II SA/Po 927/17

Dnia 19 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi S. B. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego numer [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] 2017 r., nr [...] znak: [...] AG, na podstawie art. 147, art. 149 § 3, art. 150 § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1257, dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku S. B., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zakończonego ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia [...] 2016 r. nakazującą inwestorowi S. B. rozbiórkę stacji paliw płynnych zlokalizowanej w m. L. (dz. nr [...]), gm. S., poprzez częściową rozbiórkę budynku usługowego z dostosowaniem do stanu pierwotnego tj. do wymiarów 3,30m x 6,0 m - zgodnie z załącznikiem nr [...], rozbiórkę zadaszenia nad dystrybutorami, demontaż czterech dystrybutorów paliwowych wraz z instalacjami i zbiornikiem dwu płaszczowym oraz demontaż kostki betonowej POLBRUK wokół stacji (wym. ca 40,0 m x 28,40 m). W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania, które zakończyło się wydaniem ww. decyzji z dnia [...] 2016 r. nakazującej S. B. rozbiórkę stacji paliw płynnych na działce nr [...] w m. [...]. Następnie wskazał, że S. B. wniósł odwołanie od tej decyzji, lecz Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) postanowieniem z dnia [...] 2016 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu) wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt II SA/Po 513/16 oddalił skargę S. B. na powyższe postanowienie WWINB. Następnie organ odwoławczy postanowieniem z [...] 2016 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji PINB z [...] 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) postanowieniem z dnia [...] 2016 r. uchylił w całości postanowienie WWINB z dnia 14 października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. WWINB ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] 2017 r. odmówił przywrócenia S. B. terminu do złożenia odwołania od decyzji PINB z [...] 2016 r. WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Po 205/17 odrzucił skargę S. B. na w/w postanowienie WWINB z 20 stycznia 2017 r. Podsumowując organ wskazał, że decyzja PINB nr [...] z dnia [...] 2016 r. pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 3 [...] 2017 r. S. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie ostatecznej decyzji PINB nr [...] z dnia [...] 2016 r. z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem K. S. jako strona nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy. Ustosunkowując się do powyższego wniosku PINB zważył, że we wstępnej fazie postępowania w przedmiocie stwierdzenia dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Podkreślono, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia powołując się na to, że nie brały udziału w postępowaniu. PINB zważył, że stroną postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości budowy stacji paliw płynnych zlokalizowanej w m. [...] (dz. nr [...]) jest S. B.. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez S. B. z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i ze wskazaniem, iż inna niz wnioskodawca strona, to jest K. S., nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. Organ I instancji wskazał dalej, że wyłącznie podmiot, który uznaje, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty, w tym również sąd administracyjny, nie mogą powoływać się skutecznie na tę okoliczność. Organ stwierdził, że skoro z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego ewidentnie wynika, że wniosek składa podmiot niebędący właściwym (jak w niniejszej sprawie), to organ wydaje postanowienie na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Dlatego PINB orzekł jak w sentencji. Wnosząc zażalenie na powyższe postanowienie S. B. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 147 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację polegającą na niesłusznym przyjęciu, że legitymacja czynna do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przysługuje wyłącznie podmiotowi pominiętemu jako strona w postępowaniu administracyjnym, gdy z literalnego brzmienia przepisu wynika, że z takim wnioskiem może wystąpić strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub, która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. uzasadniającego jej udział. Żalący się wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Uzasadniając zażalenie podniesiono, że legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma każda jednostka, która twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Oznacza to, że z takim podaniem może wystąpić tylko strona tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, lub która w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. Zważywszy zatem, że S. B. jest stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB to posiadał on legitymację do złożenia wniosku o jego wznowienie. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że przesłanką żądania przez S. B. wznowienia postępowania był fakt pominięcia strony – sąsiada K. S. w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją PINB z dnia [...] 2016 r., nr [...]. Jak wynika zaś z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego tylko od woli strony, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia. W świetle tego uzasadniona była odmowa wznowienia postępowania administracyjnego na żądanie S. B.. S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, podnosząc zarzuty tożsame do powołanych w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji Sąd stwierdził, że organy orzekające działały zgodnie z prawem, w szczególności nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2017 r., którym na podstawie art. 147, art. 149 § 3, art. 150 § 1 i art. 123 K.p.a. odmówiono wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2016 r. nr [...] nakazującą inwestorowi S. B. rozbiórkę stacji paliw płynnych zlokalizowanej w m. [...] (dz. nr [...]), gm. S., poprzez częściową rozbiórkę budynku usługowego z dostosowaniem do stanu pierwotnego tj. do wymiarów 3,30m x 6,0 m - zgodnie z załącznikiem nr 1, rozbiórkę zadaszenia nad dystrybutorami, demontaż czterech dystrybutorów paliwowych wraz z instalacjami i zbiornikiem dwu płaszczowym oraz demontaż kostki betonowej POLBRUK wokół stacji (wym. ca 40,0 m x 28,40 m). Zaznaczenia wymaga, że S. B. jako podstawę wniosku o wznowienie uczynił okoliczność, że w zakończonym decyzją PINB z dnia [...] 2016 r. postępowaniu nie brał udziału w charakterze strony właściciel sąsiedniej wobec terenu, na którym zlokalizowana jest podlegająca rozbiórce stacja paliw, nieruchomości K. S.. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania skarżący oparł na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przepis ten określa, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo stwierdziły, że zgodnie z art. 147 zd. drugie K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony, która została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Z przepisu tego jasno wynika, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może powoływać się wyłącznie strona, która nie brała udziału w postępowaniu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1329/16, Lex nr 2310287, wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt. I OSK 911/05, z dnia 11 września 2011 r., sygn. akt II OSK 913/11 oraz z dnia 7 kwietnia 2009 r., z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08, z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10 oraz z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2276/11, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym uprawnienie do podniesienia zarzutu naruszenia obejmującego niezapewnienie udziału innej stronie bez jej winy nie przysługuje stronie, której taki udział zapewniono. Właśnie z tego powodu organy nadzoru budowlanego obu instancji trafnie stwierdziły, że skoro S. B., który brak udział w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] 2016 r., do niego zaadresowaną, o nakazie rozbiórki stacji paliw płynnych, zlokalizowanej na działce nr [...] w m. [...], wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją powołał się na podstawę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i wskazał, że jego sąsiad K. S. nie brał udziału w tym postępowaniu, to nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, gdyż wniosek nie pochodził od strony pozbawionej bez jej winy udziału w postępowaniu. W związku z powyższym Sąd uznał za chybiony zarzut skargi jakoby organy orzekające dopuściły się naruszenia art. 147 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację polegającą na niesłusznym przyjęciu, że legitymacja czynna do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przysługuje wyłącznie podmiotowi pominiętemu jako strona w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnik skarżącego zdaje się nie dostrzegać, że przepis art. 147 zd. drugie K.p.a. należy rozumieć w ten właśnie sposób, że prawo do żądania wznowienia postępowania przysługuje stronie pominiętej bez jej winy w zakończonym postępowaniu, nie zaś każdej stronie tegoż postępowania. Intencją ustawodawcy było bowiem zagwarantowanie stronie, która bez swojej winy nie wzięła udziału w zakończonym postępowaniu, uczestnictwa w postępowaniu nadzwyczajnym, które prowadzić ma do ponownej oceny, z udziałem strony pominiętej, zasadności uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Zatem w sytuacji, gdy złożony przez stronę, która brała udział w zakończonym postępowaniu, wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego jest oparty na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i odwołuje się do pozbawienia możliwości udziału w postępowaniu strony innej niż wnioskodawca, to oczywistym jest, że z powodów podmiotowych (wniosek pochodzi od podmiotu nieuprawnionego na tej podstawie do jego złożenia) zasadnym była odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Uznając zatem prawidłowość rozstrzygnięć organów obu instancji Sąd stwierdził, że skarga S. B. nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej w skróci: P.p.s.a.) ją oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, między innymi jeżeli przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu administracyjnym postanowienie kończące postępowanie.