IV SA/Po 1108/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-30

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, prawidłowo ustosunkowało się do zarzutów odwołania dotyczących możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu oraz czy zapewniło realizację zasady dwuinstancyjności postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie odnosząc się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów skarżących dotyczących możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Brak takiej analizy uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza zatwierdzającej podział nieruchomości na dwie działki, z czego jedna miała być przeznaczona pod drogę gminną, a druga pod zieleń urządzoną. Skarżący, współwłaściciele nieruchomości, wnieśli odwołanie, zarzucając m.in. brak możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza, nie odnosząc się jednak szczegółowo do zarzutów skarżących. Skarżący wnieśli skargę do WSA, który uchylił decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Z. T., J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących Z. T. i J. T. solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 pkt 1, w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, z późn. zm., dalej: u.g.n.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej: k.p.a.), działając z urzędu zatwierdził podział nieruchomości - działki nr [...], o powierzchni 0,1399 ha, położonej w W. (obręb nr [...], W.), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] [...], na działki: 1) nr [...], o powierzchni 0,0159 ha, 2) nr [...], o powierzchni 0,1240 ha - jak na mapie z projektem podziału nieruchomości, stanowiącej załącznik do decyzji. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że dnia 18 sierpnia 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości w celu wydzielenia części działki pod cel publiczny - drogę gminną, o czym zawiadomił strony. Stronami postępowania organ ustalił współwłaścicieli nieruchomości - J. i Z. małż. T. (dalej: skarżący), zamieszkałych w W. . Postanowieniem z [...] września 2017 r. Burmistrz pozytywnie zaopiniował proponowany podział działki nr [...] na dwie działki gruntu, polegający na wydzieleniu części działki niezbędnej do realizacji ww. celu publicznego, jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]". Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Burmistrz [...] zatwierdził opisany wyżej podział nieruchomości. Na skutek odwołania skarżących decyzją nr [...] z [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W swoim rozstrzygnięciu wskazało, że wydana decyzja nie zawierała pełnego uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Dalej Burmistrz wskazał, że podstawę prawną zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowi art. 97 ust. 3 pkt 1, w związku z art. 6 pkt 1 u.g.n. Zgodnie z treścią art. 97 ust. 3 pkt 1 podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Celem publicznym, stosownie do art. 6 pkt 1, jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i ich budowa. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z [...] września 2008 r., projektowana do wydzielenia działka nr [...] przeznaczona jest pod drogę gminną (oznaczenie: [...]). Wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i ich budowa zaliczają się natomiast do katalogu celów publicznych. Projektowana do wydzielenia działka nr [...] przeznaczona jest pod drogę gminną, natomiast projektowana do wydzielenia działka nr [...] położona jest na terenie przeznaczonym pod cele publiczne, o przeznaczeniu podstawowym - zieleń urządzona oraz przeznaczeniu uzupełniającym - urządzenia i obiekty towarzyszące, w tym sieci infrastruktury technicznej, mała architektura oraz komunikacja - ciągi pieszo-rowerowe (oznaczenie: 1ZP). Podział nieruchomości powoduje powstanie dwóch działek ewidencyjnych o przeznaczeniu pod różne cele publiczne. Konfiguracja przestrzenno-obszarowa wydzielanych działek gruntu wynika wprost z rysunku planu miejscowego, który stanowi integralną część uchwały w sprawie planu miejscowego. Projektowana nowa granica nieruchomości przebiega po linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu - pod drogę gminną (oznaczenie: [...]) oraz pod zieleń urządzoną (oznaczenie: 1ZP). Przesłanka "niezbędności" wydzielenia nieruchomości z uwagi na realizację celu publicznego wynika wprost z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka [...] przeznaczona jest w planie pod budowę drogi publicznej - gminnej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń, co do przebiegu drogi publicznej. Ze złożonych przez strony, w trakcie postępowania, dokumentów wynika, że brak zgody na podział nieruchomości, wynika z przekonania, iż gmina winna nabyć całą nieruchomość, a podział geodezyjny umożliwi jej nabycie tylko części przewidzianej w planie pod drogę. Strony są przekonane, że gmina winna nabyć od nich całą nieruchomość, albowiem cała przeznaczona jest pod lokalizację celów publicznych. Jej podział jest zatem niepotrzebny i niezgodny z prawem. Organ nie podziela takiego stanowiska. Fakt, że obie projektowane działki, tj. działka [...] (droga) i [...] (zieleń urządzona), przeznaczone są w planie pod lokalizację inwestycji celu publicznego, nie stoi na przeszkodzie dokonania podziału nieruchomości. Przepisy prawa nie zabraniają lokalizacji tego typu inwestycji na terenach nie będących własnością podmiotów publicznych, w tym gminy. Wyjątkiem jest tutaj lokalizacja dróg publicznych. Stosownie do regulacji ustawy o drogach publicznych, drogi gminne stanowią własność samorządu gminnego, co oznacza, że drogą gminną może być tylko droga, która stanowi własność gminy (art. 2a ustawy). Wyodrębnienie geodezyjne działki przeznaczonej w planie pod drogę publiczną otwiera możliwość nabycia tej części nieruchomości przez gminę. Należy uznać, że nabycie działki przeznaczonej pod drogę publiczną jest swoistym obowiązkiem wynikającym z zapisów planu i ustawy o drogach publicznych. Takiego obowiązku nie można wywieść w stosunku do terenów przeznaczonych w planie miejscowym pod inne cele publiczne. W tym kontekście Burmistrz zwrócił uwagę na brzmienie art. 98 ust. 1 u.g.n. Z mocy tego przepisu, na rzecz gminy, przechodzą wyłącznie działki przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne - gminne. Żadne inne tereny, oznaczone w planie jako tereny publiczne, nie są objęte dyspozycją tego przepisu. Wobec powyższego, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie stron, że podział nie jest dopuszczalny, albowiem gmina winna nabyć całą nieruchomość, a podział umożliwi nieuprawnione nabycie przez gminę tylko części wydzielonej pod drogę publiczną. J. T. i Z. T. wnieśli z zachowaniem terminu ustawowego odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucili, że przy podziale działki na działkę [...] i [...], działka [...] nie będzie miała zjazdu, a różnica wysokości będzie wynosiła 2,50 m i powstanie skarpa. Działka [...] zostanie niekorzystnym kawałkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 93. ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Co do zasady podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.). Zgodnie jednak z art. 97 ust. 3 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli: 1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych; 2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. W przedmiotowej sprawie podziału nieruchomości dokonano z urzędu, jako niezbędnego do realizacji celów publicznych jakimi są: • wydzielenie gruntu pod drogę gminną - działka nr [...], • wydzielenie gruntu pod cele publiczne o przeznaczeniu podstawowym — zieleń urządzona oraz przeznaczeniu uzupełniającym — urządzenia i obiekty towarzyszące, w tym sieci infrastruktury technicznej, mała architektura oraz komunikacja — ciągi pieszo-rowerowe (oznaczenie: 1ZP) - działka nr [...]. Ustalenia organu pierwszej instancji znajdują umocowanie w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] I", przyjętego uchwalą nr [...] Rady Miejskiej w W. z [...] września 2008 r. Tym samym podział służący wydzieleniu ww. działek jest niezbędny, w rozumieniu art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., dla osiągnięcia celu publicznego jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego określających przebieg drogi gminnej oraz zieleni urządzonej. W ocenie Kolegium nie znajduje uzasadnienia twierdzenie stron, że podział nie jest dopuszczalny, albowiem gmina winna nabyć całą nieruchomość, a podział umożliwi nieuprawnione nabycie przez gminę tylko części wydzielonej pod drogę publiczną. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. na rzecz gminy przechodzą wyłącznie działki przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne - gminne. Żadne inne tereny, oznaczone w planie jako tereny publiczne, nie są objęte dyspozycją tego przepisu. Argument skarżących dotyczący braku możliwości racjonalnego wykorzystania przez nich działki nr [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona ma możliwość dochodzenia od gminy odszkodowania z tego tytułu albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Od decyzji organu II instancji J. T. i Z. T. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że przedmiotową nieruchomość można podzielić na dwie działki oraz naruszenie przepisów prawa: - art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębienia zaufania z uwagi na zaniechanie podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wydanie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli, - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcie wniosków sprzecznych z wyraźnym brzmieniem dokumentów wchodzących w skład zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, - art. 93, art. 95 i art. 96 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że zatwierdzenie przedmiotowego podziału jest zgodne z prawem i nie uniemożliwia zagospodarowania powstałych działek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 k.p.a., stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) słusznie stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w prawomocnym wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507). Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234; wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 2283/17 CBOSA). Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyraża regułę, że wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. W świetle przepisów kodeksu i orzecznictwa sądowego omawiana zasada wyraża dopuszczalność weryfikacji decyzji nieostatecznych w administracyjnym toku instancji w drodze zastosowania przez uprawnione podmioty zwyczajnych środków prawnych (odwołanie), inaczej - dopuszczalność powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia sprawy załatwionej w formie decyzji nieostatecznej. W orzecznictwie podkreśla się, że: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone" (wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95; wyrok NSA z 16 listopada 2017 r., II GSK 711/16; CBOSA). Zasada dwuinstancyjności tworzy zatem obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2013 r., o sygn. II SA/Kr 13/13, publ. LEX nr 1325761). Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2012 r., o sygn. I SA/Gd 357/12, publ. LEX nr 1230493). Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, z uwzględnieniem granic odwołania. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann; glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, opubl. w: PiP 1989, z. 8, s. 147). Nie spełnia tego wymogu tylko kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 592; por. także wyrok NSA z 22 marca 1996 r., w sprawie SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, Nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 19 lipca 2001 r., w sprawie V SA 3872/00). Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (por. uchwała SN z 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, opubl. w: OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 82). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organ II instancji nie uczynił powyższym wymaganiom. Zasadnie w uzasadnieniu swej decyzji SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 93. ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność ta dotyczy jednak zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ug.n.). Właśnie tych okoliczności dotyczyło odwołanie skarżących, a organ II instancji do tych kwestii w ogóle się nie odniósł, stwierdzając jedynie, że strona ma możliwość dochodzenia od gminy odszkodowania albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r. w sprawie I OSK 107/13 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA), gdzie podkreślono, że podział ewidencyjny nieruchomości pełni funkcje służebną wobec miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide: Ewa Bończak-Kucharczyk – Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, System Informacji Prawnej LEX oraz Marian Wolanin – "Podziały i scalenia nieruchomości", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2011). Tego rodzaju podział poprzedza bowiem podział prawny nieruchomości, który następuje na skutek przeniesienia własności, wyodrębnionych na skutek podziału geodezyjnego, działek ewidencyjnych gruntu. W ten sposób stają się one odrębnymi nieruchomościami. Podział geodezyjny musi więc zatem uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego, po to, by przyszli, nowi właściciele, którzy nabędą wydzielone działki, mogli z nich korzystać, zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania, określonymi w planie. Uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym. Ocena ta dotyczy oczywiście całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Takiej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. SKO wskazało, że do akt sprawy nie dołączono rysunku planu miejscowego, co uniemożliwia pełną ocenę przeznaczenia działki. Brak ten nie został w dalszym toku postępowania administracyjnego usunięty, akta administracyjne nadal nie zawierają rysunku planu z symbolami umożliwiającymi powiązanie rysunku z częścią tekstową odnośnie przedmiotowej nieruchomości. Marginalnie zauważyć też należy, że wątpliwości budzi tekst miejscowego planu na k. 38-37 akt adm. (prawdopodobnie złożony przez odwołujących wraz z odwołaniem), który nie jest tożsamy z tekstem ogłoszonym w dzienniku urzędowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej winien uczynić zadość wskazanemu wyżej wymogowi dwuinstancyjności postępowania. Organ obowiązany będzie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały niezbędny materiał dowodowy, w szczególności w kontekście zarzutów podnoszonych przez skarżących. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia wyjaśniające wątpliwości w sprawie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W rezultacie zasądzona kwota kosztów postępowania to równowartość uiszczonego przez skarżących wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło