IV SA/Po 1288/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-07-02
Skład orzekający: Izabela Bąk–Marciniak, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wniesione po upływie 7-dniowego terminu od doręczenia tytułu wykonawczego, mogą zostać uwzględnione?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wniesione po upływie ustawowego 7-dniowego terminu od doręczenia tytułu wykonawczego, są bezskuteczne. Ponowne doręczenie tytułu wykonawczego w związku z zastosowaniem kolejnego środka egzekucyjnego nie powoduje ponownego biegu terminu do wniesienia zarzutów. W związku z tym, postanowienie organu odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie o nieuwzględnieniu spóźnionych zarzutów, zostało uznane za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. w upadłości układowej złożyła zarzuty do tytułu wykonawczego wystawionego przez Inspektora OIP, dotyczące m.in. częściowej realizacji obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny I instancji oddalił zarzuty z powodu ich wniesienia po upływie terminu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona, ponieważ sąd uznał, że zarzuty zostały wniesione po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk–Marciniak Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] (zwany dalej: Inspektorem OIP) w dniu [...] lutego 2013 r. wydał tytuł wykonawczy nr rej. [...] (zwany dalej: tytułem wykonawczym) przeciwko [...] S.A. w [...] obligujący zobowiązaną do zapłacenia wskazanym pracownikom za miesiące marzec i kwiecień 2012 r.: wynagrodzenia za pracę, naliczonej premii uznaniowej, dodatku za wykonywanie pracy w warunkach uciążliwych i szkodliwych, dodatku za II i III zmianę, dodatku za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych, wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego i okolicznościowego, dodatku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, wynagrodzenia za czas choroby, naliczonego dodatku bhp oraz za miesiąc marzec 2012 odprawy emerytalno-rentowej, naliczonego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za miesiące marzec i kwiecień 2012 r., naliczonych w miesiącu kwietniu 2012 odpraw pieniężnych pracowników zwolnionych i naliczony w miesiącu marcu i kwietniu 2012 r. dodatek kasowy.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Inspektor OIP nałożył na [...] S.A. w [...] grzywę w celu przymuszenia oraz wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. zatytułowanym "Zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2013 r." [...] S.A. w upadłości układowej (zwana dalej: skarżąca, Spółka) zarzuciła częściowe zrealizowanie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego w myśl art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego względem skarżącej zgodnie z art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca wniosła także o umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie jego zawieszenie albo o zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Inspektor OIP na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił oddalić zarzuty.
Od powyższego postanowienia skarżąca w ustawowym terminie złożyła zażalenie.
Okręgowy Inspektor Pracy w [...] (zwany dalej: Okręgowy Inspektor Pracy) postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr rej. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: Kpa) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła Skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 785/13 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora pracy OIP.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr rej. [...] Inspektor OIP, wskazując na art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na [...] S.A. z siedzibą w [...] grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia oraz wezwał Spółkę do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2013 r. wystawionym przez Inspektora OIP, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia napisał, że ww. grzywna służy realizacji obowiązku zapewnienia pracownikom prawa do wynagrodzenia za wykonaną pracę. Łączna wysokość niewypłaconych świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami wynosi [...] zł. Spółka nie wykonała decyzji wskazanych w ww. tytule wykonawczym pomimo wcześniejszego doręczenia upomnienia z dnia [...] sierpnia 2012 r. a także nałożenia poprzedniej grzywny w celu przymuszenia. Od roku decyzje pozostają niewykonane przez Spółkę.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca złożyła "zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2013 r. Nr rej. [...]". W piśmie tym pełnomocnik Spółki wskazał, iż podnosi przeciwko postanowieniu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. (Nr rej. [...]), doręczonemu w dniu [...] czerwca 2013 r. następujące zarzuty:
1. częściowej realizacji obowiązku ciążącego na zobowiązanym, zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
2. błędu co do osoby zobowiązanego, zgodnie z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
3. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego względem zobowiązanego, zgodnie z art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pełnomocnik wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie toczącego się postępowania do momentu rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłaszanych w niniejszym piśmie zarzutów, albo zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego względem zobowiązanego oraz zawieszenie toczącego się postępowania do momentu rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłaszanych w niniejszym piśmie zarzutów.
W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że Spółka od momentu przeprowadzenia kontroli do chwili obecnej wypłaciła w znacznej części swoim byłym i obecnym pracownikom wynagrodzenie wraz z pozostałymi przyznanymi elementami naliczonymi za okres przeprowadzonej kontroli. Na dowód powyższego Spółka przedłożyła m.in. postanowienie Sądu Rejonowego [...] - [...], Wydział IX Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...] września 2012 r. sygn. akt [...] (zwane dalej: postanowieniem SR z dnia [...] września 2012 r.).
Kolejno wskazano, że w chwili obecnej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej brak jest podmiotu działającego pod firmą "[...]" S.A. z siedzibą w [...], a to w następstwie postanowienia w przedmiocie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu na podstawie postanowienia SR z dnia [...] września 2012 r. zobowiązany funkcjonuje w chwili obecnej pod firmą "[...]" S.A. w upadłości układowej z siedzibą w [...] i do stosowania takiej formy zobowiązane są inne podmioty w tym organy państwowe. Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżąca wskazał, że błędne określenie w tytule wykonawczym osoby zobowiązanej może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W dalszej części pisma skarżąca argumentowała za uznaniem środka egzekucyjnego za zbyt uciążliwy dla zobowiązanego, wskazując w szczególności, że wymierzenie grzywny w górnej granicy przewidzianej przez art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. w kwocie [...] zł, stanowiącej równowartość miesięcznego wynagrodzenia około jednej trzeciej całej załogi przedsiębiorstwa zobowiązanego, w jasny sposób narusza zasadę najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego względem zobowiązanego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Inspektor Pracy OIP, na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., zwanej dalej: u.p.e.a.), po rozpoznaniu zarzutów z dnia [...] czerwca 2013 roku, wniesionych przez zobowiązaną w dniu [...] czerwca 2013 roku w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w tytule wykonawczym nr rej. [...] z dnia [...] lutego 2013 roku, postanowił nie uwzględnić zgłoszonych zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu. Organ wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym inspektor pracy nałożył wcześniej na zobowiązaną postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 roku, nr rej. [...], grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. Zastosowany do tej pory środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia nie doprowadził do całkowitej realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Ponadto w dniu [...] lutego 2013 roku zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej o identycznej treści, jak wniesione w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 roku, nr rej. [...], Inspektor OIP oddalił zarzuty. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2013 roku, nr rej. [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie została wszczęta w dniu [...] lutego 2013 roku, tj. w dniu doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2013 roku, nr rej. [...]. Z kolei w myśl art. 27 § 1 pkt 9 powołanej ustawy zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Powołując się na doktrynę i orzecznictwo sądowe organ wskazał, że wniesienie zarzutów stanowi prawo, które zobowiązany może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zarzuty są bowiem środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w jego toku. Jeżeli zatem w przedmiotowej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu [...] lutego 2013 roku, tj. w dniu doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2013 roku, nr rej. [...], wniesienie zarzutów w dniu [...] czerwca 2013 roku, w związku z zastosowaniem przez organ egzekucyjny kolejnego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia i kontynuowaniem postępowania egzekucyjnego, stanowi zastosowanie omawianego środka prawnego w toku postępowania egzekucyjnego, a nie na etapie jego wszczęcia. Dodatkowo organ podkreślił, że podniesione przez skarżącą zarzuty zostały już rozpoznane przez organ egzekucyjny na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] lutego 2013 roku zobowiązana wniosła bowiem zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej o identycznej treści, jak wniesione w dniu [...] czerwca 2013 roku.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 roku, nr rej. [...], Inspektor OIP oddalił zarzuty. Jeżeli zarzuty zostały zgłoszone po określonym ustawą o postępowaniu egzekucyjnym terminie do ich wniesienia organ egzekucyjny powinien - zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych - zawrzeć w sentencji postanowienia w sprawie rozpoznania zarzutów sformułowania "o nieuwzględnieniu zgłoszonych zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie ustawowego terminu".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie art. 34 § 4 u. p. e. a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., nr rej. [...] wraz z nakazem zapłaty zostało dostarczone zobowiązanej w dniu [...] czerwca 2013 r., i zgodnie z pouczeniem przysługuje na to postanowienie zażalenie, a termin do jego wniesienia wynosi 7 dni od dnia doręczenia. Zażalenie takie z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz zarzuty z dnia [...] czerwca 2013 r. do tytułu wykonawczego wysłano z placówki pocztowej w dniu [...] czerwca 2013 r. W związku z powyższym zgodnie z treścią art. 57 § 5 pkt 2 Kpa termin został zachowany, na co wskazuje potwierdzenia nadania listem poleconym z dnia [...] czerwca 2013 r.
