IV SA/Po 1033/10
WyrokWSA w Poznaniu2011-05-11
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Izabela Bąk - Marciniak, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustanawiająca ograniczenia w użytkowaniu i obrocie artykułami pirotechnicznymi na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodna z prawem, gdy zakres regulacji jest już objęty przepisami Kodeksu wykroczeń?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustanawiająca przepisy porządkowe dotyczące ograniczenia używania i obrotu artykułami pirotechnicznymi jest nieważna, ponieważ zakres regulacji jest już uregulowany w przepisach powszechnie obowiązujących, w szczególności w art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń. Ponadto, nie została spełniona przesłanka niezbędności ochrony życia, zdrowia lub porządku publicznego, co wyklucza uprawnienie rady gminy do stanowienia takich przepisów porządkowych.Stan faktyczny
Prokurator Apelacyjny w Poznaniu zaskarżył uchwałę Rady Gminy D. z grudnia 2001 r., która ustanawiała ograniczenia w użytkowaniu i obrocie artykułami pirotechnicznymi na terenie gminy. Skarga zarzucała, że uchwała narusza prawo, ponieważ reguluje kwestie już uregulowane w Kodeksie wykroczeń oraz nie spełnia przesłanek ustawowych do wydania przepisów porządkowych. Rada Gminy broniła uchwały, jednak sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości oraz określił, że uchwała nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak(spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Apelacyjnego w Poznaniu na uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia w użytkowaniu i obrocie artykułami pirotechnicznymi, 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, 2. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w P.wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] r. w sprawie ustanowienia ograniczeń w użytkowaniu i obrocie artykułami pirotechnicznymi na terenie gminy D. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1270 ze zm., dalej - ppsa).
Uchwale tej Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa tj. art. 40 ust 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity z 2001 r. - Dz.U. 142 poz. 1591 z późn. zm., dalej - usg) polegające na wydaniu przepisów porządkowych, pomimo że ustawowe wartości prawne nie wymagają ochrony przewidzianej w tej uchwale, bowiem są chronione przepisami kodeksu wykroczeń.
W uzasadnieniu Organ wskazał, iż w § 3 uchwały wprowadzono karę grzywny wymierzanej w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach, której podlegają podmioty, które nie przestrzegają przepisów uchwały. Zdaniem Prokuratora powyższa uchwała narusza obowiązujące przepisy prawa. Wskazano bowiem, iż Rada podjęła uchwałę na podstawie art. 40 ust. 3 i 4 usg. Stanowienie przez radę gminy aktów prawa miejscowego o charakterze porządkowym zostało uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek - braku uregulowania w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących oraz "niezbędności" dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Przy czym wynikające z przepisu art. 40 ust. 3 usg upoważnienie dla rady gminy - stanowienia przepisów porządkowych - nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Zdaniem Prokuratora, powołującego się na poglądy orzecznictwa, w przedmiotowej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione. Strona skarżąca wskazała, na art. 51 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. nr 12 poz. 114 z późn. zm., dalej - kw) zgodnie z którym - kto krzykiem, hałasem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności. Zdaniem Prokuratora wprowadzony w kwestionowanej uchwale zakres zakazu używania materiałów pirotechnicznych - zawiera w sobie zakres regulacji art. 51 § 1 cyt. ustawy, bowiem użycie materiałów pirotechnicznych na terenie gminy będzie tożsame z zakłóceniem spokoju, porządku publicznego i spoczynku nocnego poprzez hałas lub inny wybryk. W konsekwencji nie występuje sytuacja, w której mamy do czynienia z zakresem nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub przepisach powszechnie obowiązujących, tj. z luką w treści przepisów prawnych powszechnie obowiązujących, bowiem zakres ten został uregulowany w ustawie Kodeks wykroczeń, w art. 51 § 1. Tak sformułowany porządkowy przepis prawa miejscowego zastępowałby ustawę Kodeks wykroczeń i inne przepisy powszechnie obowiązujące, bowiem wykracza poza zakres dopuszczalnego upoważnienia, a także narusza hierarchię aktów normatywnych (art. 87 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Prokurator podkreślił również, powołując się na orzecznictwo sądowe, iż rady gmin nie mogą w drodze przepisów porządkowych rozszerzać ani precyzować zakazów ustawowych wobec braku upoważnienia dla rad gmin w tym zakresie.
Następnie Prokurator podniósł, iż nie zachodzi "niezbędność" ochrony życia lub zdrowia mieszkańców Gminy D. oraz zapewnienia spokoju i bezpieczeństwa publicznego, a zatem wprowadzony w uchwale zakaz stoi w sprzeczności z treścią art. 40 ust. 3 usg, gdyż przepisy porządkowe mają na celu ochronę porządku i spokoju w miejscach publicznych. Natomiast do naruszenia zakazu ustanowionego w uchwale wystarczy samo użycie materiałów pirotechnicznych, nie jest wymagane zagrożenie porządku i spokoju publicznego. Ochronę porządku, spokoju, bezpieczeństwa publicznego w zakresie ich zagrożenia na skutek używania materiałów i środków pirotechnicznych obejmuje swoim zakresem art. 51 § 1 kw. A zatem ochrona w/w dóbr i wartości może być realizowana poprzez zastosowanie obowiązujących regulacji prawnych. Oznacza to, że wydanie przepisu porządkowego tej treści na terenie gminy D. nie jest niezbędne i czyni zaskarżoną uchwałę niedopuszczalną i sprzeczną z prawem w sposób istotny.
Ponadto Prokurator wskazał, iż przysługujące radzie kompetencje w zakresie stanowienia przepisów porządkowych nie mogą być wykorzystywane do bieżącego zarządzania na danym obszarze, ale wyłącznie w celu przeciwdziałania realnym zagrożeniom dla wartości określonych w art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Podkreślono również, iż zaskarżona uchwała nie skutkuje zwalczaniem tych zjawisk, które niosą zagrożenia wskazane przez ustawodawcę w analizowanym przepisie, ponieważ realnym zagrożeniem dla dóbr wymienionych art. 40 ust. 3 usg nie są spowodowane samym obrotem (sprzedażą) artykułami pirotechnicznymi, którego ograniczenie nie wpłynie na zwiększenie ostrożności w obchodzeniu się nimi (art. 83 kw w brzmieniu obowiązującym w okresie uchwalenia uchwały).
Reasumując strona wskazała, podzielając poglądy orzecznictwa, że uprawnienia gminy do wprowadzenia zakazu sprzedaży określonego towaru nie da się wywieść z ogólnego upoważnienia do stanowienia przepisów porządkowych, zawartego w art. 40 ust. 3 usg.
Ponadto wskazano, iż w § 7 uchwały określono, że wchodzi ona w życie po 14 dniach od ogłoszenia, natomiast zasadą jest, że przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia. Prokurator podkreślił, iż skrócenie czasu na wejście w życie aktu porządkowego uzasadnione jest jego specyfiką - wydawany on jest w celu przeciwdziałania nagle pojawiającym się zagrożeniem życia, zdrowia, porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.
Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi badanie zgodności z prawem indywidualnych decyzji administracyjnych, ale również badanie zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art.3 par 1 pkt 5 Ppsa).
Punktem wyjścia w rozważaniach nad przedmiotową sprawą winno być odniesienie się do istoty działalności samorządu gminnego i przewidzianego przepisami prawa zakresu działań podejmowanych przez gminę. Przez pojęcie "akt nadzoru" należy rozumieć wszelkiego rodzaju akty organów, którym prawo przyznało kompetencję do stosowania wobec organów samorządu terytorialnego jakiegokolwiek środka nadzoru. Zgodnie z art. 171 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów i wojewodowie. Wśród aktów nadzoru znajdują się między innymi "rozstrzygnięcia organu nadzorczego". Są one władczym i jednostronnym rozstrzygnięciem sprawy indywidualnej (przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestia sprzeczności z prawem konkretnej uchwały organu samorządu terytorialnego), podejmowanym przez wskazany organ administracyjny na podstawie przepisów ustawowych (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 26).
Podstawową kwestią w analizowaniu zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Rady Gminy D. z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] jest jej zbadanie pod względem zgodności z przepisami prawa, w tym z uregulowanym w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., zakresem działania rady gminy w przedmiocie wydawania przepisów porządkowych.
Zaskarżona uchwała została podjęta przez Radę Gminy na podstawie art. 40 ust. 3 i 4 u.s.g., zgodnie z którymi w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, przy czym przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3, mogą przewidywać za ich naruszanie karę grzywny wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach.
Jak podaje dr Dorota Dąbek w podręczniku "Prawo miejscowe", przepisy porządkowe wydawane wyłącznie na podstawie ogólnych upoważnień ustawowych zawartych w ustawach ustrojowych (m.in. art. 40 ust. 3 u.s.g.) stanowią odrębny rodzaj aktów prawa miejscowego. Charakteryzują się szczególnym charakterem i celem, jakiemu mają służyć: są środkiem służącym przeciwdziałaniu nagle pojawiającym się zagrożeniom dóbr prawnie chronionych. Akty prawa miejscowego o charakterze porządkowym, w przeciwieństwie do aktów wykonawczych, nie są wydawane w celu szczegółowej realizacji określonych ustawowych unormowań materialno-prawnych, lecz w celu uregulowania pewnej sfery stosunków społecznych, którą nie zajął się ustawodawca, a której granice wyznacza jedynie przedmiot regulacji (ochrona życia, zdrowia, mienia itp.). Chodzi więc o unormowanie sytuacji lokalnych o charakterze szczególnym, nadzwyczajnym, co do których brak jest regulacji przepisami ogólnopaństwowymi. Istotą upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego o charakterze porządkowym jest zatem stworzenie możliwości wypełniania ewentualnych luk w prawie, które mogą pojawić się na tle specyfiki lokalnej. Przepisy te mają więc charakter "uzupełniający system źródeł prawa" (D. Dąbek, Prawo miejscowe, Oficyna Wolters Kluwer Polska, 2007, s. 126-128).
Stanowienie przez radę gminy aktów prawa miejscowego o charakterze porządkowym zostało uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek:
a) przesłanki braku uregulowania w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących,
b) przesłanki "niezbędności" dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego
Podkreślić przy tym trzeba, że zacytowany przepis art. 40 ust. 3 u.s.g. i wynikające z niego upoważnienie dla rady gminy – stanowienia przepisów porządkowych – nie podlegają wykładni rozszerzającej, przepisy porządkowe mogą być bowiem wydawane tylko w wyjątkowych, ściśle określonych przez analizowaną regulację okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2006 r., sygn. II GSK 68/06, LEX nr 267157).
W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione.
Aby została spełniona przesłanka nieuregulowania w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących, konieczne jest istnienie pewnego zakresu nieuregulowanego w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących, a więc zweryfikowanie przez organ obowiązującego stanu prawnego i stwierdzenie, że materia stanowiąca przedmiot zamierzonej regulacji nie została dotychczas unormowana w ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących.
Jeśli idzie o ograniczenie używania materiałów pirotechnicznych na terenie gminy D. z wyjątkiem dnia 31 grudnia i 1 stycznia każdego roku (par 1 uchwały), to – jak słusznie zauważył skarżący Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w P.– zakres tej regulacji zawiera w sobie art. 51 § 1 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2007 r. nr 109, poz. 756) wprowadzający odpowiedzialność za wykroczenie sprawcy, który krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym.
Przez wybryk, od wystąpienia którego uzależniona jest odpowiedzialność za ww. wykroczenie, rozumie się w zasadzie każde zachowanie, które odbiega od przyjętego zwyczajowo w danym miejscu, czasie i okolicznościach, przy czym ogólne pojęcie wybryku nie może być utożsamiane ze skutkami, które on powoduje; skutki te stanowią warunek karalności wybryku, a nie są jego istotą. Charakterystyczne dla zachowania się określonego mianem wybryku jest miejsce i sposób działania sprawcy, w szczególności miejsce publiczne lub publiczność działania oraz fakt, że zachowanie to w sposób poważny narusza normy zachowania się, przy czym zakłócenie spokoju publicznego interpretuje się jako naruszenie równowagi psychicznej ludzi znajdujących się w miejscach dostępnych dla nieokreślonej liczby osób, z zakłóceniem będziemy mieć do czynienia wtedy, gdy działanie podjęte było w miejscu zarówno publicznym, jak i niepublicznym; ważne jest natomiast to, by skutek dotknął osoby znajdujące się w miejscu publicznym. Zakłócenie porządku publicznego polega natomiast na wywołaniu takiego stanu, który w danym miejscu, czasie i okolicznościach i zgodnie z przyjętymi zwyczajami, i obowiązującymi przepisami uważa się za nienormalny, i który odczuwany jest jako utrudnienie lub uniemożliwienie ludziom normalnego zachowania się w miejscach dostępnych dla bliżej nieokreślonej liczby osób (prof. M. Bojarski [w:] M. Bojarski, W. Radecki, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2000, s. 241246).
Zatem z treści uchwały Rady Gminy i interpretacji znamion wykroczenia tzw. zakłócenia porządku uregulowanego w art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń wynika w ocenie sądu, że użycie materiałów i środków pirotechnicznych o działaniu hukowym i błyskowym na terenie gminy będzie tożsame z zakłóceniem spokoju, porządku publicznego i spoczynku nocnego poprzez hałas lub inny wybryk. Bowiem by zakwalifikować zachowanie danej osoby jako wybryk zakłócający spokój, porządek publiczny i spoczynek nocny nie jest konieczne, by zachowanie to wystąpiło w miejscu publicznym, lecz by skutek dotknął osoby znajdujące się w miejscu dostępnym dla bliżej nieokreślonej liczby osób. Dlatego zachowanie określone w § 1 i 2 uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. mogące wystąpić zarówno w miejscu publicznym, jak i niepublicznym będzie odpowiadało ustawowym znamionom wykroczenia "zakłócenia porządku publicznego".
Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z zakresem nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub przepisach powszechnie obowiązujących, tj. z luką w treści przepisów prawnych powszechnie obowiązujących, bowiem zakres ten został uregulowany w ustawie Kodeks wykroczeń, w art. 51 § 1. Tak sformułowany porządkowy przepis prawa miejscowego zastępowałby ustawę Kodeks wykroczeń i inne przepisy powszechnie obowiązujące. Wykracza to bowiem poza zakres dopuszczalnego upoważnienia, a także narusza hierarchię aktów normatywnych (por. art. 87 określający hierarchię źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, § 115 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej; Dz. U. z 2002 r. nr 100, poz. 908, w myśl których w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym)). Analizując powyższą przesłankę, dodać również trzeba, że rady gmin nie mogą w drodze przepisów porządkowych rozszerzać ani precyzować zakazów ustawowych wobec braku upoważnienia dla rad gmin w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 1999 r., sygn. II SA/Po, publ. ONSA 2000/1/39).
Przechodząc do rozważań nad wystąpieniem w niniejszej sprawie kolejnej przesłanki stanowienia przez radę gminy przepisów porządkowych, stwierdzić należy, że nie zachodzi "niezbędność" ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.
Definicję słowa "niezbędny" zawiera Uniwersalny słownik języka polskiego PWN t.II, Warszawa 2003 r. str. 1196 "niezbędny to taki, bez którego nie można się obejść, koniecznie potrzebny, nieodzowny".
Zdaniem sądu przedmiotowa uchwała nie spełnia kryterium niezbędności, gdyż istnieje regulacja prawna powszechnie obowiązująca w zakresie objętym Uchwałą Rady Gminy, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że nie zachodzi przesłanka jej niezbędności, a to eliminuje uprawnienie gminy do stanowienia przepisów porządkowych.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lipca2000 r. , P10/02 publ. OTK seria A rok 2003 nr 6, poz. 62 stwierdził, że przepisy porządkowe mogą być wydane wyłącznie w zakresie niezbędnym dla obrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku , spokoju i bezpieczeństwa publicznego, a wobec tego powinny dotyczyć wyłącznie "zachowań bezpośrednio zagrażających owym dobrom prawnym" i mogą być stanowione, gdy nie jest możliwe skuteczne przeciwdziałanie tym zagrożeniom na gruncie istniejących unormowań ustawowych.
W świetle powyższych rozważań należy się zastanowić jaki jest ratio legis dyspozycji zawartej w przedmiotowej uchwale, skoro każde użycie artykułów pirotechnicznych skutkować będzie odpowiedzialnością z art. 54 kodeksu wykroczeń. Niezależnie więc od tego czy dobra i wartości wymienione w art. 40 ust. 3 u.s.g. zostaną zagrożone, uchwała Nr [...] mieć będzie zastosowanie.
Takie rozwiązanie stoi w sprzeczności z ideą i duchem art. 40 ust. 3 u.s.g., gdyż przepisy porządkowe mają na celu ochronę porządku i spokoju w miejscach publicznych. Natomiast naruszenia zakazu ustanowionego uchwałą nie trzeba udowadniać, wystarczy samo użycie materiałów pirotechnicznych. Zapytać więc trzeba, jakie dobro z art. 40 ust. 3 u.s.g. jest chronione, skoro do stosowania uchwały nie jest wymagane zagrożenie porządku i spokoju publicznego. Zwrócić należy uwagę w tym miejscu, że artykuły pirotechniczne używane są nie tylko dla uzyskania efektów widowiskowych, środki te używane są również w kolejnictwie, leśnictwie, modelarstwie, motoryzacji ratownictwie, rolnictwie i żegludze.
Przechowywanie i używanie materiałów pirotechnicznych przeznaczonych do użytku cywilnego nie wymaga pozwolenia (art. 3 pkt 19 , art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. z 2002 r. Nr 117, poz. 1007 i rozp. Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie wykazu wyrobów pirotechnicznych, na których nabywanie, przechowywanie lub używanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia (Dz.U. z 2005 r. Nr 158, poz. 1329).
Jak więc służby porządkowe wykonujące swoje zadania w zakresie ochrony spokoju i porządku w miejscach publicznych ustalą, w jakim charakterze i jakim celu użyto materiały i środki pirotechniczne. Samo zaś użycie bez negatywnych skutków tych materiałów i środków nie jest naruszeniem porządku i spokoju. Taki pogląd przeczyłby zdrowemu rozsądkowi, oraz treści zawartej w definicji co to jest spokój i porządek publiczny.
W istocie bowiem to nie zakaz wprowadzony uchwałą Rady Gminy , lecz prawidłowe działania Policji i Straży Miejskiej – przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa – powinny prowadzić do celu przyjętego przez radę gminy i oczekiwanego przez społeczność D. w zakresie zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Przypomnieć należy, że w myśl art. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 1997 r. nr 123, poz. 779 ze zm.) do zadań straży należy w szczególności m.in. ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych.
Nie ulega wątpliwości, że o rzeczywistym zagrożeniu takich dóbr jak życie, zdrowie, porządek, spokój, bezpieczeństwo publiczne nie ma mowy w sytuacji, gdy odrębne ustawy lub inne przepisy powszechnie obowiązujące dają – w określonym zakresie – podstawy do przeciwdziałania zagrożeniom i zapewnieniu porządku, spokoju, bezpieczeństwa publicznego.
Zwrócić też należy uwagę na przykładową, lecz możliwą do zaistnienia sytuację, gdy materiały i środki pirotechniczne o działaniu hukowym i błyskowym zostaną użyte na terenie sąsiedniej gminy, a skutek będzie odniesiony na terenie gminy D.. Niemożliwe wówczas będzie zastosowanie uchwały z [...] grudnia 2001 r. Zdaniem Sądu, wydawanie aktów prawa miejscowego ustanawiających zakazy, których łamanie nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji prowadzi w rezultacie do nieposzanowania prawa i przynosi skutki odwrotne do zamierzonych.
Skoro zagrożenie spokoju i bezpieczeństwa publicznego hałasem wywołanym użyciem materiałów i środków pirotechnicznych o działaniu hukowym i błyskowym nie jest szczególnym zjawiskiem gminy D., lecz występuje w skali całego kraju, we wszystkich niemal miastach, a mimo to ustawodawca nie wprowadza szczegółowego zakazu dotyczącego używania tych materiałów i środków, to w ocenie sądu tym bardziej organy samorządu terytorialnego nie powinny tego robić.
Ponadto wskazać trzeba, że tak sformułowany zakaz w § 1 i 2 uchwały z [...] grudnia 2001 r. mógłby być wykorzystany do innych potrzeb i stwarzać podstawę do stosowania bezwzględnej sankcji w stosunku do podmiotów, których zachowania w żadnym zakresie nie rodzą zagrożeń dla wartości chronionych analizowanym przepisem. Taka groźba zachodziłaby przy pozostawieniu w obrocie prawnym ww. uchwały.
Zatem w ocenie sądu materia ochrony porządku, spokoju, bezpieczeństwa publicznego poprzez zakaz używania materiałów i środków pirotechnicznych wkracza w zakres uregulowany art. 51 § 1 kodeksu wykroczeń, a ochrona ww. dóbr i wartości może być realizowana poprzez zastosowanie obowiązujących regulacji prawnych, co oznacza, że wydanie przepisu porządkowego tej treści na terenie Gminy nie jest niezbędne i czyni uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] niedopuszczalną i sprzeczną z prawem w sposób istotny.
Kończąc powyższe rozważania należy tylko stwierdzić, iż przepisy porządkowe dotyczące używania i obrotu artykułów pirotechnicznych zawiera też ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 909 z pózn.zm.). Natomiast zgodnie z jej art. 6 i nast. ustawy, to wójt, burmistrz decyduje, czy impreza masowa może się odbyć na terenie gminy i czy spełnia ona kryteria bezpieczeństwa określonego w ustawie.
Trafnie skarżący wskazał na te postanowienia uchwały, które błędnie określiły sposób ogłoszenia i termin wejścia w życie przepisów porządkowych. Ponieważ uchwała zawiera przepisy porządkowe bezwzględne zastosowanie mają przepisy art. 4 ust. 3 oraz art. 14 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449). Zastosowana w art. 4 ust. 3 tej ustawy technika legislacyjna (brak zastrzeżenia "chyba, że dane przepisy określają termin dłuższy"), wyklucza wejście w życie przepisów porządkowych w innym terminie niż wskazany w ustawie. Zasadą jest, iż przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 147 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w całości. O punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 Ppsa,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło