II SO/Po 21/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2021 r. sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie grzywny Staroście w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: I. wymierzyć Staroście grzywnę w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych. II. zasądzić od Starosty na rzecz wnioskodawcy K. J. kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ W. Batorowicz Pismem z [...] czerwca 2021 r. K. J. (zwany dalej "wnioskodawcą") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie Powiatowi Szamotulskiemu – Radzie Powiatu Szamotulskiego grzywny w maksymalnej wysokości z powodu nieprzekazania Sądowi skargi z dnia [...] czerwca 2021 r. na bezczynność Powiatu Szamotulskiego – Rady Powiatu Szamotulskiego w zakresie udostępnienia informacji publicznej, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem wskazanej jednostki samorządu terytorialnego. Do wniosku załączono skargę z dnia [...] czerwca 2021 r. Wnioskodawca wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jak wskazano w uzasadnieniu wniosku, skarga na wspomnianą bezczynność została wniesiona dnia [...] czerwca 2021 r. Mimo upływu 15-dniowego terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwanej dalej "u.d.i.p.") organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Informację o tym stanie rzeczy uzyskano w rozmowie telefonicznej z Wydziałem Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odbytej w dniu [...] czerwca 2021 r. Brak reakcji ze strony organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy wnioskodawcy przez Sąd. Z tych względów wymierzenie grzywny we wnioskowanej wysokości jest uzasadnione. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta (zwany dalej "Starostą") pismem z dnia [...] lipca 2021 r. wskazał, że bezsporne jest to, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nastąpiło po miesiącu od dnia złożenia skargi tj. [...] lipca 2021 r. Jako powód zwłoki wskazano trwający stan pandemii [...], co wiąże się z reorganizacją pracy w Starostwie Powiatowym w S.. To z kolei miało wpływ na czasowe udzielanie odpowiedzi, a także przesyłanie akt do Sądu. Nie było to celowe działanie organu. Starosta podkreślił, że organ kolegialny – Rada Powiatu [...] nie może być ukarana grzywną, o co wnioskuje wnioskodawca, ponieważ karze podlega organ zobowiązany do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią. W związku z tym, Starosta wniósł o oddalenie wniosku ewentualnie o wymierzenie grzywny w dolnych granicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany przepis stanowi więc o uznaniowości w zakresie wymierzenia grzywny. Tym samym Sąd posiada kompetencję, nie obowiązek. Powyższe oznacza, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SO/Wr 36/19, postanowienie NSA z dnia: 6 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 400/08, 29 września 2010 r., sygn. II OZ 914/10 oraz 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Należy mieć na względzie, że treść art. 54 § 2 p.p.s.a. doznaje modyfikacji w zakresie terminu, w którym organ powinien przekazać akta sprawy sądowi, co wynika z przepisu art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Powołany przepis w sprawach o udostępnienie informacji publicznej wprowadza obowiązek przekazania akt i odpowiedzi na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przed wyjaśnieniem motywów wymierzenia grzywny należy odnieść się do kwestii organu, którego ten wniosek dotyczy. Skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny Powiatowi Szamotulskiemu – Radzie Powiatu Szamotulskiego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, a także samej skargi, przedmiotem sprawy jest dostęp do informacji publicznej dotyczącej terminu zastosowania znaku B-5 (zakaz wjazdu samochodów ciężarowych), o którym mowa w § 18 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2310) na drodze powiatowej nr [...]P w miejscowości Z., na odcinku ulicy [...] od skrzyżowania z ulica [...] do skrzyżowania z ulicą Stobnicką oraz przesłania kopii wszystkich dokumentów planistycznych, uzgodnień, zawiadomień oraz innych dokumentów jakie zostały wytworzone i otrzymane w przedmiocie sprawy. Należy zaznaczyć, że zarządcą ruchu na drogach powiatowych jest właściwy miejscowo starosta, co wynika z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zmianami). Ponadto, starosta jako zarządca ruchu jest właściwym podmiotem do stosowania właściwego oznakowania na drogach powiatowych. Oznacza to, że właściwym podmiotem administracji publicznej w niniejszej sprawie był Starosta, a nie Rada Powiatu Szamotulskiego, a tym samym również jednostka samorządu terytorialnego – Powiat S.. Wnioskodawca oznaczył zatem błędnie podmiot zobowiązany do przekazania skargi do tut. Sądu. Jednakże tego błędu nie można poczytywać jako przesłanka do oddalenia, czy też odrzucenia wniosku. Mając na względzie konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP), należy przyjąć, że niewłaściwe oznaczenie organu nie stanowi uchybienia skutkującego zaniechaniem rozpoznania sprawy przez sąd. Potrzeba zagwarantowania ochrony interesu prawnego wnioskodawcy w związku z zarzucaną w skardze bezczynnością musi podlegać ocenie zgodności z prawem. Istotne jest to, że wnioskodawca złożył skargę na organ, który jest ściśle powiązany z organem właściwym w niniejszej sprawie. Gdyby skarga została skierowana do innego miejscowo starosty albo innej rady powiatu, wówczas konieczność odrzucenia wniosku byłaby niewątpliwa. Popełnionego błędu nie można postrzegać w kategorii odrzucenia wniosku z uwagi na prawo do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SO/Po 14/12, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 września 2012 r., II SO/Go 8/12, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2007 r., II SO/Gd 5/07, dostępne w CBOSA). Przechodząc do uzasadnienia wymierzenia grzywny. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przez Starostę obowiązku przekazania skargi w zakreślonym terminie. Skoro skarga została doręczona organowi [...] czerwca 2021 r., to jej przekazanie – zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., powinno nastąpić do dnia [...] czerwca 2021 r. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu [...] lipca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił wymierzyć organowi grzywnę. Naruszenie przepisów prawa zasługuje bowiem na dezaprobatę, stąd nałożenie grzywny jawi się jako uzasadnione. Organ powinien dołożyć należytej staranności w zakresie realizacji obowiązków nakładanych przez prawo. Dotyczy to także terminowości. Określając wysokość orzeczonej grzywny w przedmiotowej sprawie [...] zł), Sąd wziął pod uwagę, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nastąpiło dopiero po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny. Należało zatem uwzględnić konieczność zdyscyplinowania Starosty w zakresie wykonania jego obowiązku. Ta okoliczność zdaniem Sądu ma istotne znaczenie na wymiar zasądzonej grzywny. Wniosek o wymierzenie grzywny doprowadził do podstawowego skutku, jakim jest poddanie skargi kognicji sądu administracyjnego, gdyż organ przekazał ją po złożeniem wniosku. Orzeczenie wysokiej grzywny było niezasadne, choć niewątpliwie aspekt represyjny grzywny został zachowany. Powszechnie wiadomym jest, że stan pandemii Sars-CoV-2 istotnie wpłynął między innymi na organizację i pracę podmiotów władzy publicznej i urzędów, które je obsługują. Reorganizacja pracy związana z wymogami sanitarnymi często prowadzi do nieumyślnej dezorganizacji w zakresie wykonywania obowiązków prawnych. Przedstawiona argumentacja nie tłumaczy w żaden sposób Starosty, ale ma wpływ na wymiar grzywny. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że działanie Starosty nie było nacechowane lekceważącym podejściem do realizacji ustawowego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak pkt I. sentencji postanowienia. Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 535) Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt II. sentencji postanowienia). Zasądzono zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł, co stanowi równowartość wpisu od wniosku. /-/ W. Batorowicz