IV SA/Po 1225/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem noszącym datę "24.10.2011" A. W. (dalej: "Skarżący") wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu m.in. na wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") decyzję z dnia [...] września 2011 r. Nr [...]. Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 26 września 2011 r. (k. 20 akt adm. II inst.) i była opatrzona prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu. Wskazane pismo (skarga) Skarżącego z dnia 24 października 2011 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, z tej samej daty, zostało nadane w placówce operatora pocztowego InPost sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej: "InPost"), równolegle: – na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 26 października 2011 r. (koperta – k. 15 akt adm. II inst.). Przesyłka ta (k. 10–15 akt adm. II inst.) wpłynęła do siedziby Sądu w dniu 28 kwietnia 2011 r. (prezentata Sądu – k. 10 akt adm. II inst.) i, po sprawdzeniu zawartości, została przez Sąd niezwłocznie przesłana, według właściwości, do SKO (znak: IV Dz.K.Og. 78/11). Sąd nadał swoją przesyłkę do SKO w dniu 02 listopada 2011 r. (data stempla pocztowego – k. 16 akt adm. II inst.); – na adres SKO w dniu 28 października 2011 r. (koperta – k. 17 akt adm. II inst.). Przesyłka ta (k. 4–9 akt sądowych) wpłynęła do siedziby organu w dniu 02 listopada 2011 r. (prezentata SKO – k. 4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona po terminie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym, stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., wnosi się ją za pośrednictwem organu, którego działanie (tu: decyzja) jest przedmiotem skargi. W myśl art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a. terminy (tu: termin do wniesienia skargi) oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zgodnie z art. 111 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.; dalej: "k.c.") termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, z tym że jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W myśl szczególnej reguły z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma (tu: skargi) w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przez "polski urząd pocztowy", o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć placówkę operatora publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 z późn. zm.; dalej: "prawo pocztowe", w skrócie: "pr.poczt.), tj. operatora obowiązanego do świadczenia powszechnych usług pocztowych (art. 3 pkt 12 pr.poczt.) – por np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 maja 2011 r., II FZ 181/11; z dnia 22 września 2011 r., I OZ 707/11; z dnia 26 października 2011 r., II OSK 2170/11; z dnia 26 października 2011 r., II OZ 1023/11 (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Dla przyjęcia, iż dany podmiot jest operatorem publicznym, konieczne jest nie tylko ustalenie, iż świadczy on powszechne usługi pocztowe, ale także to, że ma wynikający z przepisów prawa obowiązek świadczenia tego rodzaju usług (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 05.03.2009 r., I SA/Gd 369/08, CBOSA). W myśl art. 46 ust. 2 pr.poczt. obowiązek wykonywania zadań operatora publicznego ustawodawca powierzył Poczcie Polskiej S.A. W konsekwencji oddanie przesyłki w placówce innego operatora pocztowego, nie posiadającego statusu operatora publicznego, nie jest niczym innym, jak skorzystaniem z usług pośrednika, i nie jest skuteczne odnośnie terminów w taki sposób, jak w przypadku polskiego urzędu pocztowego (por. postanowienie NSA z dnia 22 września 2011 r., I OZ 707/11, CBOSA). W takiej sytuacji za datę nadania pisma (tu: skargi) należy przyjąć datę jej wpływu do adresata (tu: do organu administracji, za pośrednictwem którego składana jest skarga). W niniejszej sprawie – zważywszy na datę otrzymania zaskarżonej decyzji przez Skarżącego (tj. 26 września 2011 r.; k. 20v. akt adm. II inst.) – trzydziestodniowy termin na złożenie skargi do tut. Sądu, za pośrednictwem SKO, obliczony zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, upływał z dniem 26 października 2011 r. Termin ten nie został przez Skarżącego dotrzymany, gdyż należy przyjąć, że w przypadku obu, równolegle przez Skarżącego nadanych skarg (jednobrzmiących) – tj.: i) tej, która została wysłana bezpośrednio do Sądu (a nadana w placówce InPost w dniu 26 października 2011 r.) oraz ii) tej, wysłanej do SKO (a nadanej w placówce InPost w dniu 28 października 2011 r.) – skutek w postaci formalnego ich wniesienia do Sądu nastąpił w dniu 02 listopada 2011 r. W tej bowiem dacie: (ad i) skarga nieprawidłowo skierowana wprost do Sądu – została przez Sąd wysłana, według właściwości, do SKO. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten winien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego (zob. np. postanowienie NSA z dnia 30.09.2011 r., II FSK 1768/11, CBOSA). (ad ii) skarga prawidłowo skierowana do Sądu za pośrednictwem (tj. na adres) SKO – wpłynęła do tego organu. Ponieważ InPost jest prywatnym operatorem pocztowym (nieposiadającym statusu operatora publicznego w rozumieniu Prawa pocztowego), to skarga nadana za jego pośrednictwem nie korzysta z dobrodziejstwa art. 83 § 3 p.p.s.a., lecz uważa się ją za wniesioną do sądu dopiero w dniu jej faktycznego wpływu do organu. W związku z powyższym, żadne w wymienionych pism – jako złożone z uchybieniem ustawowego terminu – nie mogły odnieść pożądanego przez Skarżącego skutku w postaci efektywnego zaskarżenia decyzji SKO. Na marginesie należy wskazać, że strona może zakwestionować konkretną decyzję administracyjną tylko jedną skargą. Kolejnymi pismami strona może jedynie uzupełniać złożoną już skargę; ta sama strona nie może skutecznie złożyć kolejnej skargi na tę samą decyzję. Ponieważ jednak w niniejszej sprawie oba pisma (skargi) zostały wniesione do sądu (w rozumieniu powołanych przepisów prawa) w tym samym dniu, to nie ma potrzeby rozważania ich wzajemnej, chronologicznej relacji. Mając na uwadze powyższe oraz zważywszy, że w niniejszej sprawie ww. pisma zostały wniesione do Sądu dopiero w dniu 02 listopada 2011 r., należy stwierdzić, że skarga A. W. na decyzję SKO z dnia [...] września 2011 r., nr [...], została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, oraz że nie zawierała ona wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, przy czym może to uczynić na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie do motywów rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim sentencji postanowienia należy wskazać, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy – tak w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia zawodowego pełnomocnika (adwokata, rady prawnego itp.) – nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona, w szczególności, gdy kwalifikuje się ona do odrzucenia (por. postanowienie NSA z dnia 24.06.2010 r., I OZ 481/10, CBOSA). Konieczność odrzucenia skargi wyklucza wszak analizowanie jej zasadności. W pełni podzielając powyższy pogląd Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.