III SA/Po 615/13

Dnia 29 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A K na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia ... r., nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 20 maja 2013 r. skarżący A K złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo, które jest utrzymywane z dochodów z dopłat rolniczych w wysokości ... zł rocznie (... zł miesięcznie). Wnioskodawca posiada lokal własnościowy o powierzchni 42,00 m² oraz oszczędności w wysokości ok. ... zł. Skarżący stwierdził, że jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala mu na ponoszenie dodatkowych obciążeń. Wstrzymanie dopłat rolnośrodowiskowych przez ARiMR postawiło stan jego finansów w sytuacji kryzysowej. Wnioskodawca wskazał, że w związku z prowadzoną działalnością rolniczą w 2013 roku poniósł koszty w wysokości: ... zł – z tytułu dzierżawy gruntów od ANR, ... zł – z tytułu podatku gruntowego, ... zł – z tytułu planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013 – 2018 oraz ... zł – z tytułu ekspertyzy ornitologicznej; łącznie... . Ponadto skarżący oświadczył, iż płaci składkę melioracyjną. Poza tym zbliża się okres koszenia traw, na które będzie musiał przeznaczyć ok. ... z góry. W piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2013 r., stanowiącym sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, skarżący wskazał, że oszczędności w wysokości ... zł stanowią rezerwy pozostawione na prawidłowe funkcjonowanie jego działalności rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (na przykład w przypadku osób bezdomnych lub bezrobotnych – por. postanowienia NSA: m.in. z 16 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 527/04; z 5 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 841/10; z 7 marca 2013 r., II OZ 184/13 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach niniejszego przypadku Sąd stwierdził, iż okoliczność, że sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu ze względu na wstrzymanie w stosunku do niego dopłat rolnośrodowiskowych per se nie może prowadzić do wniosku, że nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych. Mimo, że z przedstawionego przez stronę stanu faktycznego wynika, że ponosi on wiele kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, to jednak biorąc pod uwagę jego generalną kondycję finansową i majątkową, w tym zadeklarowane oszczędności, należy stwierdzić, że przy racjonalnym gospodarowaniu skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, w tym wpis w wysokości ... zł. Ponadto podkreślenia wymaga, iż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 204/13 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie wnioskodawcy wyrażone w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2013 r., wedle której koszty sądowe nie mogą zostać przezeń pokryte z posiadanych oszczędności w wysokości ... zł, gdyż zostaną one przeznaczone na prawidłowe funkcjonowanie działalności rolniczej skarżącego. Należy wyjaśnić, że koszty wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej bądź rolniczej nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do kosztów sądowych (zob. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FZ 97/13 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując należy przyjąć, że w granicach możliwości finansowych wnioskodawcy pozostaje poniesienie kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia