IV SA/Po 1078/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ulicy [...] w P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia [...] r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody W. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ulicy [...] w P. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr.1-sentencja wyroku Wyrokiem z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej WSA) rozpoznając skargę na decyzję Wojewody W. (zwanego dalej Wojewodą albo organem II instancji) z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej Prezydentem albo organem I instancji) z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2009 r.) Prezydent działając na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 i art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm., dalej upzp) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z lokalami usługowymi i garażami podziemnymi, przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...],[...],[...],[...],[...] z ark. [...], obręb J., położonych przy ul. [...] w P. W decyzji tej określono szczegółowo warunki w zakresie ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, warunki w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagania w zakresie ochrony interesów osób trzecich oraz inne warunki (k. 10-18, 25 tomu I projektu budowlanego – dalej tom I). Prezydent decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak [...], działając na podstawie art. 63 ust. 5 upzp przeniósł decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] na rzecz firmy R. – D. P. Sp. z o.o w W. (k. 23-24 tomu I). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] Prezydent działając na podstawie art. 154 i 104 kpa zmienił ostateczną decyzję z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w zakresie dotyczącym wysokości zabudowy oraz zasad kształtowania elewacji frontowej (k. 33-34 tomu I). Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], znak [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2008 r.) Prezydent na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej pb, obecnie t.j. Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) i art. 104 kpa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla R. D. P. Sp. z o.o. (zwanego dalej inwestorem albo wnioskodawcą) zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej z lokalami usługowymi i garażami podziemnymi przewidzianej do realizacji na działkach o nr geodezyjnych [...],[...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb J. położonych przy ul. [...] w P. (k. 96-98 akt administracyjnych [...]). Odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2008 r. wniosła Administracja i Zarządzanie Nieruchomościami ul. [...] w P., reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] (dalej Wspólnota Mieszkaniowa C/D; k. 140-142 akt administracyjnych) oraz D. W. i B. W., właściciele mieszkań przy ul. [...] d nr [...] i [...] (k. 137-139 akt administracyjnych [...]). Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2009 r.) Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2008 r. (k. 158-162 akt administracyjnych [...]). W skardze na decyzję z [...] marca 2009 r. Wspólnota Mieszkaniowa C/D wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pb w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.), polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego, mimo że usytuowanie i konstrukcja projektowanych obiektów pozbawi lokale mieszkalne znajdujące się w budynkach położonych na nieruchomościach sąsiednich odpowiedniego dostępu do oświetlenia dziennego; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 10 § 1, art. 81 § 1 i 77 § 1 kpa (podnoszone już w odwołaniu) przez nie zapewnienie czynnego udziału skarżącej przejawiające się wydaniem decyzji przez organ I instancji przed upływem zakreślonego terminu do przedstawienia stanowiska w sprawie, nie uzyskaniu od skarżącej przed wydaniem decyzji stanowiska, doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania na 7 dni przed wydaniem decyzji przez organ I instancji; naruszenie art. 138 § 2 przez nie uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta Miasta, w sytuacji gdy postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji nie zostało przeprowadzone nawet w części; naruszenie art. 61 § 1 kpa przez nie zawiadomienie o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stronami w sprawie – nie zawiadomienie o wszczęciu właścicieli samodzielnych lokali mieszkalnych położonych w budynku wielomieszkaniowym przy ul. Kościelnej 21 C/D, którzy z uwagi na rodzaj i zakres projektowanej zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, mieli interes prawny we wzięciu udziału w postępowaniu (k. 2-9 akt sądowych [...]). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2009 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie (k. 11-12v akt sądowych [...]). Rozpoznając powyższą sprawę WSA podzielił ustalenia faktyczne przedstawione przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji ustalając dodatkowo, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 149 § 3 kpa uchyliło w całości decyzję Prezydenta z dnia [...] września 2009 r. znak [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w P. przy ul. [...], planowanej na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] ark. mapy [...], obręb J. (k. 334-336 akt sądowych IV SA/Po [...]). Zdaniem Sądu, mimo że Wojewoda prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zostały naruszone przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 10 § 1 kpa, to błędnie Wojewoda ocenił, że uchybienia te nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Oceny tej w realiach niniejszej sprawy nie sposób podzielić. Wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu I instancji Wspólnota Mieszkaniowa [...] C/D nie mogła w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zgłosić wszelkich wniosków dowodowych, ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Zawiadomienie to doręczono przedstawicielowi Wspólnoty dnia [...] grudnia 2008 r., a czternastodniowy termin upływał dnia [...] stycznia 2009 r. (zatem 6 dni po wydaniu decyzji z [...] grudnia 2008 r.). Bezsporne także jest, że organ I instancji, wydając decyzję w dniu [...] grudnia 2008 r., nie uwzględnił uwag wniesionych przez Wspólnotę Mieszkaniową, D. W. i B. W. w pismach nadanych w urzędzie pocztowym [...] grudnia 2008 r., czyli z zachowaniem wyznaczonego w zawiadomieniu z [...] grudnia 2008 r. 7-dniowego terminu (k. 74, 79, 94, 94a akt administracyjnych). Takie prowadzenie postępowania narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa), a także zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i zasadę wysłuchania stron i zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa). Dopiero gdyby organ odwoławczy w niniejszej sprawie odniósł się rzetelnie do wszystkich podniesionych przez Skarżącą zarzutów i wyjaśnił jednoznacznie sporne kwestie, to można byłoby mówić, że naruszenie przez organ I instancji art. 7 i 10 § 1 kpa nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Wojewoda prawidłowo ustalił i ocenił zachowanie wymogów prawa w zakresie zgodności wysokości budynków i ilości garaży, z decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Zdaniem Sądu, Wojewoda nie wyjaśnił w sposób wystarczający kluczowego zarzutu podniesionego w odwołaniu, w pismach stron datowanych na [...] grudnia 2008 r., a nadanych pocztą [...] grudnia 2008 r., będących odpowiedzią na otrzymane zawiadomienie o zakończeniu postępowania przed organem I instancji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a dotyczącego ograniczenia przez projektowaną inwestycję dostępu światła do mieszkań usytuowanych na niższych kondygnacjach budynku mieszczącego się przy ul. [...]. Organy obu instancji w postępowaniu na podstawie art. 32, art. 33, art. 34 ust. 1 i 4, art. 35 ust. 1 pb, obowiązane były należycie zbadać zgodność w tej materii projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nietrafnie Wojewoda w odpowiedzi na skargę wskazał, że skoro załączone do projektu rysunki 2A-2K "obrazujące powyższą kwestię", zostały wykonane przez osoby uprawnione, "dlatego organ nie ma podstaw do podważania powyższego stanowiska" (k. 102-112 tomu I; k. 11v-12 akt sądowych). Właśnie obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków (czego in cocreto wskazane rysunki nie pozwalają ustalić), a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść do niego uwagi i zastrzeżenia. Tymczasem ani zaskarżona decyzja, ani też decyzja ją poprzedzająca, w tej materii nie spełniają wymogów art. 107 § 1 i 3 kpa i wymykają się kontroli Sądu. Nie odniesienie się do tego zarzutu w sposób jednoznaczny mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie można ustaleń dokonanych przez Wojewodę zweryfikować w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa). Organy obu instancji w niniejszej sprawie nie odniosły się w sposób należyty do kwestii związanych z "przesłanianiem i zacienieniem" określonych § 13, 57 i 60 rozporządzenia, a do których uwzględnienia zobowiązywała decyzja z [...] lipca 2007 r. o warunkach zabudowy. Nie ustalono, czy projektowana inwestycja powinna być kwalifikowana jako śródmiejska zabudowa uzupełniająca. Dokonanie tego ustalenia jest konieczne, bowiem tylko taka zabudowa dopuszcza zmniejszone normy nasłonecznienia, przewidziane w § 60 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. W decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2007 r., w zakresie szerokości elewacji frontowej wskazano m. in., że od granic nieruchomości sąsiednich należy zachować odległość zgodnie z przepisami rozporządzenia z 2002 r., ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13 i 57 tego rozporządzenia oraz że dopuszcza się sytuowanie planowanych budynków w granicy z nieruchomościami sąsiednimi na długości ścian bocznych istniejących budynków przy ul. [...], zlokalizowanych bezpośrednio przy granicy z wnioskowaną nieruchomością – zgodnie z przepisami § 12 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia. Natomiast w zakresie górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wskazano, że zabudowa od frontu działki obejmuje 1 kondygnację podziemną – halę garażową i do pięciu kondygnacji naziemnych, natomiast zabudowa w głębi nieruchomości ze względu na deklarowane przez inwestora różnice terenu dopuszcza usytuowanie w głębi działek zabudowy sześciokondygnacyjnej. Skoro została zachowana prawidłowa odległość projektowanej zabudowy od granicy działki wynosząca [...] m (§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), a budynek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] C/D jest w odległości [...] m od owej granicy (bezsporne – k. 137, 138 akt administracyjnych; k. 328 akt sądowych) i wysokość projektowanych budynków jest zgodna z wytycznymi decyzji z [...] lipca 2007 r. o warunkach zabudowy to kwestią, która pozostaje do wyjaśnienia jest ustalenie, czy planowana inwestycja mieści się pod pojęciem śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej, a jeżeli tak, to czy uwzględniono przepisy dotyczące przesłaniania i zacieniania określone w § 13 i 57 rozporządzenia z 2002 r. Z analizy dołączonej przez inwestora postępowania, przeprowadzonej przez M. K. MK Sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2010 r. wynika, że mieszkanie o najmniej korzystnym położeniu posiada dostęp do światła słonecznego w godzinach 10.15-10.30, a następnie 13.30-14.45 co zapewnia łącznie wymagane 90 minut. Nadto wskazano, że owo mieszkanie jest jednopokojowe, a co za tym idzie nie stosuje się doń wymogu 90 minut, zgodnie z § 60 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. (k. 341 akt sądowych). Z analizy nasłonecznienia lokali położonych w budynku przy ul [...] ze stycznia 2010 r. wykonanej przez A.-B., przedłożonej przez skarżącą wynika, że tylko jedno mieszkanie (i to mieszkanie jednopokojowe), nie spełnia wymogu przewidzianego w § 60 ust. 2 rozporządzenia (k. 327 akt sądowych). Jednak mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w zabudowie śródmiejskiej uzupełniającej nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Rozstrzygnięcie, czy projektowana inwestycja stanowi śródmiejską zabudowę uzupełniającą, wymaga dokonania ustaleń przez organ I instancji, a następnie właściwej subsumcji. Ustalenia w tej materii i akt subsumcji, winny być przedstawione w starannym i pogłębionym uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 kpa. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że w przepisach brak normatywnej definicji śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej. Jedynie w § 3 pkt 1 rozporządzenia, normodawca podał definicję legalną dla potrzeb rozporządzenia, zgodnie z którą, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) zabudowie śródmiejskiej – należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Rejon ulicy [...] w dzielnicy J. w P., w pełni wymogi tej definicji spełnia. Odwołując się do pojęć z dziedziny architektury i zagospodarowania przestrzennego i do oficjalnego języka polskiego Sąd przyjął, że jest to zabudowa, której celem jest uzupełnienie istniejącej już zabudowy, mającej cechy śródmiejskiej, przez dobudowanie wśród innych, już istniejących budynków, budynku bądź budynków nowych. Dla spełnienia cech śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej nie ma znaczenia, czy w wyniku uzupełnienia dotychczasowej zabudowy, wybudowany zostanie nowy budynek, tworząc jedną pierzeję z budynkami dotychczas istniejącymi (w niniejszej sprawie dotyczy to tylko budynków stojących wzdłuż ulicy Kościelnej), czy też nowo wybudowane budynki zagęszczą dotychczas istniejącą luźną zabudowę w głębi działek. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz przedstawione przez strony analizy nasłonecznienia przedmiotowych lokali, Sąd wskazał, że rzeczą organów przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie ustalenie, czy projektowana zabudowa mieści się pod pojęciem śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej i czy w związku z tym zachowane zostały normy nasłonecznienia przewidziane w rozporządzeniu. Obie analizy, przedstawione przez skarżącą i inwestora dopiero na rozprawie przed WSA, nie są w istocie opiniami biegłych w rozumieniu art. 84 kpa, a jedynie mającymi status dokumentów prywatnych ekspertyzami rzeczoznawców, będących w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez każdą ze stron przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy. Tylko kompleksowo opracowany wniosek inwestora o pozwolenie na budowę umożliwia organowi administracji publicznej sprawdzenie koordynacji funkcjonalno-przestrzennej wszystkich elementów zagospodarowania terenu inwestycji i ich korelacje z otoczeniem zewnętrznym, zgodności tych rozwiązań z warunkami zabudowy, przepisami techniczno-budowlanymi oraz warunkami wynikającymi z dokonanych uzgodnień uzyskanych opinii i pozwoleń czy innych dokumentów. Na organach wydających pozwolenie na budowę ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały przez inwestora wymogi określone w art. 32 i 33 pb. Stosownie do zawartych w kpa zasad (art. 6-8), organy administracji państwowej obowiązane są działać w taki sposób, by zostały wyjaśnione dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie przez organy administracyjne sprawy w przedstawionym wyżej zakresie stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obligowało Sąd uchylenia zaskarżonej decyzji (k. 360-368 akt sądowych IV SA/Po 387/09). Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], znak [...], Prezydent działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2006 r. nr 156, poz. 1118, ze zm., dalej pb) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] października 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcy pozwolenia na budowę dla zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej z lokalami usługowymi i garażami podziemnymi przewidzianej do realizacji na działkach o numerach geodezyjnych [...],[...],[...],[...],[...] ark. [...] obr. J. położonych przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wydana decyzja oraz projekt budowlany są zgodne z decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] lipca 2007r. znak [...] sprostowaną postanowieniami z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] oraz z dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...], zmienioną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] oraz przeniesioną na rzecz inwestora decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. znak [...]. Organ I instancji podkreślił, że w podjętym postępowaniu po wyroku WSA z dnia [...] lutego 2010 r. zawiadomiono wszystkie strony postępowania na każdym jego etapie, przestrzegając wyznaczonych w dokumentach terminów na składanie ewentualnych wniosków i uwag do sprawy. W celu ostatecznego rozstrzygnięcia podnoszonej w wyroku WSA z dnia [...] lutego 2010 r. sprawy dotyczącej ograniczenia przez projektowaną inwestycję dostępu światła do mieszkań usytuowanych na niższych kondygnacjach budynku mieszczącego się przy ul. [...] C-D organ I instancji zażądał od inwestora przedstawienia wymaganej analizy "przesłaniania i zacieniania" określonej w § 13, 57 i 60 rozporządzenia z 2002 r., oceniającej oświetlenie i nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych w budynku należącym do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] C/D. Inwestor przedstawił obszerną analizę zacieniania i przesłaniania sporządzoną przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego z której wynika, że projektowane budynki na działce przy ul. [...] w P. nie zacieniają mieszkań w istniejącym budynku [...] C/D. Dodatkowo dla najmniej korzystnie położonego mieszkania przeprowadzono dodatkową symulację komputerową z przedstawieniem wyników pomiarów co 15 minut. Przeprowadzono analiza wykazała, że wszystkie lokale na parterze w budynku zacienianym będą miały zapewniony dostęp światła w przedziale czasowym 1h45 min. do 3h30 min., co spełnia wymogi przepisu § 60 rozporządzenia z 2002 r. Z przedłożonej analizy wynika, że lokal jednopokojowy również ma zapewniony dostęp światła w czasie 1h45min. Biorąc pod uwagę powyższe, sprawa ograniczenia przez projektowaną inwestycję dostępu światła do mieszkań usytuowanych na niższych kondygnacjach budynku mieszczącego się przy ul. [...] C/D została wystarczająco wyjaśniona i ostatecznie rozstrzygnięta. Odnosząc się do celowości zakwalifikowania projektowanej inwestycji jako śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej organ I instancji zwrócił uwagę, że stanowisko Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. w tej sprawie zostało przedstawione w piśmie skierowanym do wnioskodawcy w dniu [...] marca 2010 r., znak: [...]. Zastępca Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury jednoznacznie rozstrzygnął, że planowaną budowę można uznać za zabudowę śródmiejską uzupełniającą. Dodatkowo ze zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonej uchwałą nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] stycznia 2008 r. wynika, że wyznacza się teren funkcjonalnego śródmieścia, który obejmuje między innymi dzielnicę J. W studium podano granice terenu, z których wynika, że przedmiotowe działki również znajdują się w tej strefie. Projekty budowlane zostały wykonane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, i zostały pozytywnie zaopiniowane przez rzeczoznawców do spraw BHP, higieniczno-sanitarnych i przeciwpożarowych. Miejski Konserwator Zabytków dla Miasta P. wydał pozwolenie nr [...], znak [...] na prowadzenie robót budowlanych w zespole wpisanym do rejestru zabytków. Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...] wyraził zgodę na zaniżoną wysokość pomieszczeń biurowych. Inwestor oświadczył, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 35 ust. 1 pb organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały warunki wydania pozwolenia na budowę określone w art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 34 ust. 1, 2 i 3 pb (k. 306-308 akt administracyjnych organu I instancji). Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...] września 2010 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] w P., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji odwołująca zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 13, § 57, §60 rozporządzenia z 2002 r., przejawiającego się uznaniem, że planowana zabudowa oraz zabudowa działki przy ul. [...] stanowią zabudowę śródmiejską uzupełniającą, a co za tym idzie projekt może przewidywać zmniejszone normy naświetlenia lokali jakie § 60 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. przewiduje dla zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej, 2. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 34 ust. 4; art. 35 ust. 1 pb polegającego na zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy organ nie dokonał sprawdzenia zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami prawa, a w konsekwencji zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego z wyżej wymienioną decyzją i przepisami, 3. przepisów postępowania, a mianowicie: a) art. 84 § 1 kpa poprzez czynienie ustaleń, które powinny być dokonane w drodze dowodu z opinii biegłego, na podstawie prywatnych dokumentów przedkładanych przez wnioskodawcę, tj. na podstawie ,,Analizy przesłaniania i zacieniania" autorstwa mgr inż. M. Z. oraz pisma Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z dnia [...] marca 2010 roku i nie dopuszczenie oraz nie przeprowadzenie przez organ I instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność: jakiego rodzaju zabudowa występuje na działkach, na których ma powstać planowana inwestycja oraz na działkach sąsiednich oraz czy lokale mieszkalne, położone w budynku odwołującej mają zapewniony dostateczny dostęp do światła w sytuacji gdy odwołująca składała wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie powyższego dowodu z opinii biegłego, art. 77 i art. 80 kpa poprzez czynienie błędnych ustaleń w oparciu o dokument wydany przez Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z dnia [...] marca 2010 roku, które zostało wystosowane nie na wniosek organu prowadzącego postępowanie, ale na wniosek zainteresowanego w rozstrzygnięciu sprawy wnioskodawcy i odwoływanie się do zawartych w tym piśmie twierdzeń o tym, że planowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej oraz czynienie kategorycznych ustaleń o należytym nasłonecznieniu lokali w budynku należącego do odwołującej się na podstawie prywatnej ekspertyzy przedłożonej prze wnioskodawcę; art. 78 § 1 kpa poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych odwołującej, zgłoszonych w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 roku oraz [...] lipca 2010 roku (k. 186-190 akt administracyjnych organu II instancji). Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Wojewoda W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2010 r. Odnosząc się do problematyki zaliczenia projektowanej zabudowy do śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej, organ II instancji wskazał, że w przepisach prawa materialnego (§ 3 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r.) funkcjonuje tylko definicja śródmiejskiej zabudowy wskazująca, że jest to zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Mając na uwadze decyzję o warunkach zabudowy z [...] lipca 2007 r. określającą, że działki objęte planowaną inwestycją położone są w strefie śródmiejskiej zabudowy mieszkalnej, mieszkalno - usługowej i usługowej centrotwórczej na obszarze zespołu urbanistyczno-architektonicznego wpisanego do rejestru zabytków miasta P. pod nr A [...] decyzją z dnia [...] października 1982 r. należy uznać, na co wskazał także Sąd w wyroku z dnia [...] lutego 2010 r., że rejon ulicy [...] w dzielnicy J. w P. w pełni wymogi tej definicji spełnia. Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji, która składa się z zespołu budynków oznaczonych na planie zagospodarowania terenu symbolami od A do H tworzących od frontu czyli ulicy Kościelnej zabudowę pierzejową zajmującą całą szerokość działki od granic nieruchomości sąsiednich, a w tylnej części nieruchomości wypełniające wolny kwartał znajdujący się między nieruchomościami sąsiednimi zdaniem organu odwoławczego należy uznać jako zabudowę śródmiejską uzupełniającą, co w konsekwencji daje możliwość skorzystania z uprawnień wynikających z § 60 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. W badanej sprawie zabudowa w rejonie planowanej inwestycji nie stanowi istniejącej zabudowy osiedlowej i jak wskazano zarówno w decyzji o warunkach zabudowy jaki i w zaskarżonej decyzji przywołując studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta P. rejon ten stanowi teren funkcjonalnego śródmieścia. Organ II instancji nie podzielił poglądu odwołującej, że w temacie ustalenia czy planowana inwestycja mieści się w kategoriach zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej należało dopuścić dowód z opinii biegłego w trybie art. 84 kpa, ponieważ nie wymaga to wiadomości specjalnych. W związku z zarzutem, że wniosek z [...] czerwca 2010 r. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w związku prowadzonym postępowaniem nie został przez organ I instancji rozpoznany należy zaznaczyć, że w aktach sprawy znajduje się pismo z [...] lipca 2010 r., w którym organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w związku z ww. pismem. W związku z brakiem w materiałach dowodowych sprawy, na co wskazał także w uzasadnieniu wyroku z [...] lutego 2010 r. WSA, analizy, która pozwalałaby ocenić oświetlenie i nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych w budynku należącym do skarżącej organ I instancji postanowieniem z [...] maja 2010 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia braków w tej materii. Z przedłożonej obszernej analizy "nasłonecznienia i przesłaniania" datowanej na [...] czerwca 2010 r. wykonanej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego do spraw architektury wynika, że projektowane budynki przy ul. [...] nie spowodują przesłaniania budynku odwołującej w kontekście przepisu § 13 rozporządzenia z 2002 r. oraz naruszenia zasad nasłonecznienia wskazanych w § 60 rozporządzenia z 2002 r., co szczegółowo zostało opisane i wykazane w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu ww. analizy przyznał jej moc dowodową i nie dopatrzył się podstaw ani argumentów do podważania jej wiarygodności, tym bardziej, że strona skarżąca nie przedstawiła innego dowodu w tej kwestii. Ponadto należy wskazać, że jak wynika z uzasadnienia wyroku z [...] lutego 2010 r. strony w tym skarżąca i inwestor w dniu rozprawy przed WSA przedstawiły analizy nasłonecznienia przedmiotowych lokali. Z analizy nasłonecznienia lokali położonych w budynku przy ul. [...] ze stycznia 2010 r. przedłożonej przez odwołującą wynika, że tylko jedno mieszkanie (i to mieszkanie jednopokojowe) nie spełnia wymogu przewidzianego w § 60 ust. 2 ww. rozporządzenia nie uwzględniając, że jest to zabudowa śródmiejska uzupełniająca. Ponieważ zarówno organ I i II instancji uznał, że planowaną inwestycję należy zaliczyć do zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej, co wiąże się z możliwością skorzystania z zmniejszenia normy naświetlenia lokali, o której mowa w § 60 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. dlatego organ II instancji nie dostrzegł także podstaw do wzywania w zakresie wykonania analizy przesłaniania i zacienia przez biegłego. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] złożyła skargę do WSA na powyższą decyzję organu II instancji, zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, a mianowicie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pb w związku z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r., polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego, pomimo że usytuowanie i konstrukcja projektowanych obiektów pozbawi lokale mieszkalne znajdujące się w budynkach położonych na nieruchomościach sąsiednich odpowiedniego dostępu do oświetlenia dziennego, 2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a co za tym idzie czynienie przez organ ustaleń, które wymagają wiadomości specjalnych odnośnie okoliczności: * czy projektowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej, * czy lokale położone w budynku skarżącej - Wspólnoty Mieszkaniowej mają zapewniony odpowiedni dostęp do światła, - bez przeprowadzenia niezbędnego w tym zakresie postępowania dowodowego, 3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art 80 kpa poprzez nie rozpoznanie wniosków dowodowych skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność charakteru zabudowy planowanej inwestycji i zapewnienia lokalom mieszkalnym odpowiedniego dostępu do światła, 4. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 80 § 1 kpa w zw. z 77 § 1 kpa poprzez czynienie ustaleń wyłącznie w oparciu o źródła będące dokumentami prywatnymi, a mianowicie pismo stanowiące odpowiedź na prywatne zapytanie wnioskodawcy zawierające pogląd odnośnie charakteru zabudowy sformułowany przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P., oraz przedłożoną przez wnioskodawcę ekspertyzę rzeczoznawcy, 5. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania i nie wydanie postanowienia w sprawie wniosku strony, w sytuacji gdy wniosek o zawieszenie postępowania umotywowany był faktem, że w równolegle toczącej się sprawie o wznowienie postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji organ w dniu (skarżąca nie wskazała przy tym konkretnej daty) wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, a w ślad za tym wpłynął wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy, której dotyczy wniosek o wznowienie. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W pierwszej kolejności skarżąca zwróciła uwagę, że organy obu instancji nie poczyniły ustaleń, które pozwoliłyby na określenie charakteru zabudowy. Zarówno Prezydent, jak i Wojewoda odwołują się do jedynego pisma, które zostało błędnie określone jako dowód. Chodzi o pismo Zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z dnia [...] marca 2010 roku. Pismo to nie zostało sporządzone w toku postępowania administracyjnego, na wniosek organu prowadzącego postępowanie, lecz stanowi ono odpowiedź na prywatne zapytanie strony postępowania. Z tego też powodu pismo to można traktować wyłącznie jako dokument prywatny zawierający swego rodzaju stanowisko strony. Podkreślenia wymaga, że w piśmie, które organ traktuje jako źródło kluczowych ustaleń znajdują się istotne błędy merytoryczne. Jego autor wskazuje bowiem, że planowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej, albowiem spełnia kryteria uznania jej za zabudowę plombową. Skarżąca wielokrotnie podkreślała, że definicja zabudowy plombowej zupełnie nie przystaje do realiów niniejszej sprawy z tej przyczyny, iż projektowany zespół budynków nie będzie w żaden sposób konstrukcyjnie, ani architektonicznie połączony z budynkiem należącym do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]. Budynek Wspólnoty jest położony na odrębnej nieruchomości i odsunięty od granicy z działkami, gdzie miałby powstać nowy zespół budynków. Z wyżej opisanych względów twierdzenia autora pisma z dnia [...] marca 2010 roku są całkowicie bezpodstawne. Podkreślenia wymaga, że z przedmiotowego pisma nie wynika, że jego autor w ogóle zapoznawał się z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy i także ten fakt daje podstawę do wniosku, że pismo nie może być źródłem żadnych wiążących ustaleń. Planowana zabudowa nie ma charakteru zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej. W konsekwencji realizacja projektu spowoduje, że lokale należące do właścicieli lokali wchodzących w skład skarżącej będą pozbawione odpowiedniego dostępu do światła. Wynika to między innymi ze złożonej do akt poprzedniej sprawy sądowej ekspertyzy sporządzonej przez Biuro Projektowe A. – B. w P. Skarżąca poczyniła wielokrotne starania o wykazanie powyższych twierdzeń przed organami administracji. W ocenie skarżącej drogą do prawidłowego ustalenia jaki jest charakter planowanej inwestycji jest dopuszczenie przez organ w toku postępowania administracyjnego dowodu z opinii biegłego z dziedziny urbanistyki. Skarżąca konsekwentnie wskazuje, że czynienie ustaleń w tym zakresie wymaga wiadomości specjalnych i tylko biegły po zapoznaniu się z dokumentacją złożona przez wnioskodawcę, a także dokumentacją geodezyjną, mapami, planami jakie pozostają w dyspozycji Urzędu Miasta P. może przedstawić Sądowi miarodajną ocenę z jakim rodzajem zabudowy mamy do czynienia w przypadku przedmiotowej inwestycji. Skarżąca o przeprowadzenie dowodu z opinii urbanistyki wnosiła w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 roku, nadto wniosek ten ponowiła w piśmie z dnia [...] lipca 2010 roku. Podkreślenia wymaga, że organ wniosków tych nigdy nie rozpoznał i nie zajął w tej sprawie formalnego stanowiska poprzez ich uwzględnienie lub oddalenie. Organ odwoławczy do kwestii tej w ogóle się nie odniósł i zaakceptował wyżej opisany, błędny sposób procedowania organu I instancji. Analogicznie przedstawia się kwestia ustaleń dotycząca kwestii nasłonecznienia lokali należącego do skarżącej. Kwestia ta wymaga także wiadomości specjalnych, a co za tym idzie dopuszczenia dowodu z opinii z zakresu budownictwa. Skarżąca kierowała się w tym zakresie wskazaniem z uzasadnienia wyroku WSA w P. z [...] lutego 2010 roku, zgodnie z którym przedstawione przez strony prywatne analizy nie są w istocie opiniami biegłych w rozumienia art. 84 kpa, a jedynie mającymi status dokumentów prywatnych ekspertyzami rzeczoznawców będących w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez każdą ze stron. Organy obu instancji jasne wskazanie Sądu całkowicie zignorowały i opisane wyżej ustalenia wywodzą z prywatnej ekspertyzy przedłożonej przez wnioskodawcę. Działanie to jest więc całkowitym zaprzeczeniem wskazań Sądu i uprawniony jest wniosek, że prywatne stanowisko strony zostało przez organy potraktowane jako ustalenia organu w sprawie. W kwestii dostępu do światła skarżąca także składała wnioski dowodowe o dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa, ale wniosków tych organ I instancji w ogóle nie rozpoznał, a organ odwoławczy zaakceptował opisany nieprawidłowy stan rzeczy. Organy obu instancji zlekceważyły także istotne przesłanki przemawiające za zawieszeniem przedmiotowego postępowania. Już przy poprzednim rozpoznaniu sprawy przez Sąd znana była okoliczność, że obok postępowania o pozwoleniu na budowę toczy się postępowanie ze skargi trzech właścicieli wchodzących w skład skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji przy ul. [...]. Wniosek o wznowienie wyniknął z faktu, że ani wnioskodawcy, ani skarżąca nie byli stroną postępowania o wydanie warunków zabudowy. Powołując się na powyższą okoliczność w postępowaniu przed organem I instancji skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy o wznowieniu postępowania o warunki zabudowy. Wniosek ten został rozpoznany odmownie ze wskazaniem, że obydwa postępowania prowadzone są przez ten sam organ. Stanowisko to jest błędne, albowiem zgodnie z linią orzeczniczą NSA innym organem w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 kpa może być ten sam organ administracji publicznej w sytuacji gdy jest właściwy do prowadzenia innego, odrębnego przedmiotowo postępowania administracyjnego lub innego postępowania, w którym podejmowane jest rozstrzygnięcie (post. NSA z 21 stycznia 2000 roku, sygn. akt I SA 1725/99, ONSA 2001/1/44). Skarżąca złożyła ponownie wniosek o zawieszenie postępowania na etapie postępowania odwoławczego, lecz szczególnego podkreślenia wymaga, że wniosek ten został złożony w oparciu o nowe okoliczności. W równolegle toczącej się sprawie o wznowienie postępowania Prezydent Miasta P. w dniu [...] września 2010 roku wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. W ślad za tym postanowieniem wnioskodawcy wnieśli do organu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy. W zaistniałych okolicznościach organ odwoławczy powinien co najmniej zapoznać się z aktami postępowania o ustalenie warunków zabudowy i sprawdzić, czy prowadzący ją organ rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Jest bowiem oczywistym, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji miałoby kolosalne znaczenie dla postępowania o pozwolenie na budowę. Brak wykonalności decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwiałby zakończenie postępowania o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy dowodu z akt postępowania o wznowienie nie przeprowadził, a wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania w ogóle nie rozpoznał i nie wydał w tym zakresie stosownego postanowienia (k. 4-13 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ II instancji pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji (k. 17 akt sądowych). Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu uczestnik postępowania zwrócił uwagę na niezasadność powołania biegłego w celu ustalenia, czy projektowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej. Dla dokonania oceny w tym zakresie konieczne jest dokonanie wykładni przepisów regulujących tę kwestię. Zarówno Prezydent, jak i Wojewoda są organami posiadającymi legitymację do dokonywania wykładni obowiązujących przepisów w zakresie związanym z realizacją inwestycji budowlanych i odpowiednie czynności w tym zakresie wykonują zatrudnieni w tych organach specjaliści. Odnosząc się do zaliczenia planowanej inwestycji do śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej, inwestor przytoczył fragment uzasadnienia wyroku WSA z dnia [...] lutego 2010 r. dodając, że jest to obszar śródmieścia miasta lub dzielnicy miasta charakteryzujący się faktyczną intensywną zabudową lub przewidywaną w planie miejscowym. Tylko w drodze uchwał ustalających miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego możliwe jest stanowienie obszaru miejskiej zabudowy. Przechodząc natomiast do zagadnienia należytego nasłonecznienia uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że analiza nasłonecznienia lokali położonych w budynku przy ul. [...] wykazała, że tylko jedno jednopokojowe mieszkanie nie spełnia wymogu dotyczącego czasu nasłonecznienia. Zgodnie z §60 ust. 2 rozporządzenia, w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w zabudowie śródmiejskiej nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Poza tym, opinie dotyczące nasłonecznienia przedłożone przez strony o sprzecznych interesach potwierdzają to samo, a co za tym idzie, brak było przesłanek do szukania przez organ dowodu przeciwnego (k. 131-137 akt sądowych). Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżąca w nawiązaniu do zarzutów przedstawionych w skardze z dnia [...] grudnia 2010 r. wskazała, że w toku postępowania przed organami administracji nie zostało wykazane, że wniosek inwestora o pozwolenie na budowę spełnia wymagania art. 32 i 33 Prawa budowlanego. Odnosząc się natomiast do pisma Zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca podkreśliła, że należący do niej budynek jest odsunięty od granicy z nieruchomością na której ma powstać zabudowa. W konsekwencji żaden z nowoprojektowanych budynków nie wypełnia przestrzeni pomiędzy budynkiem wspólnoty, a linią zabudowy (k. 147-150 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając powtórnie niniejszą sprawę WSA miał na uwadze normę prawną wynikającą z art. 153 ppsa, zgodnie z którą Sąd pozostaje związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądowym, zapadłym na skutek uprzedniej kontroli sądowej tej samej sprawy administracyjnej. Związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 359). Ocena prawna w rozumieniu przepisu nie odnosi się przy tym do danej sentencji orzeczenia (uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części bądź oddalenia skargi), ale powinna być rozumiana jako wyjaśnienie w uzasadnieniu orzeczenia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 245/09, lex nr 596337. Zob. też wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 714/09, lex nr 594179, wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 614/09, lex nr 594096, wyrok NSA z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1740/08, lex nr 570242). Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, lex nr 594010, wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, lex nr 526493). Podzielając ugruntowany pogląd doktryny oraz orzecznictwa na temat znaczenia art. 153 ppsa dla ponownej sądowej kontroli tej samej sprawy, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji istotne znaczenie odgrywała ocena prawna oraz wskazania wyrażone przez WSA w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej sprawowanej w niniejszym postępowaniu była decyzja Prezydenta nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] października 2010 r. Podstawowym uchybieniem procesowym, którego dopuścił się organ II instancji w niniejszej sprawie był brak ustosunkowania się w rozumieniu procesowym oraz dogłębnego rozważenia okoliczności przedstawionych przez skarżącą we wniosku o zawieszenie postępowania z dnia [...] października 2010 r. Skarżąca co prawda pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania już przed organem I instancji, powołując się na złożony w dniu [...] kwietnia 2009 r. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Prezydent odmówił zawieszenia postępowania. Postanowienie Prezydenta zostało następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. Należy jednak podkreślić, że kolejny wniosek z dnia [...] października 2010 r. oparty został na nowej okoliczności prawnej, jaką było wydanie przez Prezydenta w dniu [...] września 2010 r., nr [...] postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. dla inwestycji polegającej na budowie zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w P. przy ul. [...] na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] arkusz [...], obręb J. w P. Zgodnie z art. 101 § 1 kpa w brzmieniu z daty kontrolowanej decyzji organu II instancji, o postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony. Na powyższe postanowienie, stosownie do art. 101 § 3 kpa przysługuje stronie zażalenie. Rozstrzygnięcie w sprawie zawieszenia postępowania jest rozstrzygnięciem kwestii wynikających w toku postępowania, a te rozstrzyga się w formie postanowienia. Formę postanowienia organ powinien zastosować do rozstrzygnięcia kwestii zawieszenia postępowania, odmowy zawieszenia postępowania, podjęcia zawieszonego postępowania oraz odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Wynika to z obowiązku zapewnienia stronom prawa do czynnego udziału w podjętym postępowaniu na każdym jego etapie (K. Wojciechowska, w: red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 503 oraz powołane tam orzecznictwo). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd, że każdy wniosek o zawieszenie postępowania - niezależnie od zasadności takiego żądania - musi być rozpatrzony przez organ w drodze postanowienia. Strona powinna być też pouczona o prawie zaskarżenia takiego aktu. Zażalenie przysługuje bowiem na wszystkie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, a zatem także na ewentualną odmowę zawieszenia postępowania. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji kończącej postępowanie bez uprzedniego rozpatrzenia złożonego żądania zawieszenia postępowania (wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1405/05, lex nr 275467). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewoda nie wydał postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, odnosząc się do złożonego wniosku jedynie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2010 r. Z argumentacji przedstawionej przez Wojewodę wynika jednak, że nie dostrzegł on nowej okoliczności faktycznej sprawy w postaci wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy ograniczając się do konstatacji, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrzona na etapie postępowania toczącego się przed organem I instancji. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pb, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie natomiast do art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 upzp, decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji nie wydając postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania nie uchybił zatem jedynie przepisom procesowym, lecz również pośrednio prawu materialnemu, ponieważ zaniechał przeprowadzenia rozważań na temat konsekwencji ewentualnego uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla materialnoprawnych przesłanek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W rozpoznawanej sprawie zagadnieniem spornym pozostaje zaliczenie planowanej inwestycji do zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej. Istotne dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia rozważania poczynił WSA w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. wskazując, że jest to zabudowa, której celem pozostaje uzupełnienie istniejącej już zabudowy, mającej cechy śródmiejskiej, przez dobudowanie wśród innych, już istniejących budynków, budynku bądź budynków nowych. Dla spełnienia cech śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej nie ma znaczenia, czy w wyniku uzupełnienia dotychczasowej zabudowy, wybudowany zostanie nowy budynek, tworząc jedną pierzeję z budynkami dotychczas istniejącymi (w niniejszej sprawie dotyczy to tylko budynków stojących wzdłuż ulicy [...]), czy też nowo wybudowane budynki zagęszczą dotychczas istniejącą luźną zabudowę w głębi działek. Następnie formułując wiążące wskazania dla organów administracji Sąd zauważył, że ich zadaniem będzie ustalenie, czy projektowana zabudowa mieści się pod pojęciem śródmiejskiej zabudowy uzupełniającej. Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że planowana zabudowa spełnia powyższy wymóg, gdyż przemawia za tym dokumentacja załączona do wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę, a nadto dzielnica J. uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] została zaliczona do terenu funkcjonalnego śródmieścia. Argumentację powyższą uzupełnił organ II instancji dodając, że planowana inwestycja składa się z zespołu budynków oznaczonych na planie zagospodarowania terenu symbolami od A do H tworzących od frontu czyli ulicy [...] zabudowę pierzejową zajmującą całą szerokość działki od granic nieruchomości sąsiednich, a w tylnej części nieruchomości wypełniające wolny kwartał znajdujący się między nieruchomościami sąsiednimi. W badanej sprawie zabudowa w rejonie planowanej inwestycji nie stanowi istniejącej zabudowy osiedlowej. W ten sposób organy obu instancji w prawidłowy sposób uwzględniły wiążące wskazania zawarte w orzeczeniu WSA z dnia [...] lutego 2010 r., gdyż wykładnię dokonaną przez Sąd wypełniły szczegółową treścią charakterystyki planowanej inwestycji. W odniesieniu do omawianego zagadnienia nie zachodziła konieczność powołania biegłego na okoliczność ustalenia, czy planowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej uzupełniającej. Ustawodawca w art. 84 § 1 kpa uzależnił dopuszczalność powołania biegłego od tego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Treść art. 84 k.p.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, należy zatem rozumieć w ten sposób, że dowód z opinii biegłego można zastosować, jeżeli istnieje potrzeba pozyskania wiadomości wybiegających poza zwykłą rutynową działalność organu (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 361/08, lex nr 518210). W doktrynie wskazuje się, że wiadomościami specjalnymi (fachowymi) mogą być wiadomości z dziedziny budownictwa, rolnictwa, gospodarki wodnej, ochrony przyrody i środowiska, techniki, medycyny, sztuk plastycznych, historii sztuki, radiestezji (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa-Poznań 1992 r., str. 218). Biegły wypowiada opinię dotyczącą stanu faktycznego. Nie można powołać biegłego, który miałby złożyć opinię co do prawa obowiązującego i jego stosowania. Stosowanie prawa należy do organu orzekającego w sprawie (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 356 oraz powołane tam orzecznictwo). Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy projektowana zabudowa ma charakter zabudowy śródmiejskiej sprowadzałoby się w istocie rzeczy do dokonania przez biegłego wykładni obowiązujących przepisów, a przede wszystkim § 3 pkt 1 oraz § 60 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. Interpretację tego sformułowania przeprowadził w sposób pogłębiony WSA w wyroku z dnia [...] lutego 2010 r. Organy administracji rozważając kwestię natury prawnej nie mogą uchylać się od ich autorytatywnego przesądzenia powołując biegłego. Zasadny okazał się natomiast zarzut skarżącej dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy lokale położone w budynku skarżącej mają zapewniony odpowiedni dostęp do światła. W tym zakresie w sprawie wymagane były wiadomości specjalne, których nie posiada organ prowadzący postępowanie. Należy zwrócić uwagę, że WSA w wyroku z dnia [...] lutego 2010 r. wyraźnie wskazał, że rzeczą organów przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie ustalenie, czy dla planowanej inwestycji zostały uwzględnione normy nasłonecznienia przewidziane w rozporządzeniu z 2002 r. Sąd zwrócił nadto uwagę, że dotychczasowe analizy przedstawione przez skarżącą oraz inwestora nie są opiniami biegłych w rozumieniu art. 84 kpa, a jedynie mającymi status dokumentów prywatnych ekspertyzami rzeczoznawców. Biegły powoływany jest przez organ administracji z urzędu w sytuacji, gdy uzna on, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne lub też w wyniku wniosku złożonego przez stronę postępowania. Opinią biegłego jest opinia osoby, do której zwrócił się organ (F. Elżanowski, w: red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 414-416 oraz powołane tam orzecznictwo). Organ administracji nie może zastępować obowiązku powołania biegłego w sprawie przez nałożenie na strony postępowania konieczności przedłożenia ekspertyz i opinii dotyczących wiadomości specjalnych. Oczywiście prywatne opinie stron postępowania również wchodzą w obręb materiału dowodowego sprawy i organ powinien się do nich każdorazowo ustosunkować, tym niemniej nie stanowią one opinii biegłego, ponieważ z procesowego punktu widzenia nie zostały one sporządzone na żądanie organu prowadzącego postępowanie w sprawie. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego pozostaje uzasadnione szczególnie wówczas, gdy oprócz konieczności zasięgnięcia wiadomości specjalnych przez organ, w sprawie występują strony zajmujące przeciwstawne stanowiska odnośnie dowodzonych kwestii. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji oparły się na prywatnej opinii rzeczoznawcy budowlanego do spraw architektury, przedstawionej przez inwestora, podczas gdy skarżąca w sposób wyraźny kwestionowała powyższą ekspertyzę domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Tak samo przed organem II instancji skarżąca już w odwołaniu z dnia [...] września 2010 r. ponowiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność nasłonecznienia lokali w należących do niej budynkach po zrealizowaniu planowanej inwestycji. Organ II instancji, podzielając argumentację Prezydenta w sposób negatywny ustosunkował się do powyższego wniosku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2010 r. Należy również zwrócić uwagę, że Wojewoda pismem z dnia [...] października 2010 r., [...], zwrócił się do stron postępowania z informacją, że mogą one zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym oraz składać wyjaśnienia, uwagi i zastrzeżenia osobiście lub przez pełnomocnika w terminie 7 dni od daty otrzymania przedmiotowego zawiadomienia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, B. W. odebrał powyższą przesyłkę od Wojewody w dniu [...] października 2010 r., natomiast organ II instancji wydał decyzję w dniu [...] października 2010 r. Strona ta nie miała zatem zapewnionego 7-dniowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy. Jako nieuzasadnione należy przy tym uznać wyjaśnienia organu II instancji zawarte w notatce służbowej z dnia [...] listopada 2010 r., że decyzja z dnia [...] października 2010 r. została faktycznie wydana w dniu [...] listopada 2010 r., skoro w sposób wyraźny wskazano w niej, że została ona wydana w dniu [...] października 2010 r. O terminie wydania decyzji przesądza oznaczenie daty jej wydania, stanowiące jeden z jej składników stosownie do art. 107 § 1 kpa, a nie prezentata Kancelarii Głównej Urzędu Wojewódzkiego w P. z datą [...] listopada 2010 r. W ten sposób organ II instancji naruszył nie tylko ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, o której stanowi art. 10 § 1 kpa, lecz także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, gdyż jednej ze stron postępowania z nieuzasadnionych względów uniemożliwiono udziału w zapoznaniu się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wyrażenia własnego stanowiska. Odnosząc się natomiast do pisma procesowego inwestora z dnia [...] kwietnia 2011 r. należy podkreślić, że skarżąca na przestrzeni całego postępowania kwestionowała opinię rzeczoznawcy budowlanego przedłożoną przez inwestora. Pogląd, że w związku z tym brak było przesłanek do szukania przez organ dowodu przeciwnego jest nieuprawniony. W sytuacji oczywistej różnicy stanowisk stron postępowania odnośnie jednego z kluczowych zagadnień rozpoznawanej sprawy, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego stanowiłoby istotny dowód dla organów administracji dotyczący faktycznego nasłonecznienia lokali należących do skarżącej po zrealizowaniu planowanej inwestycji. Z kolei za nieuzasadnione należało również uznać twierdzenie zawarte w piśmie skarżącej z dnia [...] maja 2011 r., że czynności zmierzające do ustalenia charakteru planowanej zabudowy zostały sprowadzone przez organ I instancji do zaakceptowania pisma Zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia [...] marca 2010 r. Sąd miał w tej mierze na uwadze rozważania poczynione przez organy obu instancji. Wyżej wskazane pismo z dnia [...] marca 2010 r. nie stanowiło jedynego dowodu przesądzającego omawianą kwestię. Organy obu instancji oparły się w tej mierze na ocenie prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia [...] lutego 2010 r., a nadto parametrach planowanej inwestycji. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił w punkcie I wyroku zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] października 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2010 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien odnieść się w procesowej formie postanowienia do wniosku skarżącej z dnia [...] października 2010 r. o zawieszenie postępowania mając na uwadze wyżej przedstawioną zależność zachodzącą pomiędzy postępowaniem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz postępowaniem o wydanie pozwolenia na budowę. Ponieważ na przedmiotowe postanowienie przysługuje zażalenie, jego odpis powinien zostać doręczony przez organ wszystkim stronom wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o możliwości i sposobie złożenia zażalenia (art. 124 § 2 kpa, art. 125 § 1 kpa). W toku prowadzonego postępowania organ I instancji powinien również odnieść się do złożonego przez skarżącą wniosku o powołanie biegłego na okoliczność, czy lokale położone w budynku skarżącej mają zapewniony odpowiedni dostęp do światła. Rozstrzygnięcie organu administracji powinno również w tym zakresie przybrać procesową formę postanowienia, które z uwagi na swoją niezaskarżalność zażaleniem, może być następnie kwestionowane przez strony w odwołaniu, stosownie do art. 142 kpa. Organ powinien mieć jednak na względzie różnicę pomiędzy prywatnymi ekspertyzami przedstawianymi przez strony postępowania, a opinią przygotowaną na zlecenie organu, gdyż tylko tej ostatniej przysługuje walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Organ I instancji powinien mieć nadto na względzie dokonanie prawidłowych ustaleń związanych z należytą reprezentacją stron postępowania. W tej materii trzeba dokonać sprawdzenia umocowania A. W. S. Z. Sp. z o.o. do reprezentowania w sprawie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] A/B, a w szczególności, czy umowa dotycząca sprawowania zarządu nieruchomością przewiduje reprezentowanie przez wskazany podmiot Wspólnoty Mieszkaniowej [...] A/B. Organy obu instancji powinny mieć również na względzie konieczność zachowania na każdym etapie toczącego się postępowania zasad ogólnych, w tym zapewnienia wszystkim stronom czynnego w nim udziału, gdyż dla tego rodzaju uchybienia ustawodawca przewidział surowe konsekwencje, włącznie z koniecznością wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W punkcie II wyroku Sąd działając na podstawie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i WSA 2004/2/32). W punkcie III wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Wojewody na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] C/D kwotę 757 zł, na którą złożyły się: 240,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, Dz. U. 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.), 500,00 zł tytułem zwrotu opłaconego wpisu sądowego od skargi (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz 17,00 zł tytułem zwrotu opłaty od pełnomocnictwa. ja