II SAB/Po 85/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. wniosku pełnomocnika skarżącego P. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na bezczynność Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Pismem z dnia [...] maja 2020 r., które drogą mailową wpłynęło do Gminnego Ośrodka Kultury w R. , P. K. – działający w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik radca prawny K. B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w R. w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] maja 2021 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] maja 2021 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] czerwca 2021 r. (k. 19 akt sądowych). W dniu [...] czerwca 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego przy piśmie oznaczonym datą [...] czerwca 2021 r. uzupełnił braki formalne skargi. Jednocześnie odrębnym pismem z dnia [...] czerwca 20201 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi podnosząc, że nie mógł dochować terminu do wykonania wezwania, który upływał w dniu [...] czerwca 2021 r. bowiem do dnia [...] czerwca 2021 r. przebywał na urlopie poza granicami kraju. Na dowód przytoczonych okoliczności pełnomocnik załączył kserokopie dokumentu uprawniającego do odprawy pokładowej samolotu na linii G.-A. , A.-G. – terminy odlotu i powrotu – [...] czerwca 2021 r. i [...] czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 516/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienia NSA: z 17 listopada 2020 r. sygn. II OZ 981/20 i z 13 października 2020 r. sygn. II OZ 772/20; z 10 stycznia 2020 r. sygn. I GZ 445/19 - publ.: CBOSA). W niniejszej sprawie wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] czerwca 2021 r., zatem siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności upływał w dniu [...] czerwca 2021 r. Bezspornym jest, że wskazane braki formalne skargi pełnomocnik skarżącego uzupełnił w dniu [...] czerwca 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym korespondencji do Sądu). Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia opisanych braków formalnych skargi. W świetle przywołanych wyżej przepisów prawa ustalenia wymaga, czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony w ustawowym terminie 7 dni, od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, iż przyczyna uchybienia terminu ustała [...] czerwca 2021 r. można przyjąć, iż składając w tym dniu wniosek o przywrócenie terminu dochowany został termin do dokonania tej czynności procesowej. Kolejną kwestię jest ustalenie, czy niedochowanie ustawowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było wynikiem braku staranności pełnomocnika skarżącego. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że mimo dołożenia należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. Nie wykazano, aby na przeszkodzie do uzupełnienia braków formalnych skargi stanęły nagłe, niespodziewanie i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo ogromnych starań nie udało się usunąć. Podniesiona we wniosku okoliczność wylotu na urlop za granicą nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminowi. W orzecznictwie sądowym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się przerwy w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Urlop pełnomocnika nie może być jednak uznany za przeszkodę nieprzewidzianą, ani trudną do usunięcia. Zachowanie należytej staranności przy dochowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej powinno polegać na takim zorganizowaniu pracy, z ustanowieniem pełnomocnika substytucyjnego czy upoważnieniu innych osób, aby podczas nieobecności interesy strony nie doznały uszczerbku oraz możliwe było podjęcie stosownych czynności procesowych. W analizowanym przypadku wylot na urlop miał miejsce w godzinach popołudniowych, a wykonując wezwanie Sądu pełnomocnik miał tylko podpisać (uwierzytelnić) skargę oraz dostarczyć (uwierzytelnić) załączone do skargi pełnomocnictwo. Czynności te obiektywnie mogły zostać wykonane już w dniu doręczenia korespondencji sądowej [...] czerwca), natomiast sama czynność wysyłki korespondencji do sądu mogła zostać wykonana w dniu wylotu na urlop (wylot w godzinach popołudniowych: [...], z lotniska w G.) lub powierzona innej osobie. Tym samym powołana we wniosku przyczyna uchybienia terminu nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Wyjazd pełnomocnika skarżącego na urlop, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie może być okolicznością wyłączająca winę strony, gdyż jest to okoliczność na którą pełnomocnik miał wpływ. Pełnomocnik strony, który wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, powinien tak zorganizować sprawy, aby podczas jego nieobecności interesy strony nie doznały uszczerbku. Skoro pełnomocnik nie podjął takich czynności, to nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu nie można zatem przyjąć, że okoliczności powołane we wniosku uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak