IV SA/Po 101/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P.S. na uchwałę Rady Miejskiej w M. nr [...]z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie zgody i ustalenia zasad sprzedaży udziałów w nieruchomości postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. P.S. (zwana dalej również jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w M. nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie zgody i ustalenia zasad sprzedaży udziałów w nieruchomości. Następnie pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. skarżąca sprostowała swoje twierdzenie zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi stwierdzając, iż omyłkowo we wniosku tym wskazała , że informację o terminie wniesienia skargi i o uchybieniu terminu uzyskała w dniu 7 stycznia 2015 r., a nie jak miało to miejsce w rzeczywistości w dniu 9 stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 101/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznając, że został on złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej jako "P.p.s.a".). W wyniku wniesionego przez skarżącą zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 619/15 uchylił ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. NSA uznał, że jeżeli nie było możliwe jednoznaczne ustalenie czy termin siedmiodniowy określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, to należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie. Wobec tego należało przyjąć datę 16 stycznia 2015 r. jako datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu art. 87 § 1 P.p.s.a. wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 83 § 3 P.p.s.a.). W przepisie art. 88 P.p.s.a. przewidziano natomiast, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Za spóźniony uznać należy wniosek, który złożony został po upływie terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że Sąd w niniejszej sprawie związany jest stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 619/15, że za dzień złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu był dzień 16 stycznia 2015 r. Skoro więc o terminie wniesienia skargi skarżąca dowiedziała się w dniu 9 stycznia 2015 r., to wniosek uznać należało za złożony w terminie, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a. Składając niniejszy wniosek, skarżąca brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi upatrywała w braku pouczenia jej przez organ gminy o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Bezspornym w sprawie jest, że pismem z dnia 28 września 2014 r. (data wpływu do organu: 30 września 2014 r.) skarżąca wezwała Radę Miejską w M. do usunięcia naruszenia interesu prawnego w związku z podjęciem uchwały nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Od tego też dnia zaczął bieg termin do wniesienia skargi na ww. uchwałę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, należy przyjąć, że przepis z art. 53 § 2 P.p.s.a., mający zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm. zwanej dalej jako "u.g.n."), wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ gminy udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (termin ten wynosi trzydzieści dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi sześćdziesiąt dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie - sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania - powinna być wniesiona skarga (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 1346/13 dostępne na http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Rada Miejska nie udzieliła skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, wobec czego termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wynosił sześćdziesiąt dni. Poza sporem pozostaje, że skarżąca nie wniosła skargi w tym terminie oraz, że nie została pouczona przez Radę Miejską o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd w niniejszej sprawie nie podziela jednak stanowiska zaprezentowanego przez stronę skarżącą jak również prezentowanego w przywołanym przez nią orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w przypadku skarg wnoszonych w trybie art. 101 u.g.n. obowiązkiem organu jest pouczenie strony o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu. Sąd w niniejszej sprawie podziela natomiast pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniach z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OZ 349/13 oraz z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OZ 291/14 (dostępne na http:/orzeczenia.nsa.gov.pl), iż rada gminy nie ma obowiązku pouczać strony o terminie i trybie wniesienia skargi na własną uchwałę. Podzielić również należy stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w postanowieniu z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 886/13 (dostępne na http:/orzeczenia.nsa.gov.pl) iż skoro wezwanie do naruszenia interesu prawnego nie wymaga załatwienia w postępowaniu administracyjnym, to ani rada gminy jako organ stanowiący, ani wójt, burmistrz, prezydent jako organ wykonawczy, nie mają obowiązku pouczania strony skarżącej o terminie do wniesienia skargi. W takiej sytuacji nie obowiązują bowiem zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawarta w art. 9 tego Kodeksu zasada czuwania przez organy, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie można zatem przerzucać na organ winy ze względu na brak pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi. Brak tego pouczenia nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu brak udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, jak też brak informacji ze strony organu o treści art. 53 §2 P.p.s.a. nie może stanowić o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zaznaczyć należy, że ustawodawca nie określił kryteriów zachowania strony, co do wykazania braku winy w uchybieniu terminowi. Oznacza to, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu i daje sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie strona uzna za istotne. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W niniejszej sprawie skarżąca miała wiedzę, że warunkiem dopuszczalności skargi jest skierowanie do organu wezwania o usunięcie naruszenia prawa i przy zachowaniu minimum staranności i dbałości o własne interesy, powinna również ustalić jaki jest ustawowy termin do wniesienia skargi. Reasumując Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi. Brak pouczenia ze strony organu gminy o trybie i terminie wniesienia skargi w trybie art. 101 u.g.n., nie może uzasadniać braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji. MZ