IV SA/Po 1126/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-28
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którzy nie są właścicielami nieruchomości wchodzących w skład tego planu, posiadają legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie tego planu, wykazując naruszenie swojego interesu prawnego?Ratio decidendi
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Potencjalne naruszenia wynikające z przepisów techniczno-budowlanych lub estetycznych nie stanowią podstawy do uwzględnienia skargi na uchwałę planistyczną, gdyż interes prawny musi być konkretny i obiektywny, a nie oparty na przyszłych, hipotetycznych zdarzeniach lub subiektywnych odczuciach. W związku z brakiem wykazania naruszenia interesu prawnego, sąd nie badał zarzutów dotyczących niezgodności planu ze studium.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaskarżyli tę uchwałę w części dotyczącej zmiany przeznaczenia terenów zieleni i zadrzewień na tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz odcinki dróg publicznych. Zarzucili naruszenie zasad sporządzania planu, niezgodność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, naruszenie przepisów o terenach zieleni oraz ładu przestrzennego, a także naruszenie ich interesu prawnego jako właścicieli sąsiednich nieruchomości. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując m.in. zgodność planu ze studium i uwzględnienie uwag skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg B. Ś., P. Ś., M. W., A. W., B. B.-N., K. N. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. oddala skargi
Uchwałą z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (dalej uchwała z dnia [...] lipca 2011 r.) Rada Miejska w S. (dalej Rada Miejska) działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej usg) i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm., dalej upzp) podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., obejmującego tereny w rejonie ul. S. w S. i Z. (pow. ca. 6,15 ha, k. 33-39 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] września 2011 r. Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. K. 13-19, M. W., A. W., B. Ś. i P. Ś., B. B.-N. i K. N. (dalej skarżący), zastępowani przez fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na uchwałę z dnia [...] lipca 2011 r. w części, w jakiej dokonano w niej zmiany dotychczasowego przeznaczenia działek przy ul. S. w S.:
1) nr [...] i [...] oznaczonych w planie jako 1MW i 2MW z cennego zespołu zadrzewień i zieleni na tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej,
2) nr [...],[...] oznaczonych w planie jako 1KDD i 2KDD z cennego zespołu zadrzewień i zieleni na odcinki dróg publicznych służących obsłudze terenów o symbolach 1MW i 2MW.
W kwestionowanej uchwale z dnia [...] lipca 2011 r. przewidziano, że na wskazanych działkach przewiduje się lokalizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, budynkami do 60 lokali mieszkaniowych o powierzchni zabudowy 28% powierzchni działki budowlanej, posiadających trzy kondygnacje naziemne. Maksymalna wysokość budynków wynosić ma 12 m, a budynki mogą mieć szerokość do 50 metrów. Na działkach nr [...],[...] powstaną natomiast przedłużenia dróg publicznych - odpowiednio K. i G.
Zdaniem skarżących, dokonana kwestionowanym planem miejscowym zmiana przeznaczenia terenu obejmującego działki nr [...],[...],[...] oraz [...] nastąpiła z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego (art. 28 ust. 1 upzp), zwłaszcza z naruszeniem przepisów obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] (zwanego dalej studium).
Uzasadniając sformułowane zarzuty Skarżący zauważyli, że uchwała z dnia 19 lipca 2011 r. jest niezgodna z art. 9 ust. 4 oraz art. 15 ust. 1 upzp. Obszar planu znajduje się na terenach w obowiązującym studium oznaczonych symbolami [...] i [...] dla Strefy III - Południe, zwłaszcza jednak na terenie oznaczonym symbolem [...]. W "ogólnych wytycznych użytkowania i zagospodarowania terenów oraz podstawowych wskaźnikach zabudowy" (dla wszystkich Stref, zob. pkt 2.1 Studium - str. 10 i 11) określono, że pod pojęciem "zabudowy mieszkaniowej" należy rozumieć: zabudowę jednorodzinną lub wielorodzinną oraz zabudowę zagrodową w gospodarstwie rolnym (pkt 2.3.1). Jednocześnie w tym samym punkcie wskazano, że "w dalszej części niniejszego opracowania (Studium Tom ll-kierunki) zostanie sprecyzowane, jakie formy zabudowy są przewidywane na poszczególnych terenach" (s. 11 Studium Tom II, Kierunki).
Następnie, w ogólnych wskazaniach dotyczących Strefy III-Południe (s. 14 Studium) określono, że generalnie występować tam może:
1. zabudowa jednorodzinna, jako wolno stojąca;
2. zabudowa wielorodzinna głównie w S. i w Z., tylko w następujących przypadkach:
* jako kontynuacja istniejącej zabudowy;
* na terenach centrotwórczych z realizacją usług podstawowych
- terenach przewidzianych pod budownictwo komunalne.
Spośród postanowień Studium Tom II-Kierunki przesądzające znaczenie mają jednak oznaczenia określające formy zabudowy dla poszczególnych terenów (na co wskazano wyżej: s. 11 Studium Tom. II-Kierunki, pkt 2.1.1.). Dla części terenów znajdujących się w Strefie III Południe w S. przewidziano szczegółowe przeznaczenie przez jednoznaczne wskazanie na dopuszczalną tam zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną albo jedynie zabudowę jednorodzinną. Dla terenów objętych zaskarżonym planem, tj. III.67.M i III.71.M nie dopuszczono zabudowy wielorodzinnej. W przypadku III.67.M kwestia ta nie budzi żadnej wątpliwości, gdyż na tym terenie lokalizowana może być tylko zabudowa jednorodzinna rezydencjonalna. W przypadku III.71.M, tak jak w przypadku kilku innych symboli, wyraźnie ograniczono zabudowę do jednorodzinnej (zob. pkt 2.3.3. Studium, Kierunki rozwoju funkcji i wytyczne kreacji przestrzeni - s. 40 i 41 Studium). Ograniczenie to dotyczy również terenów centrotwórczych znajdujących się na terenie oznaczonym 111.71.M.
Ograniczenie zabudowy na tym terenie do zabudowy jednorodzinnej w sposób oczywisty wynika z postanowień Studium, które spośród wszystkich symboli Strefy III Południe: JII.8.M, III.9.M, III.10.M, III.ll.M, III.12.M, III.13.M, III.14.M, III.15.M, III.18.M, 111.19.M, III.21.M, III.22.M, III.23.M, III.24.M, III.25.M, III.26.M, III.27.M, III.28.M, I1I.29.M, III.30.M, III.31.M, III.32.M, III.33.M, III.35.M, III.37.M, III.38.M, III.44.M, 1IJ.48.M, III.51.M, III.61.M, III.62.M, III.65.M III.66.M, III.71.M, III.72.M, III.84.M, III.93.M wyraźnie wyodrębnia m.in. grupy symboli: "111.41.M, III.42.M, III.47.M, III.50.M, III.53.M, III.54.M, III.59.M, III.67.M" oraz "1II.8.M, III.19.M, III.21.M, III.25.M, III.71.M. III.72.M" i "I1I.1 l.M, III.28.M, HI.29.M, III.30.M, III.65.M, III.66.M, III.71.M." Dla tych ostatnich grup nie dopuszczono realizacji zabudowy wielorodzinnej, co jednoznacznie odróżnia je od pozostałych grup symboli, gdzie tego rodzaju zabudowę Studium wprost przewiduje albo przewiduje w ramach granic tzw. terenów centrotwórczych (np. III.25.M)
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przeznaczenie działek nr [...] i [...] przy ul. S. w nowym planie oznaczonych symbolami 1MW i 2MW pod zabudowę wielorodzinną narusza ustalenia obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego S., a przez to w sposób istotny narusza art. 9 ust. 4 upzp. Na terenach oznaczonych w Studium III.67.M i III,71.M zakłada się bowiem jedynie zabudowę jednorodzinną (z ewentualnym uzupełnieniem usług podstawowych).
W dalszej części skarżący zauważyli, że niezgodność pomiędzy Studium a uchwałą z dnia [...] lipca 2011 r. dotyczy również kształtu terenów zieleni oraz zadrzewień. Dla Strefy III Południe Studium nakazuje objęcie ochroną terenów zieleni, w tym terenów zadrzewionych, a zmiana przeznaczenia tych terenów musi być ograniczona do zmian "niezbędnych", przez które w Studium rozumie się tylko inwestycje celu publicznego. Warunek ten został przewidziany na stronie 15 Studium-Strefa III-Południe, tiret 10. Postanowiono, że na terenie danego planu należy zapewnić ogólnodostępne tereny zieleni w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, objętej jednym opracowaniem planistycznym w ilości 6 m na jedną działkę budowlaną. Wskazano także, że "należy objąć ochroną istniejące tereny zieleni, w tym tereny zadrzewione, zmiana przeznaczenia tych terenów musi być ograniczona do niezbędnych - to znaczy gdy występują inwestycje celu publicznego, zmiany te muszą być poprzedzone analizami urbanistycznymi lub innymi równorzędnymi opracowaniami". Warto zauważyć, że wprost do tego przepisu nawiązano w opracowaniu Studium, w tomie II-Kierunki, określając uwarunkowania szczegółowe dla symbolu [...].
Tymczasem w świetle zapisów nowego planu założono usunięcie zadrzewień na działkach nr [...] i [...] oraz [...] i [...], wprowadzając w ich miejsce intensywną, trzykondygnacyjną zabudowę mieszkaniową.
Uchwała z dnia [...] lipca 2011 r. narusza art. 15 ust. 1 upzp, ponieważ został on przygotowany z uchybieniem założeń i wymogów określonych w obowiązującym Studium. Założenie planu pozwalające na usunięcie terenów zieleni nie dość, że sprzeczne z przyjętym kierunkiem ochrony terenów zielonych (zwłaszcza zadrzewień), to do tego nie zostało poprzedzone opracowaniami urbanistycznymi wymaganymi przez przepisy Studium.
Wbrew postanowieniom Studium nie ograniczono także zabudowy na działkach nr [...] i [...] oraz [...] i [...] do inwestycji celu publicznego (s. 15, tiret dziesiąte Studium dla Strefy III Południe). Na terenie działek przewidziano zabudowę wielorodzinną, przy czym może to być każda zabudowa, także zabudowa realizowana w ramach prywatnych celów inwestycyjnych. Zapisy te pozostają zatem w sprzeczności z postanowieniem Studium dla Strefy III Południe, s. 15, pkt 2.1.1, tiret dziesiąte, które w obrębie Strefy III Południe zezwala na przeznaczenie terenów zieleni i zadrzewień na inne cele jedynie w zakresie w jakim jest to niezbędne dla realizacji inwestycji celu publicznego.
Zdaniem skarżących, uchwała z dnia [...] lipca 2011 r. narusza art. 1 ust. 2 pkt 1-3 upzp. Skarżący zauważyli, że ich nieruchomości znajdują się w bezpośredniej granicy z działkami [...] i [...] i są położone na terenie objętym obowiązującą od [...] sierpnia 2002 r. uchwałą z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] (dalej uchwała z dnia [...] czerwca 2002 r.) w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. obejmującej działki położone w S. w rejonie ulic G., P., K. Przewidziana w projekcie nowego planu na działkach nr [...] i [...] trzykondygnacyjna zabudowa wielorodzinna jest nie do zaakceptowania także z tego powodu, że burzy ona ład przestrzenny wprowadzając na uporządkowany tym planem zwarty obszar urbanistyczny dotychczas stanowiący zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną-szeregową jednostkę charakteryzującą się większą intensywnością zabudowy - tzw. "bloki". Z punktu widzenia urbanistycznego przyjęty sposób zabudowy szczególnie razi, jeśli chodzi o działkę nr [...], która od wszystkich stron sąsiaduje z istniejącą już zabudową jednorodzinną. Co więcej, ciąg ul. S. stanowi układ zabudowy jednorodzinnej, a projektowana w planie zabudowa działek [...] i [...] zaburzy ład przestrzenny tego ciągu komunikacyjnego.
Skarżący zarzucili również naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp wskazując, że w uchwale z dnia [...] lipca 2011 r. wprowadzono dla działek nr [...] i [...] nieprzekraczalne linie zabudowy, oznaczające "najmniejszą odległość, w jakiej mogą znaleźć się budynki od linii rozgraniczającej terenu". Jednocześnie plan nie zawiera żadnego ograniczenia możliwości zabudowy działek [...] i [...] w relacji do linii rozgraniczających je z terenami innych działek aniżeli drogi publiczne. Zgoda na lokalizowanie obiektów w granicy działek skarżących (a w przypadku Wspólnoty Mieszkaniowej Księżycowa - przy granicy jej działki) jest zupełnie nie uzasadniona w świetle art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp. Zdaniem skarżących w ten sposób dochodzi do poważnego naruszenia ich własności, i to naruszenia nie popartego żadnymi argumentami.
W ocenie skarżących, postanowienia planu dla działek [...] i [...] prowadzą do naruszenia ich interesu prawnego, jako właścicieli nieruchomości sąsiadujących z granicami planu.
W planie zezwala się właścicielowi działek oznaczonych jako 1MW i 2 MW na budowę trzykondygnacyjnego budynku mieszkalnego niemal na całej długości północnej granicy działek [...] i [...]. Oznacza to również zabudowę określoną w § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.), która ograniczy sposób zabudowy działek sąsiadujących, w tym działek skarżących (obszary zaznaczone na niebiesko) ze względu na przepisy prawa sąsiedzkiego (§ 12 rozporządzenia z 2002 r.) Plan zezwala nadto na zabudowę zacieniającą działki nr [...],[...] i [...] oraz [...] i to co najmniej na obszarze kilku metrów. Ze względu na § 13 ust. 1 lit. a i ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] dozna ograniczenia możliwości zagospodarowania swoich działek na pasie gruntu wzdłuż granicy budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Nie może zatem budzić wątpliwości, że działka 2857/117 znajduje się w obszarze oddziaływania (w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) obiektów jakie inwestor może zlokalizować zgodnie z postanowieniami nowego planu. To samo dotyczyć będzie działek [...] i [...] oraz [...] (k. 4-19 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2011 r. Przewodniczący Rady Miejskiej (dalej organ administracji) wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ administracji wskazał, że przed zatwierdzeniem zaskarżonego planu, teren działek nr [...],[...],[...] i [...] w S., nie był objęty obowiązującym planem, w związku z czym nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżących, że zmienia on dotychczasowe przeznaczenie działek przy ul. S. w S., gdyż nie posiadały one przeznaczenia, poza określeniem funkcji wynikającej ze studium.
Odnosząc się do zarzutu niezgodności uchwały z dnia [...] lipca 2011 r. ze Studium, zgodnie z pkt 2.2.3 studium określającym szczegółowe kierunki i wskaźniki dla terenów w Strefie III - Południe, w której znajduje się teren oznaczony symbolem [...], obejmujący działki nr [...],[...],[...] i [...] w S. (strona 41 Tom Kierunki), teren ten przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną jako dominującą, jednak zapisy dla tego terenu nie wykluczają wprowadzenia zabudowy wielorodzinnej. Zakaz dotyczący zabudowy wielorodzinnej odnosi się jedynie do określenia sposobu realizacji usług, jako samodzielnej funkcji, w tym przypadku nie zestawionej z zabudową wielorodzinną. Dla pozostałego terenu objętego zaskarżanym miejscowym planem i oznaczonym symbolem [...] Studium jednoznacznie wprowadza zakaz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.
Organ administracji podkreślił również, że likwidacja na terenie objętym uchwałą z dnia [...] lipca 2011 r. zadrzewień i zakrzewień została poprzedzona analizami, czego dowodem jest w szczególności opracowanie prognozy oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po dokładnej analizie przytoczonych fragmentów Studium należy uznać, że Rada Miejska zatwierdzając omawiany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego słusznie stwierdziła, adekwatnie do art. 20 upzp, zgodność przyjmowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze Studium.
Skarżący wyrażając zastrzeżenia odnośnie terenów zieleni wskazanych w planie, błędnie oparli się na projekcie planu przedstawionym podczas drugiego wyłożenia do publicznego wglądu i nie uwzględnili faktu, że na terenie objętym planem wyznaczone zostały trzy tereny zieleni urządzonej, stanowiące dwa kompleksy zieleni, w tym jeden na działce nr [...], powstały w wyniku uwzględnienia przez Burmistrza S. części uwag złożonych podczas ponownego wyłożenia do publicznego wglądu. Przedmiotowy miejscowy plan wprowadza jeszcze jeden teren zieleni urządzonej (teren 3ZP) o powierzchni ok. [...] m2, zlokalizowany na działce nr [...] stanowiącej własność gminy S., który po właściwym zagospodarowaniu, będzie mógł stanowić tereny rekreacyjne dla sąsiadujących osiedli.
Organ administracji wskazał również, że skarżący powołując się na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] błędnie wskazali, że zaskarżony plan dopuszcza lokalizację budynków dwukondygnacyjnych wraz z poddaszem użytkowym. §4 ust. 4 ww. planu bowiem precyzyjnie wskazuje, że "wysokość budynków mieszkalnych do dwóch kondygnacji plus poddasze użytkowe pod dachem stromym", co jest równoznaczne z zapisami zaskarżanego planu, który ustala dla terenów zabudowy wielorodzinnej "maksymalnie 3 kondygnacje, w tym poddasze użytkowe z dopuszczeniem podpiwniczenia". W związku z czym nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że planowana zabudowa nie kontynuuje charakteru i formy zabudowy na działkach sąsiednich.
Błędnie również wskazują skarżący, że dla terenów objętych planem z 2002 r. nie przewidziano terenów zielonych i że tereny zadrzewień na działce nr [...] stanowią jedyny w okolicy teren zieleni. Miejscowy plan z 2002 r. ustalił dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej "minimalną powierzchnię terenów zielonych 30 %". Ponadto pomijany jest fakt istnienia podobnych zadrzewień oraz wytyczenia terenu zieleni urządzonej w skarżonym planie na działce nr [...], zlokalizowanej po przeciwnej stronie ulicy S. Niezasadnym jest także wywód skarżących, że podczas zatwierdzania miejscowego planu z roku 2002 tereny działek nr [...],[...],[...] i [...] miały pełnić tereny zieleni miejskiej. Również błędne jest przyjęcie przez skarżących, że tereny stanowiące własność gminy są terenami ogólnodostępnych terenów zielonych, gdyż działki te nie posiadały takiego przeznaczenia, a były jedynie działkami niezagospodarowanymi określonymi zarówno w aktualnym jak i wcześniej obowiązującym Studium jako tereny zabudowy mieszkaniowej.
Organ administracji podniósł również, że uchwała z dnia [...] lipca 2011 r. nie zawiera zbliżenia zabudowy do granicy działek, dlatego obowiązujące są odległości określone w §12 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Organ administracji wskazał nadto, że skarżący mieli możliwość brania czynnego udziału w procedurze planistycznej, co uczynili w większości dopiero w końcowym etapie procedury, złożone przez nich uwagi w części zostały uwzględnione (k. 23-32 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. pełnomocnik procesowy Wspólnoty Mieszkaniowej [...] cofnął skargę Wspólnoty wnosząc o umorzenie postępowania (k. 103 akt sądowych).
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1126/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. K. [...],[...],[...],[...] w S. z powodu cofnięcia skargi (k. 105-106 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżących ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę zwrócił uwagę na istniejące sprzeczności pomiędzy studium a uchwałą z dnia [...] lipca 2011 r. Odnosząc się do argumentacji związanej ze zbliżeniem dopuszczalnej zabudowy do granic nieruchomości skarżących, pełnomocnik procesowy wskazał, że ogląd części graficznej zaskarżonego planu nie pozostawia wątpliwości, że sytuowanie budynków jest możliwe w granicy. Wskazuje na to fakt przeprowadzenia "nieprzekraczalnych linii zabudowy" prostopadle do samych granic, co sugeruje, że zabudowę przewidziano do samej granicy (k. 138-141 akt sądowych).
Podczas rozprawy odbywającej się w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący A. W. zwrócił uwagę, że podstawą prawną interesu prawnego udziału skarżących w niniejszym postępowaniu stanowi §12 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r. (k. 148 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa.).
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy były skargi M. W., A. W., B. Ś. i P. Ś., B. B.-N. i K. N. na uchwałę z dnia [...] lipca 2011 r. W przeciwieństwie do art. 50 ppsa, legitymacja procesowa do zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały rady gminy określona została w art. 101 ust. 1 usg. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 usg może być podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 usg musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, a nie wyłącznie faktyczną sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą. W takim wypadku uchwała powinna naruszać (pozbawiać, ograniczać) interes prawny lub uprawnienie skarżącego albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały (Z. Niewiadomski, w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz z odniesieniami do ustaw o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa, Warszawa 2011 r., str. 808, G. Jyż w: A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 763-764. Zob. też wyrok NSA z 22.09.2011 r., II OSK 1333/11, lex nr lex nr 965179). Innymi słowy, interes prawny lub uprawnienie o których stanowi art. 101 ust. 1 usg powinny mieć charakter konkretny, obiektywny, realny, weryfikowalny w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Samo występowanie interesu prawnego lub uprawnienia po stronie skarżącego nie przesądza jednak o tym, że przysługuje jemu legitymacja procesowa do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę rady gminy, ponieważ interes prawny lub uprawnienie powinny zostać naruszone przez podjęcie tej uchwały. Dlatego w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z 14.03.2002 r., II SA 2503/01, lex nr 81964, wyrok NSA z 23.02.2012 r. II OSK 2451/11, lex nr 1123130). Wobec wyraźnego brzmienia art. 101 ust. 1 usg, niewystarczające pozostaje przy tym dowiedzenie jedynie zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, skarżący nie wykazali naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia na skutek podjęcia uchwały z dnia 19 lipca 2011 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że skarżący nie są właścicielami nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S., obejmującego tereny w rejonie ul. S. w S. i w Z.. Skarżący są natomiast właścicielami nieruchomości graniczących w sposób bezpośredni z obszarem planu miejscowego obowiązującego na mocy uchwały z dnia 19 lipca 2011 r. (k. 103 akt sądowych). W takim stanie faktycznym nie można wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym zmianą, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego) takiej nieruchomości. Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości (wyrok NSA z dnia 01.09.2009 r., II OSK 900/09, lex nr 597946, wyrok NSA z 03.11.2010 r., II OSK 1780/10, lex nr 746792, wyrok NSA z 19.01.2012 r., II OSK 2373/11, baza orzeczeń NSA).
Mając na uwadze oraz aprobując pogląd wyrażony w wyżej przywołanych orzeczeniach NSA, Sąd dokonał oceny ewentualnego naruszenia interesu prawnego skarżących związanego z podjęciem uchwały z dnia [...] lipca 2011 r., mając na uwadze zarówno twierdzenia podnoszone przez skarżących w pisemnej skardze do WSA z dnia 16 września 2011 r., jak i normę wynikającą z art. 134 §1 ppsa, obligującą sąd administracyjny I instancji do rozpoznania sprawy w jej granicach.
Skarżący w sposób niezasadny dopatrują się naruszenia własnego interesu prawnego na skutek podjęcia uchwały z dnia [...] lipca 2011 r. przez ograniczenie sposobu zabudowy działek sąsiadujących ze względu na przepisy prawa sąsiedzkiego. Postanowienia zaskarżonej uchwały nie ingerują w sposób zabudowy poszczególnych nieruchomości objętych miejscowym planem, a w szczególności nie modyfikują one przepisów rozporządzenia z 2002 r., które jest aktem prawnym wykonawczym do art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) i ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę. Dlatego kwestia usytuowania obiektu budowlanego na określonej nieruchomości (§12 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r.), jak również oświetlenia nieruchomości należących do skarżących, nie może być pojmowana w kategoriach naruszenia interesu prawnego na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zgodnie z art. 14 ust. 1 upzp uchwalany jest w celu ustalenia przeznaczenia terenów oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy. Na tym etapie skarżący w sposób niezasadny upatrują naruszenia interesu prawnego dotyczącego norm o charakterze technicznym, znajdujących zastosowanie w ramach procesu inwestycyjno-budowlanego. W przypadku realizacji zamiaru budowy na terenach objętych miejscowym planem, skarżący będą mogli w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2002 r. strzec swojego interesu prawnego przed jego naruszeniem. Potencjalne jedynie, przewidywane przez skarżących naruszenia praw wynikających z własności nieruchomości nie dają podstaw do uznania istnienia naruszenia interesu prawnego o jakim mowa w art. 101 ust. 1 usg. Tylko naruszenie zindywidualizowanego interesu prawnego i wykazanie związku pomiędzy prawnie określoną sytuacją poszczególnych członków "grupy mieszkańców" a zaskarżoną uchwałą, naruszającą ich konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie konkretnych uprawnień może prowadzić do uwzględnienia skargi (wyrok NSA z dnia 21.09.2011 r., II OSK 1254/11, lex nr 1068977, wyrok NSA z 29.06.2011 r., II OSK 618/11, lex nr 862792).
Należy przy tym podkreślić, że z uchwały z dnia [...] lipca 2011 r. nie wynika, aby na ternach oznaczonych jako [...] i [...] dopuszczalna była zabudowa przy granicy z nieruchomościami sąsiednimi. Z tego, że w §10 pkt 16 analizowanej uchwały określone zostały odległości sytuowania projektowanych budynków od linii rozgraniczających planowane drogi publiczne nie wynika, że planowane budynki mieszkalne będą mogły zostać wybudowane z naruszeniem rozporządzenia z 2002 r. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 8 upzp, w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów. Innymi słowy, wyznaczenie w miejscowym planie odległości planowanej inwestycji od linii rozgraniczającej drogi nie może być traktowane jako naruszenie interesu prawnego skarżących.
Naruszenie interesu prawnego skarżących nie zachodzi również w związku z określeniem przeznaczenia w miejscowym planie nieruchomości sąsiednich. Dopuszczenie przez uchwałę z dnia [...] lipca 2011 r. możliwości wybudowania na nieruchomościach sąsiednich budynków o określonych parametrach nie wykazuje jakiegokolwiek związku ze sferą uprawnień właścicielskich skarżących. Jedynie w kategoriach interesu faktycznego skarżących można by rozważać umożliwienie w miejscowym planie wybudowania na terenie obecnie niezabudowanym nowego obiektu budowlanego. Skarżący nie legitymując się jakimkolwiek tytułem prawnym do działek położonych przy ul. S., oznaczonych numerami [...],[...],[...] i [...] nie mogą tym samym decydować o sposobie przeznaczenia tego terenu w przyszłości. Należy stwierdzić, że jakakolwiek zabudowa wyżej wskazanych działek będzie miała wpływ na odczucia estetyczne skarżących, których nieruchomości przylegają bezpośrednio do wyżej wskazanych działek. Oddziaływanie takie będzie również występowało mimo zachowania stosownych wymagań techniczno-budowlanych.
Z uwagi na fakt ,ze skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, Sąd nie badał zarzutów odnoszących się do niezgodności uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami wcześniej uchwalonego studium.
Mając na uwadze, że Skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego na skutek podjętej dnia [...] lipca 2011 r. uchwały w przedmiocie miejscowego planu, podniesione przez Nich zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, dokonanie oceny naruszenia interesu prawnego strony skarżącej na rozprawie prowadzące do oddalenia skargi eliminuje potrzebę merytorycznego badania trafności podniesionych zarzutów co do poszczególnych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II OSK 2451/11, baza orzeczeń NSA). Dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło