IV SA/Po 1189/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na Zarząd Dróg Miejskich w P. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] 2011 r. sygn. [...] z wnioskiem o wymierzenie grzywny postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić M. R., kwotę (...) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, 3. zwrócić M. R., jako nienależnie pobraną, kwotę (...) Pismem sporządzonym [...] 2011 r. M. R.powołując się na treść art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w P. w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...] oraz żądała wymierzenia grzywny temu organowi i orzeczenia o obowiązku bezzwłocznego przystąpienia do negocjacji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Skarżąca wskazała, że wyrokiem z dnia [...] 2011 r. sygn. IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uchylił decyzję Wojewody W. z dnia 02 grudnia 2010 r. nr [....] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [....] 2010 r. nr [....] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż organ prowadzący postępowanie w I instancji, tj. Starosta P. powinien był najpierw ustalić, czy były prowadzone rokowania, a dopiero, w przypadku ustalenia dowodu na okoliczność, że rokowania były prowadzone, ale bez rezultatu w postaci porozumienia, organ ten miał kompetencję do wszczęcia postępowania. Równocześnie Sąd zauważył, że Starosta P. nie miał ułatwionego zadania w zakresie ustaleń, jaka jednostka organizacyjna Urzędu Miasta P. jest upoważniona do prowadzenia przedmiotowych rokowań, nie zmienia to jednak faktu, że organ bezpodstawnie wszczął postępowanie, prowadził je i wydał merytoryczną decyzję. Wyrok z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...], stał się prawomocny [..] czerwca 2011 r., i - co pozostaje kwestią bezsporną - stosownie do zawartych w nim wytycznych Starosta P. pismem sporządzonym [...] lipca 2011 r. nr [....] wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w P. o przeprowadzenie rokowań, jednak - jak zauważyła skarżąca – następnie zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania. Pismem z [...] sierpnia 2011 r. M. R., powołując się na treść art. 154 § 1 ppsa wezwała Zarząd Dróg Miejskich w P. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...]. W odpowiedzi na to wezwanie Zarząd Dróg Miejskich w P. wyjaśnił skarżącej, że na skutek przedmiotowego wyroku sprawa powróciła do Starosty P., który - wykonując wyrok - Wojewódzkiego Sądu w P., pismem z [...] lipca 2011 r. wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w P. o przeprowadzenie rokowań w kwestii wysokości odszkodowania. Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Starosta P. postanowił jednak zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Należy podnieść, że jedynym warunkiem, który obowiązana jest spełnić strona wnosząca skargę na niewykonanie wyroku, jest uprzednie pisemne wezwanie - właściwego organu - do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Wskazywany w skardze przepis art. 154 § 1 ppsa przewiduje, bowiem że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu - właściwego organu - do wykonania wyroku, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny (por. wyrok NSA z 05 lipca 2011 r., sygn. I OSK 230/11). Jest to warunek decydujący o dopuszczalności skargi na niewykonanie wyroku, a jego niespełnienie stanowi inną przyczynę niedopuszczalności tego rodzaju skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 ppsa (por. postanowienie NSA z 05 października 2009 r., sygn. I OSK 147/09, postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OSK 564/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec przywołanego powyżej brzmienia przepisu art. 154 ppsa, zwrócić należało uwagę, że o niewykonaniu przez organ administracji wyroku uwzględniającego skargę możemy mówić wówczas, gdy - organ zobowiązany - prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie wywiązał się z nałożonego nań obowiązku (por. wyrok NSA z 22 lipca 2011 r. sygn. I OSK 864/11). Wobec brzmienia złożonej w niniejszej sprawie skargi, szczególnie podkreślić należy, że wykonać wyrok może tylko ten organ, do którego jest on skierowany i którego akt lub bezczynność została tym wyrokiem skontrolowana. Skarga z art. 154 ppsa może zatem dotyczyć bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania - tylko przez ten organ - który został wymieniony w sentencji wyroku. Istotą skargi z art. 154 ppsa jest, bowiem doprowadzenie do stwierdzenia, czy organ jest zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia odpowiedniej czynności, czy też zobowiązanie takie na nim nie spoczywa (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2009 r., sygn. II OSK 593/09). Dla oceny dopuszczalności złożonej skargi istotne znaczenie miało zatem to, jaki organ został zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego do wykonania konkretnego obowiązku, oraz czy, a także do kogo skarżąca wystosowała wezwanie do wykonania tego wyroku. W niniejszej sprawie - kwestią bezsporną pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, że - Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...] zobowiązał Starostę P. do wskazania jaka jednostka organizacyjna Urzędu Miasta P. jest upoważniona do prowadzenia rokowań w sprawie dotyczącej odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. Fakt ten nie budzi również wątpliwości stron. Kwestią bezsporną pozostaje również, że skarżąca wystąpiła z wezwaniem do wykonania przedmiotowego wyroku. Jednak, jak wynika z akt sprawy wezwanie to skierowała do Zarządu Dróg Miejskich w P. oraz do Miasta P. Tymczasem, wobec niekwestionowanego brzmienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...], a także zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA, nie może budzić uzasadnionych wątpliwości skarżącej, że złożona w trybie art. 154 ppsa skarga, mogłaby służyć skutecznemu zainicjowaniu postępowania sądowego w celu ukarania oraz zdyscyplinowania tylko tego organu, który nie wykonał ciążącego na nim obowiązku wynikającego z wyroku z dnia [...]2011 r., sygn. IV SA/Po [...], tj. Starosty P.. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy złożona w trybie art. 154 ppsa skarga nie mogła dotyczyć natomiast - podnoszonej w złożonej w niniejszej sprawie skardze - "bezczynności Zarządu Dróg Miejskich w P. w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [....]", gdyż w wyroku tym Sąd nie wymienił Zarządu Dróg Miejskich w P., ale Starostę P. – jako zobowiązanego do wskazania jaka jednostka organizacyjna Urzędu Miasta P. jest upoważniona do prowadzenia rokowań w sprawie dotyczącej odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. W świetle powyższego, złożoną w sprawie niniejszej skargę na niewykonanie wyroku wyrokiem z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...] uznać należało za niedopuszczalną. Kluczowe, bowiem znaczenie dla oceny dopuszczalności złożonej skargi ma stwierdzenie, że wezwanie do wykonania wyroku winno być skierowane do "właściwego organu" (por. postanowienie NSA z 29 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 694/10). Tymczasem - w niniejszej sprawie – pomimo, że organem zobowiązanym na mocy wyroku z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [..] był Starosta P., skarżąca przed złożeniem skargi dotyczącej niewykonania wyroku powołując się na art. 154 § 1 ppsa swoje wezwanie skierowała do Zarządu Dróg Miejskich w P.. W świetle powyższego, skarżąca nie wykazała, że spełniony został warunek dopuszczalności skargi, jakim jest wcześniejsze wezwanie - właściwego organu - do wykonania wyroku. Skoro natomiast, warunkiem skutecznego wniesienia skargi na niewykonanie wyroku jest uprzednie pisemne wezwanie - właściwego organu - do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, oznacza to, że jeżeli strona nie wezwała właściwego organu do wykonania orzeczenia sądu, oraz złożyła skargę na niewykonanie wyroku przez organ inny, niż ten o którym mowa w art. 154 § 1 ppsa - skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa (por. B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 432). Dlatego też skarga złożona w niniejszej sprawie jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu (por. postanowienie WSA z 15 lutego 2011 r., sygn. II SA/Bk 368/10). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa Sąd orzekł, jak w pkt. 1 sentencji. Ponadto zwrócić należy uwagę, że złożona do sądu administracyjnego skarga dotycząca niewykonania wyroku z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...] została skierowana przeciwko niewłaściwemu podmiotowi (tj. Zarządowi Dróg Miejskich w P.), który nie był adresatem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P.. W świetle powyższego wskazać należy, że przepis art. 232 § 1 pkt 1 ppsa nakłada na Sąd obowiązek zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego lub cofniętego. W tej sytuacji, wobec odrzucenia skargi, Sąd na podstawie powyższego przepisu, postanowił jak w pkt 2 sentencji postanowienia. Jednocześnie, wskazać należy również, że pismem sporządzonym [...] października 2011 r. M. R. powołując się na treść art. 154 § 1 ppsa wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w P. w związku z niewykonaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] 2011 r., sygn. IV SA/Po [...] oraz żądała wymierzenia grzywny temu organowi i orzeczenia o obowiązku bezzwłocznego przystąpienia do negocjacji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Wskutek złożonego przez M. R. pisma omyłkowo zarejestrowano dwie skargi, tj. skargę na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w związku z niewypłaceniem odszkodowania, którą zarejestrowano w repertorium SAB, pod sygnaturą IV SAB/Po [...] oraz skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku, którą zarejestrowano w repertorium SA, pod sygnaturą IV SA/Po 1189/11. W sprawie zarejestrowanej jako skarga na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w związku z niewypłaceniem odszkodowania (zarejestrowanej pod sygnaturą IV SAB/Po [...]), skarżąca uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł. Tymczasem, jak wynika z treści złożonego przez M. R. pisma sporządzonego [...] października 2011 r., stanowi ono jedną skargę, dotyczącą niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...]2011 r., sygn. IV SA/Po [...] oraz zawiera żądanie wymierzenia grzywny organowi i orzeczenia o obowiązku bezzwłocznego przystąpienia do negocjacji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Sprawa ta zarejestrowana została pod sygnaturą IV SA/Po 1189/11, a skarżąca, na wezwanie Sądu, również uiściła wymagany wpis sądowy. Skoro zatem, M. R. pismem sporządzonym [...] października 2011 r. złożyła jedną skargę, która zarejestrowana została pod sygn. IV SA/Po 1189/11 (na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wraz z wnioskiem o wymierzenie grzywny organowi i orzeczenie o obowiązku bezzwłocznego przystąpienia do negocjacji), to dla podjęcia przez Sąd czynności na skutek tego pisma, wymagane było uiszczenie jednego tylko wpisu, w kwocie 100 zł, który skarżąca uiściła na wezwanie Sądu, wskazując sygnaturę tej sprawy. W świetle powyższego, za nienależny uznać należało wpis pobrany od tej samej skargi (złożonej pismem sporządzonym [...] października 2011 r.) i błędnie zarejestrowanej pod sygnaturą IV SAB/Po [....], jako skarga na bezczynność Zarządu Dróg Miejskich w związku z niewypłaceniem odszkodowania. Stosownie do art. 225 ppsa, opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Skoro zatem, M. R. wniosła jedną skargę, to brak było podstaw żądać od skarżącej aby dwukrotnie uiściła wpis od tej samej skargi (na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wraz z wnioskiem o wymierzenie grzywny organowi i orzeczenie o obowiązku bezzwłocznego przystąpienia do negocjacji). Jeżeli natomiast, skarżąca wezwana do uiszczenia kwoty 100 zł, tytułem wpisu od skargi, błędnie zarejestrowanej pod sygnaturą IV SAB/Po [...], wpis ten uiściła, to opłatę tę, jako uiszczoną nienależnie należało zwrócić stronie z urzędu, o czym Sąd na podstawie art. 225 ppsa orzekł w pkt. 3 sentencji postanowienia. Ubocznie jedynie Sąd zwraca uwagę, że jeżeli w ocenie skarżącej - prowadzący postępowanie - organ pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie, to skorzystawszy uprzednio z trybu, o którym mowa w treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) skarżąca może wnieść do sądu administracyjnego skargę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Złożenie tej skargi jest jednak dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa.