III SA/Po 403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2013 r., w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W skardze R. M., powołując się na art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na poparcie powyższego wniosku skarżący podniósł, że wykonanie przedmiotowej decyzji spowoduje dla niego ciężkie i trudne do odwrócenia skutki, narazi go na koszty, a nade wszystko zniweczy sens wniesionej skargi, która przez to może stać się bezprzedmiotowa. Brak jej wstrzymania może, w ocenie skarżącego, spowodować również naruszenie jego słusznego interesu, w rozumieniu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek ten stanowił już przedmiot rozpoznania organu odwoławczego. Jednakże z uwagi na jego nieuwzględnienie, a także na fakt, iż nie przywołano w nim jako podstawy prawnej art. 61 § 2 pkt. 1 P.p.s.a., wskazującego na wyłączną kompetencję organu do jego rozpoznania, Sąd również obowiązany jest dokonać oceny prawnej tego wniosku, mając na względzie przesłanki wyrażone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem wstrzymania wykonania, jak podkreśla orzecznictwo sądów administracyjnych, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonaniu mogą podlegać akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54). W przedmiotowej sprawie decyzja, w stosunku do której skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania, dotyczy skierowania na badania psychologiczne, a zatem niewątpliwie jest aktem podlegającym wykonaniu. Sąd rozpoznając wniosek w oparciu o treść art. 61 § 3 P.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek, do których ustawa zalicza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei o trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wskazać przy tym należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 595/10, CBOSA). W ocenie Sądu argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dała postaw do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania względem niego trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa powyżej. Przede wszystkim wskazać należy, iż przedstawione w treści wniosku ogólnikowe twierdzenia, wskazujące na "narażenie skarżącego na koszty" bądź "naruszenie jego słusznego interesu", nie zostały przez skarżącego w żaden sposób uszczegółowione, poprzez wykazanie istnienia konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co w tym zakresie uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny wniosku. W szczególności powołanie się przez skarżącego na konieczność poniesienia kosztów w celu wykonania badań psychologicznych, nie tylko nie zostało poparte wskazaniem konkretnych kosztów jakie skarżący będzie musiał ponieść, lecz nadto w żaden sposób nie zmierza do wykazania, iż poniesienie tych kosztów wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, na przykład z uwagi na jego sytuację majątkową. Bez znaczenia pozostaje podnoszona przy tym okoliczność, że przedmiotowe badania obejmują także te kategorie prawa jazdy, w których skarżący nigdy nie popełnił wykroczenia. Okoliczność ta bowiem nie wpisuje się w żadną z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z kolei podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zniweczy sens wniesionej skargi, bowiem skarga ta stanie się wówczas bezprzedmiotowa, winna podlegać rozważeniu w kontekście przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu poddanie się przez skarżącego badaniom psychologicznym nie wypełnia ostatnio wspomnianej przesłanki. Jest to bowiem zdarzenie jednorazowe i krótkotrwałe, które w swej istocie nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. Należy zwłaszcza zauważyć, że samo wykonanie zaskarżonej decyzji nie powoduje automatycznie utraty uprawnień do kierowania pojazdami w jakimkolwiek zakresie. Poddanie się badaniu psychologicznemu ma na celu jedynie wyjaśnienie wątpliwości co do stanu psychicznego osób, które uporczywie naruszają przepisy prawa o ruchu drogowym. Dopiero ewentualne nieprzystąpienie przez skarżącego do badań psychologicznych albo negatywny wynik tego badania, skutkować będzie wszczęciem postępowania w przedmiocie odpowiednio zatrzymania prawa jazdy (art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm., dalej: "u.k.p.") bądź cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p.). Podkreślenia zatem wymaga, że zaskarżona decyzja nie pozbawia strony uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, gdyż stanowi ona jedynie o konieczności poddania się badaniom (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I OZ 804/12, z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 582/13, CBOSA). Wbrew subiektywnym odczuciom skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji nie prowadzi także do bezprzedmiotowości skargi. Nie jest to bowiem jedna z takich okoliczności, które powodowałyby wyeliminowanie przedmiotu postępowania przez tutejszym Sądem, a więc krótko rzecz ujmując do utraty bytu prawnego zaskarżonej decyzji. Pomimo jej wykonania decyzja pozostanie w obrocie prawnym i konieczna będzie ocena jej zgodności z prawem, przez tutejszy Sąd. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.