IV SA/Po 1546/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: ref. staż. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KB/ sygn. IV SA/Po 1546/04 U Z A S A D N I E N I E Ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 6 pkt 15 i art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. 58/03/514 ze zm.- dalej: ustawa o zatrudnieniu) przyznał J.K. status osoby bezrobotnej od dnia 8 marca 2004 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że "z przedłożonych dokumentów wynika, że spełnia Pani wymogi" uzyskania statusu osoby bezrobotnej i że w okresie ostatnich 6 miesięcy rozwiązała stosunek pracy "za wypowiedzeniem lub za porozumieniem stron"; nabycie prawa do zasiłku nastąpi po upływie 90 dni od dnia rejestracji (art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu; k. 5 akt administracyjnych). Starosta ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 i art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 99/04/ 1001- dalej: ustawa o promocji zatrudnienia) przyznał J.K. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 czerwca 2004 r., wskazując na upływ okresu w jakim nie przysługiwało Zainteresowanej prawo do zasiłku (k. 6 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i art. 73 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001) Starosta orzekł o utracie przez Stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2004 r., z powodu upływu przysługującego okresu jego pobierania (k. 7 akt administracyjnych). Zainteresowana odwołała się od wskazanej decyzji wskazując, że pracownik PUP nie poinformował Jej o tym, że po upływie 3 miesięcy zostanie pozbawiona prawa do zasiłku. W chwili otrzymania zasiłku dla bezrobotnych była kobietą ciężarną, a od "15.10.2004" r. jest szczęśliwą matką. Decyzją tą pozbawiono Odwołującą się także prawa do pobierania zasiłku macierzyńskiego; przyczyni się to utraty niezbędnych środków finansowych Jej czteroosobowej rodziny, utrzymującej się jedynie z 800 zł brutto wynagrodzenia męża. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 2 i art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001) w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. 58/03/514 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że Odwołująca zarejestrowała się dnia 8 marca 2004 r. i z tym dniem nabyła status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych; nabycie prawa do zasiłku nastąpić miało po upływie 90 dni od dnia rejestracji ( art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu). Strona w dniu rejestracji przedłożyła świadectwo pracy o zatrudnieniu w okresie od 18 września 1996 do 4 marca 2004 r. w Spółdzielni Inwalidów Przemysłu Odzieżowego K. Ze świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Zgodnie z wówczas obowiązującym stanem prawnym art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron. Art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu stanowił, że zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP. Dnia 22 czerwca 2004 r. Strona otrzymała decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 7 czerwca 2004 r., zgodnie z obowiązującym stanem prawnym ( art. 75 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia). Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Strona utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych ( art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia). Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy- dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania PUP, jeśli stopa bezrobocia na tym obszarze dnia 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 125 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okres nie przysługiwania zasiłku ( art. 75 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia). Strona prawo do zasiłku nabyła dnia 7 czerwca 2004 r. Ustawa o promocji zatrudnienia weszła w życie dnia 1 czerwca 2004 r., zatem zasiłek przysługuje Zainteresowanej na okres 6 miesięcy- zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia. Nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy o zatrudnieniu, obowiązujące do 31 maja 2004 r. W sprawie nie może mieć zastosowania art. 73 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, bowiem Zainteresowana urodziła dziecko po upływie miesiąca od zakończenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda przywołał pismo z dnia 26 lipca 2004 r. nr DPR VIII 024/491-2/MW/2004, DPR VIII 024/492-2/MW/ 2004 z Ministerstwa Gospodarki i Pracy, zgodnie z którym zasiłek przysługuje na taki okres, jaki obowiązuje w dniu nabycia prawa, nie zaś samej rejestracji (w aktach brak odpisu owego pisma). Na powyższą decyzję skargę do Sądu Administracyjnego wniosła J.K., żądając uchylenia decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty; strona rozwinęła argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu. Nadto podała, że dnia "15.09.2004" r. urodziła dziecko; przez 8 lat pracowała sumiennie i nigdy nie korzystała z żadnych zasiłków, a nagle po urodzeniu "dzieci" została bez środków do życia. Skarżąca oceniła prawo, na które powołały się organy administracji publicznej jako "bardzo krzywdzące". Do skargi J.K. dołączyła kserokopię skróconego odpisu aktu urodzenia z dnia 19 października 2004 r. nr [...] Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, z którego wynika, że W.K. syn M.K. i J. z domu Ż. urodził się dnia [...] 2004 r. (k. 2-4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji; wskazał nadto, że w skardze Strona podaje, że urodziła dziecko [...] 2004 r. mimo, że w załączonym "odpisie skróconym aktu urodzenia widnieje data [...] 2004" r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy dnia 8 marca 2004 r. Tego dnia wydano decyzję o uzyskaniu przez Wnioskodawczynię statusu osoby bezrobotnej z dniem 8 marca 2004 r. Do rejestracji Zainteresowanej doszło pod rządem ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. 58/03/514 ze zm.). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest, że z datą rejestracji, a nie wydania decyzji, bezrobotny nabywa określone uprawnienie ( odpowiednio- wyrok NSA z: 4.2.1999-II SA 1704/98) – szczególności status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Mimo, że w art. 27 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu ustawodawca użył zwrotu "prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu", to z systematyki ustawy (art. 23 ust. 1, art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu) wynika, że prawo do zasiłku powstaje od dnia rejestracji, a jedynie prawo do wypłaty zasiłku objęte jest karencją- siedmiodniową w przypadku art. 23 ust. 1, a dziewięćdziesięciodniową w przypadku wymienionym w art. 27 ust. 1 pkt 2 bądź 3 ustawy o zatrudnieniu (T. Olejarz "Nowelizacja ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu" Służba Pracownicza 1/97/8; wyrok NSA z 25.1.1999- II SA 1792/98). Za taką wykładnią przemawia także użycie przez ustawodawcę w ust. 2 art. 27 ustawy o zatrudnieniu sformułowania "bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 23 zasiłek przysługuje...", nie zaś np. "prawo do zasiłku przysługuje". Z uwagi na czas rejestracji i zasadę ochrony praw słusznie nabytych, to przepisy ustawy o zatrudnieniu stały się podstawą określenia sytuacji prawnej Skarżącej. Sąd nie zgadza się z argumentacją organu, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwało Skarżącej dopiero od dnia 7 czerwca 2004 r., bo podlegało ono reżimowi ustawy o promocji zatrudnienia. Jak słusznie wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia: 8.3.2005 r. - II SA/Wa 2533/04; 1.3.2005- II SA/Wa 1855/04; 9.3.2005- II SA/Wa 2501/04, okres wyczekiwania na prawo do zasiłku powoduje jedynie skutek w postaci przesunięcia w czasie momentu, w którym uprawnienie do jego wypłaty powstaje; art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu rozumieć należy w ten sposób, że to jedynie realizacja prawa do zasiłku, które bezrobotny nabywa w dniu rejestracji w urzędzie pracy, następuje po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się; decydujące znaczenie dla ustalenia okresu pobierania zasiłku ma moment nabycia prawa do zasiłku- długość tę ustala się jednorazowo. Analogiczny sposób rozumowania należy zastosować w przypadku art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu- z tym jedynie zastrzeżeniem, że okresy tych karencji (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy- 90 dni) są odliczane od okresu, przez który bezrobotny może pobierać zasiłek dla bezrobotnych. Art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, iż zasiłki przyznane bezrobotnym przed dniem wejścia w życie tej ustawy, są wypłacane na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach. Prawo do zasiłku powstało dla Skarżącej dnia 8 marca 2004 r., na podstawie ustawy o zatrudnieniu. Niedopuszczalne jest więc korygowanie sytuacji prawnej Strony, skoro art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia chroni prawa osoby bezrobotnej do zasiłku. Pod pojęciem przyznania prawa do zasiłku przed dniem wejścia w życie ustawy [o promocji zatrudnienia] rozumieć należy prawo do zasiłku, nabyte w dniu rejestracji- pod rządem ustawy o zatrudnieniu. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca stanowią nieuprawnioną ingerencję w prawa nabyte Skarżącej. Skarżąca- wskazując na swą trudną sytuację rodzinną i nie korzystanie przez 8 lat z żadnych zasiłków- pomija w swych rozważaniach okres korzystania z urlopu wychowawczego (od 5 marca 2002 do 4 marca 2004 r.) i że sama dopuściła do niekorzystnego ukształtowania swej sytuacji prawnej, przystając na rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron ( art. 30 § 1 pkt 1 KP w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu; k. 3 akt administracyjnych). Do dnia 31 sierpnia 2005 r. obowiązywał art. 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 228/03/2255 ze zm.). Nie zważając na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z art. 8 i 9 kpa, organy administracji publicznej obu instancji miały obowiązek pouczyć Zainteresowaną o możliwości ubiegania się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych (art. 11 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych- Dz.U. 228/03/2255 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r.- art. 27 pkt 7 w zw. z art. 30 pkt 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej- Dz.U. 86/05/732 ze zm.). Zasadą jest, że matka pamięta datę urodzenia własnego dziecka, jednakże w niniejszej sprawie Skarżąca w odwołaniu podawała, że urodziła dziecko "[...] 2004", a w skardze, że "[...] 2004" (k. 10 akt administracyjnych, k. 2 akt sądowych). Nieuwierzytelniona kserokopia odpisu skróconego aktu urodzenia (k. 4 akt sądowych) nie może być w tej sytuacji podstawą ustaleń. Skoro akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych (art. 4 in princ. ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego- j.t. Dz.U. 161/04/1688), przeto ponownie rozpatrując sprawę Starosta zwróci się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o nadesłanie urzędowego odpisu skróconego aktu urodzenia W.K. (A.Czajkowska w: "Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism" W.Pr. 04 s. 21 uw. 8; art. 7, art. 77 § 1 i art. 76 § 1 kpa). Konieczną będzie ocena, na jaki okres przysługiwało Skarżącej prawo do pobierania zasiłku- w świetle poszczególnych przesłanek z art. 25 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu, bowiem w żadnej z dotychczas wydanych decyzji organy obu instancji nie dokonały w tej materii żadnych ustaleń i nie dokonały subsumcji- z uwzględnieniem okresu karencji z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu w zw. z art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Dokonawszy stosownych ustaleń Starosta rozważy, czy w sprawie nie zachodzą ewentualnie przesłanki z art. 25 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu w zw. z art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: ppsa) orzekł, jak w sentencji wyroku. Z uwagi na okoliczność, iż zaskarżona decyzja orzekła o utracie prawa, to Sąd w oparciu o art. 152 ppsa określił, iż nie może być ona wykonana. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski KB/