III SA/Po 807/15

Dnia 26 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sad. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołania E. H. (dalej: "strona") od decyzji Starosty P. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. S. P. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A oraz B, nadając tak podjętej decyzji, na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia S. P. przywołał treść art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami oraz wskazał, że w wyniku badania przeprowadzonego w [...] w P. stwierdzono u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B1, B, B+E, T, co znalazło potwierdzenie w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] września 2014 r. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona podniosła, że w [...] nie uwzględniono korekcji wzroku odwołującego, co w efekcie spowodowało zaniżenie oceny ostrości wzroku. Korekta ta została uwzględniona w badaniu kontrolnym wykonanym w [...] w P. Odwołujący zwrócił także uwagę na konieczność interwencyjnego używania własnego samochodu z uwagi na zamieszkanie w [...]., w tym potrzebę zabezpieczenia opieki zdrowotnej żony, która z uwagi na chorobę [...] wymaga codziennych dojazdów na rehabilitację do P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że przyczyną wszczęcia postępowania był wniosek Komendy Miejskiej Policji w P., w którym poinformowano o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia odwołującego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wobec powyższego Starosta P., zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zdecydował o skierowaniu odwołującego na badania lekarskie w celu potwierdzenia istnienia wskazanych przeciwwskazań. Po ich przeprowadzeniu w [...], w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] września 2014 r., nr [...], stwierdzono, że w przypadku odwołującego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B, B1, T, B+E. Strona nie wniosła odwołania od tego orzeczenia. W ocenie organu II instancji istniały wystarczające i w pełni wiarygodne dowody o niedyspozycji zdrowotnej kierowcy, które obligowały do wydania decyzji w trybie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Organ ten wyjaśnił jednocześnie, że ustawodawca nie przewidział okoliczności – podniesionych przez odwołującego – jako przesłanek do niewydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych. Organ administracji nie dysponuje w rozpoznawanej sprawie uznaniem administracyjnym, a orzeczenie stwierdzające u badanego kierowcy istnienie ów przeciwwskazań zdrowotnych obliguje do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z przepisami organ wydając tę decyzję opiera się wyłącznie na opinii lekarza uprawnionego do badań lekarskich, do którego został skierowany kierowca, a nie na uprzednich badaniach kontrolnych strony. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że strona nie zaskarżyła orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2014 r., godząc się z jego treścią. Organ II instancji uznał w konsekwencji, że nie miał podstaw by kwestionować ustalenia prawomocnego orzeczenia lekarskiego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej, podniosła, że wydane one zostały na podstawie wadliwej opinii lekarskiej z dnia [...] września 2014 r., która nie została skutecznie doręczona skarżącemu. Wiek skarżącego nie może być jedyną podstawą niekorzystnej oceny sprawności fizycznej i psychicznej kierowcy. Skarżący podkreślił także, że w okresie uprawnień nie spowodował żadnych zdarzeń drogowych, o których stanowi Kodeks drogowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów. Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się dnia [...] stycznia 2016 r., skarżący podtrzymał skargę oraz wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się ani do nieprawidłowości doręczenia orzeczenia lekarskiego, co uniemożliwiło odwołanie się od tego orzeczenia, ani też, co do faktu, że skarżący poddał się badaniom i w ich wyniku stwierdzono, że stan zdrowia (wzroku) pozwala mu na prowadzenia samochodu w celach niezarobkowych. Skarżący cofnął przy tym wniosek o przeprowadzenie przez tut. Sąd dowodów opisanych w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2015 r., nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm., dalej: "u.k.p."). Zgodnie z tą regulacją starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Literalne brzmienie powyższej regulacji, które nie nastręcza żadnych wątpliwości, w tym zastosowany w niej zwrot - "starosta wydaje decyzję administracyjną", jednoznacznie wskazuje na to, że wydana na jej podstawie decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami ma charakter związany. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji publicznej i jego ocenie, co do zasadności takiego rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, starosta ma bezwzględny obowiązek podjęcia wobec kierowcy decyzji cofającej mu uprawnienia do kierowania tymi pojazdami. Problematyka przeprowadzenia badań lekarskich uregulowana została w art. 75 i nast. u.k.p. Jak wynika z art. 75 ust. 1 pkt. pkt. 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt. 2 u.k.p.). Z tą ostatnią regulacją koresponduje art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W przepisach art. 76-79 u.k.p. określono zakres oraz tryb przeprowadzania badań lekarskich, a także orzekania o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W art. 79 ust. 2 u.k.p. wskazano, ze uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (art. 79 ust. 4 zd. 1 u.k.p.). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał (art. 79 ust. 6 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Zgodnie zaś z art. 79 ust. 8 pkt. 2 u.k.p. w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem uprawniony lekarz przesyła jego kopię staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Szczegółowe warunki, tryb i zakres przeprowadzania badań lekarskich określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949), wydane na podstawie art. 81 ust. 1 u.k.p. Na gruncie kontrolowanej sprawy, jak ustalił organ administracji publicznej, na skutek przeprowadzonych – w konsekwencji uprzedniego skierowania - badań lekarskich stwierdzono u skarżącego - w orzeczeniu lekarskim wydanym przez uprawnionego lekarza z [...] w P. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] - istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, B1, B, B+E, T. Od orzeczenia tego skarżący się nie odwołał, zatem przysługuje mu przymiot ostateczności. Wziąwszy pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne Starosta zobligowany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p. W tym miejscu wskazać należy, że regulacje art. 75-79 u.k.p., a także uszczegóławiające je regulacje przewidziane w wymienionym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., dotyczące czynności specjalistycznych jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania wniosków o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, stanowią procedurę odrębną od procedury administracyjnej uregulowanej przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."). Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego w ten sposób orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy te są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1859/10, z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 547/10, z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08, z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 251/06, z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego zmierzająca do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2014 r. oraz procedury jego wydania – w tym skuteczności jego doręczenia. Okoliczności te nie mogły bowiem stanowić przedmiotu badania ze strony organu administracji publicznej w ramach kontrolowanej sprawy. Skarżący nie może zatem skutecznie zarzucić organowi administracji, że ten nie wyjaśnił ich w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Jakiekolwiek uchybienie w tym względzie wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., ze względu na bezprzedmiotowość ów okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, to jest nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. Niezależnie od dotychczasowych uwag zauważyć trzeba, że organ I instancji podjął się wyjaśnienia kwestii ostateczności spornego orzeczenia lekarskiego. W odpowiedzi na wystosowane w tym zakresie pytanie do [...] w P. uzyskał informację, że orzeczenie to było przesyłane do skarżącego dwukrotnie i dwukrotnie zostało zwrócone przez pocztę z adnotacją, że pacjent nie podjął korespondencji w terminie (pismo [...] w P. z dnia [...] października 2014 r., k. 41 akt administracyjnych). Ze składanych przez skarżącego wyjaśnień wynika natomiast, że skarżący ów orzeczenie faktycznie otrzymał dnia [...] listopada 2014 r. (pismo z dnia [...] listopada 2015 r., k. 42 akt administracyjnych). Skarżący zaznaczał przy tym konieczność wyjaśnienia przyczyn wydania negatywnego orzeczenia (zob. także notatka urzędowa z dnia [...] grudnia 2014 r., k. 46 akt administracyjnych). Na etapie postępowania odwoławczego skarżący w żaden sposób nie odnosił się jednak do powyższych okoliczności – związanych z doręczeniem orzeczenia lekarskiego, czy koniecznością wyjaśnienia podstaw jego wydania. Mało tego ze stanowiska skarżącego zawartego w odwołaniu wynika, że miał on już wówczas świadomość przyczyn wydania negatywnego dla niego orzeczenia lekarskiego (wada wzroku), co starał się kwestionować przed organem prowadzącym niniejsze postępowanie. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie wyrażał natomiast bezpośrednio zamiaru zaskarżenia rzeczonego orzeczenia, poprzez złożenie wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, ani też nie podawał, aby środek taki faktycznie złożył. Dopiero przed tutejszym Sądem skarżący próbuje wykazać, że doręczenie orzeczenia lekarskiego nie było skuteczne – nota bene nie wyjaśnia nawet dlaczego tak twierdzi - a także że fakt ten uniemożliwił mu jego zaskarżenie. W ocenie Sądu tak wyrażona argumentacja nie tylko jest niewystarczająca ale i jest spóźniona, przez co także z tego względu – prócz jej bezprzedmiotowości - nie może przyczynić się do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Odnosząc się z kolei do okoliczności przedłożenia przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2015 r. wskazać należy, że także i ono pozostawało bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zaświadczenie to wydane zostało w innym przedmiocie (stwierdzenia przeciwwskazań bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku) niż orzeczenie lekarskie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i już z tego względu nie może stanowić przeciwdowodu, o którym mowa w art. 76 § 3 K.p.a. Ponadto w żaden sposób nie wynika z niego, aby przeprowadzający je lekarz stwierdził, że skarżący nie wykazuje przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów określonej kategorii. Z jego treści wynika jedynie, że skarżący jest niezdolny do prowadzenia samochodu służbowego. Wprawdzie organ odwoławczy wprost nie odniósł się do powyższego zaświadczenia lekarskiego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie wskazał dlaczego odmówił mu mocy dowodowej, czym uchybił art. 107 § 3 K.p.a., jednakże z uwagi na powyższe pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy. W tych okolicznościach skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.