III SA/Po 601/14

Dnia 12 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych – Olszanowska WSA Barbara Koś Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ... marca 2014 roku nr ... w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę Starosta X. decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r., nr WKO.5430.2.1690.2013, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), cofnął M. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii: A, B, B+E, C, C+E, T, potwierdzone prawem jazdy nr ... wydanym w dniu ... września 2011 r. na druku .... W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w X., orzeczeniem z dnia ... października 2013 r. uprawniony lekarz stwierdził u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, C, C+E. Wskutek wniesionego odwołania M. został poddany ponownemu badaniu lekarskiemu w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. W rezultacie tego badania, uprawniony lekarz orzekł w dniu 5 grudnia 2013 r. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E. W konsekwencji złożonego przez stronę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. decyzją z dnia ... marca 2014 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.;), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p. oraz wskazał, że w rozpatrywanej sprawie uprawniony lekarz Wojewódzkiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w X. orzeczeniem nr ... z dnia ... października 2013 r. stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych kategorii: B, T, B+E oraz orzeczeniem nr ... z tego samego dnia stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: A, C, C+E. Następnie, w wyniku odwołania, uprawniony lekarz Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, orzeczeniem nr ... z dnia ... grudnia 2013 r. stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wszystkich kategorii, bezterminowo. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie poprzedzające wydanie wskazanych wyżej orzeczeń lekarskich zostało przeprowadzone w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 133). Postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnienia do prowadzenia pojazdów odbywa się dwuetapowo. W pierwszej kolejności ma miejsce postępowanie diagnostyczne prowadzone w ściśle określonym zakładzie medycyny pracy przez uprawnionego lekarza, które zostało wszczęte w związku z decyzją właściwego starosty na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Dopiero po zakończeniu części diagnostyczno - orzeczniczej postępowania, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawana jest decyzja o cofnięciu uprawnień. Orzeczenie lekarskie nie ma charakteru opinii biegłego, lecz dokumentu urzędowego. Stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a., który podlega ocenie, jak każdy inny środek dowodowy. W rozpoznawanej sprawie, jak stwierdził organ odwoławczy, strona wyczerpała procedurę z przywołanego wyżej rozporządzenia, bowiem po odwołaniu się od orzeczenia lekarza Wojewódzkiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w X., lekarz Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wszystkich kategorii. Zdaniem organu, orzeczenia te zostały sporządzone zgodnie ze wzorem orzeczenia lekarskiego, stanowiącego załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. Orzeczenie lekarskie ...z dnia ... grudnia 2013 r. jest ostateczne, istniała zatem w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji wymieniona w art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p., przesłanka do cofnięcia odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że związanie organu treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami powoduje, że poza jego kompetencją jest kontrola prawidłowości przeprowadzenia specjalistycznej procedury medycznej, prowadzącej do wydania orzeczenia lekarskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego: art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., poprzez dokonanie błędnej jego wykładni i w konsekwencji cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B, B+E, C, C+E, T – z uwagi na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepis nie potwierdza słuszności decyzji organu; 2) obrazę przepisów postępowania: art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji – poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ wydający zaskarżoną decyzję oraz brak wskazania przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom i dowodom przedłożonym przez skarżącego, co w znacznym stopniu uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej; 3) naruszenie ogólnych zasad k.p.a.: art. 7 i art. 8 tego aktu, mające wpływ na zaskarżoną decyzję, poprzez całkowite pominięcie w szczególności słusznego interesu obywateli, który organy administracji publicznej powinny uwzględniać z urzędu oraz poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej w sposób powodujący brak zaufania jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że ostateczne orzeczenie lekarskie nie może odnieść skutku w postaci pozbawienia go wszystkich kategorii praw jazdy, w sytuacji, w której także orzeczenie lekarskie wydane w tej samej sprawie, wobec tej samej osoby, bezpośrednio je poprzedzające, zawiera w swym rozstrzygnięciu wnioski o konieczności pozbawienia go jedynie kilku kategorii. Zachodzi zatem konieczność poddania strony badaniu przez innego specjalistę, celem rozstrzygnięcia wątpliwości. W ocenie skarżącego wadliwość zastosowania wskazanego przepisu unaocznia także treść orzeczenia psychologicznego nr ... oraz informacja o wyniku badań psychologicznych, z których wynika ewidentny brak przeciwwskazań do kierowania przez stronę pojazdami mechanicznymi. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się do dokumentacji psychologicznej przedłożonej przez skarżącego na etapie toczącego się przed nim postępowania. Powoduje to, że przy wydaniu decyzji nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, co skutkuje rażącym naruszenie procedury administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwaną dalej: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć Sąd, stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej przepisów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu jest zasadność cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii: A, B, B+E, C, C+E, T, co nastąpiło na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p. W świetle ostatnio przywołanej regulacji starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), zwanej dalej u.k.p. , badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 u.k.p.). Jak stanowi bowiem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W przepisach art. 76 - 79 u.k.p. określono zakres oraz tryb przeprowadzania badań lekarskich, a także orzekania o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W art. 79 ust. 2 u.k.p. wskazano, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Orzeczenie lekarskie może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia między innymi w zakresie pojazdów, którymi może kierować osoba badana, ich wyposażenia, oznakowania lub przystosowania (art. 79 ust. 3 pkt 2 u.k.p.). Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (art. 79 ust. 4 zd. 1 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Szczegółowe warunki, tryb oraz zakres przeprowadzania badań lekarskich, w stanie prawnym kontrolowanej sprawy, określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 133), wydane na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: P.r.d.), które na mocy 137 u.k.p. zachowało moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień określonych w u.k.p. (zob. art. 81 u.k.p.), nie dłużej jednak niż przez okres 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia, badania lekarskie przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy (§ 9 ust. 1). Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego, które przeprowadza się dla dwóch grup kategorii prawa jazdy, wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (§ 10 ust. 1 i 2), według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że po pierwsze, zawiera ono stwierdzenie co do braku albo istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy danej kategorii, po drugie, orzeczenie wskazuje, czy występuje ograniczenie w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia oraz po trzecie, zawiera datę ponownego lub kontrolnego badania lekarskiego. Stosownie do postanowień zawartych w § 12 cytowanego rozporządzenia osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, o którym mowa w § 11, wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania badanego. W przypadku, gdy pierwsze orzeczenie lekarskie wydał uprawniony lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, podmiotami odwoławczymi są między innymi Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi. Uprawniony lekarz, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je w terminie 14 dni do właściwego podmiotu odwoławczego wraz z dokumentacją medyczną badania stanowiącego podstawę wydania orzeczenia (por. przywołany już powyżej art. 79 ust. 4 u.k.p., a także art. 79 ust. 5-6 u.k.p.). W myśl § 13 ust. 1 uprawniony lekarz podmiotu odwoławczego, o którym mowa w § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia, wydaje orzeczenie lekarskie w terminie nie dłuższym, niż 30 dni od dnia otrzymania odwołania na podstawie: 1) wyników przeprowadzonego przez siebie badania lekarskiego, o którym mowa w § 3 i § 4 ust. 1 i 2; 2) wyników badań specjalistycznych i pomocniczych, których wykonanie lekarz ten uzna za niezbędne; 3) dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 4. Orzeczenie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, jest ostateczne (§ 13 ust. 2). Na gruncie kontrolowanej sprawy decyzją z dnia 7 października 2013 r. Starosta X. działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.k.p. skierował skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (k. 101 akt administracyjnych). Na skutek wykonania powyższej decyzji uprawniony lekarz Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi, w ostatecznym orzeczeniu lekarskim z dnia ... grudnia 2013 r. ..., stwierdził istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy (k. ... akt administracyjnych). Wobec powyższego, chybione są zarzuty skarżącego, podniesione na etapie postępowania przed tutejszym Sądem, a także prezentowana na ich poparcie argumentacja, w których skarżący powołuje się na orzeczenie psychologiczne oraz informację o wyniku badań psychologicznych, pomijając przy tym wskazaną powyżej decyzję o istnieniu u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Istotne znaczenie ma fakt, że regulacje przewidziane w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., a także przepisy art. 75-79 u.k.p., dotyczące czynności specjalistycznych, jakimi są: badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania wniosków o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego (odwołania) – stanowią procedurę odrębną od procedury administracyjnej, uregulowanej przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267,). Organy administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego w wyżej wskazany sposób orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt. I OSK 1859/10, z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 547/10, z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, z dnia 22 czerwca 2009, sygn. akt I OSK 840/08, z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 251/06, z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji, skoro wobec skarżącego zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to Starosta X. zobligowany był postąpić stosownie do dyspozycji określonej w art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p., cofając skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E. Jednocześnie, co należy podkreślić, w przedmiotowej sprawie nie doszło do obalenia przez stronę skarżącą mocy powyższego dowodu. w postaci dokumentu urzędowego. W sprawie nie wystąpiły bowiem żadne okoliczności prowadzące do skutecznego zakwestionowania badań lekarskich, którym skarżący został poddany, czy podważania treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego wobec niego wydanego. Tym bardziej, że sam skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionował treści orzeczenia lekarskiego. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że nie doszło również do naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wydanie decyzji zostało poprzedzone wszechstronnym i wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego nie doszło do naruszenia praw strony. W rezultacie, organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.