IV SA/Po 107/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.N. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 3 marca 2015r. sygn. akt IV SA/Po 107/15, 2. odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji, 3. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu powyższego wniosku stanowiącego również uzasadnienie skargi wskazano na wadliwość wydanego z urzędu postanowienia Wojewody W. z dnia 9 października 2014 wstrzymującego wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2014r. znak [...]. Ponadto skarżący wskazał, iż skoro wycofana jest z obrotu decyzja Starosty M. z dnia [...] kwietnia 2014r., to niemożliwym było wydanie przez starostę m. zaskarżonej decyzji następczej z dnia [...].11.2014 ([...]), bowiem można ją wydać jedynie w odniesieniu do pozostającej w obrocie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm. - dalej u.g.n.). Nie ma więc w chwili obecnej decyzji, w odniesieniu do której możliwe byłoby nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 marca 2015r. sygn. akt IV SA/Po 107/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. E.O. sp. z o.o. będąca uczestnikiem niniejszego postępowania działając przez pełnomocnika radcę prawnego B.K. pismem z dnia 11 marca 2015r. wniósł zażalenie na w/w postanowienie Sądu domagając się jego uchylenia oraz o zasądzenia na rzecz E.O. Sp z o.o. kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a polegający na bezpodstawnym uznaniu, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy z akt sprawy, ani z racjonalnej oceny sytuacji nie wynika stan takiego niebezpieczeństwa lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zakres wnioskowanych prac nie spowoduje fizycznego zajęcia gruntu, a jedyną przeprowadzoną czynnością będzie umieszczenie przewodów w przestrzeni nad gruntem, przy czym przewody zostaną przeprowadzone w miejscu występowania dotychczasowej osi linii elektroenergetycznej. Nie sposób w takich okolicznościach uznać, że właścicielowi nieruchomości grozi wyrządzenie znacznej szkody. Jednocześnie zasygnalizowano, że przeprowadzenie prac zgodnie z treścią decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz decyzją o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nie spowoduje nieodwracalnych skutków prawnych jak i faktycznych. Realizacja obiektu budowlanego na podstawie decyzji administracyjnej nie pozbawia organu administracyjnego jak i sądowego możliwości zniesienia skutków, jakie wywołała taka decyzja, a jej konsekwencje finansowe poniesie jedynie wnioskodawca, który godzi się na takie ryzyko. Ponadto wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji kłóci się z samą istotą instytucji niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Przyjmowanie a priori, że każde działanie wnioskodawcy zgodne z treścią decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oraz decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, w sytuacji w której decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie jest prawomocna, wypełnia przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.), czyni martwą instytucję niezwłocznego zajęcia nieruchomości w rezultacie uniemożliwiając wypełnienie ustawowych obowiązków wnioskodawcy tj. zapewnienia trwałych i niezawodnych dostaw prądu. W uzupełnieniu zażalenia E.O. sp. z o.o. pismem z dnia 20 marca 2015r. wyjaśnił, że rozmieszczenie na nieruchomości w przestrzeni powietrznej przewodów istniejącej tam od wielu lat linii wysokiego napięcia, tj. wprowadzenia ich zamiennie za obecnie tam istniejące w ramach planowanej przebudowy danej linii nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia jakiejkolwiek szkody w tym również znacznej, a także nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków, albowiem takie rozmieszczenie przewodów nie powoduje żadnych skutków w odniesieniu do stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. W przedmiotowej sprawie szczególne istotnym jest również to, że planowane niezwłoczne zamienne rozmieszczenie przewodów ma głównie na celu zniesienie istniejącego stanu zagrożenia poważną awarią linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, który to stan legł u podstaw wydania przez starostę decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i podtrzymaniu jej przez wojewodę. Istnieje zagrożenie występowaniem awarii spowodowanych m.in. zerwaniem przewodów, uszkodzeniem słupów, szczególnie podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych (np. silny wiatr). Następstwem tego będą przerwy w dostawach energii elektrycznej odbiorców zlokalizowanych na terenie powiatu międzychodzkiego, w tym m.in. Szpital Powiatowy, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej oraz Komenda Powiatowa Policji, a także obiekty użyteczności publicznej (urzędy, szkoły, przedszkola i muzea) oraz szereg zakładów pracy, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu tego regionu. Taki stan rzeczy wymusza konieczność natychmiastowego wykonania przebudowy przedmiotowej linii w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej bezprzerwową dostawę, a ponadto wprowadzenia poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią (w tym zapewnienie należytej ochrony życia i zdrowia ludzi). Awaryjny stan danej linii potwierdzają pozostające w aktach sprawy zestawienie awarii w latach 2007-2014 oraz opinia, z której jednoznacznie wynika, że słupy, ich fundament oraz przewody linii elektroenergetycznej wymagają pilnej wymiany. Wyraźnie zauważalne są oznaki korodowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny. W niniejszej sprawie Sąd, po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia oraz uwzględnieniu okoliczności podnoszonych przez uczestnika postępowania, uznał że zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadą wyrażoną w w/w przepisie jest więc wykonalność ostatecznych decyzji organów administracyjnych, a wstrzymanie wykonalności decyzji jest wyjątkiem od tej zasady, który wystąpić może w razie zaistnienia ustawowych przesłanek (faktów) uzasadniających to wstrzymanie i po spełnieniu przez stronę warunków jakie ustawa nakłada na nią, w sytuacji ubiegania się o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji. Przede wszystkim podkreślić należy, iż wstrzymanie wykonalności decyzji (postanowienia) przez sąd administracyjny występuje zawsze na wniosek strony, a co za tym idzie - wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie która taki wniosek składa. Strona winna jest wykazać (uprawdopodobnić), że istnieją przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. tj., iż w razie wykonania tej decyzji (postanowienia) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wniosek taki może uwzględnić jeżeli po analizie wniosku, wskazanych w nim faktów i okoliczności uprawdopodabniających te fakty ocenia, iż skutki takie mogą faktycznie zaistnieć tj., że w razie wykonania decyzji strona może ponieść znaczne szkody lub decyzja spowoduje nieodwracalne skutki. Powyższe przesłanki mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, zachodzi w przypadku zagrożenia wystąpienia szkody, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. Oceniając w powyższym kontekście wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji przy uwzględnieniu okoliczności podnoszonych przez E.O. sp. z o.o. w zażaleniu stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie przytoczył żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem jej ochrony tymczasowej w oparciu art. 61 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego podzielając pogląd prezentowany w zażaleniu wskazać należy, że wstrzymanie decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Wydanie kontrolowanej decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń. Jak słusznie wskazał uczestnik postępowania planowane niezwłoczne zamienne rozmieszczenie przewodów ma głównie na celu zniesienie istniejącego stanu zagrożenia poważną awarią linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia. Na podstawie przedłożonych wraz z zażaleniem dokumentów można stwierdzić, iż istnieje zagrożenie występowaniem awarii spowodowanych m.in. zerwaniem przewodów, uszkodzeniem słupów, szczególnie podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych (np. silny wiatr). Następstwem tego będą przerwy w dostawach energii elektrycznej odbiorców zlokalizowanych na terenie powiatu międzychodzkiego, w tym m.in. Szpital Powiatowy, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej oraz Komenda Powiatowa Policji, a także obiekty użyteczności publicznej (urzędy, szkoły, przedszkola i muzea) oraz szereg zakładów pracy, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu tego regionu. Taki stan rzeczy wymusza konieczność natychmiastowego wykonania przebudowy przedmiotowej linii w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej ciągłą dostawę, a ponadto wprowadzenia poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią (w tym zapewnienie należytej ochrony życia i zdrowia ludzi). Znaczenie ma również terminowe realizowanie inwestycji, finansowanej ze środków unijnych. Te okoliczności sprzeciwiają się uwzględnieniu rozpoznawanego żądania. W konsekwencji czego Sąd doszedł do przekonania, że należało uchylić zaskarżone postanowienie i orzec o odmówieniu wstrzymania zaskarżonej decyzji Jednocześnie w punkcie 3 sentencji postanowienia Sąd oddalił wniosek o zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem nie istnieje prawna podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. Brak jest bowiem podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach kończonych postępowanie w danej instancji niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej – przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak jest natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do odpowiedniego stosowania – w wypadku uwzględnienia zażalenia – przepisu art. 203 p.p.s.a., który stanowi podstawę do zasądzenia od strony przeciwnej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz strony, która wniosła skargę kasacyjną w razie jej uwzględnienia. Przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą zaś być interpretowane w sposób rozszerzający (por. postanowienia NSA: z dnia 31 stycznia 2004 r., FZ 504/04; z dnia 12 maja 2011 r., II GZ 443/10; z dnia 8 września 2011 r., I OW 99/11; z dnia 20 września 2011 r., I FSK 1141/10; z dnia 20 stycznia 2015 r. II FSK 3584/14; z dnia 3 lutego 2015 r., I OZ 8/15; z dnia 11 lutego 2015 r. oraz wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 387/10).