III SA/Po 492/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-01-31
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdów, może być naliczana za każdy pojazd z osobna, nawet jeśli zmiana dotyczy grupy pojazdów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdów, zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, powinna być naliczana za każdy pojazd z osobna, a nie za grupę pojazdów. Każda zmiana danych dotyczących konkretnego pojazdu stanowi odrębne zdarzenie skutkujące koniecznością zgłoszenia. Ponadto, sąd stwierdził, że organy prawidłowo odmówiły zastosowania przepisów zwalniających z odpowiedzialności (art. 92b i 92c u.t.d.), gdyż przedsiębiorca nie wykazał, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniom, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny.Stan faktyczny
Spółka X została ukarana karą pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdów oraz skrócenie czasu odpoczynku kierowców. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując m.in., że kary powinny być naliczane za grupy pojazdów, a naruszenia wynikały z samowolnych zachowań kierowców. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył nową karę, częściowo uwzględniając argumentację spółki co do wysokości kar za niektóre naruszenia, ale podtrzymując zasadę odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Sp. X na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik ( spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019r. przy udziale sprawy ze skargi Sp. X w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i 6, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2200, ze zm., zwanej dalej: u.t.d.) uchylił w całości decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. o nałożeniu na Sp. X, zwaną dalej Skarżącą, kary pieniężnej w wysokości [...] zł i nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W siedzibie skarżącej przeprowadzono kontrolę, którą objęto okres 1 roku przed dniem rozpoczęcia kontroli, tj. przed dniem [...] grudnia 2017 r. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także realizacja obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Do kontroli skarżąca okazała licencję dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną w dniu [...] stycznia 2013 r. z terminem ważności od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2018 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio [...] kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] r.
Wobec stwierdzonych naruszeń, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną wysokości [...] zł.
Skarżąca wniosła odwołanie, w której pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy w sposób niezgodny z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a zwłaszcza pominięcie faktu, że w zakresie naruszenia z lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pojazdy były zbywane i nabywane w pewnych grupach oraz, że część z nich została zbyta i nabyta przed okresem objętym kontrolą, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że strona nie wprowadziła właściwego systemu nadzoru nad kierowcami oraz pominięcie okoliczności, że do większości naruszeń doszło wyłącznie w wyniku samowolnego zachowania kierowców, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 92c ust. 1 pkt c) ustawy o transporcie drogowym w rezultacie jego niezastosowania w sprawie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2018 r., wskazaną we wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że odnośnie naruszenia lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. (niezgłoszenie na piśmie lub w postaci elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, sankcjonowane karą w wysokości 800 zł), przedsiębiorca nie zgłosił w wymaganym terminie do licencji nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, faktu uzyskania tytułu prawnego do dysponowania łącznie [...] pojazdami – wszystkie te pojazdy zostały zgłoszone do licencji po dniu [...] stycznia 2018 r., natomiast prawo do dysponowania tymi pojazdami przedsiębiorca nabył najpóźniej w dniu [...] listopada
2017 r. Pomiędzy dniem [...] listopada 2017 r. a dniem [...] stycznia 2018 r. upłynęło zaś ponad 28 dni. Organ I instancji niezasadnie nałożył karę za pojazdy, co do których skarżąca utraciła tytuł prawny do dysponowania przed dniem [...] grudnia 2016 r. (pierwszym dniem okresu objętego kontrolą), zatem organ nie mógł nałożyć kary w tym przypadku i łączna kara za naruszenia określona lp. 1.4 załącznika nr 3 wyniosła [...] zł, a nie [...] zł.
Odnośnie naruszeń lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. (skrócenie dziennego czasu odpoczynku) organ wskazał szczegółowo [...] naruszeń dokonanych przez kierowców, zaznaczając przy tym, dwa błędy organu I instancji, które jednak nie miały wpływu na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w dwóch przypadkach kara została nałożona niezasadnie, bowiem kierowcy, wbrew ustaleniom organu I instancji, odebrali wymagany odpoczynek. Tym samym kara za naruszenia z tego tytułu winna wynieść [...] zł, a nie [...] zł.
Odnośnie naruszeń lp. 5.6 załącznika nr 3 do u.t.d. (przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch godzin kolejnych tygodni sankcjonowane karą pieniężną za przekroczenie o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin określonej w wysokości 100 zł). Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizy z danych cyfrowych karty kierowcy (K.R.) z uwzględnieniem błędów napięcia wskazał, że kierowca w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i [...] minuty, co skutkowało karą pieniężną w wysokości [...] zł.
Na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. kara pieniężna, jaka powinna być nałożona na stronę – w wysokości [...] zł – została ograniczona do kwoty [...] zł.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania, ew. o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów.
Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., zwanej dalej K.p.a.), bowiem nie ustalono, że pojazdy zostały nabyte i zbyte w grupach (zatem kara powinna być za grupę pojazdów, a nie pojedyncze pojazdy), ponadto nie podjęto kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego – nie przesłuchano w charakterze świadków kierowców i skarżącej jako strony, nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego i nie uwzględniono przedłożonego materiału dowodowego. Ponadto pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie art. 92c u.t.d. przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie zadbała o właściwy system nadzoru nad kierowcami i pominięcie, że do większości naruszeń doszło przez samowolne zachowania kierowców, którzy nie dostosowali się do panujących w przedsiębiorstwie procedur, a także naruszenie art. 4 pkt 22 u.t.d.
W uzasadnieniu strona rozszerzyła argumentację skargi wskazując m.in., że część pojazdów została nabyta i zbyta przed okresem objętym kontrolą, a pozostałe pojazdy zostały nabyte w trzech grupach czasowych i zdaniem skarżącej ukaranie karą pieniężną w wysokości 800 zł winno nastąpić za grupę pojazdów nabytych w jednym czasie. Skarżąca powołała się również na treść art. 93 w zw. z art. 92c u.t.d., przy czym w ocenie pełnomocnika Skarżącej w niniejszej sprawie nie może być mowy o zastosowaniu art. 92b u.t.d.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Wskazać należy, że w trakcie przeprowadzonej u przedsiębiorcy kontroli stwierdzono naruszenia prawa ujęte w lp. 1.4., lp. 5.3.1., lp. 5.3.2., lp. 5.6.1., załącznika nr 3 do u.t.d. (niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni).
Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2200) przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i wskazanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2012 poz. 1155, ze zm.), a także rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem Nr 561/2006). Odpowiedzialność ta, co należy podkreślić, nie jest jednak uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Istotą omawianej kary, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, jest natomiast przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa.
Przepis art. 92a ust. 3 u.t.d. określa limit łącznej wysokości kar stwierdzonych podczas jednej kontroli prowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy, uzależniając jej wysokość od liczby zatrudnionych kierowców. Z kolei regulacja zawarta w art. 92a ust. 6 u.t.d. odsyła do załącznika nr 3 do u.t.d. wskazując, że zawiera on wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych. Przy czym kary pieniężne, określone w załączniku nr 3 do u.t.d., zostały ustalone w sposób sztywny, tym samym, ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów, a zatem nie mogą nałożyć kary w innej wysokości niż określona w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d.. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez dany podmiot z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d..
Dodać również należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.).
Zgodnie z art. 92a u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (ust.1), przy czym zgodnie z ust. 3 pkt 3 ww. przepisu, suma kar pieniężnych nałożonych za stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 25.000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
W załączniku nr 3 do u.t.d. wśród wyszczególnionych naruszeń wskazano lp. 1.4 – niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, lp. 5.3 skrócenie dziennego czasu odpoczynku – 5.3.1 o czas powyżej 15 minut do 1 godziny oraz 5.3.2 – za każdą następną rozpoczętą godzinę, a także lp. 5.6.1 – przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin.
Należy zauważyć w pierwszej kolejności, że naruszenia przepisów w niniejszej sprawie są bezsporne. Skarżąca nie kwestionuje dokonania naruszeń, lecz kwalifikację w zakresie naruszenia przede wszystkim lp. 1.4 oraz odpowiedzialność z tytułu pozostałych naruszeń (lp. 5.3 oraz 5.6).
Odnośnie kwalifikacji lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. należy wskazać, że zgodnie z art. 14 ust 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił:
1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,
2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji (art. 14 ust. 2 u.t.d.).
Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów
z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji ( art. 14 ust. 3 ).
Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji (art. 14 ust. 4 ustawy).
W orzecznictwie wskazuje się, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zgłoszone zostały organowi właściwemu do udzielenia licencji. Wypisy licencji wydawane są w takiej liczbie, jak liczba pojazdów określonych we wniosku o licencję. Treść wypisu z licencji nie zawiera co prawda oznaczenia pojazdu (numeru rejestracyjnego czy VIN pojazdu), co oznacza tyle, że nie ma znaczenia, który wypis z licencji jest przypisany do określonego pojazdu. Istotne natomiast jest, aby przewoźnik drogowy wykonywał transport tylko tymi pojazdami, które zgłoszone zostały przez przedsiębiorcę (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 156/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1278/15; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/GL 69/16 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl//). Zatem każda zmiana danych dotyczących konkretnego pojazdu stanowi zdarzenie powodujące powstanie obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d..
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Gliwicach w przywołanym przez organ wyroku z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 69/16, zgodnie z którym załącznik nr 3 do TransDrogU nie przewiduje jednostkowej kary pieniężnej za ww. naruszenie niezależnie od liczby danych, których to naruszenie dotyczy lecz karę za niezgłoszenie zmiany (nie zaś za niezgłaszanie zmian). Każdorazowa zmiana danych dotyczących konkretnego pojazdu to zatem odrębne zdarzenie skutkujące koniecznością zgłoszenia zmiany tychże danych. W konsekwencji naruszenie polegające na niezgłoszeniu w wymaganym terminie zmiany danych w zakresie kilku pojazdów skutkować musi nałożeniem sankcji za każdy pojazd.
Należy również zauważyć, kara została nałożona na Skarżącą wyłącznie w odniesieniu do pojazdów, do których strona posiadała tytuł prawny w okresie objętym kontrolą (k. , zatem trwał stan naruszenia (niezgłoszenia w terminie 28 dni). Zasadnie zatem organ nałożył na stronę karę pieniężną za naruszenie lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w łącznej wysokości [...] zł.
Odnosząc się do pozostałych naruszeń i zarzutów Skarżącej wskazać należy, że niezrozumiałe jest stanowisko pełnomocnika, zgodnie z którym w sprawie nie może być mowy o zastosowaniu art. 92b u.t.d. jako regulacji dotyczącej wyłącznie przypadku naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku wobec nałożenia na skarżącą kary pieniężnej m.in. z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3) i przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch tygodni (lp. 5.6).
Należy przy tym podkreślić, że organy zasadnie również odmówiły zastosowania art. 92b i 92c u.t.d.
Zgodnie z treścią art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 409);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, właściwa organizacja i dyscyplina pracy, o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. By móc uchylić się od odpowiedzialności, przewoźnik winien wykazać, że do naruszeń doszło pomimo sprawowania stałego i wnikliwego nadzoru nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, a ich wykrywanie wiąże się ze stosowaniem środków dyscyplinujących przewidzianych w przepisach prawa pracy. Chodzi między innymi o takie dowody, z których wynikałoby, że przedsiębiorca dokonuje analizy tras do klienta (odległość, topografia, rozkład parkingów), analizy danych zawartych na kartach kierowców, stosuje system nagród oraz kar - w przypadku stwierdzenia naruszeń (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 631/17). Nadto, brak dowodów na to by skarżący przedsiębiorca permanentnie kontrolował pracowników, a trasy planował tak by nie prowokowało to kierowcy do naruszenia przepisów o czasie pracy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 290/17).
Organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.
Przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
Organ trafnie ocenił zatem, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności.
Sąd nie stwierdził również zarzucanych naruszeń przepisów postępowania: art. 7, 7a, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. Organy zebrały wystarczający materiał dowodowy, właściwie go oceniły i dały temu wyraz w uzasadnieniach swych decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że organy mają obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie, nie oznacza, że automatycznie powinny uwzględnić każdy wniosek dowodowy zgłoszony przez stronę. Potrzeba przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez stronę powinna wynikać z uzasadnionych twierdzeń i zarzutów dotyczących ustalenia istotnych okoliczności sprawy, a nie tylko z faktu samego negowania stanowiska wyrażonego przez wnioskodawcę lub organ administracji.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło