III SA/Po 335/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-10-08

Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Walentyna Długaszewska, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji określająca obowiązek zwrotu dotacji oświatowej może zostać doręczona po upływie terminu przedawnienia przewidzianego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Decyzja organu II instancji doręczona po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia, liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym beneficjent otrzymał dotację, narusza art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. Wobec przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji, postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe i decyzję należy uchylić oraz umorzyć postępowanie.
Stan faktyczny
Fundacja otrzymała w 2018 roku dotację oświatową na prowadzenie trzech szkół. Organ I instancji wydał decyzję w 2021 roku, określającą kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i nakazującą jej zwrot. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy w marcu 2025 roku. Fundacja zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia zwrotu dotacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję organów obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej za rok 2018; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Fundacji kwotę 17.824 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 roku sprawy ze skargi Fundacji [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 października 2021 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej za rok 2018; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 17.824,- (siedemnaście tysięcy osiemset dwadzieścia cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 3 marca 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 7 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Fundację [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z 7 października 2021 r. określono wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Fundację [...] z s. w [...] (będącej organem prowadzącym Policealnej Szkoły Medycznej [...] w [...] ul. [...] – dalej: Szkoła Medyczna; Policealnej Szkoły dla Dorosłych [...] w [...] ul. [...] - dalej: Szkoła Policealna; Zaocznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w [...] ul. [...] - dalej: Liceum Zaoczne; łącznie ww. placówki dalej: przedmiotowe szkoły), w kwocie 700.640 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że Fundacja [...] otrzymała w roku 2018 na prowadzenie powyższych szkół dotację w łącznej wys. 824.284,63 zł (295.752,22 zł dla Szkoły Medycznej; 394.796,44 zł dla Szkoły Policealnej oraz 133.735,97 zł dla Liceum Zaocznego). Na kwotę nienależnie wydaną składają się: 1. wydatki wypłacone na rzecz 4 podmiotów na podstawie faktur za usługi i dostawy o niejasnym przeznaczeniu, pośrednictwo zakupu, lub dla których nie było możliwe potwierdzenie przeznaczenia. Organ wskazał, że podmioty te mają siedzibę w [...] pod tym samym adresem, są powiązane osobowa lub kapitałowo ze sobą i z organem prowadzącym szkoły. Wydatki te to: - kwotę 314.794,64 wypłacono Fundacji [...] za "zakup usług edukacyjno-pedagogicznych"; zdaniem organu I instancji strona scedowała podstawową część organizacji procesu nauczania na inny podmiot, a więc nie realizował statutowego zadania nauczania poprzez zapewnienie kadry pedagogicznej, które to zadanie leży w kompetencji dyrektora szkoły a którego wynagrodzenie rozliczane było ze środków dotacji. Ponadto organ wskazał, że z punktu widzenia rozliczenia dotacji istotne jest, czy cała kwota wydatkowana przez Fundację [...], sfinansowana z dotacji otrzymanej od Miasta, została przeznaczona na pokrycie kosztów pracy pedagogów (dotacja ta ma bowiem charakter podmiotowo-ceIowy); - kwotę 260.270,05 zł wypłacono spółce [...] Sp. z o.o. Sp. k. tytułem zaliczek za najem pomieszczeń budynki przy ul. [...]; zdaniem organu pierwszej instancji powyższa spółka nie jest właścicielem tego budynku, ponadto wątpliwości budzą podstawy i okoliczności wzięte pod uwagę przy określeniu kwoty najmu (m.in. brak wskazania metrażu najmowanej powierzchni, koszty mediów określone z góry), a sama nieruchomość była również wykorzystywana jako siedziba Fundacji [...] - kwotę 38.130,00 zł wypłacono spółce [...] Sp. z o.o. Sp. k. za świadczenie usług księgowych; zdaniem organu pierwszej instancji w ramach tych usług powyższa spółka zobowiązała się m.in. do realizacji czynności, które nie dotyczą dotowanych szkół, a organu prowadzącego - a więc nie są związane z celem dotacji; - kwotę 4.419,64 zł wypłacono spółce [...] z o.o. Sp. k. za zakupy akcesoriów kosmetycznych, jednakże na żadnym dokumencie (fakturze) nie ma potwierdzenia wydania i odebrania tych przedmiotów. Organ zauważył, że strona była również organem prowadzącym szkoły w innych miastach w Polsce, w związku z czym trudno jednoznacznie uznać, że zakupów dokonano na rzecz dotowanych szkół - tym bardziej, że na fakturach wykorzystano logo "[...]". 2. Wydatki nieudokumentowane, niedostatecznie udokumentowane lub takie, które budzą wątpliwości czy dotyczą zadań podmiotów dotowanych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej i kształcenia specjalnego, oraz czy ich ostatecznym beneficjentem był słuchacz (na łączną kwotę 82.770,20 zł): - 51.941,63 zł rozliczone tytułem wynagrodzeń wraz z pochodnymi dwóch pracowników administracji zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, w których nie wskazano szkoły, w której ich zatrudniono; - 13.528,58 zł za usługi dostępu do sieci Internet oraz 1.708,85 zł za usługi telekomunikacyjne dotyczące 3 stacjonarnych numerów telefonu - organ pierwszej instancji wskazał m.in., że na fakturach wskazano adres instalacji ul. [...]; - 3.741,93 zł za usługi kadrowo-płacowe; - 3.206,53 zł za usługi pocztowe - brak umowy na świadczenie usług pocztowych; - 3.345,60 zł za konserwację sprzętu biurowego i zakup tonerów - brak potwierdzenia, że zakup dotyczył szkół [...] - 583,12 zł za obsługę prawną - brak umowy na świadczenie usług prawnych; - 4.713,96 zł za zakup materiałów i wyposażenia, dokonany poza m. [...], zdaniem organu brak potwierdzenia przeznaczenia wydatków na rzecz dotowanych szkół. 3. wydatki niezwiązane z przeznaczeniem dotacji w łącznej kwocie 255,27 zł na nocleg w hotelu w [...] dwóch pracowników administracji oraz za przejazdy pracownika rozliczone wg. tzw. "kilometrówki". Od ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] Fundacja [...] złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Wskazano, że organ naruszył przepis art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), ponadto zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, bowiem organ I instancji oparł się w głównej mierze na protokole kontroli. Podniesiono również m.in., iż organ nie uwzględnił dowodu z akt kontroli za lata wcześniejsze, tj. nie uwzględnił zasady utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. Zdaniem strony ówczesna struktura wydatkowania środków dotacji była zbieżna z obecną strukturą wydatkowania, jednakże ich interpretacja wyrażona przez organ administracji publicznej różni się. SKO w [...] uznało zarzuty odwołania za niezasadne i orzekło – jak wskazano na wstępie - o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z materiału dowodowego zebranego od 14.06.2021 r. do 12.07.2021r. przeprowadzono kontrolę Fundacji [...] jako podmiotu będącego organem prowadzącym przedmiotowe szkoły. Przedmiotem kontroli była ocena wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu m. [...] (w 2018 r.) na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. W sprawie kluczowe była ocena, czy przedmiotowa dotacja została spożytkowana na realizację zadań określonych w przepisie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm., dalej: u.f.z.o.). Jak wynika z art. 251 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. z 2021 r. poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.) dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy f.z.o. dotacje przekazywane są na rachunek bankowy placówki (w tym przypadku szkół). Przedmiotowe dotacje przekazywane były natomiast bezpośrednio na rachunek bankowy organu prowadzącego, z którego ten wydatkował również dotacje przyznane z innych miast w Polsce. Samo to powoduje brak przejrzystości w rozliczeniach wydatków poszczególnych szkół. SKO podkreśliło, iż dotacje przeznaczane na realizację zadań danej placówki (tu: szkół) ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków, a więc są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, iż rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez placówkę bądź jednostkę ją prowadzącą, czy pokrywaniu wszelkich jej wydatków. Odnosząc się do zarzutu, że organ I instancji przy wydaniu decyzji oparł się w głównej mierze na przeprowadzonej kontroli za rok 2018, a nie uwzględnił akt kontroli z lat wcześniejszych i interpretacji w nich zawartych SKO stwierdziło, iż zarzut ten jest bezzasadny. Organ I instancji w pełni zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, na podstawie którego ustalił całokształt sprawy. Swoje stanowisko oparł na przeprowadzonej kontroli, w której w szczegółowy i obszerny sposób opisano okoliczności będące podstawą uznania kwoty dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Następnie rozstrzygnięcie wyjaśniono równie obszernie, logicznie i spójnie. SKO podkreśliło, że to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została przeznaczona na realizację ustawowych celów. To oznacza zaś, że to po stronie organu prowadzącego daną placówkę istnieje obowiązek rozliczenia się ze środków otrzymanej dotacji, w tym przedstawienia dokumentów źródłowych umożliwiających ocenę prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji. Po stronie organu prowadzącego placówkę istnieje również obowiązek prowadzenia rzetelnej i szczegółowej dokumentacji, by w razie wątpliwości wykazać, że przyznane z tej dotacji publiczne środki spożytkowano na cele prawem określone, a więc to organ prowadzący daną placówkę zobowiązany jest gromadzić dowody, które potwierdzą prawidłowość wykorzystania dotacji. Od decyzji organu II instancji strona skarżąca wywiodła skargę do tutejszego Sądu, zarzucając naruszenie: 1. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) poprzez doręczenie decyzji mimo upływu okresu przedawnienia dla żądania zwrotu dotacji otrzymanej w 2018 r., 2. naruszenie norm prawa procesowego - art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, - art. 6 i art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie praworządności i zasadzie zaufania; - art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, - art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 i 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony i nieustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej, 3. w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym uznaniu, że skarżąca nie udokumentowała dostatecznie wydatków dokonanych z dotacji oświatowej lub nieprawidłowo klasyfikowała wydatki jako mogące być rozliczone z dotacji 4. naruszenie norm prawa materialnego: - art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez ich błędne zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że kwota wskazana w decyzji podlega zwrotowi jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania z uwagi na upływ okresu przedawnienia, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano m. in., że decyzja organu II instancji została doręczona stronie 3 marca 2025 r., czyli po upływie terminu przedawnienia – dotację otrzymano w 2018 r., a zatem okres terminu przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od koca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku . Przepis ten stosuje się również do dotacji oświatowej jako do należności wskazywanej w art. 2 § 2 O.p. W sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności zawieszające lub przerywające bieg przedawnienia wskazane w art. 70 § 2-4 i 6 O.p. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd bada zatem legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 P.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu zasadny był zarzut dotyczący naruszenia art. 70 § 1 O.p. poprzez doręczenie decyzji organu II instancji mimo upływu okresu przedawnienia dla żądania zwrotu dotacji otrzymanej w 2018 r. W ocenie Sądu trafnie wskazała strona w uzasadnieniu skargi, że decyzja organu II instancji została doręczona stronie w marcu 2025 r., czyli po upływie terminu przedawnienia – dotację otrzymano w 2018 r., a zatem okres terminu przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. Bezspornie sprawa dotyczy zwrotu dotacji oświatowej udzielonej skarżącej w 2018 r. Decyzja organu I instancji został wydana 7 października 2021 r., skarżąca w ustawowym 14-dniowym terminie wniosła odwołanie, zaś organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję po niespełna 4 latach – w dniu 3 marca 2025 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej dnia 26 marca 2025 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowym, że przepisy art. 70 O.p. stosuje się do kwestii przedawnienia zwrotu dotacji oświatowych. Jak trafnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 249/18 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w art. 251 oraz art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa, a zatem decyzja w tym przedmiocie ma charakter deklaratoryjny (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.). Taki charakter decyzji przesądza o terminie przedawnienia, wskazanym w art. 70 § 1 O.p. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2005 r., sygn. I FSK 132/05, publ.: jak wyżej). W ocenie Sądu tylko doręczona decyzja może rodzić skutki prawne zarówno dla strony, jak i organu, a to oznacza, że decyzja określająca wysokość zobowiązania doręczona po upływie terminu przedawnienia narusza art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 O.p., gdyż dotyczy zobowiązania, które wygasło na skutek upływu terminu przedawnienia, a więc zobowiązania nieistniejącego. Podzielić należy stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z 25 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Po 24/21 (publ.: j.w.) wydanym na tle zagadnienia prawnego przedawnienia zwrotu dotacji oświatowej. W wyroku tym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2. Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. W myśl art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w przypadku, o którym mowa w powyższych przepisach, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). W przypadku zatem, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości) właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta. Oznacza to, że obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanym art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa (ex lege). Skoro zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa, to decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, co zgodnie wskazuje się w judykaturze i orzecznictwie (zob. L. Lipiec-Warzecha Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, Wyd. ABC 2011 r. oraz m.in. wyroki NSA: z 3 września 2014r. sygn. II GSK 916/13 i z 8 marca 2016 r. sygn. II GSK 2190/14, publ.: j.w.). W myśl art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Rozpoznając zarzut przedawnienia rozważyć należy kwestię odpowiedniego stosowania przepisów Działu III O.p., m.in. w zakresie rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia zobowiązań dotacyjnych. Przedawnienie zobowiązań podatkowych regulują przepisy Rozdziału 8 Działu III O.p. Wynika z nich, że sposób liczenia terminu przedawnienia jest uzależniony zasadniczo od sposobu powstania zobowiązań podatkowych, które mogą powstać albo na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawy podatkowe wiążą powstanie zobowiązań podatkowych (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.), albo na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.). Jak już wyżej wyjaśniono, decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p. Stanowi on, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku. W związku z powyższym przyjąć należy, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu dotacji i jedynie przed jego upływem możliwe jest jej skuteczne prawnie doręczenie beneficjentowi (zob. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18, publ.: j.w.). Odnośnie zagadnienia, od jakiego momentu termin ten biegnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 3644/15 (publ.: j.w.) wskazując, że bieg terminu przedawnienia należy ściśle wiązać z charakterem zobowiązania podlegającego zwrotowi. Jeżeli zatem przyznane środki finansowe są środkami nienależnymi w rozumieniu ustawy, a obowiązek zwrotu dofinansowania nienależnego powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa, to obowiązek zwrotu należy wiązać z dniem otrzymania tych środków przez beneficjenta. Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Powyższe stanowisko NSA wywiódł z brzmienia art. 207 ust. 1 u.f.p., wskazując m.in. na fakt, że ustawodawca nakazuje liczyć odsetki od zwracanej kwoty od dnia przekazania środków beneficjentowi, w zakresie odsetek, traktując te środki jak zaległości podatkowe. Podobną regułę odnośnie daty, od której nalicza się odsetki beneficjentowi dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, który wykorzystał środki niezgodnie z przeznaczeniem, przyjmuje art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. W konsekwencji zastosowanie art. 70 § 1 O.p. prowadzi do rezultatu, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji powinno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z 21 lutego 2020 r., sygn. I GSK 1649/19, publ. j.w.). Doprecyzowując - bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację. (por. przykładowo wyroki NSA: z 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18 i z 14 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2656/18 – publ.: j.w.). Tym samym dla rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia zwrotu dotacji nie jest data jej rozliczenia (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2583/18, z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 351/18 – publ.: j.w.) lub stwierdzenia okoliczności wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, którą należy wiązać z doręczeniem protokołu kontroli (por. wyrok WSA w Lublinie z 21 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1046/17 – publ. j.w.). W niniejszej sprawie skarżąca otrzymała dotację w roku 2018, a zatem okres 5-letniego terminu przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu 7 października 2021 r., natomiast decyzja organu II instancji - w dniu 3 marca 2025 r. Doręczono ją pełnomocnikowi skarżącej dnia 26 marca 2025 r. (patrz kta adm.) Z powyższego wynika jasno, że SKO w [...] wydało i doręczyło skarżącej po dniu 31 grudnia 2023 r., a zatem po upływie 5-letniego okresu przedawnienia. Rację ma strona skarżąca, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności zawieszające lub przerywające bieg terminu przedawnienia wskazane w art. 70 § 2-4 i 6 O.p. Prowadzi to do konkluzji, że organ II instancji naruszył przepisy art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 9 O.p. Przedmiotowe zobowiązanie skarżącej do zwrotu dotacji oświatowej za rok 2018 wygasło bowiem na skutek przedawnienia ( art. 59 § 1 pkt 9 O.p.). W tym stanie sprawy Sąd orzekł w pkt 1. wyroku o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a., albowiem stwierdzono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W pkt 2. wyroku umorzono postępowanie administracyjne w sprawie na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., uznając, że z powodu wygaśnięcia z końcem 2023 r., na skutek przedawnienia zobowiązania, postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez skarżąca dotacji oświatowej za rok 2018 stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i nie było podstaw do dalszego jego prowadzenia. W pkt 3. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2005 r. o opłatach za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), orzeczono o zwrocie skarżącej od organu kosztów postępowania w kwocie 17.824 zł, na które składają się: uiszczony wpis stosunkowy od skargi w kwocie 7007 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wys. 17 zł oraz stawka wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 10800 zł jak pochodna wartości przedmiotu sporu (700.640 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło