III SA/Po 1019/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi G. L. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ P. Ławrynowicz G. L. [...] czerwca 2021 r. wniosła bezpośrednio do tutejszego Sądu skargę "o przywrócenie jej prawa jazdy na czas bezterminowy, tak jak miała wydane [...].11.1976 r.", tj. na czynność Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2020 r. wydania dokumentu prawa jazdy nr [...], na druku Y0109596 z [...].02.2020 r. Skarżąca wniosła jednocześnie o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Po przekazaniu skargi organowi, ten - w odpowiedzi - wskazał, że G. L. miała 30 dni do dnia odbioru prawa jazdy na złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z czego nie skorzystała. Organ wyjaśnił, że zgodnie z wnioskiem G. L. z [...].11.2002 r. dokonano wymiany prawa jazdy na podstawie art. 150 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wpis ważności uprawnienia kat. B dokonano na podstawie orzeczenia lekarskiego z akt kierowcy z [...].07.1976 r., w którym wskazano konieczną kontrolę stanu zdrowia do 50 roku życia kierowcy. Decyzję i dokument prawa jazdy G. L. odebrała [...].02.2003 r. Następnie [...].02.2020 r. wniosła o wymianę/przedłużenie posiadanego prawa jazdy, załączając orzeczenie lekarskie z [...].01.2020 r. o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami kat. B z ograniczeniem – kod [...] oraz terminem następnego badania lekarskiego na dzień [...].01.2030 r. Organ podał, że na podstawie posiadanych dokumentów i zgodnie z obowiązującymi przepisami takiego wpisu dokonano w prawie jazdy kat. AM, B1, B nr [...] wydanym [...].02.2020 r. na druku serii Y0109596 przez Prezydenta Miasta [...], który G. L. odebrała [...].02.2020 r. W związku z tym, że we wspomnianym orzeczeniu lekarskim wyznaczono termin następnego badania dla prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T na dzień [...].01.2030 r. taka data została wpisana w dokument prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako spóźnioną należało odrzucić. Przedmiotem skargi G. L. w niniejszej sprawie jest - jak wynika z jej treści, wyjaśnień organu oraz załączonych akt administracyjnych – czynność Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2020 r. wydania skarżącej dokumentu prawa jazdy nr [...], na druku Y0109596 z [...] lutego 2020 r. Czynności tej organ dokonał – jak sam podał – na podstawie przepisów: - art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341), dalej: ukp, - § 9 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 ze zm.), dalej: rwd - art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: Ppsa. W myśl art. 18 ust. 2 pkt 2 ukp na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Przepis art. 13 ust. 1 ukp stanowi zaś, że prawo jazdy kategorii: 1) AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym że: a) okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a, b) prawo jazdy kategorii B uzyskane po raz pierwszy wydaje się na okres, o którym mowa w art. 91 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 92 ust. 1; 2) C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E wydaje się na okres 5 lat, nie dłużej jednak niż na okres wynikający z orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem art. 15. Przepisy § 9 ust. 1 i 3 rwd określają zaś w jakich przypadkach wydaje się prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że czynność organu administracji publicznej polegająca na wydaniu nowego dokumentu prawa jazdy pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych stanowi w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) czynności czynność materialno-techniczną, z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24.02.2021 r., sygn. I OSK 2312/20, z 20.06.2006 r., sygn. I OSK 972/05, z 2.02.2007 r., sygn. I OSK 414/06, z 27.10.2011 r., sygn. I OSK 1881/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający stanowisko to podziela. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zaskarżona czynność Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2020 r. wydania G. L. prawa jazdy (wymiany dokumentu prawa jazdy), jak prawidłowo wskazał organ w pouczeniu zawartym w piśmie potwierdzającym jej dokonanie, stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż niniejsza skarga jest dopuszczalna. Dokonując oceny, czy G. L. wniosła skargę w terminie wskazać należy, iż zgodnie z art. 53 § 2 Ppsa jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Przepis art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa stanowi zaś, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z akt wynika, że G. L. [...] lutego 2020 r. dowiedziała się o zaskarżonej czynności, co potwierdza złożony przez nią podpis na piśmie datowanym na ten dzień, którym organ zawiadomił ją o wydaniu prawa jazdy. Co istotne w piśmie tym organ pouczył adresatkę, że na dokonaną czynność przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia. Wyjaśniono, że skargę składa się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi i podlega ona opłacie w kwocie [...]zł. W świetle powyższego Sąd uznaje, że G. L. wnosząc po przeszło roku ([...] czerwca 2021 r.) skargę na przedmiotową czynność nie dochowała terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 Ppsa. Zaznaczenia wymaga, że strona w skardze nie wyjaśniła przyczyn swej zwłoki. Tymczasem organ wyczerpującą i jasno w piśmie z [...] lutego 2020 r. pouczył skarżącą o trybie i terminie zaskarżenia przedmiotowej czynności. W tym stanie sprawy Sąd nie mógł przyjąć, że uchybienie przez G. L. terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Uznając więc skargę za spóźnioną Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 6 w zw. z art. 53 § 2 Ppsa - ją odrzucił, o czym orzeczono w pkt 1. sentencji postanowienia. W zaistniałych okolicznościach sprawy nie było również podstaw do merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych). Zgodnie z art. 247 Ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd podziela ugruntowane w doktrynie i orzecznictwie stanowisko, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W-wa 2011 uw. 1 do art. 247). Potrzeba zastosowania art. 247 Ppsa będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 Ppsa (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, uw. 2 do art. 247, i tam przywołane wypowiedzi doktryny i judykatury). Zatem w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, Sąd jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 Ppsa. To z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 28.03.2012 r., sygn. II GZ 101/12, dostępny j.w.). Z tych względów Sąd na podstawie art. 258 § 4 w zw. z § 2 pkt 7 oraz art. 247 Ppsa orzekł jak w pkt 2. sentencji postanowienia /-/ P. Ławrynowicz