III SA/Po 433/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Komendanta Policji o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2021 r. WSA w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji. W dniu [...] czerwca 2021 r. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi organu (radcy prawnemu) na adres elektroniczny organu I instancji wskazanego w odpowiedzi na skargę jako adres dla doręczania korespondencji pełnomocnikowi reprezentującemu organ odwoławczy.(k. 67-69 akt sąd.). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej organu upływał zatem z dniem [...] lipca 2021 r. W dniu [...] sierpnia 2021 r. WSA w Poznaniu zwrocił Komendantowi Policji akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia [...] czerwca 2021 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. pełnomocnik organu wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W przedmiotowym wniosku pełnomocnik organu wskazał, że wyrok WSA z [...] czerwca 2021 r. został doręczony na elektroniczną skrzynkę podawczą Komendy Miejskiej w Policji w K., która nie jest organem będącym stroną przedmiotowego postepowania. Pełnomocnik przyznał, że wskazał jako adres do doręczeń Komendę Miejską Policji w K., jednak jedynie w celu doręczenia korespondencji pisemnej, w formie papierowej. Radca prawny wskazał też, że osoba odpowiedzialna za odbieranie wszelkiej korespondencji wpływającej droga elektroniczną poprzez platformę EPUAP do Komendy Miejskiej w Policji w K. z uwagi na "niedopatrzenie" nie wydrukowała i nie przekazała mu przedmiotowego wyroku WSA z [...] czerwca 2021 r. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...].08.2021 r. pracownik ów wskazał, że kilka godzin wcześniej do organu wpłynął analogiczny wyrok tylko o innej sygnaturze, pracownik przyjął więc, że wyrok, który przyszedł później jest tożsamy z wcześniejszym. W kolejnych dniach z uwagi na prowadzone działania służbowe, pracownik nie miał możliwości przeglądania korespondencji na platformie EPUAP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Ustawodawca umożliwia jednak przywrócenie terminu do dokonania czynności, której uchybiono pod warunkiem, że zostaną spełnione łącznie następujące warunki: 1) brak winy strony w niedokonaniu czynności (art. 86 § 1 p.p.s.a.); 2) zachowanie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.); 3) uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.); 4) równoczesne dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Niespełnienie któregokolwiek ze wskazanych wymogów jest jednoznaczne z odmową przywrócenia terminu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że pełnomocnik organu nie wykazał, że nie ponosi winy w zakresie niewniesienia skargi kasacyjnej w terminie. Nie uprawdopodobnił również okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zarówno w odpowiedzi na skargę jak i późniejszych pismach procesowych organu wskazano i podkreślano jako adres do korespondencji pełnomocnikiem Komendę Miejską Policji w K. (k. 28 i 46 akt sądowych). Z żadnego pisma procesowego organu nie wynika jakoby podany przez pełnomocnika adres do doręczeń dotyczył jedynie "korespondencji pisemnej, w formie papierowej". Zresztą jak wynika z akt sprawy wcześniejsze wezwania Sądu były kierowane na skrzynkę podawczą Komendy Miejskiej Policji w K. i pełnomocnik organu na nie udzielał odpowiedzi. W myśl art. 74 § 10 p.p.s.a. w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru. Z jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych treści tego przepisu wynika, iż doręczenia przez sąd administracyjny korespondencji podmiotom w nim wskazanym obligatoryjnie dokonywane być muszą poprzez przesłanie pisma bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego i wykluczone jest w tym zakresie doręczanie korespondencji w formie papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego, tak z inicjatywy sądu jak i na wniosek organu. Dalej wskazać należy, iż w sytuacji gdy profesjonalny pełnomocnik organu jako adres do korespondencji wskazuje adres organu, to również do doręczeń dokonywanych pełnomocnikowi na jego wniosek na adres organu będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne znajdzie zastosowanie regulacja zawarta w art. 74 § 10 p.p.s.a. Brak jest bowiem jakichkolwiek racjonalnych podstaw dla przyjęcia, iż korespondencję sądową kierowaną do pełnomocnika na wskazany przez niego adres organu doręczać należy do siedziby organu w formie papierowej przez operatora pocztowego lub pracowników sądu, zaś korespondencję kierowaną do organu nie posiadającego pełnomocnika na adres elektronicznej skrzynki podawczej organu. Ze względu na istotę wdrażania komunikacji elektronicznej w sferze publicznej, pożądanym jest bowiem, aby podmioty publiczne komunikowały się przede wszystkim za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skoro zaś postępowaniu przed sądem administracyjnym organowi nie przysługuje możliwość wyboru sposobu doręczania mu pism, gdyż cytowany przepis nakłada obowiązek doręczenia do elektronicznej skrzyni podawczej, to w sytuacji procesowej, gdy pełnomocnik jako adres do korespondencji wskazuje adres organu, to doręczanie korepondecji sądowej takiemu pełnomocnikowi podlegać będzie rygorom określonym dla pism doręczanych organowi, w tym obowiązkowi doręczania pism na adres elektronicznej skrzynki podawczej. Co za tym idzie w ocenie Sądu doręczenie odpisu nieprawomocnego wyroku z uzasadnieniem formie elektronicznej do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego wskazanego przez profesjonalnego pełnomocnika organu jako adres do korepondecji, a nie w formie papierowej na adres organu, uznać należy za odpowiadające wymogom prawa i co za tym idzie skutecznie otwierające bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Oceny tej nie zmienia okoliczności, iż jako adres do korespondencji profesjonalny pełnomocnik wskazał Komendę Miejską Policji w K., a nie Komendę Policji, albowiem tak Komendant Miejski Policji, jak i Komendant Wojewódzki jako organy administracji rządowej są zgodnie z art. 2 usdt. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, podmiotami publicznymi o jakich mowa w art. 74a § 10 p.p.s.a. Dalej wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Tylko spełnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu stronie terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Dlatego o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 223/14 i z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10). W orzecznictwie wskazuje się również, że dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również to, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 647/04). W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla uznania winy profesjonalnego pełnomocnika wystarczy jednak nawet lekkie niedbalstwo z jego strony. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Zdaniem Sądu pełnomocnik organu powołując się na "niedopatrzenie" osoby odpowiedzialnej za odbieranie korespondencji wpływającej poprzez platformę EPUAP do Komendy Miejskiej w Policji w K. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, że profesjonalny pełnomocnik winien tak zorganizować swoją pracę, by wywiązać się z nałożonych przez jego mocodawców obowiązków, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA z: 11 marca 2009r. I OZ 198/09, z 3 marca 2009r. I OZ 155/09 i z 9 maja 2006r. II OZ 468/06; CBOSA). Skoro zaś pełnomocnik ten mimo reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym organu odwoławczego, jako adres do korespondencji wskazał adres organu I instancji, to jego rzeczą było takie zorganizowanie pracy by zapewnić sobie możliwość dokonywania czynności procesowych w przewidzianych przez prawo terminach. W ocenie Sądu, podane przez pełnomocnika organu przyczyny nie stanowią okoliczności, które uzasadniałaby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie znajduje uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 86 § 1 zd. 2 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.