III SA/Po 393/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-11-19

Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Walentyna Długaszewska, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej mógł żądać zwrotu świadczeń przyznanych na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 za okres VII-IX 2020 r., jeśli beneficjent skorzystał również z pomocy na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 w okresie IV-VI 2020 r.? Czy wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu świadczeń było zasadne, jeśli beneficjent dokonał zwrotu części środków przed jego wszczęciem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy COVID-19, przyjmując, że skorzystanie z pomocy na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 w jednym okresie wyklucza możliwość otrzymania świadczeń na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 w innym okresie. Wskazano, że różne formy wsparcia wynikające z ustawy COVID-19 należy traktować rozłącznie, o ile żaden przepis nie stanowi inaczej. W związku z tym, żądanie zwrotu świadczeń było niezasadne, a wszczęcie postępowania administracyjnego nie miało podstaw prawnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący S. B. ubiegał się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych spowodowanym COVID-19 na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 za okres VII-IX 2020 r. Wcześniej, w okresie IV-VI 2020 r., skorzystał ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19. Wojewódzki Urząd Pracy wezwał skarżącego do zwrotu części świadczeń, uznając, że nie mógł on skorzystać kumulatywnie z obu form pomocy. Dyrektor WUP umorzył postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń, uznając je za bezprzedmiotowe po tym, jak skarżący dokonał zwrotu części kwoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora WUP. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania z powodu braku podstaw do żądania zwrotu środków.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, umorzono postępowanie administracyjne oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu pobranych świadczeń I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z dnia 17 października 2024 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 4 kwietnia 2025 r., po rozpoznaniu odwołania S. B. od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z 17 października 2024 r. w sprawie umorzenia postępowania o obowiązku zwrotu świadczeń pobranych na podstawie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 340, dalej: ustawa COVID-19), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że wnioskiem z 29.07.2020r. S. B. zwrócił się o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19. Wniosek obejmował dofinansowanie do wynagrodzeń oraz środki na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne od kwoty dofinansowania dla 14 pracowników za VII-IX 2020 r. w łącznej kwocie 98.876,16zł. Na podstawie ww. wniosku wypłacono świadczenie w 3 równych transzach, każda po 32.958,72zł. Dofinansowanie wypłacono 7.08.2020 r., 31.08.2020 r. i 25.09.2020r. Z informacji uzyskanych w oparciu o Aplikację Centralną i System Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej (SUDOP) wynika, że w 2020 r. beneficjent skorzystał - na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 - ze zwolnienia w opłaceniu składek na ubezpieczenie społeczne na 3 miesiące w ZUS. Pismem z 20.09.2023r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (WUP) wystosował do skarżącego wezwanie do zwrotu kwoty 32.572,71 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania. Powołał się na art. 15gg ust. 6 i 7 ustawy COVID-19 zgodnie, z którym, świadczenia wypłacane ze środków FGŚP przysługują przez okres trzech miesięcy, a podmiot może uzyskać pomoc, jeśli nie uzyskał pomocy dla tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat. Zatem, uzyskanie środków wobec otrzymania już pomocy wypłaconej przez ZUS oznacza pobranie środków bez podstawy prawnej. W odpowiedzi strona odmówiła zwrotu środków wynikających z ww. wezwania podając, że korzystała ze zwolnienia z ZUS przez okres 3 miesięcy 2020 r., przy czym miesiące te, tj. IV-VI nie pokrywały się z okresem przyznanego świadczenia z WUP. W wyniku powyższego Dyrektor WUP w [...] wszczął postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń pobranych na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Decyzją z 17 października 2024 r. organ na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) umorzył postępowania administracyjne dotyczące obowiązku zwrotu przez stronę świadczeń pobranych na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, że 31.10.2023r. strona dokonała zwrotu środków wraz z odsetkami. Do zwrotu pozostała kwota 8,00 zł, jednak z uwagi na treść art. 15g ust. 17c ustawy COVID-19 dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy nie dochodzi zwrotu przekazanych świadczeń, jeżeli po dokonaniu rozliczenia, kwota należna do zwrotu nie przekracza najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora. Kwota ta zaliczana jest w koszty FGŚP, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15gg ust. 6 i 7 ustawy COVID-19 poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że strona nie mogła skorzystać kumulatywnie z instrumentów pomocowych przewidzianych w art. 15gg i art. 31 zo ustawy COVID-19. W świetle powyższego doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 105 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji gdy zwrot świadczeń był nieuzasadniony. Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) uznał zarzuty odwołania za niezasadne. Powołał przepisy art. 15gg ust. 1, 19, 20 i 23a ustawy COVID-19, by wskazać, że strona była obowiązana do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z FGŚP na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Strona złożyła we wskazanym terminie część prawidłowej dokumentacji wymaganej przy rozliczeniu. Wstępna weryfikacja rozliczenia zakończona została wynikiem pozytywnym, ale po końcowej weryfikacji przekazanych materiałów organ stwierdził, że strona w 2020 r. skorzystała także z pomocy na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 w miesiącach IV-VI 2020 r. W tym stanie sprawy organ uznając, że strona nie mogła skorzystać kumulatywnie z instrumentów pomocowych przewidzianych w art. 15gg i art. 31zo ustawy COVID-19, zażądał zwrotu świadczeń udzielonych na podstawie art. 15gg. Strona 31.10.2023r. Strona dokonała zwrotu środków wraz z odsetkami. Do zwrotu pozostała kwota 8,00 zł w tym 5,81 zł należności głównej i 2,19 zł odsetek. Kolegium zważyło, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Taka sytuacja zachodzi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przepis art. 105 § 1 K.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie - postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, ono od początku w świetle art. 15g ust. 17c ustawy COVID-19 nie powinno być wdrożone - beneficjent dokonał zwrotu należności przed wszczęciem postępowania, a pozostała niezwrócona kwota nie wymagała formy decyzji. Ponieważ organ I instancji postępowanie uruchomił, jedyną formą zniesienia sprawy było jego umorzenie. W skardze do tutejszego Sądu S. B. podniósł zarzuty naruszenia: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niezasadne umorzenie postępowania z powodu uznania, że stało się ono bezprzedmiotowe na skutek zwrotu dochodzonych środków przez skarżącego w sytuacji, gdy skarżący nie miał prawnego obowiązku dokonywania zwrotu środków na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 (wobec czego organ winien wskazać na inną przyczynę umorzenia postępowania administracyjnego), - art. 15gg ust. 1 i 2, ust. 6, ust. 7, ust. 7a, ust. 23 w zw. z art. 28 pkt 2 i art. 15gg ust. 21 w zw. z art. 15g ust. 17c oraz w zw. z art. 31zo ustawy COVID-19 poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i niezasadne uznanie istnienia obowiązku zwrotu dochodzonych środków w sytuacji, gdy samo żądanie zwrotu tych środków przez organ nie miało podstawy prawnej. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego z powodu braku podstaw do żądania zwrotu dochodzonych środków. Podniósł, że w ogóle nie był zobowiązany do zwrotu dochodzonych środków i z tego powodu należało umorzyć postępowanie administracyjne, nie zaś z powodu dokonania przez niego zwrotu środków. W odpowiedzi SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jako zasadną należało uwzględnić. Spór w niniejszej sprawie zogniskował się wokół zagadnienia, czy uprawnione było dochodzenie przez Dyrektora WUP w [...] od skarżącego zwrotu świadczenia uzyskanego na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 za miesiące VII-IX 2020 r., w sytuacji, gdy skorzystał on również z pomocy na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 w miesiącach IV-VI 2020 r. W konsekwencji należało odpowiedzieć na pytanie, czy zasadnie organ I instancji wszczął w 2024 r. postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia obowiązku świadczeń pobranych przez skarżącego na podstawie art./ 15gg ustawy COVID-19, bez względu na uprzedni (31.10.2023 r.) zwrot tychże świadczeń. W ocenie Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, albowiem – jak trafnie podnosi strona skarżąca - przedmiotowe postępowanie administracyjne nie powinno było zostać wszczynane i prowadzone ze względu na niezasadność dochodzenia przez Dyrektora WUP zwrotu świadczeń uzyskanych na mocy art. 15gg ustawy COVID-19, w sytuacji uprzedniego otrzymania przez stronę pomocy na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19. Organy orzekające błędnie przyjęły, że bezprzedmiotowość niniejszego postępowania administracyjnego implikuje zaś zwrot środków uzyskanych przez stronę na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Wstępna weryfikacja rozliczenia zakończona została wynikiem pozytywnym, ale po końcowej weryfikacji przekazanych materiałów organ stwierdził, że strona w 2020 r. skorzystała także z pomocy na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19, tj. zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Jak wynika z informacji zawartych w materiale stanowiącym akta niniejszej sprawy, pomoc w oparciu o art. 31zo ustawy COVID-19 została wykorzystana przez skarżącego w miesiącach IV-VI 2020r. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko skarżącego, że w sytuacji uzyskania przezeń wsparcia w miesiącach IV-VI 2020 r. tytułem określonym w art. 31zo ustawy COVID-19 nie było podstaw prawnych, by wzywać go do dokonania zwrotu środków uzyskanych za miesiące VII-IX 2020 r. na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażany szeroko w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Poznaniu: z 22 października 2025 r. sygn. akt III SA/Po 437/25 i z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 173/24, wyrok WSA w Gliwicach z 30 września 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 152/25 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych: 1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub 2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub 3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5. Stosownie do art. 15gg ust. 2 ustawy COVID-19 podmiotom, o których mowa w ust. 1, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1. Przepis art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 stanowi, że podmiot może otrzymać dofinansowanie z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Zgodnie z art. 15gg ust. 7a ustawy COVID-19 przepisu art. 7 ustawy nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków FGŚP, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. Przepis art. 15gg ust. 7a ustawy Covid-19 dodano przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 1192). Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej do wniosków, o których mowa w art. 15gg ust. 1 ustawy, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepis art. 15gg ust. 7a ustawy Covid-19 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Jako że w kontrolowanej sprawie wniosek został złożony 29 lipca 2020 r. i został rozpatrzony przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (jej wejście w życie nastąpiło 1 lipca 2021 r., pomoc przyznano jeszcze w roku 2020), do wniosku złożonego przez skarżącego nie stosuje się przepisu art. 15gg ust. 7a ustawy. Zgodnie z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19 podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z FGŚP na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Stosownie do art. 15gg ust. 20 ustawy COVID-19 podmiot, o którym mowa w ust. 1, składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy w szczególności: 1) dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z FGŚP zgodnie z przeznaczeniem; 2) dokumenty, potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku. Z kolei wedle art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19 dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie. Przepis ten stosuje się do kontrolowanej sprawy na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 2317). Z kolei na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy zmieniającej stosuje się do kontrolowanej sprawy art. 15gg ust. 23 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Przepis art. 15gg ust. 23 ustawy w tym brzmieniu stanowi, że podmiot, który nie poddał się kontroli, jest obowiązany do zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. Stosownie do wspomnianego wyżej art. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19 strona była obowiązana do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z FGŚP na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Na tle powołanych przepisów Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowane na tle zagadnienia prawnego potencjalnej kolizji świadczeń uzyskiwanych na podstawie art. 31zo ust. 1 i art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 stanowisko wyrażone przez Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 17 lipca 2025 r., sygn. I GSK 491/24 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym NSA stwierdził, że w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż art. 15gg ust. 6 ustawy Covid-19, ograniczając prawo do uzyskania wsparcia (o którym traktuje art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19) przez wnioskujący o niego podmiot wyłącznie do okresu trzech miesięcy odnosi się jedynie do tych form wsparcia, które zostały wymienione w ust. 1 i ust. 2 art. 15gg ustawy COVID-19. Brak jest więc podstaw do łączenia tego rodzaju pomocy z tą, o której taktuje art. 31zo ustawy COVID-19, jak to uczyniły rozstrzygające sprawę organy. Sąd odwoławczy wskazał, iż podziela prezentowany w orzecznictwie NSA pogląd, że rozliczne formy wsparcia, wynikające z przepisów ustawy COVID-19, należy traktować rozłącznie i w ten sposób dokonywać wykładni regulujących je przepisów, jeżeli żaden z przepisów tej ustawy nie wskazuje wyraźnie, że się one wzajemnie wykluczają, czy też, że należy sumować ich maksymalne okresy (por. np. wyroki NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. I GSK 251/22; z 7 kwietnia 2022 r., sygn. I GSK 28/22; publ.: jak wyżej). W licznych jednostkach redakcyjnych art. 15gg ustawy COVID-19 brak jest regulacji, która stanowiłaby o tym, że wymieniona w nim pomoc, nie może być łączoną z tą, o której mowa np. w art. 31zo ustawy COVID-19 lub że do maksymalnego okresu jej trwania zaliczyć należy okres wsparcia z art. 31zo, uzyskanego przez występujący o tę pomoc podmiot. Analogiczne uwagi odnieść należy do wykładni i zastosowania art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19. O ile bowiem posłużenie się w nim zwrotem "takich samych tytułów wypłat" wskazuje że ustawodawca w tym wypadku nie ma na względzie bezwzględnie tożsamych tytułów wypłat, ale wykazujących zbliżone cechy, to jednak konkretne tytuły wypłat, o których mowa w tym przepisie, należy rozpatrywać w odniesieniu do form wsparcia, o których mowa wyłącznie w art. 15gg ustawy COVID-19. Ustawa COVID-19 zawiera bowiem różne rodzaje pomocy, jednocześnie określa ona mechanizm kolizyjny dla przyznawania pomocy z różnego tytułu. Oczywistym jest, że z tego samego tytułu przedsiębiorca nie może uzyskać pomocy w różnych trybach przewidzianych w ustawie o COVID-19. Rzecz jednak w tym, jak należy rozumieć zwrot pomoc z tego samego tytułu, czy należy jego rozumienie ograniczyć do samych pracowników bez względu jakiego elementu wypłaty oraz okresu dotyczy, czy też należy go rozumieć dodatkowo w kontekście elementów (składników) wypłaty, objętej wnioskiem o pomoc. W tym zakresie należy zatem odwołać się do orzecznictwa NSA, który w wyrokach z 27 kwietnia 2022 r., sygn. I GSK 251/22, z 18 stycznia 2023 r., sygn. I GSK 105/22, czy z 7 kwietnia 2022 r., I GSK 28/22 (publ.: j.w.), analizując różne formy pomocy w różnych konfiguracjach, lecz oparte na tym samym mechanizmie kolizyjnym (z art. 15gg i art. 15zzb ustawy COVID-19, art. 15g i art. 15 zzb, art. 31 zo ustawy COVID-19), stwierdził po pierwsze, że należy je traktować rozłącznie i w ten sposób dokonywać wykładni regulujących je przepisów, żaden z przepisów ustawy COVID-19 nie wskazuje bowiem, że się one wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego. Po wtóre NSA podniósł, że analiza przepisów ustawy COVID-19 wskazuje na fakt, że stanowisko organów o maksymalnym terminie dla wszystkich świadczeń przyznawanych na ich podstawie (3 miesiące) nie jest prawidłowe. Każdy z przepisów wskazuje bowiem odrębnie termin, na który określone w nim świadczenie może zostać udzielone (art. 15g ust. 16, art. 15ga ust. 7, art. 15gg ust. 6, art. 15zzb ust. 5 ustawy COVID-19). W żadnym z przepisów tej ustawy nie wskazano przy tym, że łączny termin świadczeń z poszczególnych tytułów nie może przekroczyć 3 miesięcy. Nie jest to zatem termin wspólny dla wszystkich świadczeń. Każde z nich korzysta z odrębnej regulacji tej kwestii, chociaż dla niektórych ze świadczeń maksymalny okres ich udzielenia jest analogiczny. Trzymiesięczny termin świadczenia liczony jest każdorazowo od miesiąca złożenia konkretnego wniosku, z odpowiednim zastrzeżeniem, charakterystycznym dla poszczególnych świadczeń (art. 15g ust. 18, art. 15gg ust. 7 i art. 15zzb ust. 12). Nie można zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że przyznanie dofinansowania na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy eliminuje możliwość przyznania świadczenia na innej podstawie, w tym na podstawie przepisu art. 15 gg ustawy COVID-19. Z powyższych względów należało uznać, że w odniesieniu do pracowników objętych wnioskiem złożonym na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 skarżący nie uzyskał pomocy w zakresie takich samych tytułów wypłat skoro uprzednio uzyskane wsparcie, na podstawie, art. 31zo ustawy COVID-19 - jak wynika z ustaleń organu - dotyczyło innych miesięcy tj. IV-VI 2020 r. Nie można tym samym skutecznie obronić sformułowanej przez organy tezy o otrzymaniu przez stronę skarżącą dofinansowania, z naruszeniem przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19. W rezultacie, nie było podstaw prawnych do żądania zwrotu przez stronę skarżącą otrzymanych środków na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Niezasadnie wobec tego organ I instancji pismem z 20.09.2023 r. wystosował do skarżącego wezwanie do zwrotu kwoty 32.572,71 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania. Tym bardziej niezasadnie organ I instancji pismem z 1.10.2024 r. wszczął postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń pobranych na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Wszczęcie takiego postępowania nie miało podstaw prawnych. Skoro jednak zostało on wszczęte to należało umorzyć to postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Organ winien wskazać jako podstawę umorzenia postępowania brak podstaw prawnych do jego prowadzenia, a bezprzedmiotowość spowodowaną dokonaniem przez skarżącego zwrotu środków (do czego został on przez organ niezasadnie wezwany). Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Taka sytuacja zachodzi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Przepis art. 105 § 1 K.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 538/21 - publ. j.w.). W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy należało uznać, że na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (art. 15gg i art. 31zo ustawy COVID-19) organ I instancji niezasadnie wszczął i prowadził postępowanie administracyjne wobec skarżącego o zwrot świadczeń uzyskanych za miesiące VII-IX 2020 r., czego dał następnie wyraz umarzając postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe z powodu dokonania przez skarżącego zwrotu dochodzonej przez organ należności. W tym miejscu należy podkreślić, że jeżeli skarżący został wezwany do zwrotu środków bez podstawy prawnej i dokonał wpłaty tych środków na rzecz organu, to może on domagać się w odpowiednim trybie dokonania zwrotu tych środków przez organ na jego rzecz. Sąd zwraca uwagę, że skarżący uczynił to już w piśmie z 21 października 2024 r. skierowanym do organu I instancji (k. 166 akt adm.) Mając zatem na uwadze stwierdzone wyżej naruszenia prawa materialnego (przez błędną jego wykładnię), tj. art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 mające wpływ na wynik sprawy w postaci niezasadnego zastosowania przepisu art. 15gg ust. 23c ustawy COVID-19 Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I. wyroku). Uznawszy, że omówiona wadliwość dotyczy błędnej wykładni przepisów prawa materialnego - art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19, jak i wadliwego jego zastosowania w niespornych okolicznościach sprawy, Sąd uznał, że dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego wobec skarżącego jest bezprzedmiotowe. Dlatego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego (pkt II. wyroku). W tym miejscu należy dodać, że obowiązkiem organu, wykraczającym poza zakres kontrolowanego postępowania administracyjnego, pozostaje rozpoznanie wniosku skarżącego (z 21.10.2024 r.) o zwrot nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 44.873,71 zł. Z powodu uwzględnienia skargi, Sąd w pkt III. wyroku - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) - zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w łącznej kwocie 697 zł, na którą składają się: 200 zł - uiszczonego wpisu od skargi, 17 zł - uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł - stawki wynagrodzenia pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło