III SA/Po 230/25

Dnia 3 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej do zwrotu oddala skargę SKO w [...] (dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 8 stycznia 2024 r. dotyczącą zwrotu przez podmiot – [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: strona, skarżąca) dotacji do budżetu Miasta [...] udzielonych w okresie od stycznia 2021 r. do sierpnia 2021 r. na prowadzenie: - Przedszkola [...] ul. [...] i [...] w [...] w kwocie 77635,64 zł wraz z odsetkami - Przedszkola [...] [...] w [...] w kwocie 41526,04 zł wraz z odsetkami. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Przeprowadzone zostały czynności kontrolne w zakresie: - liczby dzieci wykazywanych w informacjach miesięcznych składanych Wydziałowi Oświaty Urzędu Miasta [...] za okres od września 2021r. do sierpnia 2022 r. w zakresie prawidłowości pobrania dotacji na podstawie dokumentacji organizacyjnej i przebiegu nauczania; - prawidłowości wykorzystania udzielonych dotacji od stycznia 2021 r. do grudnia 2021 r. na podstawie rozliczeń dotacji złożonych do Wydziału Oświaty. Skontrolowano m. in. umowy zawarte między rodzicami a przedszkolem, zaświadczenia i oświadczenia dyrektorów przedszkoli itd. Następnie Prezydent wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu Miasta [...] udzielonych w okresie od stycznia 2021 r. do sierpnia 2021 r. na prowadzenie: - Przedszkola [...] ul. [...] i [...] w [...] oraz - Przedszkola [...] [...] w [...]. W toku postępowania organ I instancji wydał dnia 11 grudnia 2023r. postanowienie dowodowe. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji wydał ww. decyzję administracyjną. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten wskazał, że udzielona dotacja dotyczy tylko ucznia, który faktycznie korzysta z usług realizowanych przez przedszkole. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji I instancji organ odwoławczy uznał zarzuty zawarte w tym środku zaskarżenia za niezasadne. W ocenie organu II instancji Prezydent zgromadził w toku postępowania dowody wskazujące na pobranie przez stronę dotacji w nadmiernej wysokości. Organ ten wskazał, że strona w odwołaniu odniosła się do tych dowodów jedynie zdawkowo, skupiając się na kwestiach formalnych. Organ uznał, że teza dotycząca tego, iż dotacja należy się na każde dziecko, które zostało zapisane do przedszkola jest sprzeczna z obowiązującym prawem. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30 oraz art. 31 ust. 1, są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, uczniem objętym branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole, branżowym centrum umiejętności lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe. Organ odwoławczy wskazał, że dziecko musi faktycznie uczestniczyć w zajęciach odbywających się w przedszkolu. Nie wystarczy więc jedynie to, iż dziecko zostało do przedszkola zapisane. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie dotacje były pobierane na dzieci które nie uczęszczały faktycznie do przedszkola, albo miały do niego chodzić dopiero za kilka miesięcy. Część dzieci wskazywanych przez stronę jako uczęszczających do prowadzonych przez stronę przedszkoli uczęszczało faktycznie do innych przedszkoli, a dotacje pochodziły z budżetu innych jednostek samorządu terytorialnego. Organ podkreślił, że dotacja dotyczy tylko dzieci uczęszczających do przedszkola. Dlatego też istnieje obowiązek składania comiesięcznej informacji o aktualnej liczbie dzieci uczęszczających do danego przedszkola. Podmiot zobowiązany jest do wypełnienia w sposób prawidłowy dokumentacji i sporządzania prawidłowych raportów. Organ ten wskazał, że brak jest podstaw do dotowania dzieci, które nie uczęszczają na zajęcia edukacyjne. W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia: - art. 16 § 1 i 3 k.p.a. i art. 156 § pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy postępowanie w zakresie wysokości dotacji do zwrotu za rok 2021 zostało zakończone ostateczna decyzją SKO w [...] z 12 listopada 2024 r. wobec Przedszkola [...] w [...]; - art. 7, 10 §1, 15, 75 § 1, 77 § 1, 80, 89 i 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej; - art. 34 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez zakwestionowanie prawidłowości pobierania dotacji oświatowej. Zdaniem pełnomocnika strony wobec skarżącej wydana została dnia 12 czerwca 2024 r. decyzja Prezydenta Miasta [...]. Pełnomocnik strony wskazał, że po złożeniu przez stronę odwołania sprawa jest rozpatrywana przez SKO w [...]. W konsekwencji powyższego w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje dotyczące prowadzenia placówki za 2021 r. Ponadto zdaniem strony organ nie zebrał dostatecznego materiału dowodowego – m. in. nie dokonano przesłuchania świadków – przedstawicieli ustawowych wskazanych uczniów na okoliczność uczęszczania dzieci z przedszkola (zastąpiono ten dowód wiadomością e-mail). Zaniechano także przeprowadzenia rozprawy. Decyzje nie zostały prawidłowo uzasadnione. W decyzji organu I instancji z dnia 8 stycznia 2024 r. orzeczono o zobowiązaniu do zwrotu dotacji, podczas gdy z art. 252 ustawy o finansach publicznych wynika, że należało wydać decyzję o określeniu wysokości dotacji podlegającej zwrotowi (decyzja ta nie ma podstaw prawnych). Naruszono też art. 34 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a w konsekwencji powyższego - umorzenie postępowania administracyjnego. Strona wniosła ewentualnie o uchylenie decyzji obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2025 r. strona podtrzymała zarzuty skargi. Sąd poza rozprawą przeprowadził dowód z dokumentu w postaci decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 czerwca 2024r. znajdującego się w aktach administracyjnych, a załączonych do akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 114/25. Wskazać też należy, że w dniu 5 września 2025r., a więc już po wydaniu wyroku przez tutejszy Sąd wpłynęło do Sądu pismo procesowe pełnomocnika strony - "Załącznik do protokołu rozprawy z dnia 27 sierpnia 2025r." - nadane w nadawczym urzędzie pocztowym dnia 1 września 2025 r. (k. 147). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm., dalej: u.f.p.) i ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 754 ze zm., dalej: u.f.z.o.). Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2. Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Według art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Ustawa o finansach publicznych nie definiuje pojęcia "dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem". Przez wykorzystanie dotacji w rozumieniu art. 251 ust. 4 u.f.p. należy rozumieć zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo – w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji – realizację celów wskazanych w tych przepisach. Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem ma zatem miejsce wówczas, gdy beneficjent wydatkował przekazane mu środki finansowe w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (por. Ustawa o finansach publicznych. Komentarz pod red. Z. Ofiarskiego, publ.: Lex/el. 2021; podobnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 180/20, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis nie definiuje natomiast pojęcia dotacji pobranej nienależnie i dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Stosownie do art. 252 ust. 3 u.f.p. o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości mogą przesądzać alternatywnie dwa kryteria. Po pierwsze, jest to taka dotacja, która jest wyższa od określonej w odrębnych przepisach lub umowie. Zważyć należy, że kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w przypadku o którym mowa w wyżej wskazanych przepisach, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). W myśl art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dotyczące w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, terminów załatwienia spraw, doręczeń, wezwań, protokołów, dowodów, decyzji i postanowień, odwołań oraz nadzwyczajnych trybów wzruszania rozstrzygnięć) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Określenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi (jeśli jej beneficjent nie dokona dobrowolnego zwrotu) następuje w drodze decyzji (określającej kwotę dotacji do zwrotu oraz wskazującej początkowy termin naliczania odsetek), a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, m.in. że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Odnosząc się do kategorii zarzutów naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania (art. 7, 10 §1, 15, 75 § 1, 77 § 1, 80, 89 i 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.) poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego prawnego sprawy i jej załatwienia, Sąd uznał zarzuty te za niezasadne. Zważyć należy, że stosownie do przepisu art. 36 u.of.z.o. organ dotujący – w tym wypadku Prezydent Miasta skontrolował prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji oświatowej udzielonej skarżącej spółce w związku z prowadzeniem przedmiotowych przedszkoli. Stosownie do art. 36 ust. 3 u.f.z.o. prowadząca przedszkola skarżąca spółka brała udział w postępowaniu kontrolnym. Sąd wskazuje, że wyniki powyższej kontroli dały organowi dotującemu podstawę do wszczęcia na gruncie art. 252 u.f.p. postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu Miasta [...] na prowadzenie ww. przedszkoli. W kontekście powyższego, w ocenie Sądu w pełni uprawnione i stanowiące konsekwencję prawną wyników kontroli prowadzonej w trybie art. 36 u.f.z.o. było następnie wydanie przez organ dotujący postanowienia z 11 grudnia 2023 r., mocą którego włączono do niniejszego postępowania administracyjnego dokumentację postępowania kontrolnego (tj. umowy zawarte pomiędzy przedszkolem a rodzicami/opiekunami prawnymi, zaświadczenia, oświadczenia dyrektorów placówek oświatowych oraz informacje od rodziców dzieci otrzymane drogą elektroniczną). W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skarżącej braku przeprowadzenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym wyczerpującego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) Sąd wskazuje, że w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W judykaturze sądów administracyjnych wskazuje się, że ustawodawca w art. 75 § 1 k.p.a. wprowadza szeroki katalog dowodów przyjmując, że dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem. Poza dokumentem urzędowym (art. 76 § 1 k.p.a.) nie przypisuje poszczególnym dowodom wyższej rangi niż pozostałym. Nie ma więc przeszkód do ustalenia określonej okoliczności w drodze oświadczenia osoby posiadającej wiedzę na tę okoliczność. Celowość zaś przeprowadzenia konkretnego wnioskowanego dowodu przez stronę jest determinowana całokształtem dotychczasowego materiału dowodowego i okolicznościami z niego wynikającymi (por. wyrok NSA z 12 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 1598/23). W ocenie Sądu pozostawało zatem w zgodzie z art. 75 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a. oparcie ustaleń w niniejszej sprawie na materiale dowodowym zebranym w uprzednio przeprowadzonym, przy udziale skarżącej, postępowaniu kontrolnym. Uprawnionym było zatem przyznanie mocy dowodowej tak dokumentom urzędowym (wystąpienie pokontrolne oraz zaświadczenia dyrektorów placówek oświatowych), jak i dokumentom prywatnym (złożone drogą elektroniczną oświadczenia rodziców dzieci objętych przyznaną dotacją oświatową). Przepis art. 89 § 2 k.p.a. określa, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Przepis ten nie nakłada bezwzględnego obowiązku przeprowadzenia rozprawy w sytuacji spornych interesów stron, a tylko daje możliwość organom jej zarządzenia, gdy zajdzie taka potrzeba (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3321/19). Organ I instancji zasadnie przyjął, że uzyskane od rodziców kontrolowanych dzieci w toku czynności kontrolnych informacje wyczerpują zakres objęty postępowaniem i przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy, a strona zapoznała się z nimi. Uprawnione było więc przyjęcie, że wezwanie do złożenia wyjaśnień rodziców dzieci objętych dotacją stanowiłoby powielenie złożonych przez nich oświadczeń złożonych w toku kontroli, a tym samym nie zmierzałoby do wyjaśnienia nowych okoliczności. W świetle powyższego nie sposób uznać, by organy orzekające dopuściły się w zakończonym postępowaniu naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 89 k.p.a. Poszczególne czynności organu I instancji (włączenie dowodów z postępowania kontrolnego do akt niniejszego postępowania) korespondują z uzasadnieniem faktycznym i prawnym decyzji obu instancji. Organy trafnie wskazały, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na: a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy - w wysokości nieprzekraczającej: – 250% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1, – 150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek, aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a, b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 i 1517), 2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach, c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania. W kontekście powołanych regulacji oraz normy określonej w art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p. i zebranych dowodów organy zasadnie przyjęły, że w okresie od I 2021 do VIII 2021 r. skarżąca spółka pobrała w nadmiernej wysokości dotację oświatową na wskazane dzieci (tabela na s. 5-6 i 7 decyzji organu I instancji), które w okresie tym do obu przedszkoli nie uczęszczały. Powyższe zostało wykazane przez organy dzięki uzyskaniu od rodziców tychże dzieci oświadczeń o uczęszczaniu ich dzieci w poszczególnych miesiącach do innych placówek oświatowych. Pomocnymi w potwierdzeniu tychże okoliczności były zebrane przez organ dotujący i dołączone do materiału dowodowego w niniejszej sprawie zaświadczenia dyrektorów placówek oświatowych. Na uwagę zasługuje, że organ I instancji wskazał w treści uzasadnienia faktycznego decyzji tak oświadczenia rodziców tychże dzieci, jak i zaświadczenia od dyrektorów placówek oświatowych opisujące omawiany stan (s. 3-5 decyzji organu I instancji). Jednocześnie strona skarżąca sposób skuteczny nie podważyła tychże dowodów. Skarżąca, powołując się na treść art. 34 ust. 2 u.f.z.o., wskazuje, że skoro dziecko staje się uczniem przedszkola to przysługuje na niego dotacja. Dotacje mają zaś charakter roczny i są one przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy placówki. Do ustalenia wysokości dotacji przyjmuje się natomiast iloczyn rzeczywistej liczby uczniów danej placówki oraz stawki dotacji. Odnośnie powyższego organy orzekające trafnie na gruncie art. 34 ust. 2 i 3 u.f.z.o. stwierdziły, że dotacja oświatowa przysługuje na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe. Jakkolwiek dotacja przysługuje na każdego ucznia, to jej otrzymanie nie wiąże się tylko z samym wykazaniem przez organ prowadzący przedszkole określonego na dany miesiąc stanu dzieci uczęszczających do przedszkola, lecz z uwagi na cel dotacji oświatowej określony w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. tj. dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, niezbędną przesłanką zasadności przyznania dotacji jest – co wydaje się oczywiste – faktyczne uczestnictwo dziecka w danym miesiącu do zajęciach przedszkolnych służących kształceniu, wychowaniu i opiece dziecka (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Po 114/25). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez przedszkole czy też pokrywania wszelkich jego wydatków. Ostatecznym beneficjentem środków z dotacji ma być bowiem dziecko uczęszczające do przedszkola (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2022r, sygn. akt I GSK 745/19). Bez znaczenia wobec tego jest okoliczność, czy dani rodzice (opiekunowie prawni) wypowiedzieli umowę z danym przedszkolem. Z perspektywy prawnej istotne jest, czy dziecko do przedszkola uczęszczało w danym miesiącu. Rację należy zatem przyznać Kolegium, które powołując się na normę określoną w art. 34 ust. 2 u.f.z.o. wskazało, że dziecko musi fizycznie uczestniczyć w zajęciach przedszkolnych i nie wystarczy dla uzyskania dotacji w danym miesiącu jedynie okoliczność, że dziecko zostało do przedszkola zapisane (poprzez zawarcie umowy). Skoro wymienione w decyzji dzieci we wskazanych przez organ I instancji miesiącach nie uczęszczały do obu prowadzonych przez szkołę przedszkoli, a uczęszczały do innych placówek i z tego tytułu placówki te uzyskiwały z budżetu innych jednostek samorządu terytorialnego dotacje oświatowe, oczywiste jest, że dotacje na te dzieci skarżąca pobierała w nadmiernej wysokości. Stwierdzić należy, że chodzi o faktyczną liczbę uczniów szkoły spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony. Samo stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tożsame z obowiązkiem zwrotu dotacji, powstaje co do zasady w fazie rozliczania dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 6 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 79/17). W niniejszej sprawie do ustalenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości doszło na skutek najpierw przeprowadzenia czynności kontrolnych, a dalej - w następstwie postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że ustalenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości miało związek z wykazaniem przez skarżącą grupy dzieci, które uczęszczały do przedszkola w latach wcześniejszych, a w kontrolowanym okresie już nie, bowiem zostały przeniesione do innych placówek oświatowych – przedszkoli czy szkół podstawowych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Po 114/25). Sąd stwierdza, że faktycznie dotacja oświatowa jest dotacją roczną i z tego powodu nie stanowi świadczenia okresowego, lecz jednorazowe (por. wyroki SN: z 22 maja 2014 r., IV CSK 531/13, LEX nr 1504576; z 26 marca 2015 r., V CSK 376/14, LEX nr 1683419), choć "zaliczkowo" wypłacane w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Zaliczki nie mają charakteru samodzielnego świadczenia, lecz są częścią jednego większego świadczenia. Wysokość tego świadczenia określona jest bez odwoływania się do elementu czasu, zaś jego zaliczkowe wypłacanie w dwunastu częściach, jest tylko sposobem spełnia tego świadczenia, który ma służyć zapewnieniu bieżących środków na funkcjonowanie placówek (wyrok SN z 22 maja 2014, IV CSK 531/13, OSNC 2015, Nr 4, poz. 2015). Co więcej "dotacje są przekazywane w przeliczeniu na faktyczną, a nie planowaną liczbę uczniów. Liczba uczniów (odpowiednio wychowanków, dzieci, słuchaczy kursów, uczestników zajęć), o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. służy jedynie zaplanowaniu wydatków budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na udzielenie dotacji. Przepis ten stanowi novum w stosunku do ustawy o systemie oświaty. Zasadę, iż dotacja przysługuje na ucznia rzeczywistego, do tej pory wywodzono z orzecznictwa, które wskazywało na potrzebę uwzględnienia liczby uczniów uczęszczających do placówki oświatowej przy obliczaniu wysokości poszczególnych rat dotacji (wyrok WSA we Wrocławiu z 13 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 1/18). Wysokość dotacji powinna więc odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie będzie odpowiadać faktycznej liczbie uczniów, gdy będzie ona obejmować osoby, które wprawdzie są do szkoły (przedszkola) zapisane, lecz do niej nie uczęszczają (wyrok NSA z 14 marca 2019 r., I GSK 869/18, LEX nr 2655372; K. Tusiński [w:] Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, red. M. Pilich, Warszawa 2020, art. 34). W świetle obowiązujących przepisów prawa nie budzi wątpliwości, że dotacja jest udzielana na ucznia (przedszkolaka); art. 16 u.f.z.o. wyraźnie posługuje się sformułowaniem "na każdego ucznia". Również art. 34 ust. 2 u.f.z.o. jasno stanowi, że dotacje są przekazywane na każdego ucznia, będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem. Istotne jest więc, że po pierwsze chodzi tu o osobę, która formalnie jest zapisana do przedszkola, a po drugie, która faktycznie do niego uczęszcza w danym miesiącu. Co więcej dotacja ma zapewnić wykonywanie zadań oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Tak więc sama dotacja ma charakter celowy i nieodłącznie związana jest z wykonywaniem konkretnych zadań. Nie budzi wątpliwości, że w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej mogą być realizowane wyłącznie w stosunku do dzieci, które uczęszczają do placówki - stąd obowiązek składania comiesięcznych informacji o aktualnej liczbie uczniów uczęszczających do niepublicznej placówki. Trafnie więc w orzecznictwie przyjmuje się, że dotacja może być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie zadania w odniesieniu do dziecka będącego uczniem, przedszkolakiem albo wychowankiem. Przymiot taki nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do szkoły, przedszkola albo ośrodka, gdy nieuczęszczanie to nie jest związane ze zdarzeniem losowym (np. choroba) czy z kalendarzem zajęć w placówce (np. ferie, wakacje), ale z decyzją podjętą przez rodziców o nieuczęszczaniu dziecka do przedszkola (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 273/16, wyrok WSA w Gliwicach z 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 233/23, wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4795/16, ONSAiWSA 2018, nr 4, poz. 76). Przedstawiona wykładnia przepisów u.f.z.o. jest tym bardziej w stanie faktycznym niniejszej sprawy zasadna i racjonalna, że nie mamy do czynienia z krótkotrwałym czy wakacyjnym nieuczęszczaniem przez wymienione w decyzji organu I instancji dzieci, lecz jednoznacznie ustaloną zmianą placówek przez rodziców (opiekunów prawnych) tychże dzieci w ustalonych okresach. Wydatki bieżące związane z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi winny zaś "podążać" za dzieckiem, tj. być kierowane do organu prowadzącego placówkę oświatową, do której dziecko faktycznie uczęszcza w danym okresie. W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uznania, że rozstrzygnięcie organu I instancji o "zobowiązaniu spółki do zwrotu dotacji" narusza art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 252 u.f.p., bowiem – jak wskazuje skarżąca – nie znajduje podstawy prawnej. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie organu winno obejmować "określenie wysokości dotacji podlegającej zwrotowi". Zważyć należy, iż przepis art. 252 ust. 1 u.f.p. określa, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu I instancji zawarte w decyzji z 8 stycznia 2024 r. w pełni odpowiada dyspozycji powołanego przepisu, tym bardziej, że zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy zaistnienia określonych okoliczności faktycznych, którymi są niewykorzystanie dotacji lub wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem. Tym samym do powstania zobowiązania nie jest wymagana decyzja, gdyż decyzja obowiązku tego nie tworzy. Obowiązek zwrotu dotacji powstaje niezależnie od tego czy w sprawie została wydana czy też nie decyzja nakazująca jej zwrot. Decyzja o zwrocie dotacji potwierdza jedynie zaistnienie zobowiązania powstałego z mocy prawa (por. wyrok NSA z 20 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 724/21). Nie doszło zatem w sprawie do naruszenia zarzucanych przepisów. WSA wskazuje, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma więc charakter wyjątku, a jego przeprowadzenie pozostawiono uznaniu sądu. Należy przyjąć, że celem wprowadzenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego, czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem (wyrok NSA z 30 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1256/18). Sąd poza rozprawą przeprowadził dowód z dokumentu w postaci decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 czerwca 2024r. znajdującego się w aktach administracyjnych, a załączonych do akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 114/25. Sąd dokonał tej czynności procesowej w aspekcie zarzutu skargi, a mianowicie żądania stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W powyższym aspekcie należy wskazać, że strona wskazała, że decyzją z dnia 12 listopada 2024 r. SKO w [...] orzekło w przedmiocie dotacji za okres od stycznia 2021 r. do sierpnia 2022 r. Decyzja ta była przedmiotem kontroli dokonywanej przez WSA w Poznaniu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Po 114/25). W tym zakresie wskazać należy, że decyzją z dnia 12 listopada 2024 r. SKO w [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 12 czerwca 2024 r. Podkreślić należy, że ww. decyzja organu I instancji z 12 czerwca 2024 r. dotyczyła zwrotu dotacji pobranej za okres od września 2021 r. do sierpnia 2022 r. Tymczasem w przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji została wydana wcześniej tj. w dniu 8 stycznia 2024 r. i ponadto dotyczyła innego okresu – zwrotu dotacji za okres od stycznia 2021 r. do sierpnia 2021 r. Organ nie wydał zatem dwóch decyzji w zakresie tej samej sprawy administracyjnej. Brak jest więc normatywnych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, wobec czego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.