Skarżąca dodała także, że ponownie wskazuje, iż realizowała, realizuje i będzie realizować swoje zobowiązania w możliwie szybkim terminie. Zobowiązana nie ma możliwości dalszego zadłużania się, aby jeszcze bardziej przyśpieszyć proces spłaty zobowiązań, oznacza to, iż reguluje swoje zobowiązania z bieżących zysków. Zobowiązana jest zainteresowana jak najszybszym zakończeniem postępowania egzekucyjnego i świadoma swoich zobowiązań względem pracowników.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2013 roku zobowiązana wskazuje, że zarzuty z dnia [...] czerwca 2013 roku w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2013 roku, nr rej. [...], zostały wniesione w terminie, gdyż ww. tytuł wykonawczy został zobowiązanej doręczony w dniu [...] czerwca 2013 roku. Organ egzekucyjny słusznie przyjął, jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zarzuty zostały zgłoszone po upływie terminu do ich wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie została wszczęta w dniu [...] lutego 2013 roku, tj. w dniu doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2013 roku, nr rej. [...]. Organ podtrzymał stanowisko organu I instancji i doda, że zobowiązana wywodzi prawo do ponownego zgłoszenia zarzutów z faktu ponownego doręczenia jej odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2013 roku, nr rej. [...], w dniu 18 czerwca 2013 roku. Tytuł ten został jej doręczony w dniu [...] lutego 2013 roku, a ponowne doręczenie odpisu tytułu w dniu [...] czerwca 2013 roku było związane z faktem zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego w ramach postępowania egzekucyjnego toczącego się od [...] lutego 2013 roku. Ponowne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, w związku z zastosowaniem kolejnego środka egzekucyjnego w danym postępowaniu, nie uzasadnia tezy, iż zobowiązana może ponownie skorzystać z uprawnień, które - zgodnie z ugruntowanym poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie postępowania egzekucyjnego - przysługują jej jedynie w fazie wszczęcia egzekucji administracyjnej. Datą, od której liczy się 7-dniowy termin na wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jest data wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie data ponownego doręczania odpisu tytułu wykonawczego w związku ze stosowaniem kolejnych środków egzekucyjnych w ramach tego samego postępowania. W przedmiotowej sprawie datą tą jest [...] lutego 2013 roku.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając je w całości i wnosząc o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi właściwemu. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 7 § 2 i 3 u. p. e. a., art. 119 § 1 u. p. e. a. przez jego błędną wykładnię, art. 121 § 2 u. p. e. a. przez jego błędne zastosowanie, art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego k. p. a., art. 11 k. p. a. przez jego niezastosowanie, art. 107 § 2 - 5 k. p. a. przez jego błędne zastosowanie oraz art. 126 k. p. a. przez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, co następuje. W ocenie strony skarżącej Okręgowy Inspektor Pracy, przy dokonywaniu oceny realizacji przez nałożoną grzywnę, zasady niezbędności, racjonalnego działania oraz postulatu zmierzania do bezpośredniej realizacji przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku, nie wziął pod uwagę okoliczności faktycznych. Tymczasem - zdaniem Spółki - nie można stosować wyżej wymienionego środka, w oderwaniu od sytuacji zobowiązanego. W tym kontekście skarżąca wskazała na fakt, iż w dniu [...] września 2012 r. Sąd Rejonowy - [...], Wydział XI Gospodarczy ds. Upadłościowy i Naprawczych wydał postanowienie (Sygn. akt. [...], prawomocność stwierdzona dnia [...].10.2012 r.), w związku z którym skarżąca pozostaje w stanie upadłości z możliwością zawarcia układu. Podkreślono, że prowadzone w dalszym ciągu intensywne procesy restrukturyzacyjne przedsiębiorstwa mają na celu zapewnienie nie tylko płynności finansowej, ale również zapewnienie w miarę możliwości ekonomicznych pozytywnych relacji z pozostałą kadrą pracowniczą. Sumienna realizacja propozycji układowych i realizacja zobowiązań względem wierzycieli, w tym również stopniowe wypłaty na rzecz pracowników zaległych należności, wymaga by wszelkie środki finansowe zobowiązanego zostały przekazane na prowadzenie bieżącej produkcji w ramach jego przedsiębiorstwa. Wymierzenie grzywny na podstawie postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. nie dość, że nie wpłynie w sposób pozytywny na wypłatę zaległych wynagrodzeń to prowadzenie w tym przedmiocie egzekucji administracyjnej nie tylko utrudni wypłatę wskazanych wynagrodzeń to jeszcze uniemożliwi realizacje przyszłych zobowiązań wobec pracowników, działając tym samym na szkodę przedsiębiorstwa, które sukcesywnie po procesie prywatyzacji stara się utrzymywać, tworzyć czy też modyfikować miejsca pracy.
Jednoczenie – zdaniem skarżącej - nie sposób uznać, iż organ stosując grzywnę w wysokości [...] zł, spełnił postulat środka najmniej uciążliwego dla skarżącej.
Nałożona grzywna nie zmierza także do realizacji nałożonego obowiązku sposób bezpośredni. Co więcej może jedynie w znacznym stopniu utrudnić wypłaty zaległych i przyszłych wynagrodzeń, a nawet doprowadzić do unicestwienia procesu restrukturyzacji. Podkreślono, że Spółka wykonała nałożone na nią obowiązki w najszerszym zakresie, w jakim było to możliwe.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie z przyczyn wskazanych poniżej.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu było postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] września 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Inspektora OIP z dnia [...] lipca 2013 r. o nieuwzględnieniu zgłoszonych przez skarżącą zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane zasady Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Zobowiązany może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Termin ten uznać należy za termin procesowy. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania (por. Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo CH Beck. 2008, s. 335 i nast., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1030/09, LEX nr 554894; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 849/12, LEX nr 1225596). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 lutego 2013 r. doręczono zobowiązanemu tytuł wykonawczy (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 88 akt administracyjnych). Termin 7 dni do wniesienia zarzutów upłynął zatem z dniem 21 lutego 2013 r., tymczasem pismo z dnia 25 czerwca 2013 r., w którym zgłoszono zarzuty nadano w placówce pocztowej dopiero dnia tego właśnie dnia – 25 czerwca 2013 r. i wpłynęło do organu dnia 27 czerwca 2013 r. (k. 21 i 9 akt administracyjnych).
W sprawie poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu, skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności co oznacza, że zarzuty wniesione zostały po terminie, co skutkuje koniecznością uznania ich za bezskuteczne.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym, organ drugiej instancji słusznie stwierdził, że nie jest możliwe uznanie zarzutów złożonych przez skarżącą z uwagi na złożenie ich po terminie.
Sąd nie podzielił także argumentacji strony skarżącej o doręczeniu jej tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2013 r. wraz z postanowieniem o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. W postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r. wyraźnie jest mowa o wezwaniu do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2013 r.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu m.in. odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Jak wskazuje się w orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2988/11, LEX nr 1413364) z uwagi na stadium postępowania zobowiązanemu może nie przysługiwać środek zaskarżenia w postaci zarzutów, albowiem środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego - zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Z tym bowiem momentem (doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, jak wskazuje art. 26 § 5 u.p.e.a.) następuje wszczęcie egzekucji administracyjnej. To zatem, że organ załączył tytuł wykonawczy do kolejnego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie oznacza, że na nowo zaczął biec termin to zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro bowiem postępowanie egzekucyjne rozpoczyna się z momentem doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, to z tym momentem rozpoczyna bieg 7-dniowy termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Nałożenie kolejnej grzywny w celu przymuszenia i załączenie dla strony tytułu wykonawczego w żadnej mierze nie oznacza, że możliwe jest ponownie zgaszenie zarzutów, wszak postępowanie zostało zainicjowane pierwotnym tytułem wykonawczym (jego doręczeniem). Jeżeli to w tytule wykonawczym powinno znaleźć się pouczenie o terminie na złożenie zarzutów, a tytuł wchodzi do obiegu prawnego przez jego doręczenie, to właśnie tę datę należy przyjąć za datę początkową biegu terminu o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 449/12, LEX nr 1225557). Z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynika zatem, że zobowiązany po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie może zgłaszać nowych ani też uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 134/13, LEX nr 1400839).
Zaskarżone postanowienie zostało więc wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organ odwoławczy, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów postępowania. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 275/11 (LEX nr 1154014) jeżeli zobowiązany uchybił wskazanemu w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. 7-dniowemu terminowi do wniesienia zarzutów, to organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie o nieuwzględnieniu spóźnionych zarzutów.
Jednocześnie Sąd ubocznie zwraca uwagę, że na skutek toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowań zostały uchylone: postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na skarżącą, oraz postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. o utrzymaniu tegoż postanowienia w mocy, a to na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 577/13, a także postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (wszczętym tytułem wykonawczym z dnia [...] lutego 2013 r.) oraz utrzymujące je w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2013 r., a to na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 785/13.
W tym ostatnim wyroku Sąd wskazał, co następuje:
"Sąd stwierdził jednak z urzędu, że organy, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie dostrzegły przepisów proceduralnych, które mogły mieć znaczący wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] września 2012 roku Sąd Rejonowy – [...], Wydział XI Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych (sygn. akt [...]), ogłosił co do [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] upadłość z możliwością zawarcia układu. Ta okoliczność może mieć podstawowe znaczenie dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji. [...] postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności z mocy prawa objętej układem powinno być zawieszone, o ile się już toczyło w dacie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. Przepisy nie normują wyraźnie kwestii, czy po ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu dopuszczalne jest wszczęcie przeciwko upadłemu postępowania egzekucyjnego. Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że zakaz kontynuowania postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wyrażający się w ich zawieszeniu z mocy prawa, odnosi się a fortiori do wszczynania tych postępowań (tak też S. Gurgul, s. 516). Zakaz wszczynania postępowań egzekucyjnych dotyczy wszakże tylko wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem. A wierzytelności pracownicze jak wskazuje ustawa, chociaż nie są objęte z mocy ustawy układem mogą zostać nim objęte, jeżeli pracownicy wyrażą na to zgodę. W tej sytuacji w ogóle niedopuszczalne byłoby wszczynanie postępowania egzekucyjnego a co dopiero jego dalsze prowadzenie." Takie samo stanowisko zajął sąd w sprawach: ww. IV SA/Po 577/13 (wyrok z dnia 23 października 2013 r.), IV SA/Po 772/13 (wyrok z dnia 22 stycznia 2014 r.), IV SA/Po 670/13 (wyrok z dnia 15 stycznia 2014 r.) oraz w sprawie IV SA/Po 10/14 (wyrok z dnia 18 czerwca 2014 r.). W zawiązku z ta ostatnią sprawą sądowi wiadomym jest w urzędu, że na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż pracownicy wyrazili zgodę na objęcie ich należności pracowniczych postępowaniem układowym – dołączając na tą okoliczność listę pracowników, którzy wyrazili zgodę na objęcie układem, nadto Sąd Rejonowy [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] zakończył postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu [...] S.A. z siedzibą w [...]. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem [...] czerwca 2014 r.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło