II SA/Po 981/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. /-/ J. Zieliński W dniu 23 października 2012 r. do tutejszego Sądu wpłynął opatrzony datą 19 października 2012 r. wniosek M. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] 2012 r. nr [...] , w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Do wniosku załączono skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w L.. W uzasadnieniu wniosku, M. J. powołując się na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), podniósł, iż uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że zaskarżona uchwała nie została mu doręczona, natomiast doręczono mu projekt uchwały, nie zawierający pouczenia o trybie jej zaskarżenia. Ponadto wyjaśnił, iż w dniu wydania zaskarżonej uchwały uzyskał informację od radcy prawnego obecnego na sesji Rady, iż przysługuje mu prawo do wniesienia skargi na ww. uchwałę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni. Dopiero w trakcie rozmowy w dniu 18 października 2012 r. z innym prawnikiem – M. B. dowiedział się, że zgodnie z treścią art. 191 ust 1 ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich termin do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę wynosi 7 dni. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została przesłana organowi w dniu 24 października 2012 r. i wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 26 października 2012 r. Odpowiadając na wniosek pełnomocnik organu wniósł o jego odrzucenie jako złożonego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dodatkowo podniesiono, iż rada gminy podejmując uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego nie ma obowiązku pouczania radnego o jego prawach i obowiązkach. Zdaniem strony, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd może na wniosek strony przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, któremu strona uchybiła bez swojej winy. W art. 86 i 87 p.p.s.a. zostały wskazane przesłanki, których łączne zaistnienie jest warunkiem uwzględnienia wniosku. Należy do nich uprawdopodobnienie przez stronę braku winy uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.) Natomiast zgodnie z treścią art. 88 sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań, Sąd zaznacza, iż podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1304/12 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Nie znajdują natomiast zastosowania przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy. Dlatego też przy rozpoznaniu niniejszego wniosku Sąd brał pod uwagę przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. nr 176, poz. 1190 ze zm. – dalej: "Ordynacja"). Przepis art. 191 ust. 1 Ordynacji, w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1111), która weszła w życie z dniem 25 października 2008 r. i ma zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której weszła w życie, stanowi, że zainteresowanemu (radnemu) służy skarga od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu radnego do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały. Przepis ten wprost uregulował kwestię wnoszenia skargi do sądu administracyjnego przez radnego. Jakkolwiek art. 191 Ordynacji wskazuje, iż termin do wniesienia skargi wynosi 7 dni od dnia doręczenia uchwały, to nie odnosi się on do trybu jej wnoszenia, a w szczególności nie rozstrzyga czy skargę wnosi się w tym terminie za pośrednictwem organu, czy bezpośrednio do Sądu. Skoro ordynacja nie reguluje w sposób kompleksowy kwestii dotyczących wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, to poza szczególnymi uregulowaniami przyjętymi w Ordynacji, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wykładnia art. 53 i 54 p.p.s.a. prowadzi do przyjęcia, że niezależnie od terminu do wniesienia skargi, odrębnie uregulowana jest kwestia trybu wnoszenia skargi (art. 54 p.p.s.a.), do którego dostosowane jest postępowanie przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ten tryb wnoszenia skargi ma zastosowanie w każdym przypadku, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. Tak więc z przepisu art. 191 ust. 1 Ordynacji, który określa tylko termin do wniesienia skargi, nie można wyprowadzać wniosku, iż przepis ten zmienia tryb wnoszenia skargi, określony w art. 54 § 1 p.p.s.a. Z art. 205 Ordynacji samorządowej wynika natomiast, że termin do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest zachowany, jeżeli przed upływem terminu skarga zostanie złożona, co jest równoznaczne z tym, że przed końcem tego terminu skarga powinna być złożona w urzędzie gminy (w godzinach urzędowania urzędu gminy). Jest to przepis szczególny, który wyłącza możliwość zachowania terminu poprzez oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym. Stwierdzając powyższe Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1423/11 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) , iż termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu na uchwałę rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego jest zachowany, jeżeli przed upływem tego siedmiodniowego terminu, stosownie do przepisu art. 205 ust. 1 Ordynacji samorządowej w związku z art. 191 ust. 1 Ordynacji oraz art. 54 § 1 p.p.s.a., skarga zostanie złożona w urzędzie gminy (w godzinach urzędowania urzędu gminy). Sąd ten stwierdził nadto, iż z przepisu art. 205 Ordynacji nie wynika zmiana trybu wnoszenia skargi, polegająca na tym, że skargę na uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu wnosi się bezpośrednio do sądu. Przepis ten stanowi wyłącznie o tym, że termin jest zachowany, jeżeli w określonym terminie środek odwoławczy zostanie złożony w sądzie, organowi wyborczemu lub w urzędzie gminy. Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1592/11 (publ. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrócić również należy uwagę, iż zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, Sąd ten winien przekazać ją właściwemu organowi. W przypadku skarg wnoszonych na podstawie art. 54 § 1 i art. 53 § 1 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego ( por. m.in. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1453/10, postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, postanowienie NSA z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1489/07, postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 995/08 oraz postanowienie WSA w Poznaniu z 19 lutego 2008 r., IV SA/Po 46/08 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sama reguła obowiązuje w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r. o sygn. akt. II OZ 234/12 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa zasada doznaje modyfikacji w przypadku skargi wnoszonej na uchwały rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego jak i wniosków o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W tym wypadku, zgodnie z treścią art. 205 ust. 1 i 2 Ordynacji o zachowaniu terminu do wniesienia skargi jak i terminu do złożenia winsoku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi decydowała będzie nie data nadania lecz data wpływu do urzędu gminy. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż M. J. wskazał, iż o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się w trakcie rozmowy z M. B. w dniu 18 października 2012 r. Tym samym najpóźniej w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Zgodnie zatem z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi upłynął w dniu 25 października 2012 r. Tymczasem wniosek ten wraz ze skargą, jak wskazano wyżej, przekazany przez Sąd, wpłynął do urzędu Miasta L. w dniu 26 października 2012 r. a zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w wyżej wskazanym art. 87 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 88 p.p.s.a. Sąd odrzucił jako spóźniony wniosek M. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. /-/ J. Zieliński