczając się naruszenia art. 58 § 1 2 k.p.a.
Nie miał racji również WWINB twierdząc, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie 7 dni od jego uchybienia, skoro skarżący o uchybieniu terminu dowiedzieli się dopiero z pisma PINB z dnia 10 sierpnia 2020 r. (doręczonego 13 sierpnia 2020 r.), a więc składając podanie w dniu 20 sierpnia 2020 r. uczynili to zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. (w siódmym dniu licząc od dnia doręczenia ).
Ponadto Sąd nie podziela stanowiska WWINB, iż wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu organ jest zwolniony z obowiązku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Aktualne (w zestawieniu z przywołanymi przez organ) orzecznictwo sądowe, jak i judykatury wskazuje na konieczność wydania przez organ dwóch postanowień, bowiem każde z nich dotyczy odrębnego postępowania i wywołuje odrębne skutki procesowe. Nie jest natomiast naruszeniem przepisów prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy, połączenie rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez jego odmowę ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Daje to pełną podstawę do oceny, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz zasadności odmowy jego przywrócenia. Odrębny przedmiot rozstrzygnięcia oraz różnica trybu weryfikacji (do postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie mają zastosowania nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji – art. 126 ogranicza ich stosowanie do postanowień wydanych na podstawie art. 134) uzasadnia wykładnię art. 134, która przesądza o obowiązku organu odwoławczego wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. (por. komentarz pod. Red. B. Adamiak do art. 134 k.p.a. Legalis 2021 i przywołane tam orzecznictwo).
Reasumując, złożona w niniejszej sprawie skarga okazała się w części zasadna, wobec czego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie WWINB.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), na które składały się uiszczony przez stronę wpis- [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa- 17 zł oraz [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło