III SA/Po 1146/13

Dnia 26 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi J R, M W – wspólników spółki cywilnej "x" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... 2013r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P z dnia ... 2013 r., Nr ... , II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę .... tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2013r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267.), art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 22 , art.33 ust.1, art.87 ust.2, art.92a ust.1, ust.2 i ust.6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265) oraz pkt 1. i pkt 1.3.4 załącznika nr 3 do tej ustawy , utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P [...] z dnia [...] 2013r., mocą której nałożono na M W i J R- wspólników s.c. :x karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Organy administracyjne orzekały w następującym stanie sprawy. W dniu 21.02.2013r. w miejscowości C na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli samochód M o numerze rejestracyjnym[...], którym kierował W , R który podał, że wykonywał krajowy przewóz drogowy na potrzeby własne na rzecz firmy "B, wspólników s.c. , polegający na przewozie materiałów budowlanych wyprodukowanych przez tę firmę do odbiorcy w m. C. Podczas kontroli kierowca okazał wypis zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane na rzecz przedsiębiorcy określonego jako "B, ważne do dnia 13.01.2011r. W związku z powyższym Wielkopolski Inspektor Transportu Drogowego w P decyzją z dnia [...] 2013r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na Strony karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przyjął, że w dniu kontroli drogowej wykonywany był przewóz drogowy na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych, jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej bowiem wcześniejsze utraciło swoją ważność. Na mocy art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną w wysokości 16 000 zł organ zmniejszył do wysokości 10.000 zł. Uznał za przedsiębiorców wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej w oparciu o przepis art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nadto powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazując, iż każdy ze wspólników spółki cywilnej w ramach której wykonywany jest transport lub przewóz drogowy na potrzeby własne, musi posiadać licencję transportową lub zaświadczenie na przewóz drogowy na potrzeby własne i dlatego na każdego ze wspólników organ nakłada osobną karę administracyjną. W odwołaniu od powyższej decyzji Strona, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 92 a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że ustawodawca za przedmiotowe naruszenie określił karę maksymalnie do kwoty 8 000 zł, którą nakłada się na przedsiębiorcę a nie na spółkę cywilną a w zaskarżonej decyzji karę nałożono na spółkę cywilną i to w kwocie przekraczającej jej maksymalną wysokość. Organ podatkowy nadto skierował zaskarżoną decyzję do każdego wspólnika. Skarżący twierdził nadto, że zaskarżona decyzja nie może być kierowana do każdego ze wspólników odrębnie bowiem każdy ze wspólników nie może mieć nałożonej kary wyższej aniżeli 8 000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 29 maja 2013r. organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonane przez organ pierwszej instancji. W odniesieniu do zarzutów stawianych przez odwołujących, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym skoro wspólnicy świadczą usługę transportową, a realizowany przez nich przewóz, jako objęty jednym działaniem, ma wspólny charakter, to są oni również wspólnie, a nie każdy z nich z osobna, adresatem przepisów regulujących obowiązki i warunki wykonywania przewozu drogowego, a w konsekwencji, w takim samym zakresie, także przepisu sankcjonującego ich naruszenie. To wspólnicy, a nie każdy z nich , z osobna, realizują konkretny przewóz i świadczą w jego ramach konkretną usługę transportową. W związku z powyższym naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego realizowanego w ramach jednego, wspólnego działania wspólników spółki cywilnej przypisać należy nie każdemu spośród nich z osobna, lecz wszystkim im łącznie. Co do zarzutu złego oznaczenia adresata decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została skierowana do każdej strony postępowania administracyjnego, którymi byli wspólnicy spółki cywilnej: M W i J R. A więc nie jest tak, jak zarzuca strona odwołująca, że decyzja była adresowana do spółki cywilnej. W skardze na powyższą decyzję Strona, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, powtarzając w całości zarzuty odwołania. Dodatkowo skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 39 1 §1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 46 §3 K.p.a., poprzez niedoręczenie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, podczas gdy strona wystąpiła do organu administracji publicznej o doręczenie jej pism za pomocą tych środków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zgłoszonego w skardze zarzutu braku doręczenia korespondencji drogą elektroniczną, organ poinformował, że nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej utworzonej na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne i dlatego zaskarżona decyzja została doręczona za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się być uzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, czyniąc zadość wymogom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Dokonane przez organy ustalenia znajdują wyraz w treści decyzji zgodnie z art. 107 § 3 Kpa, jak również znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Jednocześnie należy zauważyć, że zasadniczo okoliczności faktyczne sprawy ustalone przez organy nie były w istocie kwestionowane przez stronę skarżącą. Istota sprawy sprowadzała się natomiast do ich właściwej kwalifikacji i oceny ich skutków prawnych z punktu widzenia zastosowanych przez organy przepisów będących podstawą nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego niezgodnie z przepisami. Ze zgromadzonego materiału sprawy i dokonanych na ich podstawie ustaleń organów wynika, że w dniu kontroli drogowej, tj.21.02.2013r. kierowca W R wykonywał przewóz drogowy na rzecz Skarżących - wspólników spółki cywilnej B, na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 28.02.2013r. . Zarówno kierowca w trakcie kontroli, jak i Skarżący w toku postępowania nie okazali ważnej na dzień kontroli licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne. W związku z powyższym nałożona została kara pieniężna za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w kwocie 2x 8 000 zł. na każdego ze wspólników spółki cywilnej, tj. w łącznej kwocie 16.000 zł. Sumę kar na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265), zwanej dalej u.d.t., ograniczono do kwoty 10.000 zł. Odnośnie samego naruszenia polegającego na braku ważnego zaświadczenia należy wskazać, że okoliczności faktyczne będące podstawą wymierzenia w tym przypadku kary pieniężnej były bezsporne. Jak wynika z protokołu kontroli drogowej okazane w trakcie kontroli drogowej zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nr .... wydanego przez Ministra Transportu z dnia 31.07.2009r., ważne było do dnia 13.01.2011r. i w trakcie postępowania administracyjnego strona przedłożyła nowe zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane w dniu 25.02.2013r. ważne bezterminowo. Z powyższego wynika, że słusznie organy obydwu instancji uznały, że nastąpiło naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym gdyż w niniejszej sprawie przewóz drogowy na potrzeby własne był wykonywany bez ważnego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenie przewozów drogowych, jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej jaką, w omawianej sprawie nie były usługi transportowe, co wynikało z treści złożonych do akt administracyjnych zaświadczeń ewidencji działalności gospodarczej. Przechodząc do omówienia zarzutów skargi wskazać należy, że słusznym okazał się zarzut nałożenia kary pieniężnej w kwocie wyższej aniżeli maksymalnie dopuszczona przez ustawodawcę za przedmiotowe naruszenie przepisów prawa. W odniesieniu natomiast do zarzutu nieprawidłowego doręczenia i kierowania przedmiotowej decyzji zamiast do każdego ze wspólników, do spółki cywilnej, zarzut ten w ocenie Sądu uznać należało za niezasadny. Otóż Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej 15.10.2008r. uchwale (II GSK 386/12, publ.http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjął, że wykonywanie transportu drogowego w ramach spółki cywilnej wymaga posiadania odpowiedniej licencji przez każdego ze wspólników a to nie uzasadnia stanowiska, że jeden przewóz drogowy wykonywany przez wspólników spółki cywilnej może być traktowany jak wiele odrębnych działań podjętych przez odrębnych przedsiębiorców. Nie jest trafny pogląd, że skoro przedsiębiorcą jest każdy ze wspólników z osobna, to każdy z nich z osobna odpowiada za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów prawa, a zatem każdy z nich podlega odrębnie ukaraniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 386/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) ze wspomnianej uchwały NSA z dnia 15 października 2008 r. nie wypływają takie wnioski. Stanowisko zawarte w uchwale co do tego, że każdy ze wspólników spółki cywilnej, w ramach której jest wykonywany transport drogowy, musi posiadać licencję na wykonywanie tego transportu, wcale nie oznacza zanegowania wspólnego ich działania w tym zakresie. Podmiotami wykonującymi transport drogowy są wspólnicy spółki cywilnej, a nie spółka. Nie można jednak zgodzić się z poglądem, że naruszenia przepisów u.t.d., stwierdzone w trakcie jednej kontroli, obciążają każdego ze wspólników oddzielnie, jako odrębny podmiot, z pominięciem okoliczności, że powiązani oni byli umową spółki i realizowali wspólne przedsięwzięcie gospodarcze. Należy zwrócić uwagę, że spółka cywilna, choć nie jest odrębnym podmiotem prawa, to jednak oznacza zobowiązanie do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego (art. 860 § 1 k.c.), a więc do wspólnego działania, które jest jednym działaniem dwóch lub więcej wspólników, nie zaś sumą ich działań indywidualnych. W powołanym wyżej wyroku NSA wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że przewóz wykonywany w ramach spółki cywilnej jest jednym przewozem podlegającym zarachowaniu łącznie na rzecz wszystkich wspólników, a nie przewozem każdego z nich z osobna. To z kolei prowadzi do wniosku, że sprawa o ukaranie za naruszenie przepisów o transporcie drogowym podczas wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej jest jedną sprawą administracyjną dotyczącą wspólnego naruszenia (naruszeń) dokonanych podczas jednego wspólnego przewozu (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1134/11, wyroki NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt: II GSK 325/11, II GSK 1376/11, II GSK 1990/11, oraz wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1291/11, wyrok z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2052/11 - wszystkie opublikowane na stronie internetowej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł więc do przekonania, że działanie organów transportu drogowego polegające na nałożeniu na dwóch wspólników dwóch oddzielnych kar pieniężnych za jedno naruszenie, którego dopuścili się wspólnie realizując wspólne przedsięwzięcie, było nieprawidłowe. W sytuacji bowiem gdy naruszenie ustawy, o którym mowa w art. 92a u.t.d., można przypisać wspólnikom spółki cywilnej, to w sprawie powinna być wydana jedna decyzja administracyjna, skierowana łącznie do wszystkich wspólników, nakładająca jedną karę. Kara określona w takiej decyzji powinna przy tym mieścić się w granicach określonych w art. 92a ust. 2 u.t.d., a za jej uiszczenie są odpowiedzialni wszyscy wspólnicy spółki cywilnej. Pogląd powyższy został wyrażony przez ten sam Sąd już wcześniej w sprawie, w której wystąpił analogiczny problem prawny (sygn.akt III SA/Po 206/13). Powyżej stwierdzona wadliwość decyzji ma istotny wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, albowiem nieprawidłowo kształtują one wysokość kary za naruszenie z pkt 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i w konsekwencji wysokość orzeczonej łącznie kary za stwierdzone naruszenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wynikające z powyższych rozważań wskazania i wykładnię przepisów prawa materialnego. Natomiast prawidłowo organy administracyjnej wskazały adresata decyzji bowiem wymienieni zostali z imienia i nazwiska wspólnicy spółki cywilnej wraz z podaniem nazwy pod którą działalność gospodarczą skierowaną na osiągnięcie wspólnego celu gospodarczego, prowadzą. Także prawidłowo doręczona została im decyzja administracyjna bowiem z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja była adresowana do każdego ze wspólników, wskazują na to potwierdzenia jej odbioru. Odnośnie zarzutu braku doręczenia korespondencji drogą elektroniczną stwierdzić trzeba, że doręczenie w formie elektronicznej zastępuje doręczenie "tradycyjne" a zatem jeżeli organ nie ma technicznej możliwości realizacji doręczeń w formie elektronicznej musi poprzestać na doręczeniu za pośrednictwem Poczty Polskiej, które w tej sytuacji jest doręczeniem prawidłowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punktach: I i III sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 oraz art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił w punkcie II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 a) w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).