IV SA/Po 237/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-09-14

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się jedynie na wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji, bez wykazania konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przesłanki do zastosowania tego przepisu, tj. naruszenie przepisów postępowania ORAZ konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie, nie zostały spełnione. SKO ograniczyło się jedynie do stwierdzenia wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji, nie badając merytorycznie sprawy ani nie wykazując potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON na budowę platformy dla osoby niepełnosprawnej. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie (MOPR) rozpatrzył wniosek negatywnie, informując o kolejności rozpatrywania wniosków i kryteriach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję MOPR, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu wadliwego uzasadnienia decyzji organu I instancji. Prokurator Rejonowy zaskarżył decyzję SKO, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchyla zaskarżoną decyzję Pismem z dnia [...] lutego 2015r., B. G. reprezentowana przez opiekunkę (matkę) E. G., złożyła wniosek o dofinansowanie wykonania usług z zakresu likwidacji barier architektonicznych ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych (PFRON lub Fundusz) - w postaci budowy platformy dla osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim, która umożliwi zjazd z parteru do poziomu chodnika. Do wniosku przedstawicielka prawna wnioskodawczyni (dalej wnioskodawczyni lub odwołująca) dołączyła niezbędne dokumenty, w tym oświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w P. o partycypacji w kosztach budowy platformy a także zaświadczenia lekarskie. Pismem z dnia [...] czerwca 2015r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. (MOPR) poinformował wnioskodawczynię, że po przeprowadzeniu procedury rozpatrywania wniosków określonej uchwałą Rady Miasta o podziale środków PFRON na zadania z zakresu rehabilitacji osób niepełnosprawnych - jej wniosek został rozpatrzony negatywnie. MOPR podał, że każdy wniosek rozpatrywany był indywidualnie, według kolejności wpływu (w pierwszej kolejności rozpatrzono niezałatwione wnioski z 2014r., a następnie z I kwartału 2015r.) i liczby otrzymanych punktów, zgodnie z ustalonymi kryteriami. Poinformowano również wnioskodawczynię, że w razie otrzymania dodatkowych środków zostanie o tym powiadomiona i także, że aby ubiegać się o dofinansowanie należy złożyć ponownie wniosek od stycznia 2016r. Wnioskodawczyni odwołała się od tej "decyzji" z dnia [...] czerwca 2015r. w terminie. Odwołująca podkreśliła, że jest, po śmierci męża w trudnej sytuacji, gdyż nie może sama sprowadzić córki, poruszającej się wyłącznie na wózku, po schodach, a organ decydując negatywnie o załatwieniu jej wniosku, choć ma kompetencje uznaniowe w tym zakresie winien bardziej szczegółowo wytłumaczyć przesłanki, którymi się kierował. Dalej odwołująca podniosła, że organ jedynie ogólnikowo wskazał na wynik analizy sytuacji jej córki pod kątem danych kryteriów, co może budzić wątpliwości w kontekście nakazu dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanego dofinansowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, na podstawie art. 138 § 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015r., poz. 1659 , - dalej kpa), oraz § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiaty, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 926, dalej rozporządzenie). SKO odniosło się do charakteru prawnego pisma MOPR z dnia [...] czerwca 2015r., wskazując, że stanowi ono decyzję administracyjną w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 1 ust. 1 kpa. Następnie SKO obszernie wypowiedziało się na temat znaczenia uzasadnienia decyzji administracyjnych jako ich obligatoryjnego elementu, podnosząc, że organ I instancji nie uzasadnił należycie swojej decyzji, co z kolei narusza prawa strony oraz zasady prawa administracyjnego, w tym art. 7 - 10 i 11 kpa. Zdaniem organu II instancji winno to skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję SKO, pismem z dnia [...] lutego 2016r. - wniósł Prokurator Rejonowy P. - [...] w P., na podstawie art. 3 § 2 pkt 1, art. 50 § 1, 52 i 53 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zmianami - dalej ppsa). Wnosząc skargę Prokurator zarzucił decyzji SKO z dnia [...].10.2015r. naruszenie przepisu art. 138 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji o charakterze kasacyjnym, jedynie na podstawie naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy z dyspozycji ww. przepisu wynika, iż w przypadku zakończenia postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymagane jest dodatkowo stwierdzenie, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak również poprzez przekazanie sprawy organowi I instancji, bez wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prokurator, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit, c ppsa - wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr : SKO. [...] W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie sposób się zgodzić. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wyraźnie zatem kpa wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres' sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Prokurator powołał się tu na orzecznictwo, m.in. WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r., I SA/W a 237/05, niepubl; wyr. NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., IV SA 208/99, niepubl; wyr. NSA z dnia 21 grudnia 2000 r., I SA 430/99, niepubl, wyrok NSA. w Warszawie z dnia 04.11.2014r., sygn. II OSK 2279/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10.09.2014r" sygn. IISA/Gd 387/14). Podkreślił, że chodzi tu o takie sytuacji, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie ( np wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12.02.2015r., sygn. II SA/Gd 913/14). Organ odwoławczy jest wówczas kompetentny we własnym zakresie, zweryfikować decyzję organu pierwszej instancji. O ile organ odwoławczy uzna, iż sprawa wymaga wyjaśnienia, mającego istotny wpływ na treść decyzji, może skorzystać z przepisu art. 138 § 2 kpa (tak m.in. WSA w Olsztynie wyrok z dnia 12.02.2015r., sygn. II SA/Ol 1374/14). Jednakże przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji" (wyrok NSA z dnia 13 lutego 2002 r., V SA 1680/01, niepubl.). W sprawie niniejszej natomiast organ odwoławczy uchylił ww. decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji powołując się na omawiany przepis, jednakże jedynie na podstawie przesłanki naruszenia przez ten organ przepisów prawa w zakresie formułowania uzasadnienia decyzji administracyjnej, nie wskazując jednocześnie czy naruszenie to miało wpływ na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy postępowanie przed organem I instancji wymaga jeszcze wyjaśnienia takich okoliczności i w jakim zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zdaniem Prokuratora, w ogóle nie odniosło się do tej okoliczności, a przesłanki tej nie sposób również dopatrzeć się z treści uzasadnienia, które zawiera jedynie ogólne stwierdzenia dotyczące budowy i funkcji uzasadnienia. Skarżący stwierdził również, że w postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 kpa, jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest wyjątkiem od tej zasady. Może ono zatem nastąpić jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie - w sytuacji kumulatywnego wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 kpa. Powody więc, dla których organ odwoławczy tego rodzaju postanowienie podejmuje, muszą ściśle odpowiadać przesłankom z art. 138 § 2 kpa. Nie wystarczy przy tym ogólne wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby w wyniku stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania, (wyrok WSA iv Krakowie z dnia 08.06.2015r., sygn. II SA/Kr 315/15). Samo zatem wadliwe uzasadnienie decyzji organu I instancji nie uzasadnia w ocenie skarżącego uchylenia takiej decyzji przez organ odwoławczy na ww. podstawie. Skarżący podniósł wreszcie, że organ odwoławczy nie wskazał jakie okoliczności ma wziąć pod uwagę organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę, a tego rodzaju wskazówki (wytyczne) ma obowiązek zawrzeć w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej. Reasumując Prokurator podniósł, iż powyższe uchybienia stanowią istotne naruszenie art. 138 § 2 kpa, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie nie uzasadniając swego stanowiska (zwłaszcza jeżeli chodzi o wniosek o odrzucenie skargi) - a jedynie powtarzając tezy z zaskarżonej decyzji co do procedury przyznawania środków z PFRON i konieczności właściwego uzasadniania wydawanych przez organ I instancji decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ppsa). Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. W świetle powyższych zasad skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015r. uchylająca decyzję (pismo) MOPR w P. z dnia [...] czerwca 2015r. zawierającą informację o odmownym rozpatrzeniu wniosku opiekuna B. G. - E. G. o dofinansowanie ze środków PFRON likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej) dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych należy do zadań powiatu. Jednocześnie w art. 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej została zawarta delegacja dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów zadań, o których mowa w ust. 1 tego art., które mogą być finansowane ze środków Funduszu, z uwzględnieniem wymagań, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także trybu postępowania i zasad ich dofinansowania ze środków Funduszu. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej regulacje dotyczące zadań powiatu, o których mowa w art. 35a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej zostały zawarte rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Z regulacji rozporządzenia wynika, iż uzyskanie dofinansowania wskazanego we wniosku skarżącego, o którym mowa wyżej następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej (§ 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Wyłonienie podmiotów, z którymi zostanie podpisana umowa o dofinansowaniu następuje po przeprowadzeniu przewidzianej we wskazanych wyżej przepisach procedury. W ocenie Sądu czynności podejmowane przez organ administracji publicznej właściwy do załatwienia sprawy ma charakter procedury administracyjnej. Przeprowadzenie tej procedury prowadzi tym samym do rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne, dotyczące praw i wolności jednostki. Wobec treści art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Gwarancje konstytucyjne dla osób niepełnosprawnych zostały wyartykułowane wprost w art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z jego brzmieniem osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Tym samym w ocenie Sądu, czego nie kwestionuje również skarżący - tego rodzaju rozstrzygnięcia, jako objęte gwarancją konstytucyjną nie mogą pozostawać poza skuteczną kontrolą sądową. Zauważyć jednocześnie należy, iż możliwość kontroli sądowej wydaje się tym bardziej uzasadniona, że regulacje prawne dotyczące sposobu dokonywania oceny wniosków i ich kwalifikacji do dofinansowania (zawarte w przytoczonych powyżej przepisach) mają ogólny charakter pozostawiając tym samym organom administracji publicznej duży zakres swobody w tym zakresie. Jednocześnie negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje brakiem możliwości zawarcia umowy, o której mowa w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia i brakiem roszczenia w tym zakresie. Brak jest bowiem w przepisach prawa cywilnego podstawy prawnej do wytoczenia powództwa zmierzającego do zobowiązania starosty do zawarcia umowy o dofinansowaniu w sytuacji negatywnego rozpoznania wniosku o dofinansowanie w oparciu o przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej i przepisy rozporządzenia. Tym samym wnioskodawca nie posiada możliwości domagania się rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym z uwagi na brak stosunku cywilnoprawnego, warunkującego powstanie sprawy cywilnej wskazanej w art. 1 k.p.c., pozwalającej na wytoczenie powództwa przed sądem cywilnym. . Brak wskazania w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 ust. 3b rozporządzenia nie stanowi przeszkody dla uznania, iż informacja ta stanowi decyzję administracyjną. Art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej stanowi bowiem, iż w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Powyższa regulacja stanowi podstawę do zastosowania art. 104 § 1 kpa. Wskazać także należy, iż pismo MOPR w P. z dnia [...] czerwca 2015r., jako rozstrzygające o uprawnieniach w indywidualnej sprawie przez organ administracji publicznej odpowiada definicji art. 1 ust. 1 pkt 1 kpa. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji przeprowadził procedurę właściwą dla załatwienia tego rodzaju wniosku jaki złożyła opiekunka prawna wnioskodawczyni. Dokumenty dotyczące tej procedury i sposób wyliczenia punktacji, na podstawie której organ kwalifikował poszczególne wnioski do merytorycznego załatwienia znajdują się w aktach i określone zostały jako załączniki nr [...] (akta I instancji nie są ponumerowane). Organ II instancji nie ustosunkował się do dokumentów zgromadzonych w sprawie i nie wskazał jakie ewentualnie braki występują i jakie fakty należy ustalić lub wyjaśnić. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w skardze przez Prokuratora odnośnie błędnego zastosowania art. 138 § 2 kpa przez organ II instancji i czyni je częścią swych rozważań. Zaskarżona decyzja wskazuje jako podstawę procesową ww. art. 138 § 2 kpa, stosownie do którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podkreślić trzeba, że badanie, czy SKO w P. prawidłowo zastosowało ten przepis, musi uwzględniać treść art. 15 kpa statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Po raz drugi rozpatrując sprawę, organ odwoławczy zobowiązany jest oczywiście uwzględnić zasady wynikające z przepisów art. 7 i 8 kpa, oraz przepisów Rozdziału 4, regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego, oraz oceny dowodów w sprawie zgromadzonych. Te bowiem przepisy gwarantują stronom postępowania wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli jej "załatwienia", o którym mowa w art. 104 kpa. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania, Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że SKO w P. w ogóle nie rozpatrzyło odwołania. Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów postawionych decyzji organu I instancji, lecz ogranicza się do stwierdzenia, że zachodziła konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - jako przyczynę podając jedynie błędne (jak się wydaje skrótowe, zbyt lakoniczne) uzasadnienie. Zdaniem Sądu SKO w P. orzekło na podstawie art. 138 § 2 kpa i wydało decyzję kasacyjną przedwcześnie bez uprzedniego zbadania, czy i jakie ewentualne stwierdzone braki w materiale dowodowym nie mogą być uzupełnione przez samo Kolegium, a także bez ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Niewątpliwie zaś wniesienie odwołania zobowiązywało Kolegium do ponownego rozpatrzenia sprawy i co do zasady do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie kasacyjne byłoby natomiast uprawnione tylko po jednoznacznym wykazaniu podstaw do takiego orzeczenia opisanych w art. 138 § 2 kpa. Dlatego Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że SKO w P. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia bez wykazania podstaw do takiego rozstrzygnięcia procesowego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania (zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zawartej w art. 15 kpa, art. 138 § 2 kpa, a także przepisów dających organowi odwoławczemu podstawę do uzupełnienia materiału dowodowego – w szczególności art. 136 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadny jest zarzut, że Kolegium ograniczyło się do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, podczas gdy było zobowiązane do powtórnego merytorycznego rozpatrzenia wniosku odwołującej. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy SKO w P. zobowiązane będzie wydać rozstrzygnięcie z uwzględnieniem przedstawionej wyżej wykładni art. 138 § 2 kpa oraz przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organem odwoławczym. Koniecznym będzie dokonanie przez Kolegium własnych ustaleń co do materiału dowodowego zgromadzonego podczas postępowania i na tej podstawie rozstrzygnięcie, czy możliwe jest orzeczenie co do istoty sprawy, czy też konieczne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie podkreślić trzeba, że organ II instancji jest zobowiązany do rozpatrzenia odwołania, czyli ustosunkowania się do zawartych w nim zarzutów. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło