II SA/Po 98/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-01-13

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na zarzucie braku należytej reprezentacji strony i pozbawienia jej możności działania z powodu nieprzekazania wniosku o przyznanie prawa pomocy, może zostać uwzględniona, jeśli dokument potwierdzający złożenie wniosku o prawo pomocy okazał się podrobiony?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie jest zasadna, ponieważ podstawa wznowienia, wskazana jako brak należytej reprezentacji strony i pozbawienie jej możności działania z powodu nieprzekazania wniosku o prawo pomocy, nie wystąpiła. Ustalono, że dokument potwierdzający złożenie wniosku o prawo pomocy był podrobiony, co oznacza, że skarżący nigdy nie złożył takiego wniosku w kwestionowanej dacie. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby został pozbawiony możności działania, gdyż miał możliwość samodzielnego zaskarżenia zarządzenia o wpisie lub złożenia ponownego wniosku o prawo pomocy, a także nie skorzystał z możliwości złożenia zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu.
Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. o sygn. II SA/Po 874/13, którym odrzucono jego skargę na decyzję Rektora w przedmiocie wznowienia studiów z powodu nieuiszczenia wpisu. Skarżący zarzucił brak należytej reprezentacji i pozbawienie możności działania, wskazując na nieprzekazanie przez Uniwersytet wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego wraz ze skargą. Sąd ustalił, że dokument potwierdzający złożenie wniosku o prawo pomocy był podrobiony, a skarżący nie wykazał istnienia podstaw do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. II SA/Po 874/13 I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu Ł. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę (...) w tym (...) zł (...) tytułem podatku od towarów i usług. W dniu (...) marca 2013 r. J. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Rektora "A" z dnia (...) lutego 2013 r., nr (...) w przedmiocie wznowienia studiów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 26 sierpnia 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 200 zł. pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało osobiście odebrane przez J. L. w dniu (...) sierpnia 2013 r. (k. 17 akt sądowych sygn. II SA/Po 874/13). W terminie zakreślonym w wezwaniu skarżący nie uiścił wpisu, nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również nie wywiódł zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu, o której to możliwości został prawidłowo pouczony pisemnie przy doręczeniu odpisu powołanego powyżej zarządzenia. W dniu (...) września 2013 r. J. L. nadał w Urzędzie Pocztowym w O. skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W piśmie przewodnim skarżący zaznaczył, iż wniosek ten jest wnioskiem powtórnym. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 874/13 skarga J. L. na decyzję Rektora z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie wznowienia studiów została odrzucona. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wyjaśnił, że pomimo doręczonego skarżącemu w dniu 30 sierpnia 2013 r. wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie (...) zł, skarżący nie uiścił wymaganej opłaty, wobec czego skargę należało odrzucić na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowienie to zostało doręczone osobiście J. L. w dniu (...) stycznia 2014 r. Stało się ono prawomocne w dniu (...) lutego 2014 r. wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez którąkolwiek ze stron. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Po 874/13 J. L. został zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego. Jako pełnomocnik z urzędu dla D. L. wyznaczony został r. pr. Ł. P., który o powyższym poinformowany został 13 lutego 2014 r. (k. 61 akt sądowych sygn. II SA/Po 874/13). W dniu 13 maja 2014 r. (data nadania pocztowego) J. L., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 874/13, zakończonego postanowieniem o odrzuceniu skargi J. L. na decyzję Rektora z dnia (...) lutego 2013 r. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 874/13 oraz uchylenia decyzji Rektora z dnia (...) lutego 2013 r. nr (...) i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonych przez tutejszy Sąd w sprawach o sygn. akt II SA/Po 873/13, II SA/Po 944/13 oraz II SA/Po 4/14 na okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i nie przekazania tegoż wniosku przez Uniwersytet do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przywołał brzmienie art. 271 pkt 2 i art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stwierdził, że na gruncie przedmiotowej sprawy istotnego znaczenia nabiera fakt, iż strona nie tylko nie była należycie reprezentowana, lecz także wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, a nadto strona oraz jej pełnomocnik wykryła takie okoliczności faktyczne i środki dowodowe, z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Dalej wyjaśnił, że skarżący wniósł skargę na decyzję Rektora z dnia (...) lutego 2013 r. razem z dwiema innymi skargami, które zostały złożone w biurze podawczym Uniwersytetu. Do skargi został załączony wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych (w tym opłaty od skargi) oraz ustanowienie radcy prawnego (albo adwokata) z urzędu, jednak - co istotne - przedmiotowy wniosek o prawo pomocy nie został przekazany do akt niniejszej sprawy i w związku z tym tutejszy Sąd odrzucił skargę J. L. bez uprzedniego rozpoznania tego wniosku. Skarżący podkreślił, że nieprzekazanie takiego wniosku przez Uniwersytet doprowadziło do tego, że strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (pomimo złożenia stosownego wniosku) oraz pozbawiona możliwości działania, ponieważ skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi (pomimo złożenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych). Dalej podniósł, że takie działanie Uniwersytetu doprowadziło do tego, że skarżący z wyłącznej winy Uniwersytetu nie mógł skorzystać z przywołanych okoliczności faktycznych i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu, a bezczynność organu doprowadziła do niekorzystnego rozstrzygnięcia przez tutejszy Sąd - odrzucenia skargi bez merytorycznego rozpoznania wniosków, w tym wniosku o prawo pomocy. Pełnomocnik wyjaśnił też, że strona (a dokładniej jej pełnomocnik) powzięła wiedzę o podstawach wznowienia na przełomie lutego i marca 2014 r. Pełnomocnik, po dowiedzeniu się w dniu (...) lutego 2014 r. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w tej sprawie, pod koniec lutego 2014 r. zapoznał się z aktami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zaś skarżący skontaktował się z nim telefonicznie w dniu (...) marca 2014 r., a następnie wysłał pismo datowane na dzień (...) marca 2014 r. Pełnomocnik stwierdził, że przyjmując nawet, iż termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia (...) lutego 2014 r., to trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie został dochowany. Do skargi o wznowienie postępowania zostały dołączone dowody w postaci pisma pełnomocnika z dnia (...) lutego 2014 r. wraz z dowodem nadania, pismo skarżącego z dnia (...) marca 2014 r. wraz z załącznikami, pismo skarżącego z dnia (...) marca 2014 r. oraz odpis skargi z załącznikami. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 534/14, wydanym po przeprowadzonej rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 874/13n (powinno być 18 grudnia 2013 r.). Na skutek wniesionej przez pełnomocnika J. L. skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 3284/14, uchylił postanowienie z dnia 23 lipca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, sąd I instancji, rozpoznając przedmiotową skargę, w sposób wadliwy wydał postanowienie o odrzuceniu skargi, gdy tymczasem analiza zaskarżonego postanowienia wskazywała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zasadzie rozpoznał sprawę co do istoty, a co za tym idzie, powinien był rozstrzygnąć sprawę wyrokiem. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sprawę zarejestrowano pod nowym numerem – II SA/Po 98/15. Na zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 10.11.2015 r. do akt sprawy załączono uzasadnienie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1298/14, w przedmiocie odrzucenia skargi J. L. na decyzję Rektora z dnia (...) lutego 2013 r. nr D(...) w sprawie skreślenia z listy studentów. Z uzasadnienia załączonego postanowienia Sądu wynika, iż w sprawie powyższej zaistniały wątpliwości, co do autentyczności wniosku o prawo pomocy z dnia 11 marca 2013 r., na które skarżący powołał się wnosząc rozpatrywaną obecnie skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wobec tego do Prokuratury zostało skierowane zawiadomienie o zaistnieniu podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 października 2015 r. wyjaśniono, że w dniu 16 lutego 2015 r. zostało wszczęte pod sygn. akt (...) dochodzenie w sprawie "dokonania w nieustalonym miejscu i czasie podrobienia dokumentu w postaci formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej poprzez naniesienie prezentaty z datą (...).03.2013 roku", tj. o przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kodeksu karnego (k. 53, 54 II tomu akt). W dniu 23 września 2015 .r do Sądu wpłynęły akta główne sprawy o sygn. (...), na podstawie których Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1298/14, następujące okoliczności. W piśmie z dnia 13 marca 2015 r. Rektor wyjaśnił organowi prowadzącemu dochodzenie, że w dzienniku korespondencyjnym Biura Rektora (Sekretariatu Prorektorów) nie odnotowano pod datą w 11 marca 2013 r. wpływu pisma J. L. o treści odpowiadającej formularzowi o przyznanie prawa pomocy. Z kolei w piśmie z dnia (...) lipca 2015 r. znak (...) Kanclerz Uniwersytetu poinformował Prokuratora że w dniu (...) marca 2013 r. J. L. złożył w sekretariacie Rektora cztery pisma, ale żadne z nich nie było formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 6 maja 2015 r. przesłuchany w toku dochodzenia sygn. akt 1 Ds. 424/15/34 w charakterze świadka pełnomocnik organu - radca prawny K. N. wyjaśniła, że w posiadanej dokumentacji spraw ze skarg J. L. nie ma oryginału wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 marca 2013 r., a "jeżeli taki wniosek był załączony do oryginału skargi, to został przesłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu" (k. 59 II tomu akt). Przesłuchany w postępowaniu przygotowawczym w charakterze świadka J. L. wyjaśnił m.in., że "wraz z wypełnionym jednym wnioskiem [o prawo pomocy] w rektoracie uczelni, na ul. (...)" złożył trzy skargi i poprosił o kopię tego wniosku, wobec czego "na oryginale wniosku pani w rektoracie przybiła prezentatę z datą złożenia wniosku tj. (...).03.2013, po czym wykonała dla (...) [niego] kserokopię". Skarżący wyjaśnił, że niczego na swojej kopii nie przerabiał ani nie podrabiał prezentaty, a znajdującą się w jego posiadaniu "potwierdzoną" prezentatą kopię wniosku przekazał pełnomocnikom celem zaskarżenia orzeczeń zapadłych w trzech sprawach, do których złożył jeden wniosek o prawo pomocy. Powołany w toku dochodzenia o sygn. akt (...) biegły sądowy z dziedziny grafologii i technicznych badań dokumentów w opinii kryminalistycznej z dnia (...) sierpnia 2015 r. sygn. (...) stwierdził, że "fragment dokumentu »Wniosek o przyznanie prawa pomocy« zawierający wizerunek pieczątki – prezentaty "UNIWERSYTET sekretariat Rektora, wpł. dn. 11.03.2013" został wmontowany w blankiet (najprawdopodobniej poprzez wycięcie odbitki pieczętnej wraz z podłożem do innego dokumentu i przyklejenie, a następnie powielony kserograficznie". Ponadto orzekł, że "do sporządzenia montażu prawdopodobnie został użyta inna pieczątka – prezentata (o analogicznej do porównawczej treści i budowie), niż dostarczona do badań jako materiał porównawczy". Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. sygn. akt 1DS. 424/15/34 (RSD-496/15) zostało umorzone dochodzenie 1) w sprawie "podrobienia w nieustalonym miejscu i czasie, jednak nie później niż do dnia 26 lutego 2014 roku dokumentu w postaci formularza/wniosku o przyznanie prawa (...) pomocy (...) poprzez naniesienie prezentaty z datą 11 marca 2013 r., tj. o czyn z art. 270 § 1 Kodeksu karnego dokumentu w postaci formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej poprzez naniesienie prezentaty z datą 11.03.2013 r." - wobec niewykrycia sprawcy, oraz 2) w sprawie "przedłożenia w dniu 26 lutego 2014 roku w Poznaniu przerobionego dokumentu w postaci formularz/wniosku o przyznanie prawa (...) pomocy przerobionego poprzez naniesienie prezentaty z datą 11 marca 2013 roku, tj. o czyn z art. 270 § 1 Kodeksu karnego - wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czyn zabronionego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie jest zasadna. Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: a) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; b) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Przepis art. 272 powołanej powyżej ustawy stanowi, iż wznowienia postępowania można również żądać w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą na podstawie, którego zostało wydane orzeczenie. Stosownie do treści art. 273 p.p.s.a. można także żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że: orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (§ 1 pkt 1); orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (§ 1 pkt 2); w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2); w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (§ 3). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W świetle powyższych regulacji uznać należy, iż skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia i wniesiona została w terminie. W skardze jako przesłankę wznowienia wskazano bowiem brak należytej reprezentacji strony i pozbawienie jej wskutek naruszenia przepisów możliwości działania, to jest przesłankę określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jak również wykrycie przez stronę takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, to jest przesłankę określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do problematyki dochowania terminu do wniesienia skargi zauważyć należy, iż w świetle przedstawionego w niej poglądu, że brak należytej reprezentacji strony oraz pozbawienie jej możliwości działania wynikało z braku rozpoznania przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie złożonego wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu, uznać należy, iż termin ten rozpoczął bieg od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedział się pełnomocnik strony, a więc od dnia (...) lutego 2013 r. Skarga wniesiona została w dniu (...) maja 2014 r., a zatem w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a. Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia oraz czy jest wniesiona w terminie. W razie braku jednej z tych przesłanek Sąd ma obowiązek wniosek odrzucić. W badanym przypadku składając przedmiotowy wniosek skarżący powołał się na ustawową przesłankę wznowieniową – określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.. Na tym etapie spełnione zatem zostały wymogi do skierowania sprawy na rozprawę, bowiem zgodnie z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom p.p.s.a. nie oznacza bowiem, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, a ocena trafności podstawy wznowienia następuje na rozprawie. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażane niejednokrotnie przez Sąd Najwyższy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401 - 404 Kodeksu postępowania cywilnego nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/00 oraz z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968 nr 8-9, poz. 154, postanowienie NSA z 10 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 2011/06 Lex nr 364671). W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku powołana przez skarżącego podstawa wznowienia nie występuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący J. L. posiada pełną zdolność do czynności prawnych, co oznacza, iż może osobiście występować w postępowaniu przez wojewódzkim sadem administracyjnym i dla skuteczności podejmowanych przez niego w tym postępowaniu czynności nie jest konieczne reprezentowanie go przez profesjonalnego pełnomocnika, a brak takowego pełnomocnika nie pozbawia go możliwości działania. Również ewentualne nierozpoznanie złożonego przez skarżącego rzekomo wraz ze skargą wniosku o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie skutkowało pozbawieniem J. L. możności działania w sprawie, albowiem po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego mógł powyższe zarządzenie samodzielnie zaskarżyć zażaleniem, w którym wskazałby na powyższą okoliczność, względnie złożyć w terminie określonym w wezwaniu ponowny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Sąd zauważa, że taki sposób działania nie pozostawał przy tym poza możliwościami J. L., albowiem zastosował go z powodzeniem w sprawie o sygn. II SA/Po 944/13, gdzie po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi złożył w terminie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić przy tym należy, iż również w niniejszej sprawie J. L. złożył takowy wniosek, jednakże dokonał tego dopiero cztery tygodnie po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu. Faktycznie nie zaistniała również kolejna podnoszona w skardze ustawowa podstawa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a, a więc późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący wywodzi bowiem, że do skargi na decyzję Rektora z dnia 15 lutego 2013 r. złożoną razem z dwiema innymi skargami w biurze podawczym Uniwersytetu, został załączony wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Przedmiotowy wniosek o prawo pomocy nie został jednak przekazany do akt sprawy i w związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę J. L. bez uprzedniego rozpoznania tego wniosku, co w konsekwencji dowodzi, że skarżący został bezpodstawnie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i następnie pozbawiony prawa do należytej reprezentacji. Należy jednak zauważyć, że stan faktyczny sprawy jest zasadniczo odmienny od stanu faktycznego wskazywanego przez skarżącego. Ujawniony fakt podrobienia przez nieustaloną osobę wniosku o prawo pomocy z prezentatą organu wskazującą datę 11 marca 2013 r., został jednoznaczne ustalony na podstawie akt głównych dochodzenia o sygn. 1 Ds. 424/15/34. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż pamiętać należy, że dokument podrobiony, to taki, który nigdy w tej postaci nie istniał. Przez podrobienie dokumentu rozumie się sporządzenie przedmiotu (pisma, druku itp.), który ma imitować dokument autentyczny. Istota podrobienia dokumentu sprowadza się do sporządzenia takiego zapisu informacji, któremu nadaje się pozory autentyczności, w szczególności zaś, że pochodzi od określonego wystawcy (zob. W. Wróbel w [A. Zoll (red.) Kodeks karny. Część szczególna. Zakamycze 2006, wyd. II Tom II. Komentarz do art. 117-277, komentarz do art. 270). Podrobienie może dotyczyć także nieistniejących części autentycznego dokumentu, np. dopisanie treści, której autentyczny dokument nie zawiera. Orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreśla, że z podrobieniem dokumentu mamy do czynienia, gdy nie pochodzi od tej osoby, w imieniu której został sporządzony. W istocie chodzi więc o nadanie jakiemuś przedmiotowi (np. pismu) pozorów dokumentu w celu wywołania wrażenia, że zawarta w nim treść pochodzi od wymienionego w nim wystawcy; podrobieniem będzie spreparowanie dokumentu w imieniu osoby istniejącej lub fikcyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2000 r. sygn. akt III KKN 233/98, Orz. Prok. i Pr. 2001/5/4 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1979 r. sygn. akt II KR 10/79, OSNPG 1980/11/127). Skoro zatem dokument - kopia wniosku o prawo pomocy, który miał rzekomo potwierdzać złożenie wniosku o prawo pomocy w dniu 11 marca 2013 r., jest w istocie dokumentem fałszywym, bo podrobionym, to oznacza, że skarżący nigdy nie złożył takiego wniosku w dniu 11 marca 2013 r. Skarżący konsekwentnie utrzymywał, że złożył sekretariacie Rektora wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednakże przyjęcie wersji wydarzeń przedstawionej przez skarżącego prowadziłoby do całkowicie absurdalnych wniosków, że skarżący przedstawił w Rektoracie datowany na 11 marca 2013 r. oryginał wniosku o prawo pomocy i pracownik przystawił na oryginale wniosku prezentatę, a następnie, pozorując wykonanie kserokopii tego wniosku, w bardzo krótkim czasie w istocie spreparował imitację oryginału wniosku z naniesionym materiałem graficznym zawierającym odcisk prezentaty z datą 11 marca 2013 r., po czym powielił go na maszynie kserograficznej i przekazał go skarżącemu. Wszystko to musiałoby przy tym odbyć się tak sprawnie, że całkowicie niepostrzeżenie dla skarżącego. Na ocenę wiarygodności twierdzeń skarżącego rzutują również inne szczegóły, jak np. to, że zeznał on w postępowaniu prowadzonym przez organy ścigania, iż przed złożeniem skarg poszedł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu aby pobrać druk wniosku o przyznanie prawa pomocy, chciał pobrać trzy wnioski w Sądzie, ale miał usłyszeć tam, że te wnioski są limitowane jako druk ścisłego zarachowywania. Tymczasem formularze PPF (urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy) nie są tego rodzaju drukami. Można je pobrać w dowolnej liczbie chociażby ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Dlatego też całkowicie niewiaryygodne jest w tym zakresie twierdzenie skarżącego, skoro jakkolwiek faktycznie wniosek o prawo pomocy w trzech sprawach mógł zostać złożony na jednym formularzu, to nie było żadnych przeszkód do pobrania przez skarżącego w tutejszym Sądzie kilku egzemplarzy wniosku i złożenia trzech odrębnych wniosku do każdej ze składanych w dniu 11 marca 2013 r. skarg. Znamiennym pozostaje przy tym, że skarżący w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu nie tylko nie uiścił wpisu, ale również nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również nie wywiódł zażalenia na zarządzenie w przedmiocie uiszczenia wpisu, o której to możliwości został pouczony pisemnie przy doręczeniu odpisu przedmiotowego zarządzenia. Dopiero w dniu (...) września 2013 r. skarżący skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (w piśmie przewodnim zaznaczył, że wniosek ten jest wnioskiem powtórnym), zaś orzeczenie w przedmiocie pomocy wydane zostało w dniu 19 grudnia 2013 r., i nie było kwestionowane przez stronę. Dziwi taka postawa strony w sytuacji, gdy skarżący miał już wcześniej złożyć jeden wniosek przy wnoszeniu innych skarg z dnia 11 marca 2013 r. Co więcej, jak już poprzednio wskazano, skarżący, prawidłowo pouczony o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, nie wniósł zażalenia na powyższe zarządzenie, które stało się prawomocne. Wszystkie powyższe okoliczności wskazują, że w sprawie faktycznie nie zaistniała żadna z wskazanych w skardze ustawowych podstaw wznowienia, a zatem nie spełnia wymogów określonych art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 276 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę o wznowienie postępowania sądowego oddalił. Wobec oddalenia skargi z przyczyn formalnych, w sprawie nie następuje wznowienie postępowania sądowego, a sprawa zakończona postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 874/13 nie podlega ponownemu rozpoznaniu. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 powołanej powyżej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z §15 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 215 poz. 1804). Przyznana pełnomocnikowi skarżącego kwota obejmuje koszty uprzedniego postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania przed niniejszym sądem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło